Elektryczne lampy gazowe o swietleniu katodowem reaguja, jak wiadomo, bardzo szybko na zmiany wartosci chwilowej na¬ piecia nawet przy zastosowaniu wielkiej czestotliwosci, dzieki czemu lampy te byly juz wielokrotnie stosowane jako zródla swiatla do aparatów telewizyjnych i telefo- tograficznych oraz do celów sygnalizacji.Praktycznemu uzywaniu omawianych lamp do wymienionych celów przeszkadza jed¬ nak niedostateczna jaskrawosc powierzch¬ ni swiecacych tych lamp.Celem niniejszego wynalazku jest usu¬ niecie tej przeszkody i wykonanie elektrycz¬ nej lampy gazowej o swietleniu katodowem, dajacej znacznie wieksza jaskrawosc po¬ wierzchni swiecacej. W tym celu katoda lampy jest wykonana z grubej plyty lub trzpienia metalowego i jest izolowana cien¬ ka warstwa materjalu izolacyjnego, np. mi¬ ki, od scisle otaczajacej ja anody, wykona¬ nej w postaci grubego metalowego pierscie¬ nia lub rury, dzieki czemu swietlenie moze powstawac tylko ma czolowych powierzch¬ niach katody. Szczególnie wielka jaskra¬ wosc uzyskuje sie, jezeli czolowa po¬ wierzchnia katody, zwrócona do wierzchol¬ ka lampy, lezy w jednej plaszczyznie z czo¬ lowa powierzchnia anody i jezeli tylna po¬ wierzchnia czolowa katody jest zabezpie¬ czona przeciw swietleniu przez pokrycie warstwa izolacyjna, tak ze swieci tylko ta czolowa powierzchnia katody, która jest zwrócona w strone wierzcholka lampy.Lafeipy katodowe znanej budowy mozna obciazac pradem o natezeniu, wynoszacem * zaledivie dbalo i*»mA na centymetr kwa¬ dratowy, natomiast lampy katodowe, wyko¬ nane wedlug wynalazku, mozna obciazac pradem o natezeniu okolo 10 mA/cm2, poniewaz katoda jest silnie chlodzona przez szczelnie ja otaczajaca anode o sto¬ sunkowo wielkiej masie, przyczem nie wy¬ stepuje rozpylanie sie, wplywajace nieko¬ rzystnie na swietlenie, ani tez nie powstaje luk swietlny.Na 'rysunku przedstawiono w przekroju pianowym kilka przykladów wykonania no¬ wej elektrycznej lampy gazowej o swietle- niu katodowem.Lampa, przedstawiona na fig, 1, sklada sie, jak zwykle, z cylindrycznej banki szkla¬ nej / ze slupkiem 2, wtopionych w slupek drutów doprowadzajacyeh 3, 4 i trzonka 5* Banka 1 jest napelniona gazami szlachetne- mi, najlepiej neonem o cisnieniu okolo 30 milimetrów lub tez neonem z domieszka do 20% helu i okolo 0,5% argonu. Anoda 6, przymocowana do drutu doprowadzajace¬ go 3, jest wykonana w postaci grubego pier¬ scienia metalowego lub rury, osadzonej w bance 1 z malym luzem. Otwór pierscienio¬ wej anody 6 jest wylozony cienka warstwa izolacyjna 7, wykonana z miki; w otworze tym znajduje sie scisle dopasowana katoda 8, wykonana w .postaci grubej, okraglej tar¬ czy metalowej, tak ze jej powierzchnia czo¬ lowa, zwrócona do wierzcholka lampy, le¬ zy w jednej plaszczyznie z zewnetrzna po¬ wierzchnia czolowa anody 6. Tylna po¬ wierzchnia czolowa katody 8 jest oslonieta warstwa izolacyjna 9, wykonana równiez z miki albo tez z dostatecznie izolujacego la¬ kieru. Anoda oraz katoda sa wykonane z glinu lub magnezu, jakkolwiek mozna je wykonac takze z innych metali, np. zelaza, miedzi albo niklu. Wskutek pokrycia tylnej powierzchni katody warstwa izolacyjna 9 swietlenie powstaje w czasie dzialania lam¬ py tylko na przedniej, dobrze polerowanej powierzchni katody. Obydwie elektrody 6, 8 maja razem postac walca, przyczem ano¬ da 6 chlodzi katode tak wydatnie, ze ta o- statnia moze byc bardzo silnie obciazona.Jezeli katoda 8 wykonana jest z magne¬ zu, co jak wiadomo jest korzystne dla uzy¬ skania malego spadku katodowego, to przy silnem obciazeniu lampy moze sie zdarzyc, ze swietlenie na brzegach powierzchni swie¬ cacej jest silniejsze niz w srodku; równo¬ mierny rozklad swietlenia mozna latwo o- siagnac przez zaopatrzenie katody 8 w pla¬ skie zaglebienie 10 (fig. 2).Do pewnych celów, szczególnie do od¬ biorników urzadzen telewizyjnych i telefo- tograficznych, potrzebne jest zródlo swia¬ tla skupione prawie w jednym punkcie, po¬ siadajace dostateczna swiatlosc i reaguja¬ ce natychmiast na zmiany chwilowej war¬ tosci napiecia o wielkiej czestotliwosci. Wy¬ maganiom tym odpowiada elektryczna lam¬ pa gazowa o swietleniu katodowem, przed¬ stawiona na fig. 3 i wykonana w zasadzie tak samo, jak lampy wedlug fig. 1 i 2, z ta róznica, ze katoda 8 ma ksztalt walca z wa- skiem wydrazeniem 11, którego wylot znaj¬ duje sie na zewnetrznej powierzchni czo¬ lowej katody. Pi*zy odpowiednim doborze preznosci gazu i napiecia, dzialajacego na lampe, mozna doprowadzic do tego, ze swie¬ tlenie powstaje tylko w wydrazeniu U. O ile srednica wydrazenia // nie jest wieksza od grubosci warstwy swiecacej, to swietle¬ nie wypelnia wydrazenie 11 calkowicie.Poniewaz promieniowanie lampy w kierun¬ ku osi lampy jest suma promieniowania warstw swiecacych w wydrazeniu, wiec swietlenie, wypelniajace wydrazenie, sta¬ nowi bardzo silne punktowe zródlo swiatla.Przy silnem obciazeniu lampy pradem mo¬ globy wystepowac pomiedzy drutami 3, 4 swietlenie lub wyladowanie lukowe, które oslabialoby swietlenie na zewnetrznej po¬ wierzchni katody wzglednie w wydrazeniu //. Zjawisku temu zapobiega przedluzenie warstwy izolacyjnej 7, zawartej pomiedzy - 2 -katoda 8 i anoda 6, wtyl tak, ze z tylnej po¬ wierzchni czolowej obu elektrod wystaje tuleja izolacyjna 12.W wykonaniu wedlug fig. 4 pelna kato¬ da sklada sie z dwóch polaczonych ze so¬ ba czesci 8, 8'; w górnej czesci 8 katody jest wywiercony stosunkowo wielki stozkowy o- twór 13, zwezajacy sie w strone czolowej powierzchni katody. Otwór taki ma te za¬ lete, ze wieksza czesc rozpylonego' materja- lu katody zatrzymuje sie w tym otworze, a tern samem zmniejsza sie niebezpieczen¬ stwo zaczerniania banki lampy przez pyl, osiadajacy na jej sciankach, co umozliwia obciazenie lampy pradem o wiekszem nate¬ zeniu i osiagniecie wiekszej swiatlosci lam¬ py.W lampie, przedstawionej na fig. 5, za¬ stosowano plaska katode 8, zaopatrzona w stozkowy otwór 13, zwezajacy sie w strone czolowej powierzchni katody. Pierscienio¬ wa anoda 6 jest zaopatrzona w dno 6\ osla¬ niajace tylna powierzchnie katody, dzieki czemu swietlenie powstaje tylko ma przed¬ niej powierzchni czolowej katody 8. War¬ stwa izolacyjna 7, znajdujaca sie pomiedzy katoda i anoda, jest wysunieta ponad po¬ wierzchnie czolowa katody 8 i tworzy w ten sposób tulejke 14, która zapobiega powsta¬ waniu luku swietlnego na krawedziach czo¬ lowej powierzchni katody, gdy obciazenie pradem jest bardzo silne. Tulejka 14 zapo¬ biega jednoczesnie wyladowaniom luko¬ wym lub swietleniu pomiedzy elektrodami 6, 8 a doprowadzeniami pradu 3, 4, wtopio- nemi w bocznych ramionach 15 banki 1 lam¬ py.Fig. 6 przedstawia lampe z katoda wal¬ cowa 8, wyposazona w otwór stozkowy 16, przewiercony wzdluz katody. Warstwa izo¬ lacyjna 7 pomiedzy anoda 6 i katoda 8 tworzy równiez tulejke 14, wystajaca ponad przednie powierzchnie czolowe katody i anody, oraz tulejke 12, wystajaca ponad tyl¬ ne powierzchnie tych elektrod w celu zapo¬ biezenia niepozadanym wyladowaniom.W wykonaniu wedlug fig. 7 katoda 8 jest zaopatrzona w glebokie wydrazenia lejkowate 17* Anoda 6 jest zaopatrzona w zaoblone obrzeze 18, które zachodzi cze¬ sciowo na zewnetrzna powierzchnie czolo¬ wa katody, pozostawiajac otwór 19 o sred¬ nicy, równej srednicy wylotu lejka 18. W lampie tej swietlenie powstaje tylko w lej¬ kowatym otworze 17 i zajmuje tern wieksza powierzchnie lejka, im silniejszy prad do¬ plywa do lampy. Przy pelnem obciazeniu lampy natezenie swiatla jest najwieksze, ó- czywiscie, w wierzcholku lejka, tak ze i w tym przypadku zródlo swiatla jest punk¬ towe.Katoda z lejkowatym otworem (fig. 7) moze byc jednak otoczona takze anoda tak, jak w poprzednich przykladach wykonania.Mozna takze zastosowac anode z zaoblonem obrzezem 18, wykonana wedlug fig. 7, oraz katode wedlug innego z podanych przykla¬ dów wykonania.Banka 1 lampy moze obejmowac scisle anode albo moze miec ksztalt kulisty, jak na fig. 8. W tym przypadku zaleca sie o- przec elektrode nietylko na drutach dopro¬ wadzajacych 3, 4, lecz takze na osobnych drutach podpierajacych 20. PL