PL167160B1 - Sposób otrzymywania rolniczej porowatej saletry amonowej - Google Patents

Abstract

Sposób otrzymywania rolniczej porowatej saletry amonowej z wykorzystaniem amin roślinnych stanowiących mieszaninę wyższych amin alifatycznych I-rzędowych o długości łańcucha C12-C22, kwasów tłuszczowych i olejów roślinnych, znamienny tym, że na granule saletry amonowej o temperaturze do 85°C i wilgotności do 0,35% natryskuje się co najmniej 0,03% wagowych trójskładnikowego stopu składającego się z aminy roślinnej, kwasu tłuszczowego i oleju roślinnego, przy czym zawartość aminy roślinnej w stopie nie może być mniejsza niż 3% wagowych, a zawartość kwasu tłuszczowego w stopie jest większa o 10 do 50% wagowych od ilości stechiometrycznej, niezbędnej dla zneutralizowania zawartej w stopie aminy.

Description

Przedmiotem wynalazku jest sposób otrzymywania rolniczej porowatej saletry amonowej przeznaczonej głównie do wytwarzania nawozów wieloskładnikowych i kompozycji rolniczych.

W znanych z polskich opisów patentowych nr 95 331, 116297 sposobach otrzymywania porowatej saletry amonowej, podstawową operacją technologiczną jest proces wygrzewania saletry amonowej do temperatury powyżej 32,3°C. Stosowane ewentualnie w toku realizacji tej operacji dodatki różnych substancji pomocniczych jedynie ułatwiają zachodzenie procesu porowacenia saletry.

Znane jest z polskiego opisu patentowego nr 155 218 i polskiego opisu zgłoszenia patentowego nr P-263 468 stosowanie w toku realizacji procesu termicznej obróbki saletry dodatków substancji intensyfilujących proces porowacenia saletry amonowej takich jak aminy tłuszczowe, głównie aminy roślinne, stanowiące mieszaninę wyższych amin alifatycznych I-rzędowych o długości łańcucha C12-C22, stop aminy tłuszczowej z wyższym kwasem tłuszczowym, stop aminy tłuszczowej z olejem mineralnym, stop aminy roślinnej z kaprolaktamem, nanoszonych na granule saletry w ilości do 0,15% wag.

Otrzymana tymi sposobami porowata saletra amonowa przeznaczona jest wyłącznie do wytwarzania materiałów wybuchowych. W wyniku termicznej obróbki saletry amonowej otrzymuje się granule saletry całkowicie sporowacone przez wytworzenie przestrzennej siatki mikroszczelin w całej jej objętości. Tak otrzymana saletra porowata charakteryzuje się gwałtownym nawet kilkukrotnym spadkiem właściwości wytrzymałościowych w stosunku do wyjściowej, nieporowatej granulowanej saletry amonowej rolniczej. Posiada ona chłonność rzędu 4 do 12% wagowych. Niska wytrzymałość mechaniczna saletry porowatej praktycznie uniemożliwia jej stosowanie do celów rolniczych, ponieważ w większej części ulega rozkruszeniu przy przesypywaniu, a zwłaszcza przy mechanicznym wysiewaniu na pola. Ponadto rozkruszona saletra amonową bardziej chłonie wilgoć z powietrza i szybciej się zbryla.

Do celów rolniczych przydatna jest granulowana saletra amonowa o dużej wytrzymałości mechanicznej i chłonności do 2-3% wagowych. Taka saletra pozwala na wytwarzanie mieszanek nawozowych zawierająych substancje potrzebne lub wręcz niezbędne w rolnictwie, jak np. inne środki nawozowe lub środki ochrony roślin.

Nieoczekiwanie stwierdzono, że jeżeli granule saletry amonowej o temperaturze do 85°C i wilgotności do 0,35% pokryje się trójskładnikowym stopem zawierającym aminę roślinną, olej roślinny i kwas tłuszczowy, przy czym ilość tego kwasu jest większa od ilości stechiometrycznej, niezbędnej do zneutralizowania aminy, to otrzyma się rolniczą saletrę amonową o sporowaconej powierzchni granul, posiadającą chłonność ciekłych substancji do 2% wagowych i niezmienną praktycznie wytrzymałość mechaniczną w stosunku do saletry wyjściowej.

167 160

Sposób otrzymywania rolniczej porowatej saletry amonowej z wykorzystaniem amin roślinnych stanowiących mieszaninę wyższych amin alifatycznych I-rzędowych o długości łańcucha C12-C22, kwasów tłuszczowych i olejów roślinnych według wynalazku polega na tym, że na granule saletry amonowej o temperaturze do 85°C i wilgotności do 0,35% natryskuje się co najmniej 0,03% wagowych trójskładnikowego stopu składającego się z aminy roślinnej, kwasu tłuszczowego i oleju roślinnego, przy czym zawartość aminy roślinnej w stopie nie może być mniejsza niż 3% wagowych, a zawartość kwasu tłuszczowego w stopie jest większa o 10 do 50% wagowych od ilości stechiometrycznej niezbędnej dla zneutralizowania zawartej w stopie aminy.

Sposób otrzymywania rolniczej porowatej saletry amonowej według wynalazku można prowadzić na dowolnym etapie procesu schładzania lub przechowywania granulowanej saletry amonowej, bez żadnego wygrzewania.

Otrzymana sposobem według wynalazku rolnicza porowata saletra amonowa charakteryzuje się niezmienionymi, w stosunku do saletry wyjściowej, właściwościami wytrzymałościowymi, a zwłaszcza wytrzymałością mechaniczną na ściskanie i na uderzenie, które warunkują jej przydatność użytkową do celów rolniczych.

Saletrę można mieszać mechanicznie z innymi substancjami oraz wysiewać na pola z użyciem sprzętu pneumatycznego lub mechanicznego, bez obawy jej pokruszenia, co w konsekwencji prowadzi do jej natychmiastowego rozpuszczenia, przeazotowania upraw i spłynięcia nadmiaru saletry do ścieków i zbiorników wodnych. Rolnicza porowata saletra amonowa posiada zdolność wchłaniania i wielomiesięcznego utrzymywania ciekłych substancji w ilości do 2% wag., zachodzący przy tym całkowitą sypkość produktu. Spełnia więc wymagania najnowocześniejszych technologii agrotechnicznych preferujących kompleksowość zabiegów rolniczych. Do tej saletry można wprowadzać takie substancje, jak ciekłe związki organiczne i nieorganiczne, roztwory, emulsje i inne. Umożliwia to wytwarzanie nawozu azotowego z dodatkami innych substancji stosowanych do upraw rolniczych, jak np. mikroelementy, pestycydy i inne środki, których stosowanie dotychczas wymaga odrębnych zabiegów agrotechnicznych. Taki sposób podawania do gleby podowuje wydłużenie okresu działania niektórych substancji, co pozwala na zmniejszenie ich globalnego zużycia na jednostkę areału, racjonalizację stosowania, a w konsekwencji na zmniejszenie chemizacji uprawianych roślin i gleby oraz otaczającego środowiska.

Przykładl . Na ochłodzoną, pobraną z wieży granulacyjnej granulowaną saletrę amonową o wilgotności 0,15% i temperaturze 40°C natryśnięto 0,07% wag. stopu zawierającego 25% wag. aminy roślinnej o średnim ciężarze cząsteczkowym ok. 273 i 25% wag. kwasu tłuszczowego o średnim ciężarze cząsteczkowym ok. 245, co stanowi 17% wag. nadmiaru kwasu tłuszczowego w stosunku do jego ilości stechiometrycznej, niezbędnej do zneutralizowania aminy, oraz 50% wag. oleju rzepakowego nierafinowanego (reszta do 100% wag.). Uzyskano produkt charakteryzujący się niezmienioną wytrzymałością mechaniczną w stosunku do saletry wyjściowej oraz zdolnością wchłonięcia i stałego utrzymania 1,5% wag. cieczy organicznej. Ta sama saletra wyjściowa natryśnięta stopem tylko dwóch składników lub stopem tych samych składników, ale o stechiometrycznej zawartości kwasu tłuszczowego wykazuje identyczny brak chłonności jak saletra wyjściowa.

Przykład II.Na częściowo schłodzoną, pobraną z wieży granulacyjnej, granulowaną saletrę amonową o wilgotności 0,3% i temperaturze 84°C natryskano 0,15% wag. stopu zawierającego 20% wag. aminy roślinnej o średnim ciężarze cząsteczkowym ok. 273 i 25% wag. kwasu tłuszczowego o średnim ciężarze cząsteczkowym ok. 245, co stanowi 45% wag. nadmiaru kwasu tłuszczowego w stosunku do ilości stechiometrycznej niezbędnej dla zneutralizowania aminy, oraz 55% wag. nierafinowanego oleju roślinnego (reszta do 100% wag.). Uzyskano produkt charakteryzujący się 95% wytrzymałością saletry wyjściowej oraz zdolnością do wchłonięcia i trwałego utrzymania 2% wag. cieczy organicznej.

Ta sama saletra wyjściowa natryśniięta stopem tylko dwóch składników lub stopem tych samych składników ale o stechiometrycznej zawartości kwasu tłuszczowego wykazuje identyczny brak chłonności jak saletra wyjściowa.

Departament Wydawnictw UP RP. Nakład 90 egz. Cena 1,50 zł

Claims (1)

1. Zastrzeżenie patentowe

   Sposób otrzymywania rolniczej porowatej saletry amonowej z wykorzystaniem amin roślinnych stanowiących mieszaninę wyższych amin alifatycznych I-rzędowych o długości łańcucha C12-C 22, kwasów tłuszczowych i olejów roślinnych, znamienny tym, że na granule saletry amonowej o temperaturze do 85°C i wilgotności do 0,35% natryskuje się co najmniej 0,03% wagowych trójskładnikowego stopu składającego się z aminy roślinnej, kwasu tłuszczowego i oleju roślinnego, przy czym zawartość aminy roślinnej w stopie nie może być mniejsza niż 3% wagowych, a zawartość kwasu tłuszczowego w stopie jest większa o 10 do 50% wagowych od ilości stechiometrycznej, niezbędnej dla zneutralizowania zawartej w stopie aminy.