PL16633B1 - - Google Patents

Description

Wynalazek niniejszy dotyczy zórawi, których zakres dzialania moze byc zmie¬ niany przez zmiane kata nachylenia wysie¬ gnicy.Jezeli przy stosowaniu tych zórawi sily, dazace do ich przewrócenia i spowodowane przez dzialanie ciezaru podnoszonego, sa brane pod uwage przy pewnem nachyleniu wysiegnicy pod wzgledem bezpieczenstwa dzialania zórawia, to przy innych katach nachylenia wysiegnicy nabieraja znaczenia, wzglednie zwieksz ja swe znaczenie, inne czynniki; np. w razie ustawienia wysiegnicy w polozenie bliskie pionowego sily, sciska¬ jace wysiegnice, i sily, dzialajace na inne czesci zórawia, wreszcie wytrzymalosc liny oraz przekladni zebatych staja sie czynni¬ kami o znaczeniu wzrastajacem w miare zblizania sie Wysiegnicy do polozenia pio¬ nowego.Przy wyposazeniu zórawia w urzadze¬ nie, na które dzialalby wylacznie ciezar, podnoszony zapomoca zórawia, wskazówka tego urzadzenia moze byc ustawiona tak, aby ustawiala sie w polozenie, które moze byc nazwane polozeniem niebezpieczen¬ stwa, gdy przy danem nachyleniu wysiegni¬ cy zórawia wielkosc ciezaru, który ma byc podniesiony zapomoca zórawia, jest taka, iz zachodzi mozliwosc wywrócenia sie zóra¬ wia. Jednak w razie wykonania urzadzenia tego w podany sposób, wskazówka urza¬ dzenia nie bedzie ustawiala sie w polozenie niebezpieczenstwa, jezeli kat odchylenia wysiegnicy od pionu jest wiekszy od wzmiankowanego poprzednio, chociaz przywiekszem odchyleniu mniejszy nawet od po¬ przedniego ciezar bedzie wywieral na zó¬ raw taki sam lub aiawet wiekszy moment, dazacy do wywrócenia zórawia.Wobec powyzszego nalezy wyposazyc zóraw w urzadzenie, na które oddzialywa¬ laby nietylko bezwzgledna wielkosc cieza¬ ru, lecz moment, dazacy do wywrócenia zó- rawia. Innemi slowy jest pozadane, aby zó-< raw byl wyposazony w urzadzenie zabez¬ pieczajace, w którem wskazówka ustawia¬ laby sie w polozenie niebezpieczenstwa przy danym poszczególnym kacie odchyle¬ nia wysiegnicy od pionu; gdy ciezar podno¬ szony wynosi np. 10000 kg, podczas gdy przy wiekszem odchyleniu wysiegnicy wska¬ zówka urzadzenia ustawialaby sie juz w po¬ lozenie niebezpieczenstwa w razie wieksze¬ go ciezaru podnoszonego np. 5 000 kg, czyli innemi slowy pozadane jest zastosowanie u- rzadzenia zabezpieczajacego, na które od¬ dzialywalby moment, dazacy do wywróce¬ nia zórawia.Z drugiej jednak strony, jezeli urzadze¬ nie zabezpieczajace jest wykonane tak, iz oddzialywa na nie wylacznie moment, da¬ zacy do wywrócenia zórawia, czyli iloczyn z ciezaru podnoszonego i dlugosci promie¬ nia, który jest oczywiscie zalezny od kata odchylenia wysiegnicy zórawia od pionu, to w razie zmniejszenia tego kata odchylenia wysiegnicy i zblizania sie jego wielkosci do zera, przy ustawieniu np. wysiegnicy w po¬ lozenie pionowe, daznosc ciezaru podnoszo¬ nego do wywrócenia zórawia bedzie nieza¬ leznie od wielkosci tego ciezaru bardzo nie¬ wielka, przeciazenie jednak zórawia moze spowodowac urwanie sie liny lub lancucha, wzglednie zlamanie wysiegnicy, lub tez u- szkodzenie innych czesci roboczych zórawia np. przekladni zebatej, poruszajacej beben zórawia.Mozna byloby oczywiscie wyposazyc zó¬ raw w urzadzenie, wykazujace jedynie osia¬ gniecie przez natezenie linv lub lancucha wzglednie wysiegnicy najwiekszej swej war¬ tosci dopuszczalnej, która lina lub lancuch moze wytrzymac bez rozrywania sie, wzglednie wysiegnica bez zlamania sie, lecz urzadzenie takie nie wskazywaloby niebez¬ pieczenstwa wywrócenia zórawia wskutek dzialania momentu ciezaru, którego wiel¬ kosc nie wystarczylaby do urwania liny lub lancucha, wzglednie zlamania wysiegnicy, lecz bylaby wystarczajaca do wywrócenia zórawia.Wytwórcy zórawi i podobnych urzadzen opracowali lub tez ustalili na podstawie wy¬ ników doswiadczalnych pewne dane co do dopuszczalnego obciazenia zórawi przy roz¬ maitych katach odchylenia wysiegnicy i po¬ daja do wiadomosci nabywców dane, doty¬ czace dopuszczalnej wielkosci ciezaru, przy której zóraw moze pracowac bez niebezpie¬ czenstwa uszkodzenia go przy rozmaitych katach odchylenia wysiegnicy od pionu. Da¬ ne, dostarczane przez wytwórców i doty¬ czace dopuszczalnego obciazenia zórawia przy rozmaitych katach nachylenia wysie¬ gnicy, moga byc nazwane dopuszczalnem obciazeniem, ustalonem przez wytwórce na podstawie pewnych obliczen, uwzgledniaja¬ cych oczywiscie takie czynniki, jak np. wy¬ trzymalosc wysiegnicy na zlamanie, wzgled¬ nie wytrzymalosc liny, lancucha lub' innych czesci skladowych zórawia.Aczkolwiek proponowano juz stosowa¬ nie urzadzen, zabezpieczajacych zórawie od wywracania sie, to nie zaproponowano jeszcze takiego dzialajacego niezawodnie i dogodnego w uzyciu urzadzenia, którego dzialanie byloby uzaleznione od takich czynników, jak np. zmiany momentu, daza¬ cego do wywrócenia zórawia, powodowanej przez zmiane kata nachylenia wysiegnicy, natezenia, dzialajace w wysiegnicy obciazo¬ nego zórawia, lub inne natezenia, ujawnia¬ jace sie w linie, lancuchu, lub tez innych czesciach skladowych zórawia.Przedmiot wynalazku stanowi wlasnie u- rzadzenie' zabezpieczajace, na które oddzia¬ lywalyby wzmiankowane wyzej czynniki. — 2 —Urzadzenie zabezpieczajace, wykonane wedlug wynalazku, wyróznia sie tern, ze je^t zaopatrzone w tarcze nieokragla lub zderzak, wzglednie szereg zderzaków, któ¬ re wspóldzialaja z narzadem, którego polo¬ zenie wzgledem tarczy nieokraglej lub zde¬ rzaka zmienia sie w razie zmiany kata na¬ chylenia wysiegnicy w celu zmiany sily, dzialajacej na urzadzenie, równowazace zó- raw, np. przeciwwaga, wskutek obciazenia zórawia pewnym ciezarem podnoszonym, odpowiednio do kata nachylenia wysiegni¬ cy. Przez to zapewnia sie, ze urzadzenie za¬ bezpieczajace, dzialajace jako wskaznik lub jako czynnik zabezpieczajacy, jest na¬ stawiane czyli poruszane nietylko odpo¬ wiednio do wielkosci ciezaru, podnoszone¬ go zapomoca zórawia, lecz równiez w pew¬ nej zaleznosci od czynników, dzialajacych na zabezpieczenie zórawia przed wywróce¬ niem sie, np. od zmian nachylenia wysiegni¬ cy, powodujacych odpowiednie zmiany mo¬ mentu, dazacego do wywrócenia zórawia, natezen, wywolywanych z wysiegnicy, linie lub lancuchu, wzglednie innych czesciach skladowych zórawia.Wynalazek niniejszy jest uwidoczniony na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia widok zboku zórawia, zaopatrzonego w przyrzad wskazujacy wedlug wynalazku, fig. 2 — czesciowy widok zboku drugiej odmiany wykonania wynalazku, fig. 3 — trzeciej, fig. 4 —¦ czwartej, fig. 5 — piatej, fig. 6— szóstej. Fig. 7 i 8 przedstawiaja w widokach zgóry i zboku nieco odmienna po¬ stac wykonania odmiany, przedstawionej na fig. 6.W odmianach wykonania, uwidocznio¬ nych na fig. 1, 3 i 4, krazek lancuchowy 3, umieszczony na górnym koncu wysiegnicy 1, jest opasany lancuchem 4, przyczem kra¬ zek jest osadzony na mimosrodowej tulei 5, która jest nasunieta zkolei na sworzen 6, sztywno umocowany na koncu wysiegnicy.Tuleja mimosrodowa jest zaopatrzona w ra¬ mie 7, polaczone drazkiem 8 z ukladem dzwigni, zapomoca których tuleja zajmuje takie polozenie, ze jej dluzsza os mimosro- du bedzie ustawiona prawie poziomo.W odmianie, uwidocznionej na fig. 1, drazek 8 jest polaczony zapomoca przegu¬ bu z ramieniem 9, osadzonem na czopie 10, umocowanem w wysiegnicy i wyposazonem we wskazówke 11, posuwajaca sie po po- dzialce 12, przyczem wskazówka jest sprze¬ zona drazkiem 13 ze sprezyna 14, która dziala jako urzadzenie równowazace i na¬ ciska na koniec .ramienia 15 dzwigni kato¬ wej, osadzonej na czopie 16, umocowanym na wysiegnicy, ramie zas 17 tej dzwigni jest zaopatrzone na koncu w krazek 18, toczacy sie po nieokraglym obwodzie tarczy 19, u- mieszczonej przy podstawie zórawia, przy¬ czem obwód tarczy 19 jest uksztaltowany tak, ze krazek 18 zostaje przesuwany na rozmaite odleglosci w zaleznosci od czynni¬ ków, ustalanych przez wytwórców zórawz odpowiednio do wytrzymalosci wysiegnicy i innych czesci skladowych zórawia przy rozmaitych promieniach zasiegu zórawia.Zmiana kata nachylenia wysiegnicy spo¬ woduje przetaczanie sie krazka 18 po obwo¬ dzie tarczy 19, wskutek czego zmieni sie od¬ powiednio napiecie sprezyny 14, a w zwiaz¬ ku z tern zmieni sie w zaleznosci od wzmiankowanych wyze] czynników wiel¬ kosc pary sil, przeciwdzialajacej sitem, od¬ dzialy wajacym na mimosrodowa tuleje i po¬ wodowanym przez napiecie lancucha zóra¬ wia.W odmianie, uwidocznionej na fig. 2, tu¬ leja mimosrodowa jest polaczona zapomoca drazka 20 z ramieniem 21 dzwigni katowej, osadzonej obrotowo na czopie 22, umie¬ szczonym nieruchomo w wysiegnicy, przy¬ czem sprezyna 23, nawinieta na drazku 20, naciska na ramie 21 dzwigni katowej. W drugiem ramieniu 24 tej dzwigni jest umo¬ cowany obrotowo krazek 25, dociskany do prowadnicy 26, polaczonej zapomoca ra¬ mienia 27 ze wskazówka 28, przesuwana po podzialce 29, przyczem ta wskazówka jest — 3 —polaczona zafónióca drazka 30 z nierucho¬ mym punktem podstawy zórawia.W odmianie, przedstawionej na fig. 3, drazek 8 laczy tuleje mimosrodowa z dzwi¬ gnia katowa 31 zapomoca czopa 32, przy¬ mocowanego do tego drazka i wstawionego w wykrój, wyciety w ramieniu 33 dzwigni katowej, której drugie ramie 34 stanowi wskazówke, przesuwana po podzialce 35, na której sa zaznaczone sttopnie bezpieczen¬ stwa oraz polozenia niebezpieczenstwa. Na dolnym koncu drazka 8 jest umieszczona sprezyna 36, wywierajaca nacisk na ramie 37 dzwigni katowej, umocowanej na nieru¬ chomym czopie 38, umieszczonym w wysie¬ gnicy, przyczem drugie ramie 39 tej dzwi¬ gni wspóldziala z prowadnica 40, która jest przesuwana w razie zmiany kata nachylenia wysiegnicy zapomoca drazka 41, laczacego prowadnice z podstawa zórawia. Z prowad¬ nica skojarzona jest druga wskazówka 42, przesuwana po podzialce 43, na której ,sa zaznaczone promienie zasiegu zórawia. Pro¬ wadnica jest odpowiednio uksztaltowana, tak aby ruch wskazówki zmienial sie z u- wzglednieniem czynników, wymienionych powyzej, np, wytrzymalosci wysiegnicy na sciskanie, wytrzymalosci czesci przekladni zebatej i t, d,, które to czynniki sa wszyst¬ kie przyjmowane zwykle pod uwage przez wytwórców zórawi przy okreslaniu dopu¬ szczalnego obciazenia zórawia przy kazdym poszczególnym zakresie dzialania i kazdem poszczególnem nachyleniu wysiegnicy oraz moga byc nazwane czynnikami, okreslane- mi przez przepisy konstrukcyjne, W odmianie, uwidocznionej na fig, 4, ra¬ mie 7 tulei mimosrodowej jest polaczone z ciegnem 44, opasujacem krazek 45, umoco¬ wany na budce zórawia, przyczem ciegno to jest przylaczone w punkcie 46 do bezmia- nu 47, na którym jest umieszczony prze¬ suwny ciezar 48, zaopatrzony w czop 49, .przesuwany w podluznym wykroju 50, wy¬ konanym w d'zwigni 51. Dzwignia 51 jest o- sadzona obrotowo na czopie1 52, umocowa¬ nym w ramce $3, przymocowanej do budki zórawia, i jest zaopatrzona na dolnym kon¬ cu w krazek 54, przetaczany ,po prowadnicy 55, osadzonej obrotowo na czopie 56, umo¬ cowanym w wysiegnicy U Prowadnica ta jest polaczona na dolnym koncu zapomoca przegubu 57 z drazkiem 58, osadzonym ob¬ rotowo na czopie 59, umocowanym w nieru¬ chomej podstawie zórawia, przyczem wska¬ zówka 60 moze byc przesuwana po podzial¬ ce 61.W odmianie wykonania, przedstawionej na fig. 5 i 6, lina 72 przytrzymuje górny ko¬ niec wysiegnicy 1, przyczem jeden z kon¬ ców liny jest .polaczony zapomoca drazków 73 i 74 z dzwignia dwuramienna 75, osadzo¬ na obrotowo na czopie 76, umocowanym w wieszaku 77, umocowanym zkolei sztywno na trzpieniu 78 slupa 79 zórawia, W odmianie, uwidocznionej na fig. 5, dzwignia 75 jest polaczona drazkiem 80 ze wskazówka 81, przesuwana po podzialce 82, przyczem wskazówka jest posuwana wbrew dzialaniu sprezyny 83, -umieszczonej miedzy wystepem 84 i nieruchomym katownikiem 85.W odmianie uwidocznionej na fig. 6, jedno z ramion dzwigni 75 jest polaczone nastawnie zapomoca sruby 86, zakonczonej uchem, ze stosunkowo gietka przepona 87, stanowiaca czesc scianki komory 88, wypel¬ nionej np, olejem, tak ze obciazenie zóra¬ wia bedzie powodowalo zmiane cisnienia o- leju w komorze, która zapomoca rurki 89 jest polaczona z manometrem 90, posiada¬ jacym odpowiednia podzialke, W tych obydwóch odmianach lina, prze¬ znaczona do podnoszenia i opuszczania wy¬ siegnicy, opasuje krazek 91, przymocowany do slupa 79 zórawia, przyczem lina jest na¬ wijana na beben 92, lub zen odwijana w ce¬ lu podnoszenia lub opuszczania wysiegnicy.W odmianie, uwidocznionej na fig, 5 i 6, jezeli wysiegnica zostanie podniesiona po¬ wyzej pewnej granicy, to drazek 74 oprze sie o czop 76 z takim skutkiem, ze na dzwi- - 4 -gnie 75 zacznie dzialac sila dodatkowa, da¬ zaca do obracania jej dookola czopa 76, w miare zas podnoszenia wysiegnicy ku polo¬ zeniu pionowemu wskazówka 81 bedzie po¬ suwala sie stopniowo ku polozeniu niebez¬ pieczenstwo, zaznaczone na podzialce 82, przyczem ruch wskazówki zostaje zmienio¬ ny w zaleznosci od takich czynników, jak np, wytrzymalosci wysiegnicy na sciskanie, lub wytrzymalosci innych czesci sklado¬ wych zórawia, które to czynniki sa ustalane przez wytwór wymiarów dzwigni 75, drazka 74 oraz sily czyli mocy sprezyny 83. Przy zastosowaniu pewnego zórawia zostalo np. stwierdzone, ze dopuszczalne obciazenie przy zasiegu, równym 10 metrom, wynosilo 1 tanine, pod- azais gdy pnzy zasiegu równym 8 metrom wynosilo 2 tonny, a przy za&iegu równym 7 metrom wynosilo 3 tonny, wreszcie przy zasiegu niniejszym od 7 metrów obciazenie zórawia nie powitano w zadnym przypadku przekraczac 3 tonny. W tym przypadku ksztalty i wymiary dzwigni 75, drazka 74 oraz polozenie czopa 76 i sila sprezyny 83 sa dobierane tak, aby urzadzenie zabezpie¬ czajace dzialalo w ustalonych powyzej gra¬ nicach, W odimianie wykonania, przedstawionej na fig, 7 i 8, jeden z konców liny, podtrzy¬ mujacej wysiegnice, jest polaczony zapo- mioca dtazfców 93, 95, polaczonych pnzy po- mokry przegubu 94, z rattnietnieni 96 dzwigni katowej, osadzcwiej obrotowo na czopie 97, a ramie 95 tej dtzwigfni jest polaczone zafpo- moca przegubu 99 z pierscieniem 100, przy¬ mocowanym dó oslony 101 sprezymy/02.Sprezyna 102 jest sprzezona zapomoca przegubu 103 ze stosunkowo gietka przepo¬ na 104, 'która stanowi scianke komory 105, umocowanej zapomoca przegubów w wie¬ szakach 106. Tak sarnio, jak i w odmianie, przedstawionej na fig. 6, komora jest na¬ pelniana np, olejem i polaczona rurka 107 z manometrem 108, który wykazuje nacisk, dlzialajacy lacznie na przepone. PL

Claims (3)

1. Zastrzezenie patentowi. Zóraw, którego zakres dzialania moze byc zmieniany przez zmiane kata (nachyle¬ nia wysiegnicy i który jest zaopatrzony w urzadzenie zabezpieczajace, którego jedna czesc skladowa jest wystawiona ma laczne dzialanie podnoszonego ciezaru i urzadze¬ nia równowazacego, przeciwdzialajacego oddzialywaniu podmoszofnegp ciezaru na wzmiankowana czesc urzadzenia zabezpie¬ czajacego i poruszajacego inna czesc tegoz urzadzenia, posiadajaca postac wskazówki lub tez jma/jaca na celu zajpobiec, zahamio-, *wac lub przerwac dzialanie zórawia z chwi¬ la osiagniecia granicy bezpiecznego dziala¬ nia zórawia, znamienny tern, ze jest zaopa¬ trzony ,w tarcze (19), prowadnice (26, 40, 55, 76, 97) oraz ziderzak lub szereg zderza¬ ków, wlspóldzialajacych z zespolami czesci (15^17, 21—24, 37—39, $1, 74, 95) zóra¬ wia, których polozenie wzgledem tarcizy luib zderzaka jest zmieniane przez zmiane kata nachylenia wysiegnicy w celu zmiany wiel¬ kosci sily, z jaka oddzialywa kazdly poszcze góliny ciezar podnoszony na urzadlzenie równowazace {14, 23, 36, 48, 84, $7, 88, 102, 105), w zaleznosci od' kata nachylenia wy- isoiegnicy i zapewnienia tego, aby urzadzenie, dzialajace tylko jako wskaznik lub jako u- rzadzenie zabezpieczajace, bylo poruszane nietylko w zaleznosci od wielkosci podno¬ szonego ciezaru, lecz i w zaleznosci od czynników, wplywajacych na bezpieczen¬ stwo dzialania zórawia, jak np, zmiany mo¬ mentu, dazacego do wywrócenia zórawia, zaleznej od' zmiany kata nachylenia wy¬ siegnicy, nateizen sciskajacych, powstaja¬ cych w wysiegnicy, lub innych natezen, po¬ wstajacych w innych czesciach iskladowych zórawia, A r eh ib a 1 d F r a z e r Nash. Zastepca: Inz, A. Wolfowicz, rzecznik patentowy.bo opisu patentowego Nr 16633. Ark. i. n* 6' 12 \-—i 10 lif.i J3 16 /#¦ 15 M 44 19 IDo opisu patentowego Nr 16633. Ark.

2.Do opisu patentowego Nr 16633. Ark.

3. Druk L. Boguslawskiego i Ski, Warszawa. ¦ '- ¦ ? PL