PL171892B1 - Ślizg boczny, zwłaszcza dla wózków szynowych - Google Patents

Abstract

1. Ślizg boczny zwłaszcza dla wózków szynowych, składający się z korpusu podpartego sprężynami śrubowymi, opartymi o podstawę zamocowaną wzdłużnie do wózka szynowego, znamienny tym, że na środkowej części podstawy (4) stanowiącej bieżnię (6) spoczywa rolka (7) o osi poziomej i prostopadłej do osi wzdłużnej ślizgu, natomiast w korpusie (1) nad rolką (7) znajduje się otwór (9) o wielkości co najmniej równej rzutowi pionowemu rolki (7) a korzystnie większej

Description

Przedmiotem wynalazku jest ślizg boczny, zwłaszcza dla wózków szynowych.

W pojazdach szynowych ślizgi boczne są zamontowane na wózkach, w celu ograniczenia przechyłów nadwozia pojazdu szynowego.

Znany jest ślizg sztywny, który przy pionowym położeniu nadwozia pojazdu jest oddalony od współpracującego z nim ślizgu na nadwoziu o wymagany luz pionowy. Przy zadziałaniu na nadwozie sił bocznych przechyla się ono i luz wyczerpuje się. Siły pionowe działające na ślizg wynikają z momentów pochodzących od sił bocznych oraz z dociążenia pionowego od przesunięcia środka ciężkości. Moment obrotowy względem osi pionowej wózka z sił tarcia powstaje po takim przechyleniu nadwozia, że pionowy luz na ślizgu zostanie wyczerpany.

Znany jest także ślizg sprężysty wykonany z materiału elastycznego stanowiącego jednocześnie powierzchnię ślizgową, dociskany następnie do ślizgu nadwozia przy jego położeniu pionowym. Moment obrotowy od ślizgów występuje stale. Ugięcie ograniczone jest odbijakiem lub rolką, która nie toczy się, a tylko stanowi zaokrąglony odbij ak ograniczający ugięcie pionowe ślizgu.

Inny ślizg sprężysty przy pionowym położeniu nadwozia jest dociskany wstępnie do ślizgu nadwozia z zadaną siłą dwiema sprężynami śrubowymi. Powierzchnię ślizgu stanowi wykładzina z tworzywa sztucznego o stosunkowo wysokim współczynniku tarcia potrzebnym dla tłumienia drgań obrotowych. Ograniczenie ugięcia będącego odpowiednikiem luzu w ślizgach sztywnych jest realizowane dwoma odbijakami umieszczonymi wewnątrz sprężyn lub jedynie odbijakiem środkowym na korpusie ślizgu. Ślizg ten jest ślizgiem bocznym standardowych wózków kolei europejskich.

171 892

Wszystkie ślizgi sprężyste z wyjątkiem posiadającego powierzchnię ślizgową elastyczną, przenoszą po wyczerpaniu ugięcia pionowego do obijaka całą nadwyżkę siły pionowej poprzez powierzchnię ślizgową co powoduje znaczne obciążenie korpusu ślizgu, a moment obrotowy na wózku pochodzący od ślizgu jest wprost proporcjonalny do obciążenia pionowego ślizgu co nie jest korzystne ze względu na wzrost sił prowadzących wózek w torze przy jeździe szczególnie w łukach.

Celem wynalazku jest opracowanie nowej konstrukcji ślizgu bocznego sprężystego.

Istota ślizgu według wynalazku polega na tym, ze na środkowej części podstawy stanowiącej bieżnię spoczywa rolka o osi poziomej i prostopadłej do osi wzdłużnej ślizgu, natomiast w korpusie nad rolką znajduje się otwór o wielkości co najmniej równej rzutowi pionowemu rolki a korzystnie większej. Korpus jak i podstawa po obu stronach rolki posiadają kształtowe i odpowiadające sobie ścianki stanowiące wraz z nią prowadzenie boczne korpusu względem podstawy. Ścianki korpusu mają w środku wycięcie w kształcie trapezu symetrycznego, w które z odpowiednim luzem wynikającym z pionowego przesuwu korpusu wchodzą ścianki podstawy w kształcie symetrycznego trapezu. Każda ścianka korpusu ma po bokach prowadnice wyposażone w utwardzone płaskie płytki, współpracujące z utwardzonymi wypukłymi płytkami ograniczników podstawy. Powierzchnia toczna rolki w przekroju poprzecznym jest fragmentem koła o promieniu znacznie większym od promienia powierzchni tocznej w miejscu jej największej średnicy. Ślizg z co najmniej jednej strony posiada zabezpieczenie w postaci poziomego występu na ściance podstawy oraz zaczepu połączonego rozłącznie ze ścianką korpusu, obejmującego występ z luzem większym od pionowego przesuwu korpusu.

Zaletą ślizgu według wynalazku jest ograniczenie momentu obrotowego wózka przy obrocie jeśli działają znaczne siły pionowe na ślizg pochodzące od poprzecznych sił działających na nadwozie pojazdu np. przy jeździe po łuku. Ograniczenie siły tarcia, która powoduje moment obrotowy realizuje się w ten sposób, że poprzez powierzchnię cierną przechodzi tylko część siły pionowej, której wielkość wynika z charakterystyki sprężyn i ich ugięcia, aż do wyczerpania luzu. Przy dalszym wzroście obciążenia cała nadwyżka przenosi się na mogącą toczyć się rolkę. Powoduje to relatywne zmniejszenie współczynnika tarcia na skutek udziału w momencie oporowym tarcia potoczystego. Skutkiem tego jest zmniejszenie sił prowadzących wózek w torze, zwiększając bezpieczeństwo przeciw wykolejeniu się oraz zmniejszenie zużycia szyn i obrzeży kół.

Zaletą jest też zamienność ślizgu według wynalazku ze ślizgiem wózków standardowych stosowanych przez koleje europejskie.

Przedmiot wynalazku jest uwidoczniony w przykładzie wykonania na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia ślizg w widoku z góry, fig. 2 - przekrój poprzeczny ślizgu i ramy wózka, a fig. 3 - półwidok ślizgu i jego półprzekrój pionowy wzdłużny. Ślizg składa się z korpusu 1 podpartego sprężynami 2 i 3 opartymi o podstawę 4 zamocowaną wzdłużnie na wózku szynowym 5. Zewnętrzne sprężyny 2 są umieszczone w odpowiednich gniazdach na końcach korpusu 1 i podstawy 4. Natomiast wewnętrzne sprężyny 3 o mniejszych średnicach znajdują się wewnątrz zewnętrznych sprężyn 2. Na środkowej części podstawy 4 stanowiącej bieżnię 6 w postaci przyspawanej płytki spoczywa rolka 7 o osi poziomej i prostopadłej do osi wzdłużnej ślizgu. Natomiast w korpusie 1 i zamocowanej do niego okładziny ciernej 8 nad rolką 7 znajduje się otwór 9 większy od pionowego rzutu rolki 7, w którym może się ona poruszać przy ugiętych sprężynach 2 i 3 i przesuwie w dół korpusu 1 wywołanym naciskiem ślizgu 10 nadwoziapojazdu. Zadane ugięcie ślizgu wynika z luzu f między rolką 7 opierającą się na bieżni 6 a ślizgiem 10 nadwozia pojazdu. Korpus 1 jak i podstawa 4 po obu stronach rolki 7 posiadają kształtowe i odpowiadające sobie ścianki 11 i 12, stanowiące wraz z nią prowadzenie boczne korpusu 1 względem podstawy 4. Ścianki 11 korpusu 1 mają w środku wycięcie w kształcie symetrycznego trapezu, w które z odpowiednim luzem wynikającym z pionowego przesuwu korpusu 1 wchodzą ścianki 12 podstawy 4 w kształcie symetrycznego trapezu. Każda ścianka 11 korpusu 1 ma po bokach prowadnice 13 wyposażone w utwardzone płaskie płytki 14, współpracujące z utwardzonymi wypukłymi płytkami 15 ogranicznika 16 podstawy 4. Poprzez płaskie płytki 14 i wypukłe płytki 15 są przenoszone siły wzdłużne z korpusu 1 na podstawę 4. Powierzchnia toczna rolki 7 w przekroju poprzecznym jest fragmentem koła o promieniu znacznie większym od

171 892 promienia powierzchni tocznej w miejscu jej największej średnicy. Taki kształt bieżni rolki 7 umożliwia jej współpracę ze ślizgiem 10 nadwozia pojazdu, bez jej krawędziowego obciążenia w czasie poprzecznego pochylania nadwozia pojazdu. Z jednej strony ślizg posiada zabezpieczenie w postaci poziomego występu 17 na ściance 12 podstawy 4 oraz zaczepu 18 połączonego rozłącznie ze ścianką 11 korpusu 1, obejmującego występ 17 z luzem większym od pionowego przesuwu korpusu 1. Zabezpiecza to przed uniesieniem przywartego korpusu 1 do ślizgu 10 nadwozia pojazdu, w czasie jego podnoszenia przy demontażu wózków, gdyż może się oderwać pod własnym ciężarem i opaść stwarzając niebezpieczeństwo wypadku dla osób wykonujących demontaż. Podstawa 4 jest zamocowana do wózka szynowego 5 śrubami 19 usytuowanymi w osi sprężyn 2 i 3.

171 892

171 892

'fi cń

Ll_

s.

s fcj

Α-Α

171 892

Fig. 3.

171 892

η

Fig. 1

Departament Wydawnictw UP RP. Nakład 90 egz. Cena 2,00 zi

Claims (6)

1. Zastrzeżenia patentowe

   1. Ślizg boczny zwłaszcza dla wózków szynowych, składający się z korpusu podpartego sprężynami śrubowymi, opartymi o podstawę zamocowaną wzdłużnie do wózka szynowego, znamienny tym, że na środkowej części podstawy (4) stanowiącej bieżnię (6) spoczywa rolka (7) o osi poziomej i prostopadłej do osi wzdłużnej ślizgu, natomiast w korpusie (1) nad rolką (7) znajduje się otwór (9) o wielkości co najmniej równej rzutowi pionowemu rolki (7) a korzystnie większej.
2. 2. Ślizg według zastrz. 1, znamienny tym, że korpus (1) jak i podstawa (4) po obu stronach rolki (7) posiadają kształtowe i odpowiadające sobie ścianki (11, 12) stanowiące wraz z nią prowadzenie boczne korpusu (1) względem podstawy (4).
3. 3. Ślizg według zastrz. 2, znamienny tym, że ścianki (11) korpusu (1) mają w środku wycięcie w kształcie symetrycznego trapezu, w które z odpowiednim luzem wynikającym z pionowego przesuwu korpusu (1) wchodzą ścianki (12) podstawy (4) w kształcie symetrycznego trapezu.
4. 4. Ślizg według zastrz. 2, znamienny tym, że każda ścianka (11) korpusu (1) ma po bokach prowadnice (13) wyposażone w utwardzone płaskie płytki (14), współpracujące z utwardzonymi wypukłymi płytkami (15) ograniczników (16) podstawy (4).
5. 5. Ślizg według zastrz. 1, znamienny tym, że powierzchnia toczna rolki (7) w przekroju poprzecznym jest fragmentem koła o promieniu znacznie większym od promienia powierzchni tocznej w; miejscu jej największej średnicy.
6. 6. Ślizg według zastrz. 1, znamienny tym, że co najmniej z jednej strony posiada zabezpieczenie w postaci poziomego występu (17) na ściance (12) podstawy (4) oraz zaczepu (18) połączonego rozłącznie ze ścianką (11) korpusu (1), obejmującego występ (17) z luzem większym od pionowego przesuwu korpusu (1).