PL161039B1 - Sposób przemieszczania tamy podsadzkowej w ścianach z obudową zmechanizowaną oraz tama podsadzkowa przesuwna dla ścian z obudową zmechanizowaną - Google Patents

Abstract

Sposób przemieszczania tamy podsadzkowej w ścianach z obudową zmechanizowaną wyposażoną w tylną stropnicę odzrobową, polegający na przesuwaniu elastycznej przepony tamy wraz z ruchem poszczególnych sekcji obudowy, znamienny tym, że przeponę (1) tamy podsadzkowej przesuwa się o jeden krok obudowy zmechanizowanej w cyklu dwóch ruchów cząstkowych, przemieszczając najpierw wraz z obudową górną część (2) przepony (1), a następnie podciągając nadążnie dolną część (3) przepony (1), połączoną z sekcjami (6) obudowy lub przenośnikiem ścianowym (7), o odcinek (I) równy wcześniejszemu przesunięciu jej górnej części (2).

Description

Przedmiotem wynalazku jest sposób przemieszczania tamy podsadzkowej w ścianach z obudową zmechanizowaną wyposażoną w tylną stropnicę odzrobową, polegający na przesuwaniu elastycznej przepony tamy wraz z ruchem poszczególnych sekcji obudowy oraz tama podsadzkowa przesuwna dla ścian z obudową zmechanizowaną wyposażoną w tylną stropnicę odzrobową, mająca odzyskiwalną elastyczną przeponę odgradzającą przestrzeń podsadzaną od roboczej przestrzeni ściany.

Tamy podsadzkowe stosowane w górniczych przodkach ścianowych dzielą się na dwie klasy, a mianowicie: tamy przesuwane w całości z przeponą, a więc takie, w których przepona tamy (na przykład tkanina) jest odzyskiwana po każdym cyklu podsadzania oraz tamy, w których przesuwana jest jedynie konstrukcja nośna, natomiast przepona (tkanina podsadzkowa) jest tracona po każdym kroku podsadzania.

Niniejszy wynalazek dotyczy klasy tam przesuwanych w całości, w których przepona jest odzyskiwana. Dotychczas w klasie tam przesuwanych w całości występują dwie podklasy tam.

Pierwsza podklasa obejmuje tamy, w których przepona jest trwale połączona z konstrukcją nośną i przesuwa się wraz z tą konstrukcją. Tego typu tamy były projektowane najwcześniej, wykazywały jednak wiele wad. Główną wadą tej podklasy tam i przeszkodą w ich upowszechnieniu było stosowanie specjalnej stalowej konstrukcji nośnej, na której opierała się przepona. Stosowane konstrukcje nośne z reguły utrudniały ruch obudowy zmechanizowanej, były ciężkie i ulegały uszkodzeniom. Nawet rozwiązanie, w którym osiągnięto dużą odkształcalność konstrukcji, znane na przykład z polskiego opisu patentowego nr 143 579, nie znalazło dotychczas praktycznego zastosowania.

161 039

Druga podklasa to tamy, w których przepona wykonana na przykład z taśmy transporterowej nie jest połączona z konstrukcją nośną tamy i przemieszcza się w cyklu odwrotnym niż ta konstrukcja. Przykładowo z polskiego opisu patentowego nr...(P.265 660) znane jest rozwiązanie, w którym tylna osłona obudowy zmechanizowanej spełnia funkcję konstrukcji wsporczej przepony. Przepona jest tutaj przemieszczana na konstrukcji wsporczej najpierw w dół, gdy obudowa zmechanizowana przesuwa się do kolejnego pola ścianowego, a następnie jest przemieszczana (podciągana) w górę za pomocą specjalnych siłowników łączących przeponę z poszczególnymi sekcjami obudowy. Rozwiązanie to wykazuje wiele zalet, ale ma również tę wadę, że wymaga stosowania obudowy zmechanizowanej tak skonstruowanej, aby między osłoną obudowy i tylną stropnicą odzrobową nie występowały stojaki podtrzymujące tę stropnicę. Przestrzeń między osłoną a tylną stropnicą musi być wolna dla przemieszczania przepony tamy. Obudowa zmechanizowana o takiej konstrukcji, znana na przykład z polskiego opisu patentowego nr...(P.269 931), nie jest produkowana fabrycznie, co utrudnia przemysłowe stosowanie tamy podsadzkowej omawianej podklasy. Ponadto jej wadą jest konieczność wywierania znacznej siły potrzebnej do wyciągnięcia przepony z pod materiału podsadzkowego osadzonego w podsadzanym przodku i równoczesnego przemieszczania przepony po osłonie obudowy zmechanizowanej, co zwiększa niebezpieczeństwo rozerwania przepony i stawia jej duże wymagania wytrzymałościowe.

Powyższe wady i niedogodności usuwa sposób według wynalazku przemieszczania tamy podsadzkowej w ścianach z obudową zmechanizowaną wyposażoną w tylną stropnicę odzrobową, polegający na przesuwaniu elastycznej przepony tamy wraz z ruchem poszczególnych sekcji obudowy. Zgodnie z wynalazkiem przeponę tamy podsadzkowej przesuwa się o jeden krok obudowy zmechanizowanej w cyklu dwóch ruchów cząstkowych, przemieszczając najpierw wraz z obudową górną część przepony, a następnie podciągając nadążnie dolną część przepony, połączoną z sekcjami obudowy lub przenośnikiem ścianowym, o odcinek równy wcześniejszemu przesunięciu jej górnej części.

Do stosowania tego sposobu skonstruowano tamę podsadzkową przesuwną według wynalazku dla ścian z obudową zmechanizowaną wyposażoną w tylną stropnicę odzrobową, mającą odzyskiwalną elastyczną przeponę odgradzającą przestrzeń podsadzaną od roboczej przestrzeni ściany. Zgodnie z wynalazkiem elastyczna przepona jest zawieszona swobodnie między stropem i spągiem ściany, poprzez połączenie krawędzi jej górnej części z tylną stropnicą odzrobową i ułożenie krawędzi jej dolnej części na wspomnianym spągu, przy czym dolna część przepony jest połączona podciągającym elementem z sekcjami obudowy lub przenośnikiem ścianowym. Górna część przepony ma korzystnie krawędź połączoną szczelnie z obudową wzdłuż całej szerokości jej tylnej stropnicy odzrobowej, poszerzonej do szerokości bliskiej podziałce obudowy oraz ma korzystnie klinowe wstawki i spinane fartuchy na styku sąsiednich sekcji obudowy. Dolna część przepony ma korzystnie rozwarstwioną krawędź, której górna i dolna warstwa są podzielone nacięciami na segmenty tak, aby segment warstwy górnej nakrywał nacięcie warstwy dolnej i odwrotnie.

Przemieszczanie tamy podsadzkowej sposobem według wynalazku zapewnia zharmonizowanie jej ruchu z ruchem obudowy zmechanizowanej oraz cykliczne funkcjonowanie tamy w ścisłym powiązaniu z cyklem urabiania ściany. Tama podsadzkowa według wynalazku nie wymaga żadnej konstrukcji wsporczej i pod naporem podsadzki swobodnie się wybrzusza, wspierając się ewentualnie o odzrobowe elementy obudowy zmechanizowanej.

Podsadzenie ściany może następować w dowolnym momencie według potrzeb wynikających z sytuacji górniczej. Po wprowadzeniu odgałęzienia rurociągu podsadzkowego za przeponę, na przykład według rozwiązania znanego z polskiego opisu patentowego nr...(P.265 660), następuje podsadzanie otamowanej przestrzeni. Woda jest odprowadzana sposobem tradycyjnym, na przykład przez „okienka wykonane w przeponie. Po podsadzeniu ściany, w miarę urabiania kolejnego pola i przesuwania w ślad za kombajnem poszczególnych sekcji obudowy zmechanizowanej, następuje samoczynne przesuwanie górnej części przepony. Jeżeli w tamie są stosowane podciągające elementy połączone z sekcjami obudowy, to w czasie jej kroczenia są one całkowicie zluzowane, aby dolna część przepony nie była przesuwana przez sekcje. Przesunięcie dolnej części przepony następuje w tym przypadku zaraz po przesunięciu i rozparciu sekcji o strop ściany. Natomiast przy połączeniu dolnej części przepony podciągającymi elementami z przenośnikiem

161 039 ścianowym, jest ona przesuwana z pewnym opóźnieniem, to jest dopiero wraz z przesuwaniem przenośnika za kombajnem, co ma miejsce po urobieniu kolejnego zabioru. Przesunięcie dolnej części przepony kończy pełny cykl przemieszczenia tamy, po którym przy skrajnie niekorzystnych warunkach stropowych może nastąpić ponowne podsadzenie ściany. W normalnych warunkach stropowych, cykl kroczenia przepony może być powtarzany również bez podsadzania, co oddala przeponę od już podsadzonej przestrzeni i zmniejsza ilość materiału podsadzkowego podtrzymywanego przez przeponę. Bez względu na liczbę wykonanych kroków tama jest gotowa do podsadzania.

Przedmiot wynalazku jest uwidoczniony w przykładowym wykonaniu na rysunku, na którym fig. 12 i 3 przedstawiają schematycznie kolejne etapy przesuwania przepony tamy podsadzkowej, fig. 4 - ogólny widok wyposażenia ściany w przekroju prostopadłym do jej osi, fig. 5 - widok tamy wzdłuż osi ściany, fig. 6 - przekrój tamy wzdłuż linii A-A zaznaczonej na fig. 5, fig. 7 - przekrój tamy wzdłuż linii B-B zaznaczonej na fig. 5, fig. 8 - rozwiązanie mocowania dolnej części przepony, a fig. 9 - to rozwiązanie w alternatywnym wykonaniu.

Sposób przemieszczania tamy podsadzkowej polega na przesuwaniu jej odzyskiwalnej elastycznej przepony 1 w cyklu dwóch ruchów cząstkowych, zharmonizowanych z ruchem obudowy zmechanizowanej i składających się na jeden pełny krok tamy podsadzkowej. Pierwszy ruch cząstkowy po podsadzeniu ściany następuje gdy przepona 1, pod naciskiem mieszaniny podsadzkowej, przyjmuje kształt przypominający pochyloną literę „C“, jak uwidoczniono na fig. 1 rysunku. Górna i dolna część 2, 3 przepony 1 jest wówczas przesunięta w kierunku zrobów, a jej część środkowa jest wybrzuszona w kierunku ociosu. W pierwszym ruchu cząstkowym przesunięciu ulega górna część 2 przepony 1, która jest przytwierdzona do tylnej stropnicy odzrobowej 4 obudowy i przesuwa się w kierunku ociosu wraz z obudową do położenia przedstawionego na fig. 2 rysunku. Zanim górna część 2 przepony zajmie wraz z tylną stropnicą nowe położenie ulega obniżeniu, a następnie podciągnięciu do stropu, gdyż ruch ten wynika z technologii kroczenia obudowy zmechanizowanej. W tym czasie dolna część 3 przepony 1, spoczywająca na spągu 5, nie jest przemieszczana. Dopiero w drugim ruchu cząstkowym, gdy ruch pierwszy jest wykonany, następuje nadążne podciągnięcie dolnej części 3 przepony 1 połączonej z sekcjami 6 obudowy lub przenośnikiem ścianowym 7, o odcinek 1 równy wcześniejszemu przesunięciu jej górnej części 2, jak uwidoczniono na fig. 3 i 4 rysunku. Po wykonaniu drugiego ruchu cząstkowego, przepona 1 kończy jeden pełny krok tamy podsadzkowej. Między kolejnymi cyklami podsadzania ściany, tama może wykonać jeden, dwa lub nawet więcej kroków, zawsze poprzez wykonanie dwóch ruchów cząstkowych. Zależnie od naporu piasku znajdującego się za tamą przepona 1 jest bardziej wybrzuszona albo bardziej obwisa, jednak na przyspągowej krawędzi dolnej części 3 przepony 1, tworzącej rodzaj uszczelnienia, zawsze zalega materiał podsadzkowy, który zapewnia jej przyleganie do spągu 5 i stałą gotowość do podsadzania.

Tama podsadzkowa przesuwna do stosowania tego sposobu ma zgodnie z fig. 4 rysunku odzyskiwalną elastyczną przeponę 1, wykonaną korzystnie z szerokiej taśmy transporterowej stosowanej w górnictwie odkrywkowym. Przepona 1, o wysokości około 10-30% większej od wysokości przodka w strefie podsadzania, jest zawieszona swobodnie między stropem 8 i spągiem 5 ściany, poprzez połączenie krawędzi jej górnej części z tylną stropnicą odzrobową 4 sekcji 6 obudowy zmechanizowanej i ułożenie krawędzi dolnej części przepony 1 na tym spągu 5. Dolna część 3 przepony 1 jest połączona podciągającym elementem 9 lub 10 ze spągnicami 11 sekcji 6 obudowy lub przenośnikiem ścianowym 7.

W przykładowym rozwiązaniu przedstawiono na fig. 5,6 i 7 rysunku, górna część 2 przepony 1 ma krawędź połączoną szczelnie z obudową wzdłuż całej szerokości jej tylnej stropnicy odzrobowej 4 poszerzonej za pomocą przykrywającej blachy 12 łączącej dwie stropnice w jedną konstrukcję o szerokości bliskiej stosowanej podziałce obudowy, to jest odległości między osiami kolejnych sekcji 6 w ścianie. Do tak skonstruowanej stropnicy odzrobowej 4 jest dołączony płaskownik 13, na którym jest zawieszony trwale segment przepony 1. Do sąsiedniej stropnicy odzrobowej 4 jest przytwierdzony identyczny segment przepony 1. Podział na segmenty zapewnia uzyskanie odkształcalności przepony 1 na odcinku między krawędzią jej górnej części 2 a punktem położonym o około 1/4-1/3 wysokości ściany nad mocowaniem jej dolnej części 3. Natomiast dla zapewnienia szczelności przepony 1 na styku sąsiednich sekcji 6 obudowy zastosowano w jej górnej części 2 klinowe wstawki 14 z silnej tkaniny, na przykład stosowanej jako przekładka do taśm transporte161 039 rowych. Klinowa wstawka 14 jest połączona dwiema krawędziami trwale poprzez szwy 15 z segmentami przepony 1 od strony podsadzki, a jej trzecia swobodna krawędź o długości około 1,0-1,5 m umożliwia opuszczanie sąsiednich stropnic odzrobowych 4 i nieskrępowany postęp sąsiednich sekcji 6. Aby podczas podsadzania ściany uniknąć wypełniania klinowych wstawek 14 materiałem podsadzkowym na kształt worka, gdy krawędzie wstawek 14 połączone szwem 15 z przeponą 1 znajdą się w bliskiej odległości od siebie, stosuje się spinane fartuchy 16 doszyte do segmentów górnej części 2 przepony 1. Fartuchy 16 są wykonane z taśmy transporterowej jak przepona 1, doszytej z jednej lub dwóch stron segmentu przepony 1 do jego krawędzi od strony ociosu. W przypadku szycia przepony 1 z taśm transporterowych szwem pionowym, fartuchy 16 mogą stanowić poszerzenie segmentu przepony 1, co eliminuje konieczność ich doszywania, ale wymaga użycia szerszej taśmy transporterowej. Fartuchy 16 mają szerokość około 0,5-1,5 m i są wyposażone w zapięcia, na przykład łańcuszkowe o regulowanym odstępie tak, aby możliwe było je spiąć przed podsadzaniem ściany, również w przypadku nierównego ustawienia sekcji 6 obudowy. Fartuchy 16 są ponadto przedłużone w stronę stropu 8 dla zapewnienia uszczelnienia tamy po założeniu i zamocowaniu na ich górnej krawędzi klinowej wstawki 14. W celu poprawienia uszczelnienia tamy, na górnej krawędzi fartuchów 16 mogą być stosowane dodatkowe urządzenia doszczelniające. Przed podsadzeniem ściany, fartuchy 16 są rozpinane dla umożliwienia przesuwania sekcji 6 bez zerwania fartuchów 16. Dolne uszczelnienie tamy zostało w przykładowym rozwiązaniu wykonane poprzez rozwarstwienie na szerokości około 0,5-1,0 m krawędzi dolnej części 3 przepony 1. Górna i dolna warstwa są tutaj podzielone nacięciami 17 w odstępie co około 0,2-0,4 m na segmenty 18, 19, tak aby segment 18 warstwy górnej nakrywał nacięcie 17 warstwy dolnej i odwrotnie. Utworzone w ten sposób segmenty 18, 19, ułożone naprzemianlegle, tworzą uszczelnienie również wtedy, gdy na spągu 5 pozostają bryły węgla lub nagromadzenia materiału podsadzko wego.

Figury 8 i 9 na rysunku przedstawiają przykładowe rozwiązanie mocowania dolnej części 3 przepony 1 i podciągających elementów 9 lub 10. W rozwiązaniu tym zastosowano podkładkę 20 wykonaną z grubej taśmy transporterowej oraz ulokowany na niej na przykład przenośnikowy łańcuch 21. Łańcuch 21 jest na całej swej długości zamocowany punktowo poprzez podkładkę 20 do przepony 1, jak uwidoczniono na fig. 5 rysunku, tworząc wzdłuż całej ściany wzmocnienie rozkładające siłę podciągającą przeponę 1. Zgodnie z fig. 8 rysunku, do łańcucha 21 jest dołączony podciągający element 10 w postaci belki, która swym drugim końcem jest połączona z przenośnikiem ścianowym 7. Dla zwiększenia odkształcalności połączenia dolnej części 3 przepony 1 z przenośnikiem ścianowym 7, między belkę i łańcuch 21 może być wpiętych parę dodatkowych ogniw łańcucha. Gdy siłownik służący do przesuwania przenośnika ścianowego 7, a tym samym podciągania dolnej części 3 przepony 1 jest zbyt słaby, stosuje się alternatywne rozwiązanie według fig. 9 rysunku. Belka jest tutaj zastąpiona podciągającym elementem 9 w postaci specjalnego siłownika mocowanego analogicznie do łańcucha 21 i odpowiednio do spągnicy 11 zestawu 6 obudowy. Także w tym rozwiązaniu mogą być stosowane dodatkowe ogniwa łańcucha między tłoczyskiem siłownika i łańcuchem 21, dla zapewnienia większej odkształcalności układu podciągania dolnej części 3 przepony 1.

W przedstawionym rozwiązaniu nie przewiduje się stosowania elementów ograniczających wybrzuszenie tamy. Funkcję tę ma spełniać krawędź osłony zestawu 6 obudowy i siłowniki 22 podpierające tylną stropnicę odzrobową 4.

161 039

fig. a fig. 9

161 039

fig.4

\jż
□s

fig. 1 .Λ·.·/,,,/, '/Z/,'·./(,/,. y y¹ i / '“!...«···· / I / .w·· «405ta*:«*i· . ·

fig.2 i wM····'

fig. J

Zakład Wydawnictw UP RP. Nakład 90 egz.

Cena 10 000 zł

Claims (4)

1. Zastrzeżenia patento we

   1. Sposób przemieszczania tamy podsadzkowej w ścianach z obudową zmechanizowaną wyposażoną w tylną stropnicę odzrobową, polegający na przesuwaniu elastycznej przepony tamy wraz z ruchem poszczególnych sekcji obudowy, znamienny tym, że przeponę (1) tamy podsadzkowej przesuwa się o jeden krok obudowy zmechanizowanej w cyklu dwóch ruchów cząstkowych, przemieszczając najpierw wraz z obudową górną część (2) przepony (1), a następnie podciągając nadążnie dolną część (3) przepony (1), połączoną z sekcjami (6) obudowy lub przenośnikiem ścianowym (7), o odcinek (1) równy wcześniejszemu przesunięciu jej górnej części (2).
2. 2. Tama podsadzkowa przesuwna dla ścian z obudową zmechanizowaną wyposażoną w tylną stropnicę odzrobową, mająca odzyskiwalną elastyczną przeponę odgradzającą przestrzeń podsadzaną od roboczej przestrzeni ściany, znamienna tym, że elastyczna przepona (Ϊ) jest zawieszona swobodnie między stropem (8) i spągiem (5) ściany, poprzez połączenie krawędzi jej górnej części (2) z tylną stropnicą odzrobową (4) i ułożenie krawędzi jej dolnej części (3) na wspomnianym spągu (5), przy czym dolna część (3) przepony (1) jest połączona podciągającym elementem (9) lub (10) z sekcjami (6) obudowy lub przenośnikiem ścianowym (7).
3. 3. Tama według zastrz. 2, znamienna tym, że górna część (2) przepony (1) ma krawędź połączoną szczelnie z obudową wzdłuż całej szerokości jej tylnej stropnicy odzrobowej (4), poszerzonej do szerokości bliskiej podziałce obudowy oraz ma klinowe wstawki (14) i spinane fartuchy (16) na styku sąsiednich sekcji (6) obudowy.
4. 4. Tama według zastrz. 2, znamienna tym, że dolna część (3) przepony (1) ma rozwarstwioną krawędź, której górna i dolna warstwa są podzielone nacięciami (17) na segmenty (18,19) tak, aby segment (18) warstwy górnej nakrywał nacięcie warstwy dolnej i odwrotnie.