PL163839B1 - Sposób wydarzania olejów silnikowych - Google Patents

Abstract

Sposób wytwarzania olejów silnikowych do smarowania, zwłaszcza silników z zapłony/) nem samoczynnym, z olejów bazowych uszlachetnionych modyfikatorami lepkości, depresatoramii związkami przeciwpiennymi,znamienny tym, że od 80,0 do 99,0 części masowych olejów bazowych zestawionych z olejów podstawowych o lepkości kinematycznej S do 30 mm2/s w temperaturze 100°C, otrzymanych z frakcji ropy naftowej selektywnie rafinowanych, odparafinowanych, korzystnie hydrorafinowanych, uszlachetnionych modyfikatorami lepkości, depresatorami i związkami przeciwpiennymi wprowadza się w temperaturze 60 do 80°C 1,0 do 20,0 części masowych, korzystnie 1,0 do 1 S,0 części masowych wielofunkcyjnej kompozycjismarowej, zawierającej dodatki detergentowo-dyspergujące w postaci związków metalicznych wapnia w mieszaninie z ditiofosforanami cynku i polibutenobursztynoimidami i/lub polibutenobursztynoestrami i do 20,0 części masowych kwasów i/lub bezwodników kwasu polibutenobursztynowego i/lub polipropylenobursztynowego i/lub polietylenobursztynowego o masie cząsteczkowej 200 do 2000, korzystnie 2S0 do 1700, przy czym nośnikami wapnia są niskozasadowe i/lub nadzasadowe alkiloarylosulfoniany wapnia i/lub naftosulfoniany wapnia o współczynniku rezerwy alkalicznej 0,01 do 2S,0 i zawartości przeciwjonu wapniowego 0,1 do 0 ,US mola/kg użyte w ilości 2,0 do S0,0 części masowych, korzystnie S,0 do 30,0 części masowych i/lub siarkowane normalne i/lub nadzasadowe alkilofenolany wapnia, w których stosunek zawartości metalu w rezerwie alkalicznej do zawartości metalu w normalnym siarkowanym fenolanie wapnia ..

Description

Przedmiotem wynalazku jest sposób wytwarzania olejów silnikowych klas Jakościowych CA, CB, CB/SC, CC, CC/SD i CD w klasach lepkości SAE 20 W, SAE 30, SAE 40, SAE 50, SAE 10W/30, SAE 14W/40 i SAE 20W/40 przeznaczone do smarowania zwłaszcza silników spalinowych z zapłonem samoczynnym.

Jednym z czynników, które w sposób zasadniczy wpływają na skrócenie okresów przydatności gotowych olejów smarowych jest niska odporność na utlenianie składnika olejowego oraz niedostateczna zdolność do dyspergowania szlamu nisko- i wysokotemperaturowego, zwiększającego lepkość oleju smarowego i powodującego jego gęstnienie. Procesom przyspieszonego odkładania się szlamu na gorących i zimnych elementach silnika i nadmiernego gęstnienia oleju silnikowego sprzyjają: konstrukcja silnika oraz niewłaściwa eksploatacja silnika i zmienna jakość paliwa. Do czynników, które szczególnie wpływają na nadmierne powstawanie szlamu w silnikach z zapłonem samoczynnym należą: przedłużone okresy wymiany oleju, przedostawanie się czynnika chłodzącego do oleju smarowego, zwiększony przedmuch gazów z komory spalania spowodowany nadmiernym zużyciem pierścieni silnikowych, wysokie obciążenia silnika, przy niskich prędkościach obrotowych, niskie temperatury robocze, częsta praca hamulca silnikowego, zły stan wtryskiwacza, niedostateczne filtrowanie oleju. Funkcją oleju silnikowego jest zapobieganie skutkom tych niekorzystnych warunków eksploatacyjnych. Przede wszystkim

163 839 w górnej strefie pierścieni tłokowych i cylindra, gdzie olej silnikowy, w znacznym stopniu, przyczynia się do dokładnego uszczelniania komory spalania, cienka warstewka oleju smarowego jest narażona na działanie wysokich temperatur rzędu 240 do 260°C i kontakt z gazami z przedmuchu zawierającymi tlenki azotu, siarki, tlen, tlenek i dwutlenek węgla oraz wolne rodniki. Prowadzi to do szybkiego utleniania składnika węglowodorowego oleju smarowego i związanego z tym szybkiego starzenia się oleju. Niepożądanymi następstwami tego są nagary w rowkach pierścieniowych i na mostkach międzypierścieniowych oraz laki na płaszczu tłoka.

Reakcje utleniania i nitrowania zapoczątkowane w górnej strefie pierścieni tłokowych przebiegają dalej w strefie skrzyni korbowej i miski olejowej, wprawdzie na nieco niższym poziomie temperatury, jednakże wskutek kondensacji reaktywnych zarodków (prekursorów) szlamu wzrasta różnorodność reakcji chemicznych (reakcji polimeryzacji i polikondensacji) bez udziału wolnych rodników. Nie można ich zatem kontrolować stosując inhibitory utleniania. Reakcje nitrowania katalizowane są przez żelazo i inne metale pochodzące ze zużycia elementów silnika. Obok reakcji nitrowania, powstawania azotanów laktonów i poliestrów obserwuje się również oddziaływania wzajemne między produktami rozkładu oleju bazowego i dodatków. W pewnym stopniu można temu przeciwdziałać przez stosowanie odpowiednich olejów smarowych.

Z opisu patentowego PRL 127 691 znany jest olej smarowy z dodatkiem uszlachetniającym, zawierającym dodatek dyspergujący zawierający 1 do 10% masowych bezpopiołowych związków dyspergujących i 0,3 do 10% masowych polimerycznego dodatku, zmniejszającego zależność lepkości od temperatury a jako dalsze dodatki ditiofosforan cynku w ilości 0,01 do 5% masowych fosforu i 0,01 do 5% masowych cynku oraz 5 do 500 mg/kg miedzi w postaci rozpuszczalnego w oleju związku miedzi a ponadto poniżej 0,5% masowych innego przeciwutleniacza i dodatku, zawierającego magnez i/lub wapń w ilości 2 mg/kg do 0,8% masowych w postaci zasadowych fenolanów lub sulfonianów wapnia i/lub magnezu. Związkami dyspergującymi są pochodne bezwodnika alkenylobursztynowego, zawierające azot lub estry kwasu/bezwodnika alkenylobursztynowego z jednolub wielowodorotlenowymi alkoholami, fenolami lub naftolami. Olej smarowy z dodatkiem uszlachetniającym według wynalazku PRL 127 691 wykazuje zwiększoną odporność na utlenianie.

W istocie wynalazku PRL 127 691 podkreśla się jednak, że ilość związku miedzi w gotowym oleju jest krytyczna. Przy zbyt niskich stężeniach nie uzyskuje się dostatecznego działania przeciwutleniającego, natomiast przy zbyt wysokich stężeniach może wystąpić zakłócenie działania dodatku przeciwzużyciowego, powodującego zwiększone zużycie panewek, wału rozrządu lub dźwigienek popychaczy. Analiza przykładu I oleju smarowego wykonanego według wynalazku PRL 127 691 wykazuje, że olej smarowy zawierający 4,8% masowych dyspergatora poliizobutylenobursztynoimidowego dodatkowo boranowanego w mieszaninie z dyspergatorem otrzymanym z bezwodnika poliizobutylenobursztynowego z trishydroksymetyloaminometanem typu bis oksazolin, otrzymanego jak w opisie patentowym PRL 100 054, 1,0% masowych sulfonianu magnezu o całkowitej liczbie zasadowej 400 mg/ KOH/g i zawierającego 9,2% masowych magnezu, 0,3% masowych fenolanu wapnia o CLZ, wynoszącej 250 mg KOH/g, zawierającego 9,3% wapnia i 7,9% masowych modyfikatora lepkości, zawierającego 10% masowych kopolimeru etylen/propylen i 4% masowych kopolimeru octan winylu/ /fumarynian jako depresatora, ditisfosforanu cynku otrzymanego z mieszaniny alkoholi izobutylowego i amylowego użytego w takiej ilości aby zawartość fosforu w gotowym oleju smarowym wynosiła 0,1% masowych posiada niską odporność na utlenianie i nie spełnia testu na utlenianie w temperaturze 165’C wobec żelaza jako katalizatora użytego w ilości 40 mg/kg w postaci acetyloacetonianu żelazowego.

Testu tego nie spełniały również oleje smarowe, zawierające dodatkowo inne handlowe inhibitory utleniania typu alkilowanych dwufenyloamin, fenylo-1-naftyloamin, i fenolu z mostkiem metylenowym i przeszkodą sferyczną. Test wykazujący dużą odporność oleju na utlenianie i starzenie spełniały jedynie oleje smarowe, zawierające dodatkowo związki miedzi w postaci ditiofosforanów miedziowych i miedziawych lub naftenianu miedziowego lub olejnianu miedziowego.

Z opisu patentowego PRL 127 691 wiadomo, że dyspergatory polibutenobursztynoimidowe lub polibutenobursztynoestrowe wywierają niepożądane działanie, znacznie przyspieszające proces utleniania, tym samym skracając okres przydatności oleju smarowego. W tym celu, zaleca się stosowanie olejorozpuszczalnych związków miedzi.

163 839

Głównym celem wynalazku, Jest wyeliminowanie konieczności stosowania olejorozpuszczalnych związków miedzi w kompozycjach smarowych, w których stosuje się dyspergatory polibutenobursztynoimidowe i/lub polibutenobursztynoestrowe.

Nieoczekiwanie stwierdzono, Ze można otrzymać oleje silnikowe sześciu kategorii do silników wysokoprężnych, która wykazują dobrą odporność na utlenianie w wysokich temperaturach przez zastosowanie wielofunkcyjnej kompozycji smarowej, zawierającej dodatki detergentowo-dyspergujące w postaci związków metalicznych wapnia w mieszaninie z ditiofosforanami cynku i polibutenobursztynoimidami i/lub polibutenobursztynoestrami i do 20,0 części masowych kwasów i/lub bezwodników kwasu polibutenobursztynowego i/lub polipropylenobursztynowego i/lub polietylenobursztynowego o masie cząsteczkowej 200 do 2000, korzystnie 250 do 1700.

Sposób wytwarzania olejów silnikowych do smarowania zwłaszcza silników z zapłonem samoczynnym, według wynalazku polega na tym, Ze do 80 - 99 części masowych olejów bazowych zestawionych z olejów podstawowych o lepkości kinematycznej 5 do 30 mm /s w temperaturze 100*C, otrzymanych z frakcji ropy naftowej selektywnie rafinowanych, odparafinowanych, korzystnie hydrorafinowanych, uszlachetnionych modyfikatorami lepkości, depresatoraml i związkami przeciwpiennymi wprowadza się w temperaturze 60 do 80*C 1,0 do 20,0 części masowych, korzystnie 1,0 do 15,0 części masowych wielofunkcyjnej kompozycji smarowej, zawierającej dodatki detergentowo-dyspergujące w postaci związków metalicznych wapnia w mieszaninie z ditiofosforanami cynku i polibutenobursztynoimidami i/lub polibutenobursztynoestrami i do 20,0 części masowych kwasów i/lub bezwodników kwasu polibutenobursztynowego i/lub polipropylenobursztynowego i/lub polietylenobursztynowego o masie cząsteczkowej 200 do 2000, korzystnie 250 do 1700.

Nośnikami wapnia w wielofunkcyjnej kompozycji smarowej są niskozasadowe i/lub nadzasadowe alkiloarylo-sulfoniany wapnia i/lub naftosulfoniany wapnia o współczynniku rezerwy alkalicznej 0,01 do 25,0 i zawartości przeciwjonu wapniowego 0,1 do 0,75 mola/kg użyte w ilości 2,0 do 50,0 części masowych, korzystnie 5,0 do 30,0 części masowych i/lub siarkowane normalne i/lub nadzasadowe alkilofenolany wapnia, w których stosunek zawartości metalu w rezerwie alkalicznej do zawartości metalu w normalnym siarkowanym fenolanie wapnia wynosi 1,05 do 10,0 i stosunek molowy siarki do wapnia wynosi 0,05 do 1,5 użyte w ilości 1,0 do 50,0 części masowych, korzystnie 5,0 do 40,0 części masowych w wielofunkcyjnej kompozycji smarowej.

Ditiofosforany cynku są pochodnymi 0,0-diestrów kwasu ditiofosforowego otrzymanymi z alkoholi pierwszorzędowych, zawierających od 3 do 12 atomów węgla w łańcuchu alkoksylowym i/lub alkoholi drugorzędowych, zawierających od 3 do 8 atomów węgla, korzystnie 3 do 6 atomów węgla w łańcuchu alkoksylowym, które są użyte w ilości 5,0 do 30,0 części masowych, korzystnie 10,0 do 25,0 części masowych w wielofunkcyjnej kompozycji smarowej. Jako polibutenobursztynoimidy stosuje się monopolibutenobursztynoimidy i/lub bispolibutenobursztynoimidy o zawartości azotu całkowitego 0,6 do 5,0 procent masowych, przy czym stosunek azotu zasadowego do azotu całkowitego wynosi 0,3 do 0,8 i/lub estry kwasu polibutenobursztynowego, a monopolibutenobursztynoimidy i/lub bispolibutenobursztynoimidy i/lub estry polibutenobursztynowe stosuje się w ilości od 3,0 do 50,0 części masowych, korzystnie 10,0 do 40,0 części masowych, przy czym stosunek masowy użytych monopolibutenobursztynoimidów i/lub bispolibutenobursztynoimidów i/lub estrów kwasu polibutenobursztynowego do kwasów i/lub bezwodników kwasu polibutenobursztynowego i/lub polipropylenobursztynowego i/lub polistylenobursztynowego w wielofunkcyjnej kompozycji smarowej wynosi do 7,0, a stosunek masowy wapnia do cynku w zestawionej kompozycji wynosi od 0,5 do 5,0 oraz stosunek masowy cynku do azotu całkowitego wynosi od 0,5 do 5,0.

Nieoczekiwanie stwierdzony efekt synergetyczny, wynikający z korzystnych interakcji, zachodzących pomiędzy składnikami wielofunkcyjnej kompozycji smarowej, zawierającej dodatki detergentowo-dyspergujące w postaci związków wapnia w mieszaninie z ditiofosforanami cynku i polibutenobursztynoimidami i/lub polibutenobursztynoestrami i/lub kwasami i/lub bezwodnikami kwasu polibutenobursztynowego i/lub polipropylenobursztynowego i/lub polietylenobursztynowego zapobiega nie tylko koagulacji ciekłych zanieczyszczeń powstałych w czasie eksploatacji oleju w szkodliwe szlamy niskotemperaturowe, lecz przeciwdziała także flokulacji osadów koksowych, sadzy oraz produktów rozkładu pirolitycznego oleju w tiksotropowe żele powodujące nadmierne gęstnienie i wzrost lepkości oleju.

163 839

Oleje silnikowe otrzymane sposobem według wynalazku z zastosowaniem wielofunkcyjnej kompozycji smarowej wykazują odpowiednią reaktywność z kwasem siarkowym, co gwarantuje olejom silnikowym dobre zdolności, zobojętniające agresywne kwasy i chroni pierścienie tłoka przed nadmiernym zuZyciem.

Synergizm zastosowanych dodatków uszlachetniających zauważony w olejach silnikowych do silników zwłaszcza z zapłonem samoczynnym otrzymanych sposobem według wynalazku powoduje korzystne podwyższenie własności użytkowych olejów tej kategorii w stosunku do stosowanych obecnie, nie wymaga stosowania olejorozpuszczalnych związków miedzi, które są kłopotliwe w stosowaniu, i daje w efekcie niezawodną pracę silnika, umożliwia wydłużenie czasookresu eksploatacji tych olejów w silniku.

Wynalazek jest bliżej wyjaśniony w poniższych przykładach wykonania ilustrujących zarówno sposób wytwarzania olejów silnikowych według wynalazku jak i ocenę ich własności użytkowych w próbach stanowiskowych, nie można ich zatem uważać za ograniczenie wynalazku, ponieważ mają one charakter ilustracyjny.

Przykład I. Do mieszalnika zaopatrzonego w mieszadło i ogrzewanie wprowadza się 15 g niskozasadowego alkiloarylosulfonianu wapnia o współczynniku rezerwy alkalicznej 0,5 i zawartości przeciwjonu wapniowego 0,5 mola/kg detergentu, 25 g nadzasadowego siarkowanego fenolanu wapniowego, w którym stosunek zawartości wapnia w rezerwie alkalicznej do zawartości wapnia w normalnym siarkowanym fenolanie wapnia wynosi 6,6 a stosunek molowy siarki do wapnia wynosi 0,12, 20 g ditiofosforanu cynku otrzymanego z alkoholu pierwszorzędowego, 15 g monopolibutenobursztynoimidu o całkowitej zawartości azotu 3,5% masowych przy czym stosunek azotu zasadowego do azotu całkowitego wynosi 0,5, 20 g bispolibutenobursztynoimidu o całkowitej zawartości azotu 1,8% masowych, przy czym stosunek azotu zasadowego do azotu całkowitego wynosi 0,4, i 5 g bezwodnika kwasu polibutenobursztynowego o masie cząsteczkowej 1050 i miesza przez 60 minut w temperaturze 60 - 70*C otyzymąjąc wiolofuckcyjną kpopozjęję amarową. Charakterystyka wielofunkcyjnej kompozycji smarowej:

całkowita liczba zasadowa, mg KOH/g 115, zawartość wapnia, % mas. 4,2, zawartość cynku, % mas. 1,7, zawartość azotu, % mas. 0,85, zawartość siarki, % mas. 3,3.

Przykład II. Olej silnikowy klasy CB SAE 15W/20 sporządzono przez zmieszanie w temperaturze 80°C w mieszalniku z mieszadłem 50,8 części masowych selektywnie rafinowanej, o odparaflCGwanej i hydrooaliyowayeC frakcji ropy naftowej o lepkości kinematycznej 5,2 mm /s w temperaturze 10070, 22,6 części masowych selektywnie rafinowanej, adpaoaflnowaneC i hydrorafinowanej frakcji ropy naftowej n lpkooccj kfekmtkjpfec ą 11, j mm // w temkPloauuze 110*7, 1,1 części masowych dodatku lepkościowego uwodornionego kopolimeru styrenowo-butadienowego, 0,002 części masowe silikonowego dodatku potljiwpleyylga. 3,5 części masowe wielofunkcyjnej kompozycji z przykładu I.

Otrzymany w ten sposób olej silnikowy posiada! lepkość kinematyczną 72.7 mm /s w temperaturze 1007C, wskaźnik lepkości 132 i całkowitą liczbę zasadową 2,0 mg KOH/g.

Przykład III . Olej silnikowy klasy CC SAE 15 W/20 sporządzono przez zmieszanie w temperaturze 80°C w mlszzalnlku z mieszadjem 48,0 częjci masowych selektywnie rafrnywcnej, odparaliyawaylC i hydoooallyawaylC frakcji ropy naftowej o lepkości Ulylmatyjtyec 5,2 mm‘/s w temperaturze 10070. 23,9 części masowych selektywnie rafinowanej, adpaoallyorayec i hydro2 rafinowanej frakcji ropy naftowej o lepkości kinematycznej IM mn /s w temkPlotuΓze 170^,7, 1,1 części masowych dodatku lepkościowego uwodornionego kopolimeru styrenowo-butadienowego, 0,002 części masowe silikonowego dodatku potejlrpilyyego, 6,5 części masowych wielofunkcyjnej kompozycji z przykładu I i 0,5 części masowych rysokozasadorlgo dodatku alklloaokiosulfaylayu wapnia z rezerwą alkaliczną węglanową o współczynniku rezerwy alkalicznej 16,2 i zawartości prtljiwCoyu wapniowego 0,15.

Otrzymany w ten sposób olej silnikowy posiadał lepkość kinematyczną 12,5 mm /s w temperaturze 1007C, wskaźnik lepkości 133 i całkowitą liczbę zasadową 8,8 mg KOH/g.

163 839

Przykład IV. Olej silnikowy klasy C8 SAE 15W/40 otrzymano Jak w przykładzie II i badano w testach silnikowych. Odporność oleju na utlenianie i działanie korodujące badano w silniku gaźnikowym Petter W-1, własności myjąco-dyspergujące badano w silniku Petter AV-1 z samoczynnym zapłonem. Wyniki badań podaje tablica 1.

Tablica 1

Własności użytkowe oleju klasy CB SAE 15W/40 przykład II

	Wymagania dla oleju Superol CB/SC SAE 15W/40 wg ZN-88/MPChiL/NF-185	Olej z przykładu II
Przedmiot oceny
Odporność na utlenianie i działanie korodujące w silniku Petter W-1 - strata masy panewek korbowodowych, mg, nie więcej	25	11,3
- przyrost lepkości kinematycznej w temp. 40*C, %, nie więcej niż	50	14,9
Własności myjąco-dyspergujące w silniku Petter AV-1 z samoczynnym zapłonem - zapieczenie lub zakleszczenie pierścieni tłokowych, punktów, nie mniej niż	10,0	10,0
- zanieczyszczenie kanałów pierścienia zgarniającego, punktów, nie mniej niż	10,0	10,0
- zalakowanie powierzchni płaszcza tłoka, punktów, nie mniej niż	9,5	9,9
- zanieczyszczenie mostków międzypierścieniowych tłoka, punktów, nie mniej niż	5,0	9,46
- zanieczyszczenie rowków pierścienia uszczelniającego, punktów, nie mniej niż	5,0	6,96

Przykład V. Olej silnikowy klasy CC SAE 15W/40 otrzymano jak w przykładzie III i badano w testach silnikowych. Odporność oleju na utlenianie i działanie korodujące badano w silniku gaźnikowym Petter W-1, własności myjąco-dyspergujące badano w doładowanym silniku czterosuwowym Petter AVB. Wyniki badań podaje tablica 2.

Tablica 2

Przedmiot oceny	Wymagania dla oleju Superol CC SAE 15W/40 wg ZN-88/MPChiL/NF-185	Olej z przykładu III
Odporność na utlenianie i działanie korodujące w silniku Petter W-1 - strata masy panewek korkowodorowych, mg, nie więcej	25	11,6
- przyrost lepkości kinematycznej i temp. 40°C, nie więcej niż	50	17,6
Własności myjąco-dyspergujące w doładowanym silniku Petter AVB - stopień unieruchomienia pierścieni uszczelniających, punktów, nie mniej niż	10,0	10,0
- stopień zanieczyszczenia kanałów pierścienia zgarniającego, punktów, nie mniej niż	10,0	10,0
- stopień zanieczyszczenia powierzchni tłoka x 10:7, punktów, nie mniej niż	70,0	81,8

Departament Wydawnictw UP RP. Nakład 90 egz.

Cena 10 000 zł

Claims (1)

1. Zastrzeżenie patentowe

   Sposób wytwarzania olejów silnikowych do smarowania, zwłaszcza silników z zapłonem samoczynnym, z olejów bazowych uszlachetnionych modyfikatorami lepkości, depresatorami i związkami przeciwpiennymi, znamienny tym, że od 80,0 do 99,0 części masowych olejów bazowych zestawionych z olejów podstawowych o lepkości kinematycznej 5 do 30 mm /s w temperaturze 100*C, otrzymanych z frakcji ropy naftowej selektywnie rafinowanych, odparafinowanych, korzystnie hydrorafinowanych, uszlachetnionych modyfikatorami lepkości, depresatorami i związkami przeciwpiennymi wprowadza się w temperaturze 60 do 80*C 1,0 do 20,0 części masowych, korzystnie 1,0 da 15,0 części masowych wielofunkcyjnej kompozycji smarowej, zawierającej dodatki detergentowo-dyspergujące w postaci związków metalicznych wapnia w mieszaninie z ditiofosforanami cynku i polibutenobursztynoimidami i/lub polibutenobursztynoestrami i do 20,0 części masowych kwasów l/lub bezwodników kwasu polibutenobursztynowego i/lub polipropylenobursztynowego i/lub polietylenobursztynowego o masie cząsteczkowej 200 do 2000, korzystnie 250 do 1700, przy czym nośnikami wapnia są niskozasadowe i/lub nadzasadowe alkiloarylosulfoniany wapnia i/lub naftosulfoniany wapnia o współczynniku rezerwy alkalicznej 0,01 do 25,0 1 zawartości przeciwjonu wapniowego 0,1 do 0,75 mola/kg użyte w ilości 2,0 do 50,0 części masowych, korzystnie 5,0 do 30 części masowych i/lub siarkowane normalne i/lub nadzasadowe alkilofenolany wapnia, w których stosunek zawartości metalu w rezerwie alkalicznej do zawartości metalu w normalnym siarkowanym fenolanie wapnia wynosi 1,05 do 10,0 i stosunek molowy siarki do wapnia wynosi 0,05 do 1,5, użyte w ilości 1,0 do 50,0 części masowych, korzystnie 5,0 do 40,0 części masowych, a ditiofosforany cynku są pochodnymi 0,0-diestrów kwasu ditiofosforowego, otrzymanymi z alkoholi pierwszorzędowych, zawierających od 3 do 12 atomów węgla w łańcuchu alkoksylowym i/lub alkoholi drugorzędowych, zawierających od 3 do 8 atomów węgla, korzystnie 3 do 6 atomów węgla w łańcuchu alkoksylowym, użyte w ilości 5,0 do 30,0 części masowych, korzystnie 8,0 do 25,0 części masowych a polibutenobursztynoimidy i/lub polibutenobursztynoestry użyte są w ilości 3,0 do 50,0 części masowych przy czym polibutenobursztynoimidy są monopolibursztynoimidami i/lub bispolibutenobursztynoimidami o zawartości azotu całkowitego od 0,6 do 5,0% masowych i stosunku azotu zasadowego do azotu całkowitego wynoszącym od 0,3 do 0,8, przy czym stosunek masowy użytych monopolibursztynoimidów i/lub bispolibutenobursztynoimidów i/lub polibutenobursztynoestrów do kwasów i/lub bezwodników kwasu polibutenobursztynowego i/lub polipropylenobursztynowego i/lub polietylenobursztynowego w wielofunkcyjnej kompozycji smarowej wynosi do 7,0, a stosunek masowy wapnia do cynku, wynosi od 0,5 do 5,0 oraz stosunek masowy cynku do azotu całkowitego wynosi 0,5 do 5,0.

   * * *