Znane sa pozbawione czesci metalo¬ wych zlacza pasowe, w których obydwa konce pasa sa zaopatrzone w równolegle szeregi wykrojów podluznych. Na jednym koncu pasa brzegi tych wykrojów sa roz¬ ciete zapomoca noza lub podobnego narze¬ dzia az do krawedzi czolowej pasa i two¬ rza dzieki temu platy o ksztalcie kotwicy lub litery T, które wsuwa sie w wykroje drugiego konca pasa i w nich zamocowywa.Przy niejednakowych grubosciach i sze" rokosciach pasów umieszcza sie wykroje te w niejednakowych odstepach. Otóz wyna¬ lazek dotyczy przyrzadu do wykonywania zlaczy pasowych opisanego powyzej rodza¬ ju, który umozliwia bardzo szybkie i do¬ kladne nastawienie potrzebnego w danej chwili rozstepu wykrojów- To nastawianie rozstepów uskutecznia sie w mysl wynalaz¬ ku juz to zapomoca tak zwanych nozyc no¬ rymberskich, juz to zapomoca wymiennego szablonu. W pierwszym przypadku sworz¬ nie przegubowe nozyc norymberskich, zwrócone do konca pasa, sluza jako opor- ki, przytrzymujace narzedzie lulb urzadze¬ nie wybijajace, zapomoca którego wykony¬ wa sie wykroje.Na rysunku przedstawione sa trzy przy¬ klady wykonania wynalazku.Fig. 1 — 3 przedstawiaja pierwszy przyklad wykonania, w którym narzedzie robocze stanowia kleszcze do dziurkowa¬ nia pasów, przyczem fig. 1 jest widokiem zprzodu, fig. 2 — widokiem zgóryr a fig. 3 — przekrojem wzdluz linji A^B na fig. 2 wraz z czescia kleszczy. Fig. 4 — 6 u- widoczniaja drugi przyklad wykonania, w którym narzedziem dziurkujacem jest wy-bijarka, przyczem fig. 4 jest przekrojem podluznym, fig. 5 — widokiem zgóry oraz czesciowym przekrojem wzdluz linji C—D na fig. 4, a fig. 6 przedstawia czesc przy¬ rzadu w widoku bocznym; fig. 7—9 przed¬ stawiaja przyklad wykonania, nadajacy sie szczególnie do pasów o duzej szerokosci, przyczem w tym przypadku rozstep wy¬ krojów wyznacza sie zapomoca szablonu.Fig. 7 przedstawia przyrzad ten w widoku zgóry, fig. 8 — w widoku zprzodu, a cze¬ sciowo w przekroju, fig. 9 wreszcie przed¬ stawia powiekszony przekrój wzdluz linji E—F na fig. 7.W pierwszym przykladzie wykonania pas 2 (fig. 2) jest przytrzymywany w ra¬ mie 1 zapomoca srub zaciskowych 3. Do rozmieszczania wykrojów sluza nozyce no¬ rymberskie 4, które zapomoca bocznego uchwytu 5 przestawia sie wedlug skali 5a\ i ustala w kazdem polozeniu zapomoca sru¬ by zaciskowej. Sworznie przegubowe 6 no¬ zyc norymberskich 4 sa wykonane jako o- porki i wyznaczaja kazdorazowo miejsca, w których maja zostac wybite wykroje.Przez przestawianie nozyc 4 zmienia sie jednoczesnie i jednakowo wszystkie rozste¬ py wykrojów.Na fig. 2 przedstawione sa równiez o- bydwa wykonczone konce pasa. Jeden ko¬ niec pasa 2a jest zaopatrzony w szereg równoleglych wykrojów podluznych 7a, podczas gdy na drugim koncu pasa 2b wy¬ kroje 7b, przesuniete wzgledem wykrojów 7a, sa rozciete az do krawedzi czolowej pa¬ sa, wskutek czego wytwarzaja sie platy 8 o ksztalcie kotwicy lub litery T, z których kazdy przeciaga sie przez odpowiedni wy¬ krój 7a i w nim zamocowywa.Kleszcze 9 z wybijakiem 10 (fig. 3) po¬ siadaja na dolnej szczece suwak 11, slizga¬ jacy sie po prowadnicy 12 ramy 1. Na gór¬ nej szczece kleszczy 9 osadzona jest zao¬ patrzona w sprezyne zapadka 13, która ma przytrzymywac kleszcze 9 na ramie 1 w ich, kazdorazowem polozeniu. Zapadka ta moze np. posiadac przedni koniec rozwi¬ dlony i obejmowac sworznie przegubowe 6 nozyc norymberskich 4.Jezeli ma sie przystapic do dziurkowa¬ nia drugiego konca pasa, to trzeba pas 2 przesunac w ramie 1 wbok o tyle, aby po¬ lozenie wykrojów róznilo sie o polowe roz¬ stepu. Do tego celu sluzy nastawna pro¬ wadnica 14 (fig. 1 — 3), która mozna prze¬ suwac w kierunku szerokosci pasa, przy¬ czem sworzen prowadniczy 15 porusza sie w otworze bocznej scianki ramy 1. Przesta¬ wianie prowadnicy uskutecznia sie zapo¬ moca klinowej listwy 16 (fig. 2), która mozna przesuwac w kierunku dlugosci pa¬ sa, a której znak c nastawia sie naprzemian na znak a wzglednie b prowadnicy 14.Opisany przyrzad jest z powodu swojej prostoty tani i umozliwia czyste i dokladne wybijanie w pasie wykrojów, ponadto szczególnie nadaje sie do zastosowania w mniejszych zakladach.Przy wiekszych rozmiarach pasów zale¬ ca sie wykonanie ramy zamocowujaecj w postaci wózka, poruszajacego sie wzdluz nieruchomej podstawy maszyny. W tym przypadku zapadka jest osadzona na tej podstawie i daje sie ewentualnie wylaczac.Tego rodzaju przyklad wykonania wynalaz¬ ku jest przedstawiony na fig. 4 — 6.Rama 21 maszyny, która sluzy zarazem jako stól roboczy, jest wykonana na koncu jako bieznia wózka 22. W wózku tym za- mocowuje sie pas (niezaznaczony na ry¬ sunku) zapomoca osadzonego mimosrodo- wo walca 35 po uprzedniem wyprostowa¬ niu pasa zapomoca prowadnicy 24, która mozna przestawiac wedlug skali 23. Wla¬ sciwe polozenie pasa w kierunku podluz¬ nym wyznacza sie przytem zapomoca pro¬ wadnicy 27, która daje sie nastawiac we¬ dlug skali 26, obejmuje pas wystepami 27a, odgietemi pod katem prostym, i przytrzy¬ muje go na stole roboczym czyli ramie 21.Nozyce norymberskie 4, osadzone pod pokrywa 28, przestawia sie zapomoca kól- — 2 -ka recznego 31 i wrzeciona 30, które zapo- moca nakretek 32 o prawym i lewym gwin¬ cie przenosi ruch kólka na skrajne ogniwa nozyc. Sworznie przegubowe 6, zwrócone ku koncowi pasa, sa wykonane jako oporki i wchodza we wrab 34a zapadki 34, która na dolnym koncu jest zgieta pod katem i o- sadzona na sprezynie (fig. 5). Przy posu¬ waniu wózka 22 w kierunku zaznaczonej na rysunku strzalki (fig. 5) zapadka naj¬ pierw cofa sie, a nastepnie zapada miedzy dwa sasiednie sworznie 6. Dopiero przy dalszem posuwaniu wózka zaczepia sie sa¬ siedni sworzen o wrab 34a. Okolicznosc po¬ wyzsza daje te korzysc, ze bez przestawia¬ nia oporków mozna wybijac na dwóch kon¬ cach pasa szeregi wykrojów, przesuniete o polowe rozstepu miedzy wykrojami. Za¬ padke 34 mozna wylaczyc przez obrót przetyczki 35 (fig. 4).Wybijak 36 posiada postac rynienkowe" go noza, zamocowanego w tloczaku 37.Naped tloczaka 37 uskutecznia mimosród 38. Ruch dzwigni 39 mozna zawsze uregu¬ lowac zapomoca sruby nastawnej 40 tak aby ostrze noza przechodzilo zawsze przez cala grubosc skóry, lecz przebijak 36 nie zaglebial sie wiecej niz trzeba w mosiezna wkladke, osadzona w stole roboczym. W tym celu wystarczy wykrecic w wiekszym lub mniejszym stopniu srube 40 i w ten sposób ograniczyc ruch katowy dzwigni 39, a wiec i mimosrodu 38.W otworze, wywierconym w tloczaku 37 i wybijaku 36, jest osadzony trzpien 42, który podczas suwu roboczego jest nieru¬ chomy, a podczas jalowego suwu narzedzia wypycha wykrojona plytke skórzana z wy- bijaka 36. Trzpien 42 jest prowadzony za¬ pomoca czopów 43 w szczelinach prowad¬ niczych tloczaka 37 i ramy 21. Szczeliny te pokrywaja sie wzajemnie w polozeniu, przedstawionem na fig. 4. Jezeli chodzi o wymiane wybijaka 36, to podnosi sie wgó- re trzpien 42 zapomoca czopów 43. Do za¬ ryglowania trzpienia w jego polozeniach krancowych sluza dwa pokretne ry^le 44 (fig. 6), które w polozeniu roboczem utrzy¬ muja trzpien w jego dolnem polozeniu krancowem, a w jego górnem polozeniu krancowem rygluja zarówno trzpien 42, jak i tloczak 37.Rozcinanie wykrojów na jednym koncu pasa az do jego krawedzi czolowej odbywa sie w tym przykladzie wykonania wynalaz¬ ku jednoczesnie z samem wycinaniem wy¬ krojów. W tym celu na tloczaku 37 jest o- sadzony w trzymaku 46 nóz 45, który moze przesuwac sie wraz z tloczakiem zgóry na- dól; trzymak zas mozna obracac i zamoco- wywac w kazdem polozeniu.Gdyby chodzilo o laczenie pasów o wiekszej szerokosci, to urzadzenia wedlug figur 1 — 6 okazalyby sie za drogie. W tych przypadkach stosuje sie w mysl wy¬ nalazku szablon, który zostaje zacisniety na koncu pasa.Znane sa juz szablony do dziurkowania pasów do pedni, przy których stosowaniu naklada sie na pas plyte z równoleglemi szeregami otworów, przyczem szeregi te biegna w kierunku podluznym pasa. Za¬ stosowanie tego rodzaju plyt do dziurko¬ wania ogranicza sie poza tern do maszyno¬ wych wybijarek i wiertarek. Jezeli zas za¬ mierza sie wykonywac wykroje np. zapo¬ moca kleszczy, to swobodnemu ruchowi tychze przeszkadzaja czesci plyty, mie¬ szczace sie pomiedzy jej otworami a kra¬ wedzia.W przeciwienstwie do tego szablon sluzy w niniejszym przypadku do wykony¬ wania szeregu wykrojów, równoleglego do czolowej krawedzi pasa, ewentualnie rów¬ niez zapomoca kleszczy. Wynalazek umoz¬ liwia nawet przy duzej szerokosci pasa wybijanie wygodne i bez trudu wszystkich wykrojów zapomoca kleszczy bez uprzed¬ niego wyznaczania tych otworów i w do¬ kladnie jednakowych rozstepach. W tym celu na pasie zaciska sie wymienna listwe podzialowa, np. listwe zebata, której wy- — 3 —reby; zeby i t. d., zwrócone ku koncowi pa¬ sa, stanowia prowadnice narzedzia, wyko¬ nywajacego wykroje.Zaciskanie uskutecznia sie zapomoca zacisków, które przesuwa sie wzdluz li¬ stwy zebatej i nastawia odpowiednio do szerokosci pasa. Zaciski moga byc przy- tem zaopatrzone w prowadnice podluznych krawedzi pasa, a jedna z prowadnic moze byc przy krawedzi czolowej pasa odgieta pod katem prostym i stanowic prowadnice krawedzi czolowej.Przyrzad jest szczególnie tani, jezeli li¬ stwa zebata jest wytloczona z blachy. Li¬ stwa ta w celu zwiekszenia jej wytrzyma¬ losci moze posiadac po stronie, przeciwle¬ glej krawedzi czolowej pasa, przekrój fali- sty i poruszac sie w szczelinach zacisków, wycietych odpowiednio dó jej ksztaltu. Li¬ stwe te mozna wykonac w ciagu jednego zabiegu roboczego.W przykladzie wykonania wedlug fig. 7 — 9 ponad pasem 2, zaznaczonym linja- mi kreskowanemi i kropkowanemi, zaciska sie zapomoca zacisków 53 — 54 listwe ze¬ bata 52 w ten sposób, ze wyciecia 52a sa zwrócone ku krawedzi czolowej 2a pasa 2.Przeciwlegla tej krawedzi czesc 526 listwy zebatej, wytloczonej z blachy, jest falista i porusza sie w odpowiednio wycietych szcze¬ linach 53a, 54a zacisków 53 i 54. Obydwa za¬ ciski sa zaopatrzone równiez w prowadnice 55 i 56, wedlug których wyprostowuje sie pas przed wykonywaniem w nim wylcrojów.Prowadnica 56 posiada ponadto przedni koniec odgiety pod katem prostym, i stano¬ wi dzieki temu prowadnice 56a krawedzi czolowej pasa. Listwa zebata uzyskuje dzie¬ ki falistemu swemu ksztaltowi wieksza sztywnosc. Jednoczesnie jednak jest ona uksztaltowana w ten sposób, ze czesc jej, mieszczaca szczeliny 52a, nie spoczywa bezposrednio na pasie 2 lecz jest od jego powierzchni odchylona, dzieki czemu pro¬ wadzenie narzedzia jest pewniejsze.Szablon, jako calosc, jest nieskompli¬ kowany i tani. Dzieki przesuwalnosci zaci¬ sków po listwie zebatej daje sie ona uzyc bez zmiany do pasów o róznej szerokosci.Jezeli zachodzi potrzeba zastosowania kil¬ ku róznych rozstepów miedzy wykrojami, to mozna listwe zebata wyjac i zastapic inna o stosownym podziale. PL