PL160915B1 - Urzadzenie do matrycowego kucia stozkowych kól zebatych o uzebieniu skosnym lub lu- kowym oraz frezów stozkowych lub grzybkowych o takim uzebieniu PL - Google Patents

Abstract

1. Urzadzenie do matrycowego kucia stozkowych kól zebatych o uzebieniu skosnym lub lukowym oraz frezów stozkowych lub grzybkowych o takim uzebieniu zawierajace nieruchoma podstawe z osadzona na niej czes- cia dzielonej matrycy, a ponadto zawierajace suwliwie osadzona glowice i przyporzadko- wana jej druga czesc dzielonej matrycy, przy czym ta druga czesc dzielonej matrycy jest z glowica polaczona obrotowo wokól osi zgod- nej z kierunkiem ruchu glowicy, znamienne tym, ze obrotowo ulozyskowana czesc (21) matrycy jest wyposazona w srubowa prowad- nice (13), której ksztalt i kat nachylenia zwoju sruby wynika z ksztaltu i pochylenia odkuwa- nych zebów. PL

Description

Przedmiotem wynalazku Jest urzędzenie do matrycowego kucia stożkowych kół zębatych Jak również frezów stożkowych i grzybkowych m^ęcych uzębienie skośne lub łukowe. Urzędzenie jest przeznaczone przede wszystkim do kucia takich kół 1 frezów na prasach ogólnego przeznaczenia.

Dotychczas koła zębate stożkowe o uzębieniu skośnym i łukowym oraz frezy stożkowe i grzybkowe o takim uzębieniu wykonuje się przede wszystkim na drodze obróbki skrawaniem, a w mały^m stopniu z proszków spiekanych.

Sposoby i urzędzenia do kucia na prasach stożkowych kół zębatych o uzębieniu prostym omówione sę między innymi w opisach patentowych Stanów Zjednoczonych Ameryki Północnej nr 3 675 459 i 3 731 515, Wielkiej Brytanii nr 1 292 49Θ oraz Niemieckiej Republiki Federalnej nr 2 144 006. We wszystkich opisanych przypadkach nagrzewenę przedkuwkę umieszcza się w wykroju dolnej części maarycy, w której jest odpowwednio odwzorowane stożkowe uzębienie proste, po czym na tę przedkuwkę nęciska się górnę częścię maarycy powoduuęc spęczanie przedkuwki i wypełnienie wnęki maarycy. Wyjęcie odkunki z maarycy nie nastręcza trudności, nie występuje przy tym nlelezpleczeńslwo uszkodzenia lub zdeformowania uszkodzonego koła zębatego. W przypadku gdy wymagana jest duża dokładność wykonania zębów, stosuje się dwukrotne narysowanie wstępne i ostateczne,

Przeględ znanych metod wytwarzania kół zębatych metodami obróbki plastycznej zamieszczony Jest w księżce A. Turno, M. Romlnowlklego i M. Olszewskiego pt. Obróbka plastyczna kół zębatych Wydaainctwo Naukowo Techniczne Warszawa 1973 r. Na str.49 tej księżki opisany jest doświadczalny przyrzęd do odkuwania na prasach wkładek matrycowych i kół zębatych z uzębieniem stozkowym śrubowym.

Przebieg kucia na tym przyrzędzie jest następujęcy. Oo dolnej maarycy, która jest umocowana nieruchomo l2gl^[^^l poziomego stołu prasy układa się przedkuwkę nagrzanę do odpowiedniej temperatury. Z suwakiem prasy Jest za pośrednidwem łożysk oporowych obrotowo połęczona oprawa górnej matrycy m^ęcej wnękę z odeowlθdnlo odwzorowanym skośnym lub śrubowym uzębieniem. Matryca ta może swobodnie obracać się wokół osi pionowe© Przy ruchu suwaka

160 915 prasy w dół, górna Mtryca wkręca się w przedkuwkę 1 kształtuje uzębienia. Potrzebny do tego moment powstaje dzięki tarciu skośnego lub śrubowego uzębienia matrycy o przedkuwkę. Przy ruchu powrotnym górna m^aryca wykręca się camoczynnie z odkuwki.

Sposoby 1 przyrzędy słuzęce do kucia na prasach stożkowych kół zębatych o uzębieniu prostym albo skośnym lub łukowym opisane sę również w księżce P. Waeiunyka pt. Kucie Mtrycowe' str.259 - 260, Wydawwictwo Naukowk-Technicznθ, Warszawa 1976 r. W księżce tej przedstawione Jest oprzyrządowanie do kucia wkładki matrycowej z zębami spiralnymi, w którym zarówno górna Jak i dolna część maarycy sę zainstalowane obrotowo na łożyskach oporowych .

Urzędzenie do kucia na prasach stożkowych kół zębatych z uzębieniem skośn/m lub łukowym opisane w wyżej wymienionych dwóch książkach nie znalazły szerszego zastosowania w praktyce głównie z tego powt^i^u, ze podczas wycofywania górnej maarycy ukształoowane zęby łatwo ulegaję ścinaniu lub odkształcaniu. Charakterystyczną cechę tych urzędzeń Jest to, że śrubowy ruch maarycy względem odkui/yki następuje pasywnne, to znaczy wynika Jedynie z tarcia narzędzi o [WeTrał, nie Jest natomiast wymuszany czynnikami zewnętrznymi.

Zadaniem wynalazku jest opracowanie urzędzenia, za pomocę którego m^l.iwe Jest odkuwanie na prasach z większę niz dotychczas dokładnościę stożkowych kół zębatych o uzębieniu skośnym lub łukowym. Zadaniem wynalazku Jest również wyeliminowanie molliwlścl uszkadzania skośnych lub łukowych zębów o^uwki podczas cofania suwaka prasy. Zadanie to zostało nzwięzane dzięki temu, że w urzędzemu zawierającym nieruchomę podstawę z lzαdzonę na niej częścię dzielonej maarycy, a ponadto ruchomę głowicę z przyporządkowanę jej drugę częścię dzielonej maarycy, przy czym ta druga część dzielonej maarycy jest z głowicę połęczona obrotowo wokół osi zgodnej z kierunku! ruchu głowicy, «.'edług wynalazku ta obrotowo ułożyskowana Część dzielonej maarycy jest wyposażona w srullwt prowadnicę, której kształt i kęt nachylenia zwoju śruby wynika z kształtu i pocnylenia odluwaiyci zębów.

Dzięki takiemu rozwiązaniu przy matrycowym kuciu stożkowym kół zębatych i frezów stożkowych i grzybkowych uzębienie skośne lub łukowe, zarówno podczas suwu roboczego jak i suwu powrotnego aktywnie wymusza się śrubowy ruch narzędzia kształtuję ęcego ldluwkl wzdłuz linii, której kształt i kęt nachylenia wynika z kształtu i kęta nachylenia odkuwanycC zębów. Ruch śrubowy narzędzia kształ^Jącego występuje nawet wtedy, gdy ruchy prasy sę prowadzone bez mieszczenia przed^w! w maarycy. Takie prowadzenie narzędzia kształcęącego powoduje znacznie dokładniejsze ksziełtowann, niż było to możliwe dotychczas

Korzystnie jest, jeżeli śrubowa prowadnica urzędzenia składa się z tulei ztlnstatowanej obrotowo głowicy i ma w swym cy^ró^^nym płaszczu krzywkowe wycięcia, w obręb których sę wprowadzone końce zkor^il pouczonych sztywno z podstawę urzędzenie.

Wynalazek zostanie bliżej objaśniony na podstawie przykładu wykonania uwidocznionego na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia urzędzenie do kucia stożkowych kół zębatych w widoku z boku, częściowo w przekroju. Do podstawy 1 sę trwale zamocowane prostopadłe do niej kolumny 2, których średnica w części dolnej jest większa niż w części górnee. Do podstawy 1 jest za pomocę pilrśclintkwegl jarzma 3 i śruby 4 przytwierdzona dolna nieruchome matryca 6, która koł^em 6 jest zabezpieczona przeciw obracaniu się względem podstawy 1. Na górnych częściach kolumn 2 jest osadzona płyta 7 matęca w swej środkowej części wycięty otwór. Płyta 7 opiera się swę dolnę powkertchnlę o odsądzenia utworzone na kolumnach 2 przez ich dolne części o większej średnicy. Przesuwaniu się płyty 7 na kolumnach 2 przećiwdzzałaję zaciskowe śruby 8. Do płyty 7 Jest przyspawany korpus 9, do którego górnych części sę umocowane sworznie 10 usytuowane promieniowo w stosunku do pionowej osi urzędzenia. Na górnych częściach kolumn 2 jest suwliwie osadzona głowica 11. W dolnej powierzchni tej głowicy Jest wykonana cylindrycznie wnęka, w której jest π^^μι łożysko oporowe 12 i opierająca się o nie górna część prowadnicy 13 ma?^cej kształt odwróconej dnem do góry szklanki. Pro^^di^^ca 13 ma u góry kołnierza 13a, który jest podtrzymywany za pomocę pierścienia 14 przykręconego do głowicy śrubami 15. W cylindrycznej ścianie prowadnicy 13 sę wykonane wycięcia 16, stanowięce krzywki, których kształt i kęt nachylenia względem tworzęcej cylindrycznej ściany prowadnicy 13 sę zależne od kształtu i kęta nachylenia odkuwanych zębów. Do dolnej powierzchni

160 915 prowadnicy 13 Jest za pomocę śrub 17 przykręcona podmatrycowa płyta 18, do której z kolei Jest za pomocę pierścenniowego Jarzma 19 i śrub 20 przymocowana górna mtryca 21, która Jest zabezpieczona kołkiem 22 przeciwko obracaniu się względem płyty 18. Podmetrycooa płyta 18 i prowadnica 13 przechodzę swobodnie przez otwór wycięty w płycie 7. Urzędzenie przeznaczone Jest do zainstaiooαnia w prasie, przy czym Jego podstawa spoczywa na stole prasy, natomiast głowicę mocuje się do suwaka. Urzędzenie działa w następujęcy sposób. W stanie otwartym, to znaczy przy głowicy 11 cofniętej do górnego położenia zwrotnego, umieszcza się na dolnej maarycy 5 przedkuwkę nagrzanę do odpowwedniej tiippiatury.

f

Następnie uruchamia się prasę. Przy ruchu je'j suwaka ku dołowi uzyskuje się wymuszony ruch śrubowy górnej maarycy 21, którego tor Jest zależny od kształtu wycięć 16 wykonanych w cylindrycznej ścianie prowadnicy 13. Taki wymuszony śrubowy ruch górnej maarycy, w której znajduje się wnęka kształtująca uzębioną część stożkowego koła, gwarantuje bardzo dokładne ukształtowanie odkuwki 23. Także podczas ruchu powrotnego suwaka prasy wymuszony zostaje śrubowy ruch górnej matrycy 21, dzięki czemu ukształoowane zęby nie mogę ulec uszkodzeniu. Występujęce przy tym ruchu tarcie ograniczone jest bowiem do minimum, Stęd też Jakość oti^^mmywanych odkuwek jest znacznie lepsza niż w przypadku stosowania znanych metod i urzędzeń. Ograniczona zatem zostaje pracochłonność i iitθΓiałochionnoSć produkcjj.

Zakład Wydawnictw UP RP. Nakład 90 egz.

Cena 10 000 zł

Claims (2)

1. Zastrzeżenia patentowe

   1. Urządzenie do matrycowego kucia stożkowych kół zębatych o uzębieniu skośnym lub łukowym oraz frezów stożkowych lub grzybkowych o takim uzębieniu, zawierające nieruchomą podstawę z osedzonę na niej częścię dzielonej matrycy, a ponadto zawierające suwliwie osadzonę głowicę i przypórzędkowanę jej drugę część dzielonej maarycy, przy czym ta druga część dzielonej matrycy jest z głowicę połęczona obrotowo wokół osi zgodnej z kierunkiem ruchu głowicy, znamienne tym, że obrotowo ułożyskowane część /21/ maarycy jest wyposażona w śrubowę prowadnicę /13/, której kształt i kęt nachylenia zw^^u śruby wynika z kształtu i pochylenia odkuwanych zębów.
2. 2. Urzędzenie według zastrz. i, znamienne tym, że Jego śrubowa prowadnica /13/ składa się z tulei zainstaoowanej obrotowo względem głowicy /11/ i ma w swym cylindrycznym płaszczu krzywkowe wycięcia /16/, w obręb których sę wprowadzone końce sworzni /10/ połęczonych sztywno z podstawę /1/ urzędzenia.