PL167180B1 - Sposób wytwarzania kwasu y-aminomasłowego - Google Patents

Abstract

1. SposSb wytwarzania kwask y-aminamasłowego z ftolimidku potusu i y-uhlorobutyronitrylu, znamienny tym, że reakcję przeprowadza się w roztworze dimetyloformamidu w temperaturze 373-413 K, w czasie 5-7 godzin, po czym oddestylowuje się większość rozpuszczalnika, pozostałość wylewa do wody i prowadzisię ekstrakcję chlorkiem metylenu lub chloroformem, a otrzymany surowy o-ftalimidobuiyronitayl,po ewentualnym oczyszczeniu, poddaje się hydrolizie i z powstałej soli w postaci chlorku lub siarczanu kwasu o-aminomasłowego wydziela się wolny kwas.

Description

Przedmiotem wynalazku jest sposób wytwarzania kwasu y-aminomasłowego, znanego pod nazwami: GABA, Aminalon lub Gammalon. Związek ten odgrywa ważną rolę w metaboliźmie mózgu i znajduje zastosowanie w leczeniu opóźnionego rozwoju umysłowego u dzieci, niektórych form drgawek oraz choroby Parkinsona.

Wiele metod otrzymywania kwasu y-aminomasłowego opisano już w pierwszej połowie dwudziestego wieku. Jednakże metody o znaczeniu przemysłowym są w dalszym ciągu przedmiotem wielu rozwiązań.

Pierwsza grupa metod polega na działaniu na pochodne pirolidyny kwasem siarkowym lub solnym i otrzymanie siarczanu lub chlorowodorku kwasu y-aminomasłowego. Inną metodą jest reakcja piperydyny z chloromrówczanem etylu prowadząca do wytworzenia N-karboetoksypochodnej piperydyny, którą utlenia się stężonym HNO3.

Do drugiej grupy należą metody syntezy kwasu y-aminomasłowego oparte na halogenopochodnych kwasu propionowego, który w reakcji z cyjankiem sodu w obecności NaHCO przeprowadza się w sól sodową kwasu /3-cyjanopropionowego, a następnie w wyniku redukcji metodą katalityczną (H2/N1) lub chemiczną (Na/Et OH) uzyskuje się kwas y-aminomasłowy. Stosuje się bromopochodne kwasu masłowego i wprowadza grupę NH2 przez działanie gazowego NH3 bądź przez stosowanie guanidyny.

Inne metody otrzymywania kwasu y-aminomasłowego oparte są na termicznej dekarboksylacji kwasu glutaminowego, bądź na reakcji kwasu 4-oksymostearynowego z PCI5 i redukcji otrzymanego kwasu y-aminokrotonowego.

Następna grupa metod oparta jest na wykorzystaniu kwasu ftalowego lub jego imidu, które w postaci soli potasowej ogrzewane z 1,2-dichloro- lub 1,2-dibromo- lub l-chloro-2-bromoetanem, a także z /3-chloro lub /3-bromoetyloaminą doją odpowiednie N-etylohalogenopochodne, które w reakcji kondensacji z malonianem dietylowym przechodzą w diester, który hydrolizowany w środkowisku kwaśnym daje sól kwasu y-aminomasłowego.

Modyfikacją tej metody jest użycie y-chloropropionnitrylu i ftalimidku potasu, w której uzyskany ftalimidonitryl hydrolizuje się kwasem siarkowym, a siarczan kwasu y-aminomasłowego przeprowadza się w wolny kwas za pomocą węglanu baru.

Znany jest sposób wytwarzania kwasu y-aminomasłowego z ftalimidku potasu i y-chlorobutyronitrylu przez reakcję stapiania w temperaturze 453 K.

Wynalazek dotyczy sposobu wytwarzania kwasu y-aminomasłowego z ftalimidku potasu i y-chlorobutyronitrylu. Istota wynalazku polega na tym, że reakcję przeprowadza się w roztworze dimetyloformamidu w temperaturze 373-413 K, w czasie 5-7 godzin, po czym oddestylowuje się większość rozpuszczalnika, pozostałość wylewa do wody i prowadzi się ekstrakcję chlorkiem

167 180 metylenu lub chloroformem. Otrzymany surowy y-ftalimidobutyronitryi po ewentualnym oczyszczaniu, poddaje się hydrolizie i z powstałej soli w postaci chlorku lub siarczanu kwasu y-aminomasłowego wydziela się wolny kwas, najkorzystniej po rozpuszczeniu soli w etanolu, za pomocą dietyloaminy, doprowadzając do ph = 7,31.

Sposób wytwarzania kwasu y-aminomasłowego zgodnie z wynalazkiem przebiega z wysoką wydajnością, w znacznie niższej temperaturze i w krótkim czasie.

Przedmiot wynalazku jest przedstawiony w przykładzie wykonania.

Przykład. Etap I. Do kolby trójszyjnej, okrągłodennej o pojemności 250 cm3, zaopatrzonej w mieszadło i chłodnicę zwrotną, dodaje się 23 g ftalimidku potasu, 13 g chlorobutyronitrylu oraz 100 cm³ dimetyloformamidu. Całość ogrzewa się we wrzeniu przez 6 godzin, następnie roztwór oziębia się, oddestylowuje 80 cm3 dimetyloformamidu i wylewa na 200 cm³ wody, po czym ekstrahuje trzykrotnie 50 cm³ chlorku metylenu. Ekstrakty chloroformowe łączy się, suszy siarczanem magnezu i odsącza, a uzyskany przesącz zagęszcza się do sucha. Uzyskuje się 20 g y-ftalimidobutyronitrylu w postaci białego osadu o temperaturze topnienia 337 K, z wydajnością równą 74% wydajności teoretycznej.

Etap II. W kolbie okrągłodennej o pojemności 500 cm³ umieszcza się 20 g y-ftalimidobutyronitrylu i dodaje się 300 cm³ 50% kwasu siarkowego. Całość ogrzewa się pod chłodnicą zwrotną przez 3 godziny, mieszaninę zostawia się na 12 godzin i następnie odsącza wydzielony kwas ftalowy, a do przesączu dodaje się 500 cm³ wody. W roztworze zawarty jest wytworzony siarczan kwasu y-aminomasłowego.

Etap III. Do roztworu siarczanu kwasu y-aminomasłowego dodaje się nadmiar węglanu baru do pH około 7. Pod koniec wprowadzania węglanu baru mieszaninę podgrzewa się do temperatury 313-323 K w celu całkowitej neutralizacji kwasu siarkowego. Następnie mieszaninę odsącza się od siarczanu baru, osad przemywa niewielką ilością wody, a przesącz zagęszcza do konsystencji oleju, który rozpuszcza się w 2 cm³ wody i dodaje do zmętnienia 100 cm³ etanolu. Roztwór odstawia się na 30 godzin w temperaturze 273-278 K i następnie odsącza 1,5g kwasu y-aminomasłowego w postaci białego osadu o temperaturze topnienia 476 K, z wydajnością równą 17% wydajności teoretycznej.

Departament Wydawnictw UP RP. Nakład 90 egz.

Cena 1,100 zł.

Claims (2)

1. Zastrzeżenia patentowe

   1. Sposób wytwarzania kwasu χ-aminomasłowego z ftalimidku potasu i y-chlorobutyronitrylu, znamienny tym, że reakcję przeprowadza się w roztworze dimetyloformamidu w temperaturze 373-413 K, w czasie 5-7 godzin, po czym oddestylowuje się większość rozpuszczalnika, pozostałość wylewa do wody i prowadzi się ekstrakcję chlorkiem metylenu lub chloroformem, a otrzymany surowy y-ftalimidobutyronitryl, po ewentualnym oczyszczeniu, poddaje się hydrolizie i z powstałej soli w postaci chlorku lub siarczanu kwasu y-aminomasłowego wydziela się wolny kwas.
2. 2. Sposób według zastrz. 1, znamienny tym, że wydzielanie wolnego kwasu y-aminomasłowego przeprowadza się, po rozpuszczeniu wymienionych soli w etanolu, za pomocą dietyloaminy, doprowadzając do pH = 7,31.