Samoczynne uruchomianie maszyny wy¬ ciagowej jest znane, jak równiez sa znane urzadzenia, które uskuteczniaja niezbedne przy wyciaganiu nastawienie i regulowanie zapomoca ruchu samej maszyny wyciago¬ wej lub sprzezonych z nia regulatorów.Obok samoczynnego nastawiania niezbedna jest równiez moznosc recznego nastawia¬ nia maszyny wyciagowej w czasie trwania wyciagania. Poniewaz laczniki, uskutecz¬ niajace samoczynne nastawianie, nie sa za¬ zwyczaj ustawione w maszynowni, lecz na podszybiu lub na nadszybiu, moze sie zda¬ rzyc, ze w miejscach tych maszynista przez niewlasciwe nastawianie moze spowodowac uszkodzenie maszyny wyciagowej, a w pew¬ nych okolicznosciach narazic na niebezpie¬ czenstwo ludzi przy klatkach.Wedlug wynalazku niedogodnosc te u- suwa sie przez niezawodne unieruchomie¬ nie jednego czlona w zaleznosci od urucho¬ mienia jednego lub kilku czlonów, wyko- nywajacych nastawianie odmienne. Zary¬ glowanie recznej dzwigni i hamulcowej moze byc wykonane np. elektrycznie przez wlaczenie samoczynnego nastawiania w ten sposób, iz zapomoca przycisków lub innych laczników, przed wlaczeniem silnika, przed¬ stawiajacego przyrzad nastawczy w polo¬ zenie czynne, zostaje zamkniety obwód pradu elektromagnesów, które zaryglowy- wuja obydwie dzwignie reczne. Obecnosc podtrzymujacego obwodu pradu uniemozli¬ wia samoczynne nastawianie dopóty, do¬ póki reczna dzwignia albo dzwignia hamul¬ cowa nie zajma odpowiedniego polozeniazerowego; wzglednie odhamowania. Do te¬ go cbwódii zabezpieczajacego nalezy rów- ^•nies;wlac»ycjacznilci jazdy, tak, aby pod¬ czas przejscia od wyciagania do jazdy lu¬ dzi lub jazdy kontrolnej, samoczynne na¬ stawianie zostalo odlaczone w sposób nie¬ zawodny. Poza tem moze byc zastosowane urzadzenie, które w razie uruchomienia ha¬ mulca bezpieczenstwa, umozliwia ukoncze¬ nie wyciagania tylko zapomoca nastawiania recznego, przyczem szybkosc pozostalych czesci urzadzenia wyciagowego zostaje zmniejszona, w razie potrzeby równiez w zaleznosci od przyczyn, które wywolaly zwolnienie hamulca.Regulator nacisku hamulca moze byc nastawiany badz odrecznie, badz w zalez¬ nosci od samoczynnego nastawiania. Oby¬ dwa urzadzenia ruchome regulatora moga byc przytem tak zaleznie od siebie zaryglo- wywane, aby hamowanie bylo zalezne tyl¬ ko od jednego z tych dwóch czlonów.Na rysunku jest przedstawiony przy¬ klad wykonania wynalazku.Przyrzad nastawczy 1 uruchomiany jest podczas nastawiania recznego zapomoca dzwigni 2, polaczonej z pretami 3 i 4, pod¬ czas zas samoczynnego nastawiania — za¬ pomoca silnika 5, oraz przekladni slimako¬ wej 6 i 7 i przekladni zebatej 8 i 9. Pomie¬ dzy silnikiem 5 a przyrzadem nastawczym wlaczone jest elektryczne sprzeglo 10. Na walku 11 przyrzadu nastawczego sa osa¬ dzone tarcze 12 i 13 z kciukami do wylacza¬ nia silnika 5 przyrzadu nastawczego.Regulator nacisku 14 hamulca regulowa¬ nego uruchomiany jest podczas nastawia¬ nia recznego zapomoca dzwigni 15, podczas zas samoczynnego nastawiania —• zapomo¬ ca elektromagnesu silnika 16 w zaleznosci od krzywizny opózniajacych tarcz 17 i 18 wskaznika glebokosci lub od polozenia klatki w szybie.Silnik pomocniczy 5 oraz elektryczne sprzeglo 10, wlaczone pomiedzy tym silni¬ kiem a przyrzadem nastawczym 1, sa na¬ stawiane zapómóca przycisków 19 i 20.Obydwa przyciski wlaczaja napiecie do dwóch równolegle polaczonych przekazni¬ ków 21 i 22, dzieki czemu styki 23, 24, 25 i 26 zostaja zwarte, poczem silnik 5 obraca sie w tym lub innym kierunku zaleznie od polozenia dwubiegunowego lacznika kierun¬ ku jazdy 27. Jednoczesnie zostaje urucho¬ mione elektryczne sprzeglo 10, które sprze¬ ga pomocniczy silnik 5 z przyrzadem na¬ stawczym 1. Przyciski 19 i 20 sa umie¬ szczone na nadszybiu i na podszybiu. Po¬ niewaz styki 23, 25 i 24, 26 sa polaczone szeregowo, silnik pomocniczy 5 moze ru¬ szyc dopiero wtedy, gdy gotowosc jazdy zostanie potwierdzona z obydwóch miejsc przez nacisniecie przycisków. Wlaczenie przekazników 21 i 22 powoduje jednocze¬ snie zwarcie styków 28 i 29 oraz zamknie¬ cie w ten sposób podtrzymujacych obwo¬ dów, które utrzymuja przekazniki 21 i 22 takze po zwolnieniu przycisków. Taki ob¬ wód podtrzymujacy zostaje przerwany do¬ piero po wlaczeniu pelnej szybkosci nape¬ dzanych zapomoca silnika pomocniczego 5 w tym lub innym kierunku jazdy kciuków 30 i 31, które otwieraja wylacznik 32, Prze¬ kazniki 21 i 22 zostaja zwolnione, silnik 5 zas zatrzymany i jednoczesnie odlaczony zapomoca elektrycznego sprzegla 10 od przyrzadu nastawczego.Przy koncu wyciagania przyrzad na¬ stawczy / zostaje sprowadzony do poloze¬ nia zerowego zapomoca opózniajacej krzy¬ wizny tarcz 17 i 78, dzwigni z krazkami 33 i 34 oraz pretów 3, 4. Jednoczesnie zostaje otwarty wylacznik 33, który wlaczony jest w podtrzymujacy obwód przekaznika 36, nalezacego do elektromagnesu silnika 16 hamulca regulowanego, dzieki czemu tenze zostaje uruchomiony.Poniewaz ciezar wyciagany bywa rózny, zatem i szybkosc zatrzymywania klatek bywa rozmaita, tak iz w pewnych przy¬ padkach klatki nie ustawiaja sie nawprost pomostów podszybia i nadszybia. Zdarza - 2 -sie wiec bardzo czesto, ze niepodobna roz¬ poczac wyciagania wózków dopóki poloze* nie klatki nie zostanie dodatkowo popra¬ wione. Poprawianie zapomoca recznej dzwi¬ gni 2 powodowaloby niepozadane wylacza¬ nie samoczynnego nastawiania, Z tych przy¬ czyn zastosowano dodatkowe urzadzenie, które wspóldziala z nastawianiem przyci- skowem i umozliwia dokladne podjezdza¬ nie klatek. Urzadzenie to posiada przelacz¬ nik elektromagnetyczny, uruchomiany za- pomoca cewek 37 i 38, który, otrzymujac napiecie po nacisnieciu przycisków 39, wzglednie 40, zwiera styki 42 lub 43 wy¬ lacznika 41. Oprócz przekaznika 44 po na¬ cisnieciu przycisku 40 zostaje równiez uru¬ chomiony przekaznik 45. Dzieki temu zo¬ staja zwarte styki 46 i 47 wzglednie 48 i 49, tak iz silnik 5 obraca sie w jednym lub dru¬ gim kierunku, przyrzad zas nastawczy zo¬ staje nastawiony badz na jazde w góre (po nacisnieciu przycisku 39), badz na jazde wdól {po nacisnieciu przycisku 40). Ponie¬ waz nastawianie sluzy tylko do poprawia¬ nia polozenia klatek, zachodzi potrzeba odrebnego urzadzenia, które wylacza silnik 5 juz przy niewielkich szybkosciach, -Do te¬ go ceha isluzy tarcza 13, zaopatrzona/w trzy kciuki 56, 51 i 52. Przekazniki 44 i 45 sa wlaczona do podtrzymujacego obwodu za- pomoca wylacznika 53, urudaomianego przy pomocy drazka z krazkiem 54, który wspól¬ dziala z tarcza 13. Wylacznik 53, który jest otwarty podczas polozenia zerowego przy¬ rzadu nastawczego, zostaje zamkniety pod¬ czas rozruchu silnika 5, po osiagnieciu jed- naik nastawionej szybkosci zmniejszonej zo¬ staje otwarty ponownie zapomoca kciuków 51 i 52, wskutek czego silnik moze nastawic przyrzad nastawczy tylko na taka wlasnie szybkosc.Poprawianie polozenia klatki wymaga, aby przyrzad nastawczy bardzo szybko po¬ wracal do swego ustawienia zerowego, w przeciwnym bowiem razie klatka zostalaby wyprowadzona poza pomost w jednym lub w drugim kierunku* W tym celu stosuje sie trzeci przycisk 55, który doprowadz* prsy* rzad nastawczy do polozenia zerowegp, Za¬ pomoca tego przycisku lacznik 41, który 8p, w czasie poprzedniej czynnosci pr*cka&*U ka 38 laczy atyk 421 zostaje przelasroay aa etyk 43, dzieki czemu zostaj* urwfcGmiOTy przekaznik, wykonywajacy pzysMGSCpr*^ ciwna do poprzedniej czyawsci poprawia* nia polozenia, Silnik 5 w tym cz&sae rus#a i sprowadza przyrzad nastawmy 49 usta¬ wienia zerowego. Obwód p^dtrzyfflmj^cy przekaznika, znajdujacego eje pod papu¬ ciem w celu doprowadzenia przyrzadu jmm stawczego do ustawienia zerowegp, zostaje przerwany zapomoca wylacznika 53 w chwili, gdy tarcza 13 dojdzie do ustawieiMa zerowego, to znaczy z chwila, gdy dzwignia z krazkiem 54 wtoczy sie aa kciuk 50.Dzwignia reczna 2 i dzwignia baflMjJop* wa 15 sa zaopatrzone w przyrzady rygfaj* jace 56 i 57, które sa przedstawione $pfee-- matycznie jako elaktrycz»e przyrzady ry ginjace, uzaleznione od uruchoHiieuia samo¬ czynnego nastawiania. Przyrzady rygluj ce zapobiegaja niewlasciwym czynnosciom maszynisty w czasie trwania sswaczynjiego nastawiania maszyny wyciagowej. Przy¬ rzad ryglujacy naoze poza te^» wspóldzia¬ lac z urzadzeniem z^bezpi^czajaeem, któr« uniemozliwia uruchomienie sa^oc^^ne^ nastawiania tfiaszyny wfm&im)A d§»ótó reczna dzwignia 2% dzwiga iiasaskoara 15 nie zajma okreslonych polozen- Cel t#n f»- zwoli ^osiagaac najlepiej zftbwpmmimy obwód pradu, do Jkt^ego $a wlaczone wy¬ laczniki 55, wspóidm^h^Y zpmWf^d^m ryglujacpn 56, Qraz wyltaczfLik 99, wap&l- dzialajacy z uwrsadam JwtfW*WJ»v3£.Obydwa wylaczniki pozostaja otwarte w tym czasie, kiedy reczna dzwignia i hamul¬ cowa sa odryglowane, wdbec czego elektro¬ magnes 60 jest pozbawiony napiecia. W ten sposób zapadka 61 wylacznika 62 zostaje zwolniona, samoczynne zas nasitawianie zo¬ staje odlaczone od sieci RST.I — 3 —Poniewaz podczas jazdy ludzi lub jazdy kontrolnej, samoczynne nastawianie ruchu maszyny jest w pewnych przypadkach nie¬ pozadane, nalezy równiez wlaczyc do za¬ bezpieczajacego obwodu elektromagnesu 60 wylacznik jazdy 63, aby zapobiec bledom nastawiania równiez w tym przypadku. Do zabezpieczajacego obwodu pradu wlaczona jest równiez cewka 64 elektromagnesu, wy¬ laczajacego hamulec bezpieczenstwa.Poniewaz lacznik kierunku jazdy 27 juz podczas wlasciwego ruchu maszyny zosta¬ je przestawiony na nowy kierunek jazdy, zatem powtórne uruchomienie przycisków . 19 i 20 mogloby spowodowac przestawie¬ nie przyrzadu nastawczego wprost z usta¬ wienia zerowego na nowy kierunek jazdy.W celu unikniecia tej niedogodnosci do za¬ trzymujacego obwodu przekaznika 21 moz¬ na wlaczyc dwa wylaczniki 65 i 66, które, bedac zamkniete zapomoca wskaznika gle¬ bokosci lub wprost zapomoca klatki przy koncu jazdy wewnatrz szybu, zostaja po¬ nownie otwarte przy koncu jazdy na po¬ wierzchni. PL