PL16338B1 - Sposób wyrobu przedmiotów z zeliwa. - Google Patents

Description

Wynalazek niniejszy dotyczy wyrobu przedmiotów zeliwnych o prostej, trwalej i niekosztownej konstrukcji oraz zastosowan tego sposobu.W sklad wynalazku wchodza równiez wyroby wykonane z zeliwa i utwardzane po uprzedniej ich obróbce. Dotychczas wyroby podobne wytwarzano zazwyczaj ze stali i nastepnie dopiero je hartowano, natomiast hartowanie zeliwa nie bylo stosowane, al¬ bowiem dotychczasowe usilowania w tym kierunku nie zapewnialy jednostajnej twar¬ dosci, przyczem wyroby byly albo zbyt twarde, albo tez zbyt miekkie, lub wykazy¬ waly zbyt wielkie róznice w jednym lub dru^kn kierunku.Wykonywano równiez zeliwne wyroby o bardzo twardej powierzchni otrzymywa¬ nej zapomoca odlewania w formach zim¬ nych. Obróbka tych wyrobów kosztowala jednak zbyt drogo. Zwykle odlewy z zeli¬ wa szarego anozna obrabiac na obrabiar¬ kach, lecz dla wielu celów wykazuja one niedostateczna wytrzymalosc i twardosc.Dotychczas nie wytwarzano masowo wyro¬ bów zeliwnych, które bylyby z poczatku obrobione, a nastepnie utwardzane.Przedmiot wynalazku niniejszego sta¬ nowia wyroby oraz sposób ich wytwarza¬ nia, wedlug którego przedmioty zeliwne najpierw obrabia sie i szlifuje a nastepnie utwardza, w celu uzyskania jednostajnejjS pozadanej twardosci. Wynalazek niniejszy dotyczy zwlaszcza wyrobu zeliwnych. 0g^flffci (L|.zaSarosfó^;\ zeliwa. islRta w^alazkil" niniejszego polega przeto na tern, ze wyrób zeliwny odlewa sie w formie stalej, nastepnie wyzarza sie go, dla zmiekczenia twardosci powierzch¬ niowej, obrabia i szlifuje z grubsza w od¬ powiednim stopniu, wreszcie utwardza ce¬ lem uczynienia go odpowiednim do zamie¬ rzonego uzytku.Wynalazek wyjasnia ponizszy opis oraz rysunek, na którym fig. 1 przedstawia wi¬ dok trzpienia zaworowego, wedlug wyna¬ lazku; fig. 2 — takiz widok trzpienia, cze¬ sciowo w przekroju, i fig. 3 — widok zgóry, czyli rzut poziomy jednej polowy formy do odlewania trzpieni wedlug wynalazku.Trzpien 10 posiada glówke 11 oraz we¬ wnetrzny kanal podluzny 12. Wpoblizu górnego konca kanalu tego znajduje sie o- twór 13 na przetyczke, wprowadzana do trzpienia w celu utrzymywania go na miej¬ scu w kadlubie silnika przy wyjmowaniu walu kciukowego.Najpraktyczniej trzpien ten odlewac w trwalej formie, w rodzaju przedstawionej na fig. 3, która uwidocznia widok poziomy jednej polówki formy, zaopatrzonej w sze¬ reg wydrazen 14, z których kazde jest prze¬ znaczone do wytworzenia surowego odle¬ wu trzpienia. Wydrazenie 14 jest polaczo¬ ne kanalikiem 15 z kanalem glównym 16, przyczem do nalewania roztopionego zeli¬ wa sluza lejki 17. Druga polowa formy wy¬ konana jest zupelnie identycznie.Do odlewu ulepszonego trzpienia zale¬ ca sie zeliwo o skladzie nastepujacym: 2,50% do 2,90% krzemu, 0,10% siarki (najwyzej), 0,42 do 0,48% fosforu, 0,60 do 0,80% manganu, 3,40 do 3,70% wegla, reszta zas zelazo, przyczem sklad ten mo¬ ze sie nieco róznic od podanego powyzej.Zeliwo poddaje sie procesowi topienia i wlewa nastepnie do formy celem otrzyma¬ nia odlewu. Odlew umieszcza sie nastepnie w piecu utrzymujac go tam w temperatu¬ rze 926° — 955°C w celu pozbawienia go twardosci, poczem pozwala sie mu ostygnac na powietrzu. W wyniku otrzymuja sie od¬ lewy miekkie, których twardosc wedlug skali Brinella wynosi mniej niz 228. Gdy¬ by odlewy te nie byly poddane wyzarza¬ niu, to powierzchnia ich bylaby twarda, co utrudnialoby ich obróbke i czynilo je nie- praktycznemi. Po ochlodzeniu odlewy ob¬ rabia sie i szlifuje zgrubsza, wiercac rów¬ niez kanal 12 oraz otwór 13.Po obróbce odlewy umieszcza sie w piecu i ogrzewa do temperatury mniej wie¬ cej 900°C, utrzymujac je w tej temperatu¬ rze okolo 10 minut. Nastepnie ochladza sie je w oleju przy temperaturze atmosferycz¬ nej, wskutek czego uzyskuje sie twardosc odpowiednia do ich przeznaczenia a wyno¬ szaca powyzej 400 jednostek w skali Bri¬ nella. Poniewaz konce i boki tego trzpienia stanowia powierzchnie lozyskowe, które powinny gladko (z niezbednym luzem) po¬ ruszac sie w swych lozyskach, przeto po¬ wierzchnie te, po obróbce cieplnej poleru¬ je sie bardzo starannie.W tym przebiegu utwardzania mozna poczynic pewne zmiany, nie odchylajac sie od zasad niniejszego wynalazku. Tempera¬ tura pieca moze sie wahac np. w granicach od 843° do 955°C, czas zas obróbki ciepl¬ nej, od pieciu do trzydziestu minut.Zwiekszenie czasu lub temperatury podno¬ si twardosc, zmniejszenie zas tych czynni¬ ków daje w wyniku przedmiot bardziej miekki.Po uskutecznieniu utwardzania sposo¬ bem powyzszym wyrób mozna pozbawic naprezen czyli zmniejszyc jego twardosc.Z posród zalet wyrobu wedlug wynalazku niniejszego nalezy przedewszystkiem wy¬ mienic jego taniosc; osiaga sie to dzieki tanszemu sposobowi formowania.Dalsza korzysc polega na latwiejszym wyrobie masowym artykulu oraz na moz¬ nosci wytwarzania z zeliwa wyrobów o — 2 —jednakowej wszedzie twardosci i nadawa¬ nia im ksztaltu zapomoca obróbki mecha¬ nicznej.Wreszcie wynalazek dotyczy sposobu taniego utwardzania zeliwa, który pozwala wytwarzac masowo artykuly twarde, dopu¬ szczajace jednak ich obróbke na obrabiar¬ kach. PL

Claims (3)

1. Zastrzezenia patentowe. 1. Sposób wyrobu przedmiotów z ze¬ liwa, znamienny tern, ze odlew surowy od¬ lewa sie najpierw w formie zimnej, poczem odlew ten wyzarza sie czyli zmiekcza przed obróbka i wreszcie utwardza w drodze o- grzewania i odpuszczania.
2. 2. Sposób wedlug zastrz. 1, znamien¬ ny tern, ze po ostatecznem utwardzeniu od¬ lew poddaje sie procesowi szlifowania. 3. Sposób wedlug zastrz. 1, znamien¬ ny tern, ze odlew wyzarza sie w temperatu¬ rze od 843° do 955 4. Odmiana sposobu wedlug zastrz. 1, znamienna tern, ze wyroby nagrzewa sie do temperatury 843° — 955°C, utrzymuje w tej temperaturze przez czas od pieciu do trzydziestu minut, a nastepnie odpuszcza. 5. Sposób wedlug zastrz. 4, znamien¬ ny tern, ze nagrzane wyroby odpuszcza sie w oleju o temperaturze otaczajacego po¬ wietrza. 6. Sposób wedlug zastrz. 4 — 5, zna¬ mienny tern, ze jako materjal do wyrobu stosuje sie zeliwo zawierajace: wegla 3,40% )do 3,70%, krzemu 2,50% do 2,90%, siar¬ ki — 0,10% (najwyzej), fosforu — od 0,42% do 0,48% i manganu — od 0,60% do 0,80%. Ford Motor Company Limited. Zastepca: M. Skrzypkowski, rzecznik patentowy.Do opisu patentowego .Nr 16338. nc.i j. M^ // tó /4 Fig.
3. 3. Druk L. Boguslawskiego i Ski, Warszawa. PL