PL172879B1 - Rolka jezdna przedmiotów, zwłaszcza mebli, skrzyń, maszyn roboczych oraz układ jezdny przedmiotów, zwłaszcza mebli, skrzyń, maszyn roboczych - Google Patents

Abstract

1 · Rolka jezdna przedmiotów, zwłaszcza mebli, skrzyń, maszyn roboczych zawierająca korpus i co najmniej dwa krążki toczne, znamiennatym, że toczne krążki (4) osadzone są obrotowo na ośkach (3) utwierdzonych wewnątrz korpusu (2), przy czym krążki (4) położone są na łuku okręgu (R) lub okręgów współśrodkowycn (R, R1), zaś ich ośki położone są względem siebie pod kątem i ukierunkowane promieniowo tak, że osie obrotu krążków (4) przecinają się w środku okręgu, przy czym w górnej części korpusu (2) znajduje się element mocujący (7, 7a, 9, 11,13) oraz element ustalający (8,10,12) położenie rolki (1) względem podstawy przedmiotu.

Description

Przedmiotem wynalazku jest rolka jezdna przedmiotów, zwłaszcza mebli, skrzyń, maszyn roboczych oraz układ jezdny przedmiotów, zwłaszcza mebli, skrzyń, maszyn roboczych, w których w czasie eksploatacji wymagana jest zmiana ich położenia kątowego.

W trakcie eksploatacji niektórych urządzeń domowych jak meble, stojaki, barki lub innych urządzeń na przykład stojaków lub regałów wystawienniczych, kserokopiarek, skrzyń wolnostojących i temu podobnych przedmiotów, zachodzi chwilowa potrzeba dokonania ich obrotu wokół ich pionowej osi. W tym celu wyposaża się urządzenia w specjalne podstawy obrotowe, niekiedy o skomplikowanej budowie, wyposażone w kosztowne łożyskowanie, lub wyposaża się urządzenia w kółka lub rolki jezdne usytuowane od spodu i rozmieszczone na obwodzie podstawy urządzenia.

172 879

Znane jest z polskiego opisu wzoru użytkowego nr Ru 35086 kółko jezdne do mebli, mające korpus płaski z osadzoną w nim poziomą ośką, na której z obydwóch stron korpusu umieszczone są bliźniacze kółka jezdne o postaci zbliżonej do półkul. Korpus ma z bolcu nadlew, w którym jest obrotowo ułożyskowany pionowy, nagwintowany sworzeń zwrotny, wkręcany do nogi mebla. Kółka toczne obracają się wokół poziomej ośki, zaś ośka obraca się wokół pionowej osi sworznia, wskutek czego położenie kątowe ośki względem podstawy urządzenia jest zmienne, a mebel może być przesuwany swobodnie liniowo oraz obracany kątowo.

Znana jest z polskiego opisu wzoru użytkowego nr Ru 41105 rolka meblowa, zawierająca korpus z umieszczoną w nim poziomą ośką, na której osadzone są współosiowo bliźniacze kółka w kształcie krążków z uformowanymi piastami. Rolka umożliwia swobodny przesuw liniowy mebla oraz jego obrót kątowy.

Z polskiego opisu patentowego nr 97636 znana jest rolka meblowa wyposażona w dwa współosiowe krążki toczne, których oś obrotu jest pozioma i jednocześnie prostopadła do pionowej osi obrotu rolki względem nogi mebla.

Rolka ta umożliwia przesuw liniowy mebla oraz zmianę jego położenia kątowego.

We wszystkich omówionych wyżej rozwiązaniach bliźniacze kółka toczne w poszczególnych rolkach są osadzone na wspólnej ośce i mają wspólną oś obrotu, której położenie jest zmienne, ponieważ obraca się ona wokół osi pionowej sworznia zwrotnego umocowanego do podstawy mebla.

Znane jest z polskiego zgłoszenia patentowego nr P 279046, opublikowanego w Biuletynie Urzędu Patentowego nr 7/1990, koło do fotela zawierające korpus w kształcie obejmy z kulistym wgłębieniem wewnątrz oraz umieszczoną w nim kulę, przy czym pomiędzy powierzchnią korpusu i kuli znajdują się elementy toczne w postaci kulek.

Znane, omówione wyżej rozwiązania wprawdzie umożliwiają obrót kątowy urządzenia, lecz ze względu na równoczesną możliwość swobodnych przesunięć liniowych we wszystkich kierunkach trudno jest uzyskać obrót kontrolowany, z minimalnym odchyleniem od osi, co w niektórych sytuacjach jest wadą rozwiązania a nawet powoduje jego nieprzydatność.

Niedogodności te eliminuje rozwiązanie według wynalazku, którego istota polega na tym, że rolka jezdna, zawierająca korpus i co najmniej dwa krążki toczne ma krążki toczne osadzone obrotowo na ośkach utwierdzonych wewnątrz korpusu, przy czym krążki położone są na łuku okręgu lub okręgów współśrodkowych, zaś ośki poszczególnych krążków położone są względem siebie pod kątem i ukierunkowane promieniowo. Osie obrotu krążków przecinają się w środku okręgu. Korpus rolki ma w górnej części element mocujący korpus do podstawy przedmiotu oraz element ustalający położenie osi obrotu krążków względem tej podstawy. Krążki są osadzone na ośkach bezpośrednio lub na łożyskach tocznych. Krążki toczne mogą być metalowe, z tworzywa sztucznego i mogą być wyposażone w opony gumowe, co zapewnia ich cichobieżność. Ośki krążków tocznych są zamocowane w korpusie trwale lub rozłącznie na przykład przez miejscowe, plastyczne odkształcenie materiału korpusu, co przy niewielkich gabarytach rolek jest korzystne. Rolki mocuje się do podstawy przedmiotu trwale lub rozłącznie, w zależności od potrzeb, przy czym położenie rolek względem podstawy jest ustalone kątowo, są one nieruchome względem podstawy. Górna część korpusu rolki ma czop z nagwintowanym otworem w środku, w który to otwór wchodzi śruba mocująca rolkę do podstawy przedmiotu. Czop wchodzi w pogłębiony otwór w podstawie przedmiotu, wskutek czego wysokość części rolki wystającej spod podstawy urządzenia można ograniczyć do minimum.

W celu jednoznacznego ustalenia położenia osi obrotu krążków tocznych względem podstawy i względem pozostałych rolek, górna część czopa ma co najmniej jedną ściankę płaską, równoległą do pionowej osi rolki, która to ścianka współpracuje z płaską powierzchnią ustalającą, wykonaną w ściance otworu mocującego płyty. Część górna rolki może mieć postać kołnierza z przelotowymi otworami pod śruby mocujące, w tym przypadku elementem ustalającym położenie rolki jest kołek wciśnięty w górną powierzchnię czołową korpusu.

Część górna korpusu rolki może mieć postać puszki otwartej u góry, w której wewnętrzna ścianka jest nagwintowana i współpracuje z nagwintowaną nóżką podstawy przedmiotu. W tym przypadku elementem ustalającym położenie rolki jest poprzeczny otwór w bocznej ściance puszki, w który to otwór wchodzi kołek ustalający. Część górna korpusu rolki może mieć postać

172 879 nagwintowanego sworznia, współpracującego z nagwintowanym otworem w podstawie przedmiotu, w tym przypadku elementem ustalającym położenie rolki jest poprzeczny otwór usytuo___ I» 1 » , Ζ-» « rt r ri Λ r-r Irrsłlr, r^-ł-ν-ι ιιΟ + η1ηιιΊ/>ϊ z*-V\ wany z DUkU awuizuia, wspóipiacujący z kołkiem ustalającym.

Układ jezdny według wynalazku zawierający rolki jezdne zamocowane do podstawy przedmiotu i wyposażone w pary krążków tocznych, wyróżnia się tym, że rolki jezdne są ustalone kątowo względem podstawy przedmiotu, zaś krążki toczne położone są na okręgu, lub okręgach wspólśrodkowych, a każdy z nich osadzony jest na własnej ośce, które to ośki położone są względem siebie pod kątem i ukierunkowane promieniowo tak, że osie obrotu krążków przecinają się w środku okręgu. Korzystnie, układ zawiera cztery rolki jezdne, rozmieszczone symetrycznie na okręgu, co 90 stopni.

Rozwiązanie według wynalazku jest nieskomplikowane w budowie, i umożliwia obrót przedmiotu wokół pionowej osi, z niewielkim odchyleniem od osi, przy jednoczesnym ograniczeniu do minimum niekontrolowanych, bocznych przesunięć liniowych przedmiotu. Jest to korzystne zwłaszcza tam, gdzie powierzchnia przeznaczona pod przedmiot jest ograniczona lub z różnych względów przesunięcia liniowe przedmiotu nie są wskazane, na przykład przedmioty ustawiane we wnękach, na regałach lub stołach, do których wymagany jest dostęp z każdej strony, na przykład stojaki wystawowe, stojaki do kaset, krzesła, szafy, skrzynie.

Przedmiot wynalazku jest uwidoczniony w przykładzie wykonania na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia rolkę częściowo w widoku z boku, a częściowo w przekroju wzdłuż linii A-A na fig. 2, fig. 2 - rolkę w widoku z dołu, fig. 3 - rolkę w widoku z góry, fig. 4 - odmianę konstrukcyjną rolki w widoku z dołu, fig. 5 - odmianę konstrukcyjną rolki w widoku z boku, fig. 6 - odmianę konstrukcyjną rolki częściowo w widoku oraz częściowo w przekroju osiowym, fig. 7 - rolkę według fig. 5 w widoku z góry, fig. 8 - odmianę konstrukcyjną rolki w widoku z boku, fig. 9 - układ jezdny przedmiotu zawierający zestaw rolek jezdnych.

Przykład I. Jezdna rolka 1 ma korpus 2, w którym od spodu, na ośkach 3 osadzone są dwa krążki toczne 4, wyposażone w gumowe opony 5. Ośki 3 są nieruchome i umocowane w korpusie 2 trwale, za pomocą występów 6 utworzonych przez plastyczne odkształcenie materiału korpusu. Toczne krążki 4 osadzone są obrotowo na ośkach 3 bezpośrednio lub na łożyskach tocznych, nie uwidocznionych na rysunku. Toczne krążki 4 są położone na łuku okręgu o promieniu R lub na łukach okręgów współosiowych o promieniach R, Ri, a ich ośki 3 położone są wzdłuż tych promieni tak, że osie obrotu krążków tocznych wszystkich rolek umocowanych do podstawy przecinają się w środku 0 okręgu. Rolka 1 jest zamocowana do podstawy przedmiotu górną częścią korpusu 2, który to korpus posiada w tym celu nagwintowany otwór 7, umieszczony centralnie na powierzchni czołowej korpusu. W otwór ten wchodzi śruba mocująca rolkę do podstawy. W celu ustalenia położenia kątowego rolki względem podstawy, zapewniającego przecinanie się osi obrotu krążków tocznych wszystkich rolek w jednym punkcie, korpus 2 ma u góry dwie boczne ścianki płaskie i równoległe do pionowej osi rolki. Ścianki 8 współpracują z odpowiednimi, płaskimi ściankami otworów mocujących w podstawie przedmiotu.

Przykład II. W innej odmianie konstrukcyjnej rolki, korpus 2 jest u góry zakończony kołnierzem 9, z rozmieszczonymi w pobliżu jego zewnętrznych krawędzi otworami 7a, w które to otwory wchodzą śruby mocujące rolkę do podstawy przedmiotu. Rolka jest ustalona za pomocą kołka 10 wciśniętego w czoło korpusu 2.

Przykład III. W innej odmianie konstrukcyjnej rolki, korpus 2 zakończony jest u góry otwartą puszką 11, zaś elementem ustalającym jest poprzeczny otwór 12, usytuowany w jej bocznej ściance, współpracujący z kołkiem ustalającym. Wewnętrzna ścianka puszki 11 jest nagwintowana i rolka może być nakręcona na nóżkę przedmiotu zaopatrzoną w gwint.

Przykład IV. W innej odmianie konstrukcyjnej rolki, część górna korpusu 2 ma postać sworznia 13 z gwintem zewnętrznym, który to sworzeń współpracuje z nagwintowanym otworem w podstawie 14 przedmiotu, zaś elementem ustalającym jest poprzeczny otwór 12 usytuowany z boku sworznia. Rolka 1 może być również przyspawana lub przyklejona do podstawy przedmiotu.

172 879

Przykład V. Układ jezdny składa się z czterech rolek jezdnych 1, rozmieszczonych na okręgu o promieniu R co, 90 stopni. Rolki jezdne są przymocowane do podstawy przedmiotu tak, że ich położenie kątowe względem tej podstawy jest ustalone, są one nieruchome względem podstawy. Każda rolka jest wyposażona w dwa krążki toczne 4. Krążki toczne 4 są położone na okręgu o promieniu R i osadzone obrotowo na ośkach 3 zamocowanych od spodu w korpusach rolek jezdnych 1 i ustalonych w położenia promieniowym tak, że osie obrotu krążków tocznych przecinają się w środku 0 tego okręgu.

Przykład VI. Budowa układu jezdnego jest identyczna z opisanym układem w przykładzie V z tym, że krążki toczne 4 poszczególnych rolek jezdnych 1 są usytuowane na dwóch współśrodkowych okręgach o promieniach (R, Ri).

Fig.6

Fig. 8

Fig.9

172 879

Figi.

Fig.3

Departament Wydawnictw UP RP. Nakład 90 egz. Cena 2,00 zł

Claims (10)

1. Zastrzeżenia patentowe

   1. Rolka jezdna przedmiotów, zwłaszcza mebli, skrzyń, maszyn roboczych zawierająca korpus i co najmniej dwa krążki toczne, znamienna tym, że toczne krążki (4) osadzone są obrotowo na ośkach (3) utwierdzonych wewnątrz korpusu (2), przy czym krążki (4) położone są na luku okręgu (R) lub okręgów współśrodkowych (R, R1), zaś ich ośki położone są względem siebie pod kątem i ukierunkowane promieniowo tak, że osie obrotu krążków (4) przecinają się w środku okręgu, przy czym w górnej części korpusu (2) znajduje się element mocujący (7, 7a, 9,11,13) oraz element ustalający (8,10,12) położenie rolki (1) względem podstawy przedmiotu.
2. 2. Rolka jezdna według zastrz. 1, znamienna tym, że krążki (4) są osadzone na ośkach (3) za pośrednictwem łożysk tocznych.
3. 3. Rolka jezdna według zastrz. 1, znamienna tym, że ośki (3) są zamocowane w korpusie (2) trwale, korzystnie za pomocą miejscowego plastycznego odkształcenia (6) materiału korpusu.
4. 4. Rolka jezdna według zastrz. 1, znamienna tym, że toczne krążki (4) są wyposażone w opony (5).
5. 5. Rolka jezdna według zastrz. 1, znamienna tym, że element mocujący stanowi nagwintowany otwór (7) usytuowany na powierzchni korpusu (2), przy czym co najmniej jedna boczna ścianka (8) korpusu jest płaska i stanowi element ustalający korpusu.
6. 6. Rolka jezdna według zastrz. 1, znamienna tym, że element mocujący stanowi kołnierz (9) z otworami (7a), zaś element ustalający stanowi kołek (10) wciśnięty w czoło korpusu (2).
7. 7. Rolka jezdna według zastrz. 1, znamienna tym, że element mocujący stanowi puszka (11), zaś elementem ustalającym jest poprzeczny otwór (12) usytuowany w jej bocznej ściance.
8. 8. Rolka jezdna według zastrz. 1. znamienna tym, że element mocujący ma postać nagwintowanego sworznia (13), zaś elementem ustalającym jest poprzeczny otwór (12) usytuowany z boku sworznia.
9. 9. Układ jezdny przedmiotów, zwłaszcza mebli, skrzyń, maszyn roboczych, zawierający rolki jezdne, zamocowane do podstawy przedmiotu i wyposażone w pary krążków tocznych, znamienny tym, że rolki jezdne (1) są ustalone kątowo względem podstawy przedmiotu (14), przy czym krążki toczne (4) położone są na okręgu (R) lub okręgach współśrodkowych (R, R1), zaś osie obrotu tych krążków przecinają się w środku (O) okręgu.
10. 10. Układ jezdny według zastrz. 9, znamienny tym, że składa się z czterech rolek jezdnych (1) rozmieszczonych symetrycznie na okręgu, co 90 stopni.