Wynalazek niniejszy podaje srodki, u- mozliwiajace oddanie nastepstwa ruchów w sposób taki sam, jak w pierwowzorze.Nastepstwo ruchów mozna ustalic i oddac w sposób naturalny, jesli ustalone sa trzy dane: 1. poczatek kazdego z kolejnych ru¬ chów, 2. trwanie kazdego ruchu i 3. stopien akcentowania kolejnych ru¬ chów.Skoro te trzy dane sa wiadome, to od¬ tworzenie moze odbywac sie zgodnie z pierwowzorem. W tym celu czesci oddziel¬ ne zostaja wpisane na tasmy o ruchu cia¬ glym i jednostajnym. Przy zmianie szyb¬ kosci ruchu tasmy rytm pierwotny zostaje utrzymany, gdyz miarodajny jest okres czasu wzgledny pomiedzy pojedynczemi czastkami ruchu. Po sporzadzeniu tasm mozna je przepuszczac wzgledem stalego punktu odniesienia, ocenic wpisane znaki i odczytac rytm pierwotny w sposób wierny i odtworzyc go.Ustalenie nastepstwa ruchów wedlug wynalazku odbywa sie w ten sposób, ze na tasmie, z której otrzymuje sie tasme ryt¬ mu, akcenty glówne zostaja wpisane w for¬ mie kres dluzszych lub krótszych w rze¬ dzie górnym, zas akcenty poboczne w rze¬ dzie dolnym systemu dwurzednego w taki sposób, ze trzy warunki, wymienione po-wyzej, s^ jednócfcesftie i jednoznacznie rozpoznawalne. # ife pfzylzad&w, opisany ponizej, jest zasadniczo dostosowany zarówno do odtwarzania tasm rytmu, jak 1 do wytwa¬ rzania tychze. Do wytwarzania potrzebny jest przyrzad dodatkowy, przy pomocy którego wpisuje sie znaki na tasmach. Z po¬ czatku zostanie wiec przedstawiony na podstawie fig. 1 — 4 przyklad wykonania przyrzadu odtwarzajacego, który mozna nazwac rytmomierzem. Zaklada sie przy- tem z poczatku, ze ma sie juz tasmy gotowe.Jak widac z fig. 3 i 4 tasma rytmu 1 prowadzona jest z rozwijaeza (bebna roz¬ wijajacego) 2 po krazku kierowniczym 3 przez okienko 4, po bebnie transportowym 5 na beben do nawijania 6. Na os krazka 2 nasadzony jest rdzen drewniany 7, na os krazka 6 — rdzen 8. Os 9 krazka 6 wysta¬ je poza 8 i zaopatrzona jest u konca gór¬ nego w guzik rowkowany 10. Wydfazenie lejkowate // w pokrywie 12 umozliwia u- ruchomianie guzika 10 takze i przy za¬ mknietej pokrywie 12. Guzik rowkowany 10 sluzy do nastawiania tasmy rytmu.Czesc dolna osi 9 osadzona jest w lozysku 13 i u swego konca dolnego zaopatrzona jest w krazek sznurowy 14.Na ukosnej plycie 15 zamocowany jest silnik 17 zapomoca kolków srubowych 16.Na koncu górnym osi silnika osadzone jest kolo zebate 18, zazebiajace sie z kolem ze- batem 19. To kolo i krazek sznurowy 20 sa zaklinowane na osi 21, która obraca sie w lozysku 22, a na koncu igórnym nosi beben transportowy 5. Na krazkach sznurowych 20 i 14 zalozony jest sznur 23. Na plycie 15 za okienkiem na tasme 4 umieszczona jest lampa stropowa 24.Tasma rytmu 1, biegnaca przez okien¬ ko 4, przeswietlona lampa 24, moze byc obserwowana przy pokrywie zamknietej 12 przez wziernik lejkowaty 25, gdy przebie¬ ga kolo wskaznika 27, przesuwalnego za¬ pomoca drazka 26.Wewnatrz skrzynki 28 na sciance przedniej zamocowany jest opornik regu¬ lacyjny 29, który zostaje wprawiany w dzialanie zapomoca guzika obrotowego 30 i którego nastawienie w kazdej chwili da¬ je sie odczytac na skali pierscieniowej 31.Zapomoca opornika 29 reguluje sie ilosc obrotów silnika napedowego 17, o ile ryt- moanierz jest uruchomiony oddzielnie. Prze¬ wody laczace nie sa wrysowane, aby ry¬ sunku nie robic nieprzejrzystym. Jezeli jednak rytmomierz ma dzialac w polaczeniu synchronicznem z innym aparatem, jak np. aparatem wyswietlajacym filmy (kino¬ wym), to opornik 29 moze sluzyc do regu¬ lowania ilosci obrotów silnika napedowego aparatu kinematograficznego, a silnik 17 jest sterowany od strony aparatu kinema¬ tograficznego.Dla jednoczesnego dzialania aparatu kinowego i rytmomierza przewidziany jest odpowiedni uklad sikal 32 predkosciomierza dla kontroli szybkosci biegu tasmy 1, umie¬ szczony na przedniej scianie skrzynki 28.Jak widzimy na schematycznej fig. 5, dla kontroli synchronicznego odwijania tasmy filmowej i tasmy rytmu mamy dwie skale 33 i 34, przesuwalne wzgledem siebie, z których jedna podaje tempo muzyczne dla róznych czestotliwosci obrazów, np. w pro¬ centach tempa zdjec, druga podaje czesto¬ tliwosci obrazów.Jezeli np. tasma rytmu przy czestotli¬ wosci obrazów ,,18" zostala zdjeta w tem¬ pie muzycznem ,,72", to ustawia sie wska¬ zówke 35 na krese ,,18" skali czestotliwo¬ sci 34 (patrz fig. 5). Aby nastepnie usta¬ lic zwiazek kazdorazowej miary czasu mu¬ zycznej z czestotliwoscia obtfazów, nasta¬ wia sie na wskazówke 35 liczbe „100" na skali, odnoszacej sie ido czestotliwosci ob¬ razów ,,18", a nalezacej do skali tempa muzycznego 33. Nastepnie nalezy tak na¬ stawic regulator 30 napedu tasm fihnowej i nutowej, aby wskazówka 36 tachometru ustawila sie W kierunku wskaznika 35i to - 2 —znaczy nakrywala sie z kresa ,,18" skali czestotliwosci 34 i liczba „100" skali tem¬ pa muzycznego dla czestotliwosci „18", przyczem miara czasu muzyczna odtwarza¬ nia wynosi 100% tempa muzycznego, w wktórem robione bylo zdjecie.Jeieli teraz chcemy przyspieszyc tem¬ po, np. o 20%, to nalezy wspólny regulator 30 urzadzen napedowych tak nastawic, aby wskazówka tachometru 36 ustawila sie na liczbie „120" tej samej skali tempa mu¬ zycznego, przyczem bedzie ona wskazywa¬ la jednoczesnie nowa czestotliwosc obra¬ zów „21,6". Liczba „120" podaje przytem przyspieszenie procentowe pierwotnej mia ry czasu „72", wynoszacej obecnie „72 x 1.2 = 86,4".Jezeli tasma rytmu nie ma byc uzalez¬ niona od odwijania sie filmu, to nie po¬ trzeba z tego powodu zmieniac opisania skali, gdyz we wskazaniach czestotliwosci ukryte sa wszak równiez szybkosci tasmy rytmu.Przekladnia kól zebatych 18 i 19 jest taka, ze tasma rytmu przebiega z szybko¬ scia, mogaca byc zuzytkowana zarówno do opisywania tasmy, jak i do jej odczytywa¬ nia w czasie odtwarzania. Przy ustalaniu zwiazku tasmy rytmowej z tasma kinema¬ tograficzna obiera sie najlepiej stosunek szybkosci tasm, jak 1 do liczby parzystej, np. 1 : 8. Korzystnem jest równiez móc zmieniac stosunek szybkosci obiegu tasm rytmowej i filmowej z pomoca urzadzenia o przekladni zmiennej.Wytwarzanie tasmy rytmowej moze sie odbywac na tym samym przyrzadzie przy zastosowaniu urzadzenia dodatkowego. Za- pomoca narzedzia dodatkowego, zwanego „rytmografem", obiegajaca tasma pusta o- trzymuje zapisy w dwóch linjach, jak wi¬ dac na fig. 6, Akcenty glówne sa wpisywa¬ ne w rzedzie górnym, akcenty poboczne w rzedzie dolnym w ten sposób, ze zwiazek nastepstw tonów moze byc rozpoznany jed¬ noznacznie. Z pomoca tego rytmogramu mozna uzyskac wlasciwa tasme rytmów* która w okreslonym stosunku dlugosci na tasmie o linjaturze autowej zawiera nuty w zwyklem pismie nutowem, a po sporza¬ dzeniu posiada wyglad wedlug fig. 7* Od¬ powiednio do polozenia akcentów glów¬ nych sa dodatkowo wniesione podzialki taktowe oraz numery taktów (143, 144 i t. d,). Skoro chodzi o tekst, powiazany mu¬ zycznie (spiew, recytacja i t. d.), to roz¬ stawienie sylab wynika z rytmu muzyczne¬ go. Taka tasma zostala przedstawiona na fig- $• Wytwarzanie tasm tylko mówionych odbywa sie w sposób nastepujacy: orygi¬ nalny rytmogr^m wedlug fig- 6 zostaje przeniesiony w pewnym okreslonym sto¬ sunku dlugosci na druga tasme. W rytmo- gramie mówionym, odpowiadajacym ryt- mogramowi muzycznemu wedlug fig. 6, znaki moga zostac tak wniesione, aby po¬ czatek zdania czy tez czesci zdania zostal w celu odróznienia oznaczony przez dwa znaki jeden nad drugim, podczas, gdy sy¬ laby koncowe czesci zdania sa rozpozna¬ walne zapomoca kresek, których dlugosc wyznaczona jest przez rzeczywisty czas trwania rozbrzmiewania tych sylab.Celowe jest nastepnie, skoro chodzi o odczytywanie gotowej tasmy mówionej, a wiec o wyglaszanie, zaopatrywanie tasmy tej w kresy poprzeczne, aby zapewnic od¬ czytywanie w chwili przeciagania tasmy przy wskazniku. Nastepnie poleca sie te „takty mówione" równiez numerowac (160, 161, 162 i t. d.).Przyklad wykonania rytmografu przed¬ stawiony jest na rysunkach 9a, 9b i lOa, lOb. Sklada on sie z dwóch czesci, polaczo¬ nych ze soba elektrycznie kablein trójiy- lowym.Czesc jedna, wedlug fig. 9a w rzucie pionowym i fig. 9b w rzucie poziomym, zo¬ staje przysrubowana do rytmemierza przed okienkiem 25. Sklada sie ona z ramy 37, w której umieszczone sa dwa soleiioidy — 3 —38 i 39. Wewnatrz tychze znajduja sie dwie rurki zelazne 40 i 41, po jednej w kazdym solenoiidzie, kazda nasadzona na koleczku 42, 43, zrobionym np. z glinu. O- ba koleczki 42, 43 utrzymywane sa w polo¬ zeniu przedstawionem na rysunku, kazdy przez swoja sprezyne pociagowa 78 i 79.Na drugim koncu koleczki 42, 43 zaopa¬ trzone sa w plytke 44, 45 z rylcem do pi¬ sania 46, 47. Rama 37 jest zamocowana na plycie 48, która z pomoca srubek rowko¬ wanych 49 mozna przyczepic do rytmomie- rza. Listwa 50 sluzy do wodzenia kolecz¬ ków 42 i 43. Przed rylcami do pisania 46 i 47 prowadzona jest tasma barwiaca 51 po krazkach kierowniczych 52 z rolki 53 na rolke 54. Rolka na tasme barwiona 53 nasadzona jest na os 55, podtrzymywana przez ramie 56, zamocowane na ramie 37.Rolka 54 osadzona jest na osi obrotowej 58, podtrzymywanej przez konsolke 57, u- mocowana na ramie 37. Na koncu dolnym tej osi osadzone jest kólko zapadkowe 59, z którem zazebia sie zapadka 60. Na wieku 61 magnesu 62 osadzona jest druga zapad¬ ka 63, która za kazdym razem przy pu¬ szczaniu pradu przez magnes 62 posuwa kólko zapadkowe 59 w kierunku ruchu wskazówki zegara, przez co tasma barwio¬ na zostaje przesunieta dalej, przyczem no¬ wa czesc tasmy dostaje sie przed rylce 46 i 47.Druga czesc rytmografu, sluzaca do u- ruchomiania czesci, opisanej powyzej, przedstawia fig. lOa w rzucie pionowym i lOb w rzucie poziomym. Czesc ta sklada sie z plyty podstawowej 64, polaczonej czescia boczna 66 z pokrywa 65. Okolo osi 67 wahaja sie dwie dzwignie dwuramienne 68 i 69, które u swego konca prawego nosza po jednym klawiszu 70, 71. Na drugim kon¬ cu kazda z idzwigien zaopatrzona jest w czesc stykowa sprezynujaca 72, 73, na¬ przeciw których leza w pokrywie 65 nieru¬ chome czesci stykowe 74, 75.Przy naciskaniu klawisza 71 styki 73 i 75 wchodza w zetkniecie, i zamykaja obwód pradu, w którym znajduje sie solenoid 39.Wskutek tego rurka zelazna 41 wraz z ko¬ leczkiem 43 zostaja rzucone na tasme barwiaca 51, a przytem rylec dolny 47 ry¬ suje na tasmie pustej 76, przebiegajacej tuz przed tasma barwiaca, krótszy lub dluzszy znak, zaleznie od czasu trwania styku. Skoro klawisz 71 zostanie zwolnio¬ ny, pod naciskiem sprezyny plaskiej 77 powraca do pierwotnego polozenia. Rów¬ niez i koleczek dolny 43 powraca pod dzialaniem sprezyny pociagowej 78 do swego polozenia pierwotnego.Skoro przyciska sie klawisz 70, w taki sam sposób zamkniety zostaje drugi obwód pradu, w którym lezy solenoid górny 38, i ryilec górny 46 zostaje przycisniety do ta¬ smy barwiacej 51.W jeden z obu obwodów pradu wlaczo¬ ny jest równiez magnes 62. Jezeli ten ob- wód pradu zostaje zamkniety, to przez przesuwanie dalej kola zapadkowego 59 równiez i tasma barwiaca 51 zostaje dalej przesunieta.Sposób pracy tego przyrzadu jest taki, ze wspólczesnie z przedstawieniem mu- zycznem lub obrazowem oba klawisze 70 i 71 zostaja naciskane zgodnie z rytmem produkcji przez muzyka, który wpisuje na tasme akcenty glówne i poboczne w róz¬ nych wierszach. Nie musi to byc przytem koniecznie tylko muzyka oryginalna, lecz moze np. byc sporzadzony dodatkowo ryt- mogram do plyty dzwiekowej. Otrzymuje sie wówczas tasme, przedstawiona na fig. 6, w której wniesione zostaly znaki w dwóch, jedna nad druga lezacych, linjach.Zapisywanie melodji wedlug wynalaz¬ ku odbywa sie w ten sposób, ze na tasmie poruszanej w sposób ciagly poszczególne nuty nastepujace po sobie zostaja oznaczo¬ ne np. przez pelne glówki nut w odleglosci od siebie, odpowiadajacej ich przebiegowi czasowemu. Akcenty zostaja uwidocznione przez znaki dodatkowe. — 4 —Glówki nut wpisuje sie przytem, jak widac na fig. Ha, w odpowiednia linjature nutowa, tak ze oznaczaja one jednoczesnie same tony. Poniewaz odleglosc przestrzen¬ na oddzielnych czcionek wzgledem siebie podaje ich wartosc czasowa, mozna w tym wypadku zaniechac oznaczania wartosci czasowej, jak w zwyklem pismie nutowem, to znaczy rozrózniania pustych i pelnych glówek nut i wpisywania róznych chora¬ giewek.Do wykonywania tego sposobu mozna poslugiwac sie urzadzeniem dowolnem, np. specjalna maszyna do pisania, której czcionki zlozone sa z krótkiego pieciowier- szowego systemu linji z jedna glówka nu¬ towa, lezaca w kazdym takim systemie lub w sposób zwykly na umies»zczonych poni¬ zej lub powyzej linjach pomocniczych. Dla oznaczenia przejsc enharmonicznych moz¬ na przytem uzywac jednej lub kilku dzwi¬ gni na sposób znanych zmieniaczy w ma¬ szynach do pisania. Jezeli chce sie np. na pismie odróznic jednakowo brzmiace tony „cis" i „des", jak to jest wymagane w or¬ tografji muzycznej, to mozna to osiagnac obslugiwaniem zmieniacza np. w ten spo¬ sób, ze dla tonów ze znakiem # podnosi sie zmieniacz, zas dla tonów ze znakiem b — opuszcza, podczas gdy polozenie srodkowe zmieniacza odpowiada tonom bez znaku. Z klawiszami tego urzadzenia piszacego moga byc poza tern polaczone przyrzady dzwiekowe, jak plyty nastrojo¬ ne, piszczalki lub tym podobne, tak ze za¬ pisy rytmiczne mozna jednoczesnie spraw¬ dzac dzwiekowo. Mozna takze zaopatrzyc np. fortepian, na którym gra sie przy zdje¬ ciu, w takie urzadzenie zapisujace lub tez polaczyc z takiem urzadzeniem np. pneu¬ matycznie lub elektrycznie, tak ze akom- panjament muzyczny zostaje samoczynnie zapisany w czasie gry.Tasma, przedstawiona na fig. lla, zo¬ staje uzupelniona korzystnie w ten sposób, ze z pomoca rolki barwiacej linje nutowe zostaja pociagniete nieprzerwanie. Moze jednoczesnie zostac wpisana druga lin jatu¬ ra nutowa, jak zostalo przedstawione na fig. llb.Takie urzadzenie do pisania nut, po¬ laczone z klawjatura fortepianu, przedsta¬ wione jest schematycznie na fig. 12. P^zy nacisnieciu klawisza fortepianu 79 odbywa sie zapomoca kólka czcionkowego 80 opi¬ sanie tasmy pustej 76. Klawisz 79 obraca dzwignie 81 okolo jej punktu obrotu, a przez to wycinek uzebiony 82, zamocowa¬ ny w koncu dzwigni, wprawia w obrót kolo zebate 83. Kolo zebate 83 jest polaczone z kolem stozkowem 84, z którem zazebione jest kolo stozkowe 85, osadzone na tej sa¬ mej osi 86. co kolo czcionkowe 80. Przez nadanie odpowiednich wymiarów wycinko¬ wi uzebionemu 82 i kolom zebatym kolo czcionkowe 80 zostaje obrócone o tyle, ile trzeba przy nucie, odpowiadajacej klawi¬ szowi' 79. Dzwignie wszystkich klawiszy wprawiaja w dzialanie to samo kolo czcion¬ kowe.Po ustawieniu kola czcionkowego w po¬ lozeniu odpowiedniem przed tasma pusta, z pomoca dzwigni 87, 88 i 89 powoduje sie uderzenie kola czcionkowego w tasme pu¬ sta 76 i wycisniecie odrpowiedniej czcionki.Po odbiciu czcionki kolo czcionkowe zosta¬ je zpowrotem cofniete do pierwotnego po¬ lozenia przez sprezyne 90. Aby jednak móc rozrózniac na pismie jednakowo brzmiace tony „cis" i „des", jest konieczne urzadze¬ nie klawisza przelacznikowego (zmienia¬ cza) najlepiej obslugiwanego noga, który unosi kolo czcionkowe i zamiast „cis" -dru¬ kuje „des".Z pomoca dalszego urzadzenia, pracu¬ jacego równiez z napedem noznym, zostaja oznaczone akcenty. Rylec piszacy 105 od¬ bija na tasmie 76 punkty, lezace np. pod nutami 106 na fig. lla. Miedzy pedalem 107 i rylcem 105 wlaczone sa rózne dzwi¬ gnie dla przenoszenia ruchu. Dzwignia 108 przymocowana jest do 107, tak ze górny - 5 -koniec 108 ciagnie drazek 109 na lewo. W ten sposób dzwignia 110 zostaje obrócona, a z pomoca 111 zostaje wprawiony w ruch rylec 105.Zalozeniem podstawowem powiedziane¬ go dotychczas jest, iz tasma rytmowa zo¬ staje odwijana z szybkoscia bezwzglednie stala zarówno w czasie wytwarzania, jak i odtwarzania.Jezeli przy odtwarzaniu pozadana jest transpozycja na inna wysokosc tonu, to o- siaga sie to z pomoca rytmomierza, stero¬ wanego przez zegar w ten sposób, ze albo sie zmienia szybkosc chodu mechanizmu zegarowego przez przestawianie drazka re¬ gulacyjnego zegara wedlug skali umyslnie wywzorcowanej, albo tez nastawia sie od¬ powiednio mechanizm zmiennikowy, wla¬ czony miedzy silnik napedowy a beben wlaczny o zmiennym stosunku przeniesie¬ nia. Takze i w tym wypadku wskazane jest prowadzenie drazka nastawnego wzdluz wywzorcowanej odpowiednio skali.Fig. 13 przedstawia schematycznie dra¬ zek nastawny 91 mechanizmu zegarowego ze skala 92. Kreski sikali podaja, w jakim tonie kamerton ulega zmianie wzwyz lub wdól, gdy drazek nastawny zostaje na nie nastawiony.Fig. 14 przedstawia schematycznie przyklad mechanizmu zmiennikowego ze stale dajacym sie zmieniac stosunkiem przeniesienia. Na figurze tej 93 jest malem kolem stozkowem, os którego jest przedlu¬ zeniem osi silnika napedowego bebna prze¬ nosnego tasmy. 94 jest to wieksze kolo stozkowe, na którego os, przedluzona ku górze, naklinowany jest beben wlaczny 95 do przesuwania tasmy. Stosunek przenie¬ sienia zostaje zmieniany przez przesuwa¬ nie pasa skórzanego 96. Przestawianie pa¬ sa skórzanego 96 odbywa sie zapomoca widel 97, osadzonych w koncu dzwigni dwuramiennej 98. Nastawianie dzwigni od¬ bywa sie zapomoca guzika obrc4 owego 99 wzdluz skali 92, wywzorcowanie której jest równoznaczne z wywzorcowaniem skali, przedstawionej na fig. 13.Przedstawione teraz w zwiazku z tern zostana rózne mozliwosci zastosowania rytmomierza.Rytmomierz nadaje sie przedewszyst- kiem w stopniu wybitnym do studjów mu¬ zycznych. Przepuszczajac tasme rytmowa z nutami kolo wskaznika rytmomierza, mozna w sposób prosty rozwiklac najbar¬ dziej zlozone powiazania rytmiczne, przy- czem studjowac mozna rytm oryginalny nietylko w oryginalnej mierze czasu, lecz w kazdem dowolnem zwolnieniu i przyspie¬ szeniu.Dla kierowania oddzielnemi grupami muzycznemi mozna sprzegac dowolna licz¬ be rytmomierzy mechanicznie lub elek¬ trycznie na odleglosc.Inny sposób zastosowania przedstawio¬ ny zostal na fig. 15. Walec odwijany 100 i walec nawijany 101 na tasme muzyczna 102 instrumentu klawiszowego samoczynne¬ go (pianola) sa przedstawione schematycz¬ nie. Na wale nawijacza osadzone jest kól¬ ko stozkowe 103, zazebione z kolem stoz¬ kowem 104, osadzonem na koncu dolnym osi bebna przenosnego rytmomierza. W ten sposób tasma rytmowa przeciaga jedno¬ czesnie z przesuwaniem sie tasmy muzycz¬ nej, w sposób opisany powyzej, obok wskaznika. Oczywiscie tasma rytmowa i tasma muzyczna urzadzenia klawjaturowe- go moga posiadac rózne dlugosci.Jezeli chce sie przy studjach partyj lub partytur nietylko patrzec na przesuwanie sie tasmy rytmo-nutowej obok wskaznika, lecz zarazem synchronicznie z tern slyszec muzyke wlasciwa, to nalezy polaczyc ryt¬ momierz z jednym ze znanych przyrzadów, oddajacych muzyke. Przytem jest obojet¬ ne, czy jest to przyrzad dzwiekowy iglowy, swietlny czy magnetyczny. Polaczenie mo¬ ze byc bezposrednie, to znaczy w sa¬ mym rytimomierzii ruch tasmy rytmo- nutowej i ruch organu dzwiekowego zosta- — 6 —ja odprowadzone od tego samego walu.Jednak rytmomierz i przyrzad do oddawa¬ nia dzwieków moga byc od siebie oddzielo¬ ne. W tym wypadku polaczenie ich odbywa sie albo mechanicznie, np. z pomoca wal¬ ka gietkiego, albo elektrycznie z zastoso¬ waniem urzadzenia synchronicznego.Gdy chodzi o nauke osób pojedynczych, to wystarcza uzywanie przyrzadu, w któ¬ rym pismo wyrazowe lub nutowe moze byc wprost ogladane. Do nauki grupowej moze byc uzyty przyrzad o pismie ruchomem, który posiada szybke matowa, na której pismo ruchome ukazuje sie w projekcji.Bardzo duze pole do zastosowania ryt- momierza przedstawia teatr.Jeden z przyrzadów dodatkowych moze np. sluzyc do podawania dokladnego chwi¬ li, w której za scena winny zostac wywo¬ lane pewne efekty swietlne i dzwiekowe.Moze byc on tak urzadzony, ze to wywo¬ lywanie odbywa sie samoczynnie. Osiagnie¬ te to zostaje w ten sposób, ze tasma ryt- mowa w miejscach wyznaczonych w czasie swego obiegu zamyka styki, polaczone z odpowiedniemi przekaznikami zwalnia- jacemi o dzialaniu elektromagnetycz- nem.Inne przyrzady dodatkowe zostaja u- mieszczone we wszystkich garderobach ar¬ tystów, pokojach bufetowych i t. d., aby ar¬ tysci w kazdej chwili byli powiadomieni o stanie przedstawienia na podstawie prze¬ biegajacych tasm rytmowych i nie przepu¬ scili swego wyjscia na scene.Rytmomierz moze równiez zastapic su¬ flera. W tym celu np. otwór budki zostaje, zaopatrzony w ekran projekcyjny^ na któ¬ rym w dostatecznem powiekszeniu wyswie¬ tlane zostaje pismo (oznaczenia) na prze¬ biegajacej tasmie rytmowej.Przyrzady podobne, w których na szy¬ bie matowej cala partytura przebiega w projekcji pod wskaznikiem, moga byc dane do rozporzadzenia na widowni równiez krytykom, studjujacym muzyke i innym zainteresowanym, co Jest \wskazane, gdy chodzi o wystawiani^ nowosci, Rytmomierz w teatrze moze byc stoso¬ wany równiez w polaczeniu z wyswietla¬ niem filmów, skoro chodzi o zestawianie 3cen teatralnych i iUrnowych. PL