** V 26 paz^iiimikt IW r.*•' 'O i— —i •dta *^ A, I BIL"- lIOTEK Al Urz PolskL-i^-: ; • • RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ OPIS PATENTOWY Nr 16569.KI. 42 g i7.,Seletiophon" Licht-und Tonbildgesellschaft m. b. H.(Wieden, Austrja).Sposób kopjowania zapisów dzwiekowych.ZgloMQao 29 Sierpcu 193© ?• Udpiclpilo ao czerw- 193i r.Fwrw««Mtwo; 3 wronia 1929 r. 41a jaastr?. 1, 4; I m&rca if|Q r- to wtrs, 3, l (Aijstrjft}.Niniejszy wynalazek dotyczy kopjowa* nia filmu dzwiekowego.Dotychczas kojpjowano zapisy dzwieko¬ we fotograficznie z negatywu, otrzymanego W ji&kikolwiekbadi fotograficzny sposób.Wym&galo to stosowania kosztownych, po¬ krytych swiatloczula warstwa tasm lub ar¬ kuszy, na których przygotowywano kopje.Prócz tego ilosc kopi), jakie w ten spo* sól* moznie bylo otrzymac z jednego nega* tywu, byla stosunkowo mala, a to skutkiem latwego zuzywania sie oryginalu. Niniejszy wynalazek ma mai celu potanienie wytwa* rzania znaków dzwiekowych oraz przyspie¬ szenie tego procesu, & jednoczesnie otrzy¬ mywanie przezroczystych lub nieprzezro¬ czystych zapisów dzwiekowych 3 doskoaa* lych wlasnosciach.W tym celu w ipysl niniej ssego sposolni z oryginalu negatywu filmu dzwiekowego, otrzymanego na drodae fotograficznej oa przezroczystym m*terjale, wykonywa sie przedewszystkiem w dowolny fotoehefnicz^ ny sposób plaska forme drukarska lub plfc* ska klisze, której czecci, odpowiadajace za¬ pisom dzwiekowym, posiadaja taka wtasci* wosc, ze pobieraja i oddaja farbe drukar¬ ska w odróznieniu od pozostalych czesci plaskiej formy drukarskiej lufc kliszy. Osia« ga sie to w ten sposób, ze odnofoe czefe* kii* szy czyni sie szorstkimi lvb matowymi, lub tez na tych czesciach plaskiej formydrukarskiej lub kliszy Osadza sie drobne czasteczki. W kazdym badz razie obie cze¬ sci plaskiej fóntl^driiEarskiej lub plaskiej kliszy znajduja sie zasadniczo w jednej plaszczyznie. Przy pomocy tego rodzaju plaskich form drukarskich lub plaskich klisz wykonywa sie na jakimkolwiek prze¬ zroczystym lub nieprzezroczystym miaterja- le, jak zwykly film celuloidowy lub papier, odbitke przy pomocy znanych pras drukar¬ skich. Mozna przeto bardzo prosto i tanio wytworzyc stosunkowo duza ilosc odbitek bez uzycia swiatloczulego materjalu do ko- pjowania. Poniewaz obie wspomniane cze¬ sci plaskiej formy drukarskiej lub plaskiej kliszy leza zasadniczo w jednej plaszczyz¬ nie, wiec otrzymane odbitki sa calkowicie gladkie, dzieki czemu usuwa sie zupelnie przy odtwarzaniu dzwieków szkodliwe u- boczne szmery; powodowane dotychczas wglebieniami lub wypuklosciami.Na fig. 1 rysunku przedstawiono sche¬ matycznie sposób wytwarzania plaskiej kli¬ szy, fig. 2 przedstawia schematycznie spo¬ sób otrzymywania odbitek z takiej kliszy, fig. 3 i 4 zas rozmieszczenie znaków dzwie¬ kowych na obu stronach papierowej tasmy.Na fig, 1 przedstawiono cienka i gietka blaszke 1 z cynku, glinu, miedzi lub podob¬ nego materjalu, nadajacego sie do wytwa¬ rzania wyzej ppisanych plaskich klisz, po¬ kryta odpowiednia swiatloczula powloka.Cyfra 2 oznaczono zwykly przezroczysty film dzwiekowy, otrzymany w jakikolwiek ogólnie stosowany sposób na drodze foto¬ graficznej- Rama 3 dociska nieruchomo dzwiekowy film do powleczonej strony bla¬ szki 1. Lampa 4 lub inne zródlo swiatla oswietla film dzwiekowy, przez co swiatlo¬ czula warstwa blaszki 1 zostaje w znany sposób potraktowana w ten sposób, ze, na- przyklad, miejsca warstwy, znajdujace sie pod pirzezroczystemi miejscami filmu dzwie¬ kowego, staja sie nierozpuszczalne w wo¬ dzie lub innym plynie, podczas gdy miejsca swiatloczulej warstwy blaszki, lezace pod nieprzezroczystemu czesciami filmu dzwie¬ kowego, zachowuja swa rozpuszczalnosc.Po naswietleniu blaszka zostaje wyjeta* wymyta i ewentualnie inaczej1 potraktowa¬ na w celu otrzymania plaskiej formy dru¬ karskiej lub plaskiej kliszy, na której miej¬ sca, odpowiadajace przezroczystym miej¬ scom filmu dzwiekowego, sa matowe, o po- wierzchni! nagryzionej lub pokrytej drob- niutkiemi czastkami, podczas gdy. pozosta¬ le czesci blaszki 1, odjpowiadajace zaczer- nionym lub nieprzezroczystym miejscom filmu dzwiekowego, pozostaja blyszczace.Matowe czesci blaszki posiadaja zdolnosc pobierania i oddawania farby, jednakze zadne z tych miejsc nie wystaje ponad po¬ zostale.Z otrzymanej w ten sposób blaszki 1 dokonywa sie odbitki, najkorzystniej na ob¬ rotowej prasie z przenoszacemi walcami (maszyna offsetowa), przedstawionej sze- matycznie na fig. 2.Blaszke 1 napiniai sie na kliszowym wal¬ cu 5, zaopatrzonym w urzadzenie zwilzaja¬ ce 9, które zwilza blyszczace miejsca kliszy 1, czyniac je niewrazliwemi na farbe. Wa¬ lec 5 zaopatrzony jest poza tern w urzadze¬ nie farbujace 10, które zafarbowuje mato¬ we miejsca; wspólpracuje on z przenosza¬ cym walcem 6, pokrytym kauczukiem, któ¬ ry przenosi farbe z zafarbowanych miejsc blaszki. Walec przenoszacy wytwarza zko- lei odbitke na papierze 8 lub na innym przezroczystym albo nieprzezroczystym' no¬ sniku zapisów dzwiekowych, przebiegaja¬ cym pomiedzy nim a walcem dociskajacym 7. Dalsze ulepszenie wynalazku polega na tern, ze jako nosnik znaków uzywia sie ta¬ sme papierowa, pokryta kreda lub siarcza¬ nem baru, jak w druku artystycznym. Glad¬ ka i praktycznie pozbawiona ziarn powloka, na której drukuje sie zapisy dzwiekowe, u- suwa ujemny wplyw ziarn papieru na od¬ twarzanie dzwieków.Aby dzwieki byly odtwarzane dosta¬ tecznie glosno, nalezy uzyskac mozliwie sil-lly kontra*! pomiedzy jasnemi i cteumemi drukowanemi znakami. dzwiefcowemL Zda* waloby sie, ze najkorzystniejszy jest czar¬ ny dsruk na inaiem, Jednakze doswiadcze¬ nie uczy, ze zwykla czern drukarska nie jest tym kolorem, który daje dostatecznie crys4e i dokladne znaki dzwiekowe, gdyz aby uzyskac dostatecznie gleboki czarny nadruk nalezy nalozyc farbe dostatecznie graba warstwa, co powoduje zamazywanie delikatnych szczególów wlasciwych zapi¬ sów dzwiekowych,, a zatem i wadliwe od¬ twarzanie dzwieków.Okazalo sie, ze rozmaite swiatloczule komórki wykazuja rózna wrazliwosc na swiatlo rozmaitych kolorów, natomiast sa praktycznie niewrazliwe Eta swiatlo kolo¬ rów dopelniajacych, Naprzykiaui, komórki selenowe wykazuja najwieksza wrazliwosc na. czerwien wpoWizu linji A widma, nato¬ miast sa praktycznie niewrazliwe na kolor zieloay. Swiatloczule komórki rubidowe sa najbardziej wrazliwe na czerwien, .a prak¬ tycznie niewrazliwe aa kolor blekitno-zielo¬ ny; komórki potasowe sa najbardziej wraz¬ liwe d&a swiatlo blekitno-zielone, a nie¬ wrazliwe na kolor pomaranczowy; komórki cezowe sa najbardziej wrazliwe na swiatlo fjolkowe, a niewrazliwe na zólte. Wystar¬ cza zaledwie pokolorowac papier lub tez inny bialy zadrukowany materjal farbami o barwach, na które komórki sa niewrazli¬ we, dby zupelnie wykluczyc wszelkie dzia¬ lanie pofarbowanej czesci na swiatloczula komórke. Z tego wzgledu jako nosnik zapi¬ sów dzwiekowych stosuje sie najkorzystniej bialy papier, a farbe drukarska dobiera sie w kolorze dopelniajacym do barwy, na któ¬ ra stosowana swiatloczula komórka jest naj¬ bardziej wrazliwa. A wiec w przypadku komórki selenowej dobiera sie drukarska farbe ciemno-zielona, zblizona do zieleni szwajnfurckiej. Dla komórki rubidowej do¬ biera sie równiez zielona barwe drukarska.Dla komórki potasowej dobiera sie ciemno- pomaranczowa farbe drukarska, a dla ko¬ mórki cezowej — ciemno-zólta. Poniewaz te farby drukarskie moga byc nakladane stosunkowo cienkiemi warstwami, wiec nie zimazjuja sie i pozwalaja wyraznie wydo¬ byc nawet najdelikatniejsze szczególy w za¬ pisie dzwiekowym.Przy znanych zapisach dzwiekowych, których amplituda jest w przyblizeniu pro* posrcjonaka do szerokosci zapisu w kierun¬ ku prostopadlym do kierunku ruchu tasmy, nalezy, wedlug wynalazku, tlo tasmy zadru- kowac kolorem, dobranym do afcowwaiifcj swiatloczulej komórki, zas wlasciwe zapisy dzwiekowe pozostawic niezadrukowane, a wiec zasadniczo w kolorze bialym, czyli wla¬ snym kolorze tasmy z papieru lub innego materjalu. Dzieki temu osiaga sie te zalete, ze swiatloczula komórka chwyta tylko am¬ plitude nakreslonych zapków dzwiekowych, oo zapewnia dokladne odtworzenie dzwie¬ ków. Gdyby natomiast wlasciwe znaki dzwiekowe byly drukowane w wybranym kolorze na bialem tle, to wówczas sila od-- twarzanych dzwieków zalezalaby tylko od szerokosci niezadrukowanego tla, a wiec od¬ twarzanie byloby przez to zjnriekszteloaaie.Przy wytwarzaniu nadruków hub papie¬ rze lub innym materiale pozadane jest cze¬ sto zadrukowanie obu stron tasmyr tak, iz ta sama tasma posiada dwa niezalezne od sie¬ bie zapisy dzwiekowe po obu stronach ta¬ smy, które mozna odtwarzac od siebie nie¬ zaleznie. Skoro jednak nadruki wykony¬ wa sie przy pomocy zwyklych pras drukar¬ skich, to zapis dzwieków otrzymuje sie w paru, a czasem bardzo wielu czesciach, któ¬ re nalezy dopiero zlepic, aby utworzyc je¬ den ciag znaków dzwiekowych. W takim przypadku zlepiane konce kolejnych czesci nakladaja sie na siebie. Celem unikniecia nakladania sie; zapisów dzwiekowych po¬ szczególne czesci drukuje sie w ten sposób, jak to przedstawiono na fig. 3, to jest po¬ zostawiajac krótkie niezadrukowane miej¬ sca po obu stronach i na przeciwleglych koncach poszczególnych czesci. Na tylnym - 3 -koncu przedniej strony tasmy pozostawia sie niezadrukowany odstep 11 dlugosci oko¬ lo 5 mm, a podobny odstep 12 na przednim koncu tylnej strony tasmy. Poszczególne czesci tasmy laczy sie w ten sposób, ze po¬ zostawione niezadrukowane odstepy 11, 12 nalepia sie jeden na drugi, jak to przedsta¬ wiono na fig. 4, na której dla wiekszej wy¬ razistosci poszczególnym czesciom tasmy nadano rozmaita szerokosc, W ten sposób mozna wytworzyc zlozona tasme znacznej dlugosci, która po obu stronach posiada nieprzerwany ciag zapisów dzwiekowych, wzajemnie od siebie niezaleznych. Mozna równiez na kazdej stronie szerszej tasmy nadrukowac obok siebie kilka, np. trzy, cia¬ gi znaków, jak to przedstawiono na fig. 3 i 4, tak, iz poszczególna tasma posiada sto¬ sunkowo duza ilosc wzajemnie niezalez¬ nych ciagów zapisów dzwiekowych.Inny sposób calkowitego usuniecia nie¬ dogodnosci, wynikajacych z otrzymania od¬ bitki w postaci pewnej liczby wzajemnie niezaleznych czesci, co jest skutkiem nie¬ uniknionej pnzy zwyklych prasach drukar¬ skich koniecznosci stosowania plaskich klisz o nieduzej dlugosci, polega na tern, ze sto¬ suje sie gietka tasmowa plaska klisze o du¬ zej dlugosci. Te gietka tasme nawija sie podobnie jak film obrazkowy na beben i drukuje, podczas gdy gietka plaska klisza odwija sie z zapasowego walca i, przecho¬ dzac w miedzyczasie wraz z tasma papiero¬ wa pomiedzy walcami dociskajaoemi, nawi¬ ja na drugi walec. W ten sposób mozna dru¬ kowac ciag znaków dlugosci wielu setek metrów w jednym kawalku. PL