PL17161B1 - Sposób wyrobu sztucznego uzebienia z kauczuku i podobnych materjalów i urzadzenie do wykonywania tego sposobu. - Google Patents

Description

Wynalazek niniejszy dotyczy sporza¬ dzania sztucznego uzebienia z kauczuku i podobnych materjalów zapomoca wtryski¬ wania kauczuku do odpowiedniej formy.Jak wiadomo, sposób ten posiada wy¬ bitne zalety w porównaniu z dawniej szemi, stosowanie go przyczynia jednak znacznych trudnosci. Naprzyklad jedna z licznych trudnosci polega na tern, ze podczas wtry¬ skiwania kauczuku odlew gipsowy ulega zgnieceniu, a forma — znieksztalceniu, co jest spowodowane z jednej strony lepko¬ scia kauczuku, z dlugiej zas — slabem przewodnictwem ciepla gipsu. Zdarza sie to zwlaszcza wtedy, gdy kauczuk jest doj¬ rzaly i wskutek tego bardzo lepki. Inna znów trudnosc, która równiez trudno usu¬ nac, polega na tern, ze rózowo zabarwiony kauczuk, majacy imitowac dziasla, zostaje wyparty przez kauczuk podstawy (plytki podiniebienneij).Aby usunac powyzsze trudnosci zale¬ cano uzywanie form bez szwu, a wosk mo¬ delu usuwany jest z niej w ten sposób, ze ta sama wode, w której zanurzana jest skrzynka odlewnicza, przepuszcza sie przez forme zapomoca dzialania pary. Propono¬ wano równiez ogrzewanie pod cisnieniem skrzynki odlewniczej z forma, razem z przyrzadem do wtryskiwania, w celu ula¬ twienia wtryskiwania kauczuku; wreszcie zwiekszano odpornosc rózowego kauczuku na cisnienie zapomoca czesciowej wulkani¬ zacji, której czas trwania skraca sie wsku-tek domieszania srodka przyspieszajacego, zawierajacego tlenek cynku.* "*Sposób powyzszy posiada jednak na¬ stepujace wady. Forma jest zanieczyszcza¬ na wskutek wymywania wosku woda, w któ¬ rej zanurzona jest w celu ogrzania skrzyn¬ ka odlewnicza, zabrudzona poprzedniemi wulkanizacjami, oraz wskutek dostawania sie do formy innych zanieczyszczen, jak np. czastek gipsowego odlewu.Para, dostajaca sie do skrzynki odlew¬ niczej przez szczeliny polaczen, wywiera szkodliwy wplyw na kauczuk, przyczem czastki gipsowego odlewu mieszaja sie z kauczukiem, powodujac zmiane jego barwy.Ogrzewanie sie skrzynki odlewniczej w celu stopienia i usuniecia wosku z formy bez szwu, postepuje zbyt wolno wskutek zlego przewodnictwa cieplnego odlewu gip¬ sowego.Nastepuje zmiana plastycznosci kauczu¬ ku rózowego wskutek dojrzewania pod wplywem dodania srodka, przyspieszajace¬ go wulkanizacje.Wskutek przegrzania nastepuje zmiana wlasnosci kauczuku pozostalego z poprzed¬ nich zabiegów w cylindrze przyrzadu do wtryskiwania, zwlaszcza, ze wobec trudno¬ sci dokladnego okreslenia ilosci kauczuku, potrzebnego do jednego zabiegu, stale nale¬ zy pracowac z nadmiarem kauczuku.Forma ulega znieksztalceniu wskutek lepkosci kauczuku i niemoznosci ogrzania skrzynki odlewniczej ponad punkt topliwo¬ sci siarki, zawartej w kauczuku (gdyz ogrza¬ nie przyrzadu do wtryskiwania, zawieraja¬ cego kauczuk, oraz skrzynki odbywa sie równoczesnie), nastepnie wskutek znacznej róznicy w przewodnictwie cieplnem odlewu gipsowego i przyrzadu do wtryskiwania, a wreszcie wskutek niemoznosci zmiekczenia kauczuku bardziej, niz wskutek ogrzania.Wszystkie te wady i trudnosci daja sie usunac zapomoca nastepujacych srodków: odizolowanie skrzynki odlewniczej od wo¬ dy, sluzacej do ogrzania i wymycia formy; odizolowanie formy od wody i pary; umie¬ szczenie skrzynki odlewniczej w przyrza¬ dzie, poprzednio ogrzanym pod cisnieniem, i poddanie jej dzialaniu pary; uzycie srod¬ ka, przyspieszajacego wulkanizacje, równo¬ czesnie z uzyciem rózowego kauczuku; za¬ stapienie cylindra i tloka do wtryskiwania przyrzadem, który odmierza dokladnie ilosc potrzebnego do zabiegu kauczuku; oddziel¬ ne ogrzewanie skrzynki odlewniczej i przy¬ rzadu do wtryskiwania do zadanej tempe¬ ratury, a wreszcie zmiekczenie kauczuku nietylko ogrzewaniem, lecz takze rozdrob¬ nieniem.Wedlug niniejszego wynalazku forma, osuszona z wody, w ciagu calego czasu o- grzewania i wtryskiwania pozostaje w sta¬ nie suchym, a skrzynke odlewnicza ogrze¬ wa sie do zadanej cieploty bez uszczerbku dla wlasciwosci kauczuku lub innego mate- rjalu, uzytego zamiast kauczuku. Nadto zas kauczuk wskutek ogrzania i rozdrobnienia ulega znaczniejszemu zmiekczeniu.Przyrzad do wykonywania sposobu we¬ dlug niniejszego wynalazku jest przedsta¬ wiony na rysunkach.Fig. 1 przedstawia przekrój pionowy przyrzadu o poziomem ustawieniu ogrzewa¬ cza lub kotla, a pionowem ustawieniu skrzynki odlewniczeji; fig. 2 — przekrój wzdluz linji 2—2 na fig. 1; fig. 3 — prze¬ krój pionowy odmiany przyrzadu o piono¬ wem ustawieniu ogrzewacza i skrzynki odlewniczej; fig. 3a — szczegól tego przy¬ rzadu; fig. 4 — inna odmiane przyrzadu w przekroju pionowym; fig. 5 — zatyczke do otwiorów skrzynki odlewniczej, w przekroju podluznym w powiekszeniu; fig. 6 — widok zprzodu prasy, sluzacej do usuwania odle¬ wu gipsowego ze skrzynki odlewniczej po dokonanem wulkanizowaniu i hartowaniu sztucznej szczeki; fig. 7 — widok tej samej prasy w zmniejszonej podzialce, w czasie zamykania wieczka skrzynki odlewniczej; fig. 8 — szczegól prasy w powiekszeniu, z gniazdkiem na skrzynke odlewnicza; fig. — 2 —9 — widok skrzynki odlewniczej; fig. 10 — przekrój szpulki na tasme kauczukowa; fig. 11 — widok zprzodu i zboku metalowych podpórek na gipsowy odlew.Wszystkie przedstawione na rysunku przyrzady sa tak zbudowane, ze zapomoca nich wykonane byc moga bez wyjmowania skrzynki odlewniczej trzy glówne zabiegi sporzadzania sztucznego uzebienia, a mia¬ nowicie: usuniecie modelu woskowego z for¬ my, wtrysniecie do niej odpowiedniego ma- terjalu i wulkanizowanie lub hartowanie te¬ goz.Kazdy przyrzad zawiera kociol lub o- grzewacz lOa, a w zaglebieniu 12 jednej je¬ go sciany 11 daje sie pomiescic skrzynka odlewnicza 14. W plaskiej scianie 32 skrzynki znajduja sie otwory 33, odpowia¬ dajace otworom 33a w scianie kotla oraz w nakrywce 20 przyrzadu, W górnej czesci przedniej sciany kotla umieszczony jest za¬ wór 26 (fig. 2), którego wrzeciono jest za¬ opatrzone rekojescia i który sluzy do od¬ grodzenia zaglebienia 12, mieszczacego skrzynke odlewnicza, od kotla 10ct; pola¬ czenie pomiedzy temi czesciami stanowi ka¬ nal 30 oraz kanal 31. Przy otwartym zawo¬ rze para przeplywa z kotla lOa przez oby¬ dwa kanaly do zaglebienia 12; wyplywanie pary przez gwint wrzeciona 27 w otwartym zaworze jest uniemozliwione wskutek tego, ze zawór 26 posiada w górnej czesci ksztalt stozka, który pasuje scisle w równiez stoz¬ kowate gniazdko 26b nasadki 26c, a ta ze swej strony jest uszczelniona szczeliwem 26d\. Drugi zawór 52 sluzy do wypuszcza¬ nia pary podczas usuwania wosku z formy.Zawór 52 posiada gwintowany czopik, za¬ konczony stozkiem 52a, a nazewnatrz za¬ opatrzony w rekojesc. Stozek 52a zamyka zwykle kanal 52b. Czopik posiada osiowy kanal 52c, przechodzacy na wewnetrznym koncu w kanal promieniowy 52dt zewnetrz¬ ny wylot zas jego uchodzi do pierscieniowa- tej przestrzeni, znajdujacej sie ponad za¬ worem. Otwory 33 w plaskiej scianie 32 skrzynki odlewniczej i odpowiadajace im otwory 33ai w scianie kotla lub nakrywce 20 sluza do polaczenia z przyborami, przezna- czonemi do przeprowadzenia nastepujacych zabiegów: usuniecia wosku z formy, wtry- sniecia masy kauczukowej i wulkanizowania lub hartowania. Otwory 33 i 33a uistaiwioine sa pionowo jeden nad drugim, jak przedsta¬ wiono na fig. 1 i 3. Otwory posiadaja jedna¬ kowa wielkosc, tak ze przyrzad do wtryski¬ wania mozna przylaczyc do dowolnego otworu.Wedlug fig. 1 i 2 kociol 10 jest ustawio¬ ny poziomo, a mianowicie przymocowany na trzonie 48 wewnatrz pudla 45. Pod ko¬ tlem miesci sie palnik gazowy 46. Nózki 47 sluza do przytwierdzania aparatu do stolu.Zaglebienie 12 w scianie 11 kotla jest zamy¬ kane hermetycznie nakrywka 20, przy uzy¬ ciu szczeliwa 19 i srub 22 oraz nakretek 23.Najodpowiedniejsze jest uzycie niezgniata- jacego sie szczeliwa azbestowego, oblozone¬ go folja miedziana lub z innego metalu, aby nie dopuscic do zmiany odstepu pomiedzy wewnetrzna sciana 32b nakrywki, a ze¬ wnetrzna sciana 32 skrzynki odlewniczej 14. Nakrywka 20 posiada pierscieniowe wglebienie 54, do którego wplywa para za¬ worem 26 i kanalikiem 31 (fig. 2).Otwór 51 do napelniania kotla jest u- mieszczony w górnej jego scianie z tylnej strony, komunikujac sie z odpowiednim o- tworem pudla 45. Otwór do napelniania 51 zamyka zatyczka 51n, która moze sluzyc równoczesnie jako wspornik elektrycznego ogrzewacza 56, zamiast gazowego palnika 46, przyczem przewidziane jest zastosowa¬ nie termostatu do regulowania tempera¬ tury.Kociol wykonany jest jako calosc, za¬ mykana wkrecana pokrywa lOb. Aby skrzynke odlewnicza 14 przycisnac do we¬ wnetrznej sciany 32b nakrywki i w ten spo¬ sób ustawic otwory 33 w odpowiedniem po¬ lozeniu, umieszczono w stosownej wnece sprezyne 55, która naciska skrzynke odlew- - 3 -nicza i ulatwia równiez jej wymiane, Dzie¬ ki niewielkiemu odstepowi miedzy skrzynka odlewnicza a otaczajaca ja sciana komory, zapewnione jest dobre rozchodzenie sie ciepla.Otwory 33 maja ksztalt, dostosowany do wsuwanych w nie tulejek 58, któremi za¬ konczone sa poziome rurki 57.Dzieki wystajacym kolnierzom, opiera¬ jacym sie na uszczelniajacych pierscieniach 59, rurki te maja zapewnione szczelne po¬ laczenie z otworami skrzynki1 odlewniczej.Na zewnetrznej stronie kotla rurki 57 tworza rozdzielnik 60 w ten sposób, ze dol¬ na rurka uchodzi kanalem rozdzielnika do rurki wypustowej 65, górna zas rurka 57 laczy sie z odgalezieniem 61, przedluzonem przewodem 62, który za posrednictwem za¬ woru 63 z rekojescia 64 laczy sie z wne¬ trzem kotla lOa. Rudki 57 z rozdzielnikiem 60 i 61 sa przytrzymywane w stosownem polozeniu sprezystym przyciskaczem 66, osadzonym na szesciokatnym slupku 67, na którym daje sie obracac. Zapomoca stosow¬ nego klucza nastawia sie przyciskacz tak, ze jego wolny koniec 66 przyciska silnie roz¬ dzielnik 60, spoczywajac w stosownem splaszczeniu, zaopatrzonem w zabek 60a, przeciwdzialajacy zesunieciu sie przyciska- cza 60.W celu równomiernego rozprowadzenia kauczuku w formie gipsowej, zamknietej w skrzynce odlewniczej 14, skrzynka ta posia¬ da otwór wpustowy w srodku lub blisko srodka, a otwór wypustowy poza srodkiem.Nasadka wpustowa jest umieszczona w srodku lub prawie w srodku woskowego modelu, podczas gdy nasadka wypustowa jest umieszczona w punkcie, lezacym poza srodkiem, najlepiej w najnizszym punkcie modelu (fig. 1).Wskutek takiego rozmieszczenia nasadek osiaga sie moznosc skutecznego czyszczenia formy; materjial zostaje rozprowadzony jednostajnie i wypelnia calkowicie forme, zanim dosiegnie otworu wypustowego.Urzadzenie do wtryskiwania (fig. 3) sklada sie z tulei 83, która wkreca sie w górny otwór 33a sciany kotla lub nakrywki.Tuleja ta jest zakonczona nasadka 82, wchodzaca szczelnie w górny otwór 33 skrzynki odlewniczej 14. Rozszerzenie 84 tulei 83, wystajace z otworu 33a, tworzy o- slone slimaka 85, którego przekrój stopnio¬ wo zwieksza sie ku zewnatrz. Slimak kon¬ czy sie kolnierzem 87 i przechodzi poza nim w nasadke 86 o szesciokatnym przekroju, na która nasadza sie piaste 93 recznej kor¬ by 92 do obracania slimaka. Zewnetrzna czolowa strona oslony 84 jest zaopatrzona w trzpien 94, równolegly do osi oslony, który wrazie odwrotnego nasadzenia korby recznej 92 na nasadke 86 slimaka (t. j. w ten sposób, ze rekojesc korby jest skierowa¬ na do wewnatrz), lezy nia drodze ramienia korby, tak ze wtedy oslone 84 mozna wy¬ krecic z górnego otworu 33a wzglednie wkrecic óo tego otworu. Oprócz tego czo¬ lowa strona piasty 93 korby 92 moze byc za¬ opatrzona w wystajajcy trzpien 93\ który w razie odwrotnego nasadzenia korby na na¬ sadke 86 slimaka wsuwa sie w zaglebienie 95 pierscienia dlawikowego 91, tak ze zapo¬ moca tejze korby mozna wykrecic lub wkre¬ cic równiez pierscien dlawikowy 91, sluza¬ cy do uszczelnienia slimaka 85 w oslonie 84. Pierscien dlawikowy 91 jest zabezpie¬ czony przed przekreceniem sie w oslonie 84 zapomoca srubki 91a. Miedzy czolowa po¬ wierzchnia pierscienia dlawikowego 91 i kolnierzem 87 umieszczone sa kulki 88, sluzace do przenoszenia osiowego nacisku slimaka na pierscien dlawikowy i tern sa¬ mem na oslone 84.Kauczuk jest doprowadzany do slimaka 85 otworem 84* w górnej scianie oslony 84.Poniewaz otwory 33a przyrzadu posiadaja takie samie gwimty, urzadzenie do wtryski- wamia mozna przykrecic do dlowolnego o- tworu, pmzyczem gwint jest tak ddbnamy, ze po wkreceniu oslony otwór 84* zawsze znaj¬ dzie sie u góry, co jest niezbedne do dopro- — 4 —wadzania kauczuku. Tulejia.83 posiada rów¬ niez krótki kolnierzyk 84a w tym celu, aby w razie potrzeby, zapomoca wstawienia podkladki, mozna bylo zmieniac polozenie otworu 84'. Kauczuk jest nawiniety w ksztalcie tasmy na krazek, poszczególne zas warstwy sa w celu unikniecia zlepienia sie oddzielone od siebie warstwa 190 innego materjalu, np. cellopbanu, zabarwionego w celu latwiejszego odróznienia. Krazek z tasma kauczukowa jest nasuniety na bebe¬ nek 90c (fig. 10), osadzony na osi, która stanowi czopik 90 lub metalowa rurka, roz¬ widlona na koncu; umocowuje sie ja zapo¬ moca wetkniecia w odpowiedni otwór na¬ krywki 20. Na osi osadzona jest sprezyna 90a, której napiecie reguluje nakretka. 90b, oddzielona podkladka 90e. Sprezyna ta, na¬ ciskajac ma bebenek 90c, utrudnia odwija- nie sie tasmy kauczukowej* Bebenek 90c w celu ulatwienia nalozenia krazka zweza sie stozkowato ku zewnatrz i posiada naciecia 90d. Materjalem najstosowniejszym na be¬ benek jest bakelit.Jak widac z fig. 3 dolny otwór 33 skrzyn¬ ki odlewniczej 14 podczas wtryskiwania jest otwarty, by podczas napelniania formy umozliwic ujscie powietrza.Przed wulkanizowaniem zamyka sie (po odjeciu przyrzadu do wtryskiwania) obydwa otwory 33 czopakami gwintowanymi 34 i 35 (fig. 4). Kazdy czopik jest (fig. 5) zaopa¬ trzony w koltaierz 36, który wraz z pierscie¬ niem ze szczeliwa 37 umozliwia szczelne zamkniecie otworów. Czopik posiada od wewnetrznej strony wydrazenie, biegnace wzdluz wiekszej czesci jego dlugosci; w wydrazeniu tern umieszczony jest pomocni¬ czy czopik 38, scisle dostosowany do wy¬ drazenia czopika glównego, z którego nie daje sie wysunac, gdyz przytrzymuje go boczna srubka.Sprezyna 42, umieszczona w wydraze- niach obydwóch czopików, wciska szczelnie koniec zwezony 43 czopika 38 w otwór 33 skrzynki odlewniczej. Wskutek wykrecenia czopików 38, 34 skrzynka odlewnicza zosta¬ je odepchnieta od wewnetrznej sciany na* krywki 20, o ile na to pozwala poddanie sie sprezynki 55, tak ze pana wodna otacza do¬ okola te skrzynke. Otwór 33 posiada stozko¬ wate rozszerzenie, a koniec 43 czopika 38 posiada stozkowata powierzchnie, jednak scieta pod ostrzejszym katem. Wskutek te¬ go czopik 38 przylega szczelinie do otworu 33 skrzynki odlewniczej.Otwór nakrywki, uchodzacy w miejscu 68 do pierscieniowatej przestrzeni parowej. 54, zamyka zatyczka z topliwego materjalu lub szczeliwa 69, przytrzymywana czopi- Iriem 70, nawskmos » wydrazonym. Jezeli w czasie wulkanizacji zatyczka ta stopi sie, to nalezy zamknac zawór 26, zalozyc nowa za- tyczke i prowadzic dalej zabieg wulkaniza¬ cji, nie bedac zmuszonym do wypuszczania pary z kotla.W odmianie wedlug fig. 3 kociol sklada sie z dolnej czesci 71, do której przysrubo¬ wana jest gwintem 73 górna czesc 72, przy" czem polaczenie obydwóch tych czesci jest uszczelnione szczeliwem. Górna czesc 72 wraz z zaglebieniem 12, stanowiacem komo* re na skrzynke odlewnicza, wykonana jest jako calosc. Nakrywke 20 przytrzymuje ra¬ mie 74 za posrednictwem wypuklosci 76, o* pierajacej sie o wglebienie 77 nakrywki Wolny kpniec ramienia 74 jest zakonczony nakretka na srube 78, która konczy sie u do¬ lu lbem 79, zachodzacym za stosowne wcie¬ cie 8 górnej sciany 72 kotla.Skrzynka odlewnicza posiada od przodu zgrubiany brzeg 114 ze zlobkiem 115 po we¬ wnetrznej stronie, na wsuwana pokrywke 116 (fig. 9).Sposób sporzadzania sztucznego uzebie¬ nia wedlug niniejszego wynalazku { zapo¬ moca opisanego urzadzenia, jest nastepuja- cy. Najpierw sporzadza sie model woskowy i osadza sie w nimi zeby w zwykly sposób, przyczem mozna uzyc pasma rózowego ka¬ uczuku do wytworzenia sztucznego dziasla.W celu ulatwienia wcisniecia (rózowego ka- — 5 —ticzuku w przestrzenie miedzyzebowe, roz¬ grzewa sie go poprzednio; aby zas uodpor¬ nic go przed wycisnieciem przez wstrzyki¬ wany kauczuk plytki podstawowej, nalezy go czesciowo zwulkanizowac po umieszcze¬ niu modelu woskowego w skrzynce odlewni¬ czej i po usunieciu wosku. Do wulkanizacji uzywa sie stosownego srodka przyspiesza¬ jacego w postaci sproszkowanej, a to albo osobno, albo tez razem z aktywujacym srodkiem, jak np. sproszkowanym tlenkiem cynku, dodajac powyzsze srodki do wosku lub do rózowego kauczuku, wzglednie do obydwóch tych materjalów. Mozina równiez te czesciowa wulkanizacje ulatwic, dodajac odpowiedni srodek przyspieszajacy w tak niewielkiej ilosci, aby plastycznosc rózowe¬ go kauczuku w zwyklej temperaturze nie ulegla zmianie.Tak przygotowany model woskowy u- mieszcza sie w skrzynce odlewniczej. Aby przeszkodzic wytwarzaniu sie baniek po¬ wietrznych na powierzchni rózowego kau¬ czuku, okrywia sie go malym plasterkiem przed umieszczeniem modelu w skrzynce o- dilewniczej. W celu utworzenia kanalów, miedzy model i otwory 33 skrzynki 01- dlewniczej 14 wklada sie woskowe pa¬ semka lub metalowe piold|pórki (fig. 11), spliasizazone na jedlniytm koncu, aby .la¬ twiej1 daly sie wyjac. Jedina z podpó¬ rek umieszcza sie w srodku Mb wpobli- zta srodka modelu woskowego, sluzy ona do wtryskiwania kauczuku. Druga podpórke umieszcza sie w najbardziej zewnetrznym punkcie modelu, tak ze tworzy ona odplyw.Takie rozmieszczenie podpórek daje pew¬ nosc, ze woda przy wymywaniu wosku prze- plócze cala forme, nim dojdzie do odplywu, podobnie kauczuk przy wtryskiwaniu wy¬ pelni zupelnie forme, zanim osiagnie otwór odplywowy. Pasmo wosku moze posiadac rozwidlenie 50 (fig. 1), nie formy.Skrzynke odlewnicza, po umieszczeniu w niej modtóllu, wypellma sie w zwykly spo¬ sób gipsem i zamyka przykrywka. W mie¬ dzyczasie napelnia sie kociol woda, zapala palnik gazowy 46 lub wlacza sie elektrycz¬ ny ogrzewacz 56 na pewien czas, dopóki ma¬ nometr nie wskaze odpowiedniego cisnie¬ nia, np. 2 — 3 atm, przyczem wszystkie za¬ wory musza byc zamkniete. Nastepnie od¬ myka sie nakrywe kotla i wklada sie skrzyn¬ ke odlewtnicza 14 do komory 12. Niebawem skrzynka odlewnicza ogrzewa sie od kotla tak, ze czas zupelnego ogrzania skrzynki zo¬ staje ztaacznie skrócony. Zawór 26 mozna ewentualnie otworzyc, aby para oplywala skrzynke, co przyspiesza stopienie sie wo¬ sku. Równoczesnie zaklada sie i przymoco¬ wuje urzadzanie do wymywania formy. Sto¬ piony wosk splywa wskutek wlasnego cie¬ zaru przewodem odplywowym 65. Przewód 62, który byl czasowo odlaczohy od nasadki rurkowej 61, laczy sie z nia znowu, poczem otwiera sie zawór 52, aby obnizyc cisnienie w kotle. Gdy to nastapi, otwiera sie zawór 63 i goraca woda z kotla przeplywa prze¬ wodem 62, rurka 61 i góilna rurka 57 do fommy, wyplywajac z niej dlolna runka 57 i wyplywem 65. To krazenie goracej wody trwa tak dlugo, dopóki poziom wody we¬ wnatrz kotla nie opadnie ponizej otworu, prowadzacego do zaworu 63, poczem forma plynie para, usuwajac resztki wody, uzytej dio wymycia formy. Filtr z idiruciajnej siatki, umieszczony w wyplywie zaworu 63, nie przepuszcza zanieczyszczen z kotla do for¬ my. Wode, która jeszcze mogla pozostac po przepuszczeniu pary, wydmuchuje sie, za¬ mknawszy uprzednio zawór 63. Nastepnie zamknawszy zawór 52 ogrzewa sie kociol az do temperatury, przy której osiaga sie ci¬ snienie w kotle od 1,5 do 2,5 atm. Te tem¬ perature utrzymuje sie w przeciagu 5 mimit lub dluzej, aby skrzyinke odlewnicza calko¬ wicie ogrzac, przyczem dokonywa sie rów¬ noczesnie czesciowa wulkanizacja rózowe¬ go kauczuku. Wysokosc cisnienia i czas ogrzewania moga byc rózne i zaleza w pierwszym rzedzie od wielkosci skrzynki — 6 —odlewniczej. Podczas ogrzewania wilgoc farmy paruje nazewnatrz otworami, a nad¬ to wytwarza sie dieply prad powietrza* po¬ magajacy osiuszeniu formy. Mozna takze w jakikolwiek stosowny sposób wtlaczac do formy gorace powietrze.Otwory w kotle i odpowiadajace im otwory skrzynki odlewniczej sa tak wyko¬ nane, ze swobodne polaczenie otworów tych z forma moze byc z latwoscia uskutecznione, a woda lub para, mieszczaca sie w komorze 12, nie moze dostac sie do formy.Jak z powyzszego wynika, goraca woda, wymywajaca forme, zupelnie nie styka sie z zewnetrznemi scianami skrzynki odlewni¬ czej, a forma przed doprowadzaniem kau¬ czuku zostaje gruntownie osuszona i opróz¬ niona. Zawór 26 nalezy zamknac pod koniec czynnosci wymywania, a przed ogrzaniem i osuszeniem formy. Wskutek tego w czasie ogrzewania i napelniania forma jest jiuz o- suszona i gotowa do przyjecia kauczuku.W tym celu zamiast przyrzadu do wymy¬ wania formy zaklada sie urzadzenie do wtryskiwania (fig. 3), rozgrzawszy je po¬ przednio tak silnie, ze slimak po umocowa¬ niu w nakrywce kotla latwo daje sie obra¬ cac. Teraz zaklada sie krazek z tasma kau¬ czukowa na bebenek 90c i wsiuwa sie koniec tasmy przez otwór 84' do oslony 84 slima¬ ka. Cellophan, nawiniety miedzy poszcze- gólnemi warstwami tasmy kauczukowej, jest odciagany w lewo przy odwijaniu tasmy, lub jest odwijiany oddzielnie od tasmy za- pomoca przytwierdzonego na koncu ciezar¬ ka. Slimacznica 85 rozdrabnia kauczuk i wskutek tarcia przy posuwaniu zmiekcza go tak, ze przy wtlaczaniu do formy nie psuje on formy ani jej nie uszkadza. Poniewaz przyrzad do wtryskiwania nie jest wysta¬ wiony bezposrednio na dzialanie cieploty kotla, a w czasie ogrzewania nie j est nawet przymocowany, przeto istnieje moznosc ogrzania formy do wyzszeij temperatury, niz to dotychczas bylo mozliwe. Zyskuje sie w ten sposób zabezpieczenie plytki przed zepsuciem, gdyz kauczuk, dostajacy sie do formy, jest mniej gesty, niz to dotychczas bywalo, jak równiez usuniete zostaje nie¬ bezpieczenstwo jego stopienia sie podczas ogrzewania siarki, zawartej w kauczuku.Wyplywanie kauczuku dolnym otworem skrzynki odlewniczej jest wskazówka, ze forma zostala zupelnie napelniona i ze na¬ lezy przerwac wtryskiwanie kauczuku.Poniewaz kauczuk przed wtloczeniem do formy zostajie rozdrobniony, mozna uzyc stosownego srodka, przyspieszajacego wul¬ kanizacje, nie dzialajacego jeszcze w tem¬ peraturze, potrzebnej do wtryskiwania, tak ze czas, konieczny do wulkanizacji, jest skrócony do minimum. Najlepiej nalozyc srodek przyspieszajacy na kauczuk zapomo- ca szczoteczki, w przypadku zas gdy kau¬ czuk jest nawiniety w formie tasmy, odwi¬ nac go, nalozyc srodek przyspieszajacy i znowu nawinac przed uzyciem.Nalezy wspomniec, ze wskutek roz- miekczenia kauczuku, jak opisano wyzej, mozna wtryskiwanie do formy uskuteczniac przy nizszej temperaturze, niz to dotych¬ czas przy uzyciu cylindra i tloka bylo mozli¬ we. -l . r Wszystkie czesci urzadzenia, narazone na dzialanie siarki, zawartelj w kauczuku, moga byc chromowane droga galwanizacji, lub sporzadzone ze stopu chromowego lub innego odpowiedniego metalu, n£. glinu.Nastepnem stadjum zabiegu jest wulka¬ nizacja odlewu. W tym celu odejmuje sie urzadzenie do wtryskiwania kauczuku, za¬ myka sie otwory 33 czopikami 34 i 35 (fig. 4), poczem otwiera sie zawór 26, by wpu¬ scic pare do komory 12 na skrzynke odlew¬ nicza 14. Otwarcie tego zaworu fest usku¬ teczniane przed zupelnem dokreceniem czo- pików 34 i 35, a to dlatego, aby usunac po¬ wietrze z komory 12. Nastepnie dokreca sie dokladnie czopiki i podwyzsza sie cisnienie w kotle, poczem wulkanizacja przebieiga w zwykly sposób. Nadmiar kauczuku moze wyplynac z formy przy zadanej temperatu- — 7 —rze przed zamknieciem otworów czopikami i przed otwamciem zaworu 26, wskutek cze¬ go uzyskuje sie jednostajna i równomierna gestosc odlewu i utnika sie niepozadanego zbijania sie kauczuku w formie podczas wul¬ kanizacji. Po ukonczeniu wulkanizacji za¬ myka sie .zawór 26 i odiejmiuje sie nakrywke 20, aby wyjac skrzynke odlewnicza 14.Gdy wulkanizacja juz jest ukonczona, odlew gipsowy, zawierajacy w sobie wulka¬ nizowane uzebienie, a bardzo ciasno siedza¬ cy w skrzynce odlewniczej, mozna latwo wyjac besz obawy uszkodzenia, po wysunie¬ ciu wieczka 116. Do tego cehi nalezy poslu¬ giwac sie prasa, przedstawiona na fig. 6, W celu dogodnego przytrzymania skrzynki od¬ lewniczej, slu|py 102 prasy sa zaopatrzone w wystepy 107, na których olpiera sie odwró¬ cona skrzynka. Aby uniknac uszkodzenia deftka 108 skrzynki odlewniczej, przesuwa¬ nego równolegle w tejze skrzynce, simba 105 prasy jest zaopatrzona w plytke 112, prze¬ noszaca nacisk sruby na denko 108 skrzyn¬ ki odlewniczej. W zaglebienie tej plytki sie¬ ga czopik 110, na który oddzialywa sruba za posrednictwem kulki. Plytka 112 jest pollajczona m prasa sprezynka 113 Iiuib w po¬ dobny sposób. Opisanej prasy uzyc tez moz¬ na do nasuwania wieczka 116 na skrzynke odlewnicza. W tym celu umiesztza sie skrzynke w prasie, wypukla strona ku do¬ lowi (fig. 7). Do podparcia wypuklej scia¬ ny skrzynki sluzy wglebienie 117 (fig. 6) w podstawie 100 prasy. Sruba 105 prasy sie¬ ga swym koncem w male okragle zaglebienie 118 w brzegu wieczka 116. W celu zdjecia wieczka po wulkanizacji umieszfcza sie od¬ wrócona skrzynke w prasie, opierajac ja na wycieciach 107a. Jako punkt zaczepienia sruby 105 prasy sluzy zaglebienie, znajdu¬ jace sie w wygietym brzegu wieczka 116.Przyrzad wedlug niniejszego wynalaz¬ ku nadaje sie równiez do sporzadzania ply¬ tek ze sztucznej zywicy. Mase zywiczna wtryskuje .sie do osuszonej poprzednio for¬ my i sciska sie odpowiednio. Hartowanie masy dokonywane jest zapompca ogrzania skrzynki odlewniczej. Przy takiem poste¬ powaniu nie powstaja w odlewie puste prze¬ strzenie, jakie czesto tworza sie w razie u- zycia zwyklych recznie napelnianych dwu¬ dzielnych form. (Niema tez polaczen, które- mi masa moze wyplywac, jak równiez nie¬ ma potrzeby uzywania duzych skrzynek od¬ lewniczych. Suszenie i hartowanie zywicy jest uskuteczniane w razie potrzeby w tym samym przyrzadzie.Opisane powyzej urzadzenie nadaje sie równiez do wtryskiwania pasków sztucznej zywicy. W celu ulatwienia wysuszenia gipsowego odlewu mozna zdjac wieczko; zaklada sie je zpownotem, przystepujac do wtryskiwania; zamiast tego mozna jednak zaopatrzyc wieczko i denko skrzynki od¬ lewniczej w odpowiednie otwory.Ze wzgledu na niski punkt topliwosci sztucznej zywicy i latwosc, z jaka przecho¬ dzi ona w stan plynny, wskazane jest wtry¬ skiwanie jej przy tak niskiej temperaturze, by uniknac jej stopienia sie. Przyrzad do wtryskiwania zaklada sie pnzytem do dol¬ nego otworu, tak ze otwór wpustowy sluzy obecnie za wypust i naodwrót. Górny wa¬ leczek (podpórka odlewu) laczy sie przytem z górnym brzegiem woskowego modelu, jak przedstawiaja kreskowane linje na fig. 3.Odpowiednie scisniecie zywicy osiaga sie w ten sposób, ze górny otwór zostaje zamknie¬ ty, a sam zabieg wtryskiwania stosuje sie dluzej, stosownie do potrzeby.Ze wzgledu na to, ze gips odbarwia sztuczna zywice, pokrywa sie model odlewta cynfolja, która nalezy wygladzic. Plytke, przylegajaca do jezyka, mozna podobnie ochronic zapomoca okrycia woskowego mo¬ delu cynfolja. Aby przeszkodzic zmianie po¬ lozenia modelu, czesc, lezaca naprzeciw otworu wpulstowego na mase zywiczna, zwraca sie ku górze i umocowuje sie w od¬ lewie gipsowym.W razie wtryskiwania masy np. do przy- — 8 —rzadu, przedstawionego na fig. 3, mozna forme zamknac i w ten isposób przygotowac ja do zabiega kartowania zapomcca suche¬ go ogrzania. W tym cehi (przykreceniem srubki 98 (fig. 3) przesuwa sie zasuwke 96 ku dolowi. Dolna sciana 13 komory 12, przeznaczonej na pomieszczenie skrzynki odlewniczej, posiada zaglebienie 99, w któ¬ re wówczas wchodzi dolny koniec zasuwki 96. Ta ostatnia sporzadzona jest z materja- lu, odpornejgo na dzialanie siarki, i tworzy czesc sciany 32 skrzynki odlewniczej (fig. 3a). Zasuwka 96 jest przesuwana w odpo¬ wiednich zlobkach tef sciany 32.Jezeli zachodzi potrzeba wpuszczenia pary do komory 12, to zamyka sie otwory przyrzadu odpowiedniemi czopikami (fig. 4). W tym przypadku zawór 52 zostaje za~ staipiony zaworem srubowym 26, sterowal¬ nym trapieniem srubowym 27. Trzpien ten posiada gwint, biegnacy w przeciwnym kie¬ runku, niz gwint zaworu srubowego. Zapo- moca obracania trzpienia 27 w jedna lub druga strone, zawór 26 jest otwierany lub zamykany.Jezeli zajdzie potrzeba recznego napel¬ nienia formy i tylko dodatkowego koncowe¬ go wtryskiwania, to do tego celu nadaje sie urzadzenie, przedstawione na fig. 4, Oby¬ dwie polówki formy, czesciowo napelnionej recznie, umieszcza sie w przyrzadzie i sciska sie nakrywka 20 zapotmoca nakretek 23. Na¬ cisk nakrywki 20 przenosi sie na górna po¬ lówke formy za posrednictwem sprezyn 24, umieszczonych w wydrazonych wystepach 25. Gdy w ten sposób obydwieczesci umocu¬ je sie w odjpowiedtndem polozeniu, wówczas w czasie wtryskiwania przytrzymuje je sa¬ moczynny zamek. Zamek ten sklada sie ze sprezystego jezyczka 15, przymocowanego do dolnej czesci formy; jezyczek ten, prze¬ chodzac miedzy dwoma skrzydelkami 16, zaskakuje swym zagietym koncem za gór¬ ny brzeg 32 skrzynki odlewniczej. Zamek mozna otworzyc podwazeniem jezyczka za- pomoca stosownego narzedzia. W razie ko¬ niecznosci równoczesnego oporzadzania wiekszej ilosci odlewów, mozna caly zabieg uproscic w ten sposób, zte kazda dfcnzynka odlewnicza zostaje oddzielnie wygotowana i wymyta z wosku, podczas gdy poprzednio uzyta skrzynka znajduje sie jeszcze w przy¬ rzadzie w celu wtryskiwania kauczuku; na¬ stepnie zaraz po napelnieniu wyjmuje sie kazda skrzynke w celu wulkanizowania w innem miejscu. W tym przypadku zamyka sie otwory 33 skrzynki odlewniczej zatycz- kami 119 (fig. 9), osadzonemi w siodelko¬ watej klamrze 120. Konce 121 tej klamry zachodza w boczne rowki 122 skrzynki od¬ lewniczej. Rowki te sa otwarte od spodu skrzynki, a dlugosc ich jest tak wymierzo¬ na, ze po wsunieciu klamry w te rowki, za- tyczki 119 znajduja sie dokladnie naprzeciw otworów 33 skrzynki odlewniczej.Urzadzenie wedlug niniejszego wyna¬ lazku moze w razie potrzeby sluzyc rów¬ niez do samego ty&ko wulkanizowania.Poniewaz^otwory skrzynki odlewniczej sa narazone na uszkodzenie czopikami, uzy- wanemi przy wulkanizowaniu, znajduja sie one w dajacych sie wymieniac tulejach (nie zaznaczonych na rysunku). Tuleje te sa spo¬ rzadzone z wysokowartosciowej stali, stopu chromowo-niklowego lub innych odpornych na wplyw siarki materjalów. W ten sposób nie dopuszcza sie równiez do przylegania kauczuku do metali.Zaglebienie 12 moze byc tez odlanie od¬ dzielnie i zesrubowane z kotlem, przyczem polaczenie, szczelne na pare, uskutecznio¬ ne byc moze zapomoca zlutowania lub w inny sposób.Zamiast opisanego urzadzenia do wtry¬ skiwania, uzyte byc moze np. takie urza¬ dzenie, w którem zastosowane sa wspóldzia¬ lajace ze soba walki ldb stosowne kola ze¬ bate. W celu regulowania nacisku na mase odlewowa w formie, moga byc zastosowane srodki zabezpieczajace, dzieki którym nad¬ miar masy zpowrotem moze wydostac sie otworem wpustowym nazewnaitrz, W tym — 9¦ —celu np. slimacznica moze byc zaopatrzona w przewód, laczacy sie z otworem wpusto¬ wym, ltub zamiast tego moze byc pozosta¬ wiona odpowiednia wolna (przestrzen mie¬ dzy slimacznica a jej oslona. PL

Claims (4)

1. Zastrzezenia patentowe. 1. Sposób wyrobu sztucznego uzebienia z kauczuku i podobnych materjialów, przy- czem kauczuk w stanie plastycznym jest wtlaczany do formy gipsowej, z której u- pirzedinio usamiieto zapomoca wymycia model woskowy, poczem dopiero kaufczuk jest wul¬ kanizowany zapomoca ogrzewania formy gipsowej, znamienny tem, ze wymywanie modelu woskowego zapomoca oczyszczonej cieplej wody, po wstepnem wdmuchiwaniu pary na skrzynke odlewnicza, jest uskutecz¬ niane w tem samem polozeniu skrzynki od¬ lewniczej, zawierajacej forme gipsowa, po¬ czem dopiero w cdlu osuszenia formy wpro¬ wadza sie do niej naprzeinian pare ltub po¬ wietrze, a w koncu do wysuszonej w ten sposób formy wtryskuje sie kauczuk, roz¬ drobniony i zmiekczony zapomoca ciepla i równoczesnie zmieszany ze srodkiem, przy¬ spieszajacym wulkanizacje, który to kau¬ czuk jest w koncu wulkanizowany wskutek podwyzszenia temperatury skrzynki odlew¬ niczej zapomoca pary,

2. Sposób wedlug zastrz. 1, znamienny tem, ze doprowadzany kauczuk posiada po¬ stac tasm.

3. Sposób wedlug zastrz. 1, znamienny tem, ze w celu przyspieszenia ogrzania for¬ my, zawartej w skrzynce odlewniczej, ta ostatnia jest ogrzewana do temperatury, wyzszej od temperatury topienia sie siarki, zawartej w kauczuku. 4. Sposób wedlug zastrz. 1, znamienny tem, ze do rózowego kauczuku, z którego wytwarzane sa dziasla i który jest formo¬ wany razem z modelem woskowym, dodaje sie srodka, przyspieszajacego wulkanizacje, w ilosci tak malej, iz rózowy kauczuk za¬ chowuje swa plastycznosc przy zwyklej temperaturze. 5. Urzadzenie do wykonywania spo¬ sobu wedlug zastrz. 1—4, w którem skrzyn¬ ka odlewnicza, otaczajaca forme gipsowa, jest wymiennie osadzona w ogrzewaczu, za¬ silanym woda, znamienne tem, ze skrzynka odlewnicza (14) jest wymiennie osadzona w kotle (12), otoczonym woda lub para z ogrzewacza (10), a zamknietym od zewnatrz zapomoca rozlacznej nakrywki (20), przy- czeui skrzynke (14) oraz kociol (12) nieza¬ leznie od siebie mozna polaczyc z przyrza¬ dem do usuwania wosku (57, 60), z atmo¬ sfera i z przyrzadem (84, 85) do wtryski¬ wania kauczuku, a mianowicie zapomoca otworów (33 wzglednie 33a), przewidzia¬ nych w sciance skrzynki (14) lub nakrywki (20) kotlai (12), oraz zapomoca tych samych otworów mozna te skrzynke odlewnicza po¬ laczyc z przestrzenia wodna lub parowa (lOa) ogrzewacza (10). 6. Urzadzenie wedlug zastrz. 5, zna¬ mienne tem, ze skrzynka odlewnicza (14) jest prawie szczelnie otoczona sciankami kotla (12), wskutek czego jest nieruchoma. 7. Urzadzenie wedlug zastrz. 5 i 6, znamienne tem, ze kociol (12) jest utworzo¬ ny z zaglebienia scianki (11) ogrzewacza. 8. Urzadzenie wedlug zastrz. 5—7, znamienne tem, ze otwory (33 i 33a) sa u- lozone jeden nad drugim w pionowych sciankach skrzynki odlewnicze] (14) wzgled¬ nie kotla (12). 9. Urzadzenie wedlug zastrz. 5—8, znamienne tem, ze posiada czopiki (34, 35), sluzace do zamykania otworów (33) skrzyn¬ ki odlewniczej (14), po zdjeciu przyrzadu (57, 60), slujzacego ido usuwania wosku, oraz przyrzadu (84, 85) do wtryskiwania kau¬ czuku, przyczem czopiki te sluza jednocze¬ snie do zamykania otworów (33a) kotla (12). 10. Urzadzenie wedlug zastrz. 9, zna¬ mienne tem, ze czopiki (34), Wkrecane do otworów (33a) kotla (12), sa zaopatrzone w — 10 —osadzone podatnie czopokd pomocnicze (38), siegajace w otwory (33) skrzynki odlewni¬ czej (14). lll. Urzadzenie wedlug zastrz. 5, zna¬ mienne tern, ze posiada klamre (120), za¬ opatrzona w zatyczki (119), osadzona w bocznych rowkach (122) skrzynki odlewni¬ czej i sluzaca do zamykania otworów (33) skrzynki odlewniczej (14), po wyjeciu tej ostatniej z kotla (12). 12. Urzadzenie wedlug zastrz; 5, zna¬ mienne tern, ze miejsce polaczenia przy¬ rzadu (57, 60), do ustawiania wosku: z formy, z ogrzewaczem (10), znajduje sie tuz pod najwyzszym poziomem wody. 13. Urzadzenie wedlug zastrz. 5( zna¬ mienne tern, ze przyrzad (85, 84) do wtry¬ skiwania kauczuku posiada narzady do roz¬ drabniania kauczuku, dostarczanego w po¬ staci tasmy. 14. Urzadzenie wedlug zastrz. 13, zna¬ mienne tern, ze przyrzad do wtryskiwania (84, 85) kauczuku posiada obrotowe czesci do rozdrabniania tego kauczuku, naprzyklad slimaki, walce lub kola zebate. 15. Urzadzenie wedlug zastrz. 13 i 14, znamienne tern, ze posiada reczna korbe (92), sluzaca do przymocowywania i wy¬ krecania przyrzadu do wtryskiwania kau¬ czuku (84, 85) z otworów (33 i 33a) skrzyn¬ ki odlewniczej (14) i kotla (12). 16. Urzadzenie wedlug zastrz. 13, zna¬ mienne tern, ze tasma kauczukowa, majaca byc doprowadzana do przyrzadu wtrysko¬ wego (84, 85), jest nawinieta na krazek, ptrzyczem miedzy posizczeigókiemi warstwa¬ mi tasmy kauczukowej znajduje sie war¬ stwa ochronna, zapobiegajaca sklejaniu sie warstw kauczuku, a w razie potrzeby takze warstwa srodków, przyspieszajacych wul¬ kanizacje. 17. Urzadzenie wedlug zastrz. 5, zna¬ mienne tern, ze skrzynka odlewnicza (14) posiada dwie równjolegle plaskie scianki, z których jedna scianka (108) moze byc prze¬ suwana w swej plaszczyznie, a druga scian¬ ka (116) jest wykonana w postaci przesuw¬ nej pokrywy. 18. Urzadzenie wedlug zastrz, 17, zna¬ mienne tern, ze posiada prase, naprzyklad srubowa, której slupy sa zaopatrzone w wy¬ stepy (107), sluzace do utrzymywania skrzynki odlewniczej (14) w trzech roz¬ maitych polozeniach, w celu otwierania i zamykania przesuwnej pokrywy (116) oraz w celu usuwania formy gipsowej ze skrzyn¬ ki zapomoca równoleglego przesuwania pla¬ skiej scianki (108). C h r i s t e Joannides, Zastepca: Dr. techn. A. Bolland, rzecznik patentowy.opisu patentowego Nr 17161 Ark. i.Do opisu patentowego Nr 17161. Ark. 2.Do opisu patentowego Nr 17161. Ark. 3-Do opisu patentowego Nr 17161. Ark.

4. Druk L. Boguslawskiego i Ski, Warszawa. PL