Wynalazek niniejszy dotyczy sposobu ogrzewania i chlodzenia sproszkowanych materjalów o malem przewodnictwie cie¬ pla oraz urzadzenia do przeprowadzania tego -sposobu.Próbowano juz zweglac materjaly w niskich temperaturach, doprowadzajac cie¬ plo do retorty zapomoca ogrzanych, sta¬ lych cial obcych, jak np. kul o srednicy o- kolo 100 — 125 mm. Sposób w mysl wy¬ nalazku niniejszego stosuje do ogrzewania i chlodzenia zamiast kul srut, wchodzacy w zetkniecie bezposrednie z materjalem, podlegajacym ogrzewaniu luib chlodzeniu.Próbowano równiez destylowac mate¬ rjaly weglowe w wirujacej retorcie, ogrze¬ wanej z zewnatrz zapomoca doprowadza¬ nia do wejsciowego konca, tej retorty ma- terjalu ziarnistego, jak np. piasku, krze¬ mionki lubodpowiednich metali, których po* szczególne ziarnka byly okragle, kanciaste lub bezksztaltne, przyczem ten materjal ziarnisty uzywano badz w stanie chlodnym* celem ulatwiania lub regulowania prze* chodzenia materjalu przez retorte, badz w stanie ogrzanym, celem ogrzewania mate¬ rjalu.Sposób niniejszy polega natomiast na calkowitem lub czesciowem ogrzaniu ma¬ terjalu zapomoca srutu, przyczem sama re¬ torta pokryta jest materjalem izolujacym ja cieplnie.Dzieki srutowi unika sie powstawania zlepków w ogrzewanym materj ale.Zapomoca sposobu niniejszego mozna zweglac materjaly weglowe w niskiej tern-peraturze zapomoca ogrzanego srutu, przy- czem otwór, wiodacy do retorty, zamyka sie warstwa tego srutu.Pod okresleniem „srut" pojmuje sie tu¬ taj male brylki, a najlepiej kulki, których warstwa o dosc duzej srednicy i wysokosci niewiekszej od 3,5 m moze wytworzyc szczelne zamkniecie komory, w której pa¬ nuje cisnienie równe 10,156 cm slupa wo- dy, które to cisnienie stosuje sie zazwyczaj podfczas zweglania materjalów w niskich temperaturach.Srednica srutu moze dochodzic do 2,539 cm.Sposób niniejszy polega na tern, iz mialko sproszkowany materjal miesza sie z ogrzanym lub ochlodzonym uprzednio srutem, wykonanym z metalu luib z innego dobrego przewodnika ciepla.Wynalazek obejmuje równiez urzadze¬ nie, sluzace do przeprowadzania tego spo¬ sobu.Jezeli chodzi o ochlodzenie materjalu ogrzanego, to wtedy miesza sie go ze sto¬ sunkowo chlodnym srutem.Sproszkowany mialko materjal w sta¬ nie stalym przeprowadza sie przez mlyn kulowy lub cylindryczny lub tez przez mie¬ szarke w zetknieciu ze stosunkowo drob¬ nym, ogrzanym srutem, wykonanym z me¬ talu lub z innego dobrego przewodnika ciepla, a nastepnie otrzymana ciepla mase lub cialo stale oddziela sie od rzeczonego srutu, powtarzajac ogrzewanie w sposób obiegowy.Srut metalowy, najlepiej o srednicy 0,64 cm ogrzewa sie przedwstepnie zapo¬ moca bezposredniego zetkniecia go z ga¬ zami kominowemi lub wyloiowemi, a gdy sirut ten osiagnie pozadana temperature, to wsypuje sie go do mieszarki, w postaci np. wirujacej komory cylindrycznej, wraz z okreslona iloscia materjalu, podlegajacego ogrzewaniu, przyczem komore te mozna izo¬ lowac cieplnie i obracac w dowolny spo¬ sób, wskutek czego materjal wchodzi w sci¬ sle zetkniecie ze srutem, pochlaniajac szyb¬ ko jego cieplo.Mozna równiez ogrzewac lub destylo¬ wac imaterjaly zapomoca koryta wahliwe- go, poruszajacego sie ruchem zwrotnym, drgajacym lub wahadlowym, przez które to koryto przesypuje sie rzeczony materjal, zmieszany ze srutem metalowym.Koryto powyzsze waha sie zazwyczaj wokolo nieruchomej osi podluznej, prze¬ biegajacej wzdluz jego srodka lub wzdluz jego krawedzi, przyczem wielkosc potrzeb¬ nych obrotów wahadlowych tego koryta o- kresla sie zapomoca kata, pod którym ma¬ terjal moze pozostac w korycie bez wysy¬ pywania sie. Wszelkie polaczenia gietkie koryta z urzadzeniami zasilajacemu powin¬ ny sie znajdowac mozliwie jak najblizej tej nieruchomej osi.Materjal, znajdujacy sie w korycie, mozna mieszac dodatkowo zapomoca od¬ dzielnego urzadzenia, jak np. mieszadla, posiadajacego ksztalt gwiazdy lub ksztalt podobny, osadzonego lub nasrubowanego swobodnie na drazku, poruszajacym sie od jednego do drugiego boku koryta podczas jego wahan w taki sposób, iz mieszadla te krusza brylki ogrzewanego materjalu, przy¬ wierajace do scianek koryta.Zastosowanie srutu do powyzszego ce¬ lu jest bardzo korzystne, poniewaz wymia¬ na ciepla jest wtedy bardzo szybka i srut mozna nastepnie latwo usunac z ogrzane¬ go juz materjalu zapomoca odsiania, przy¬ czem w pewnych razach mozna srut wpro¬ wadzac do koryta zapomoca pneumatycz¬ nych lub magnetycznych urzadzen zasila¬ jacych, co byloby niemozliwe w przypadku uzycia duzych kul zamiast srutu.Srut metalowy, bedacy w ruchu, zapo¬ biega zlepianiu sie materjalu w brylki, dzie¬ ki czemu materjal po ogrzaniu jest nadal bardzo mialki. Sposób niniejszy mozna wiec uzyc do jednoczesnego ogrzewania i sproszkowywania materjalu.Cala zawartosc retorty, po jej ogrza- ~ 2 —nlu, przesiewa sie nastepnie przez odpo¬ wiednie sito wirujace, stanowiace czesc sa¬ mej retorty, lecz, oczywiscie, ogrzany ma- terjal mozna oddzielic od srutu metalowe¬ go zapomoca innych sposobów, jak np. za- pomoca strumienia powietrza, poczem od¬ dzielany srut doprowadza sie do specjal¬ nego ogrzewacza i ogrzewa do pozadanej temperatury.Gazy lub pary, wydzielone z materja- lu w wirujacej retorcie, odprowadza sie do odpowiednich znanych odbiorników.Ogrzany anatemjal staly, uwolniony od srutu, wyjmuje sie z wirujacej retorty w dowolny sposób celem dalszej przeróbki.W przypadku potrzeby ogrzania wegla kamiennego, wegiel mialko sproszkowany wprowadza sie do retorty wraz z takaz ob¬ jetoscia srutu zelaznego, ogrzanego do 650°C.Nastepuje wtedy szybka wymiana cie¬ pla, wskutek której temperatura wegla podnosi sie do okolo 450°C i wydziela sie zen duza objetosc gazu, zawierajacego cenne oleje, W razie potrzeby, swiezy wegiel moz¬ na przedwstepnie osuszyc i podniesc do wyzszej temperatury zapomoca srutu, opu¬ szczajacego juz retorte, a dalsze ogrzewa¬ nie tego wegla mozna wykonywac zapomo¬ ca rozgrzanego srutu, wprowadzanego do retorty w jej punkcie posrednim; osiaga sie wtedy wieksza oszczednosc ciepla i do¬ kladniejsza destylacje wegla, bez zbytnie¬ go ogrzewania srutu.Mieszanine sproszkowanego wegla z o- grzanym srutem zelaznym wsypywac moz¬ na np, do pochylego koryta wahajacego sie lub poruszajacego sie ruchem zwrotnym tak, aby mieszanina ta posuwala sie w nim od górnego konca do dolnego. Przedestylo¬ wany juz wegiel oddziela sie od srutu za¬ pomoca sita, umieszczonego na dolnym koncu koryta, a srut posuwa sie dalej i wprowadzany zostaje ponownie do ogrze¬ wacza. Mozna stosowac takze koryta, u- mieszczone jedno nad drugiem, a wtedy ó- grzany silnie srut zelazny wprowadza sie do koryta górnego wraz z domieszka we¬ gla juz czesciowo przedestylowanego, za¬ czerpnietego z koryta dolnego, W dolnym koncu koryta górnego z calkowicie juz przedestylowanego wegla usuwa sie goracy jeszcze srut i wprowadza go do koryta dolnego wraz z domieszka swiezego wegla mialko sproszkowanego, a nastepnie w dol¬ nym koncu koryta dolnego z wegla usuwa sie srut zapomoca odsiania, który to srut ogrzewa sie ponownie, a wegiel ogrzany czesciowo w tern dokiem korycie przenosi sie zapomoca przenosnika do koryta górne¬ go, ogrzewajac w ten sposób stopniowo we¬ giel w kazdem z tych koryt.Otrzymany z wegla koks sproszkowany mozna uzyc bezposrednio w roli paliwa sproszkowanego lub tez mozna sprasowac go uprzednio w brykiety.Ogrzany srut metalowy moze równiez miec jeszcze dalsze zastosowanie, a miano¬ wicie moze zastepowac przegrzana pare wodna przy regeneracji wegla drzewnego lub zelu krzemionkowego, zastosowanych do pochlaniania par, co, poza uniknieciem stosowania przegrzanej pary, przedstawia jeszcze i inne zalety, W przypadku przeróbki szlamów, jak np. szlamu sciekowego, lub suszenia spra¬ sowanego torfu zapomoca sposobu niniej¬ szego, mozna zuzytkowac pare wodna, o- trzymana podczas suszenia, unikajac stra¬ ty ciepla utajonego, która to strata czynila znane sposoby niepraktycznemu.Sposób niniejszy mozna stosowac wy¬ jatkowo korzystnie wzgledem wegla prze¬ mytego sposobem splywania, który to we¬ giel sproszkowany jest tak mialko, iz trud¬ no go osuszyc ekonomicznie zapomoca zdre¬ nowania lub znanych sposobów suszenia, gdy tymczasem, suszac go zapomoca ni¬ niejszego sposobu, zuzytkowuje sie cieplo tego suszenia w postaci pary wodnej. * Ogrzanie materjalu powyzej pewnegopunktu jest niemozliwe, a pary ulatniaja cie zen bardzo swobodnie, co jest doniosla zaleta tego wynalazku, W razie potrzeby, mozna u£yc bardzo drobny srut zelazny, a nastepnie usunac go z mieszaniny zapomoca krazka magne¬ tycznego lub podobnego przyrzadu.Jezeli chodzi o unikniecie usuwania srutu z mieszarki, to wtedy mozna uzyc dwie lub wiecej mieszarek lub retort, za¬ wierajacych srut, kule lub nawet rurki, o- grzewajape jedna retorte bezposrednio, a jednoczesnie chlodzac druga retorte zapo¬ moca wprowadzania do niej ogrzewanego plynu, a swtedy obie retorty dzialaja tak, jak regeneratory, i sa naprzemi^ ogrzewa¬ ne bezposrednio i chlodzone przez wpro¬ wadzany do nich plyn.Zapomoca sposobu niniejszego mozna np. ochlodzic po regeneracji zapomoca o- grzewania, wegiel drzewny uzyty do po¬ chlaniania gazów, przyczem mozna ten we¬ giel drzewny ochlodzic, mieszajac go ze srutem metalowym.Wynalazek obejmuje wogóle sposób o- trzymywania wymiany cieplnej, celem o- grzania lub ochlodzenia danego materjalu zapomoca srutu, wykonanego z dobrego przewodnika ciepla, oraz wszelkie zastoso¬ wania i odmiany tego sposobu w jego zrea¬ lizowaniu, opisanem powyzej.Zrealizowanie wynalazku w zastosowa¬ niu do zweglania materjalu w niskiej tempe¬ raturze podane jest na rysunkach, na któ-< rych fig. 1 przedstawia przekrój pionowy urzadzenia w mysl wynalazku; lig. 2 —- przekrój pionowy takiego urzadzenia, zao¬ patrzonego w retorte w postaci koryta wahliweigQj fig, 3— sscsegól urzadzenia, uwidoczniajacy sposób usuwania srutu o^ grzanego z mMerjala Na ifig. li i 2 jedna- kaw? czesci urzad^nia zostaly oznaczone, jednakowymi cyframi, %ro^«kowany wegiel kamienny znaj¬ dujecie w sypniu 1, prowadzacym do cy¬ lindrycznej retorty 3, odcietej ©d atmosfe¬ ry przez siup wegla 2 i obracanej za po¬ srednictwem przekladni zebatych kól stoz¬ kowych 4 i kól ciernych 5, 5X (fig. 1). Wah- liwa retorta korytowa 6 urzadzenia, po¬ danego na fig. 2, obracana jest zapomoca korby 7.Srut, znajdujacy sie w komorze 8, zao¬ patrzonej w sypien i jednoczesnie w ko¬ min 9, ogrzewany jest zapomoca palnych gazów odlotowych, spalanych w palniku 10, przyczem ogrzany srut przesypuje sie z tej komory 8 przez zawór 11 bezposrednio do koryta 6 na fig. 2.W przypadku fig. 1 srut wsypywany jest z komory 12 przez czerpaki 13 do re¬ torty 3, gdzie miesza sie z weglem, wsypy¬ wanym do tej retorty przez czerpaki 14.Wegiel, zmieszany z ogrzanym srutem, przesypuje sie wzdluz retorty 3 (fig. 1) lub koryta 6 (fig. 2), pochlaniajac cieplo tego srutu i ulegajac destylacji czyli pólzwe- gleniu, a otrzymany w drugim koncu re¬ torty lub koryta pólkoks odsiewa sie od srutu zapomoca sita 15 tak, iz pólkoks ten wpada do sypnia 16, skad unoszony jest przez gazy, wywiazane z wegla, do sepa¬ ratora 17, gdy tymczasem oddzielony czy¬ sty srut wpada do leja 18, zaopatrzonego w zamkniecie.Nalezy zauwazyc, iz komora 19, w któ¬ rej miesci sie retorta 3 lub koryto 6, jest calkowicie zamknieta, dzieki czemu unika sie stosowania kosztownych i niepewnych zlacz, skladajacych sie ze sprezynujacych plytek.Gdy srut posiada srednice od 0,634 cm do 0,158 cm, to zawór 11 mozna pominac, gdyz kolumna takiego srutu o wysokosci 30,368 cm zamyka dostatecznie szczelnie retorte, w której panuje nadpreznosc, isto- sowana w praktyce.Materjal mozna wprowadzac do wne¬ trza retorty w sposób jeszcze prostszy, a mianowicie zapomoca dwóch rur jednako¬ wych rozmiarów, wsunietych do wnetrza tej retorty w jednakowych odleglosciach M 4 -od jej srodka, i wsypujac do Jednej z tych rur wegiel, a do drugiej — ogrzany srut, przyczem gdy retorta jest bez ruchu, to do¬ plyw wegla i srutu zatrzymuje sie, a gdy re¬ torta zaczyna obracac sie, to jednoczesnie rozpoczyna sie doplyw wegla i isratu w jed¬ nakowych ilosciach objetosciowych.Srut najlepiej jest usuwac z otrzyma¬ nego pólkoksu pneumatycznie, a mianowi¬ cie zapomoca przepuszczania cienkiego, poziomego strumienia gazu przez spadaja¬ cy potok mieszaniny srutu z koksem.Mozna do tego celu uzyc goracych ga¬ zów destylacyjnych, lecz lepiej jest prze¬ puszczac pewna czesc oziebionego gazu przez strumien wody i komore separacyj¬ na, a nastepnie zpowrotem przez dysze, przyczem pomiedzy retorta i dysza znaj¬ duje sie kolumna mieszaniny srutu z ko¬ ksem. Urzadzenie takie uwidocznione jest na fig. 3, gdzie wentylator 20 tloczy gaz do skrzynki 21, zaopatrzonej w wygieta scianke szczytowa i wysunieta blache, two¬ rzace razem dysze 22, przez która wyplywa gaz w postaci cienkiego poziomego strumie¬ nia. Mieszanina srutu z koksem, sypiaca sie z dna retorty 23, spada na wygieta scianke skrzynki 21 i tworzy tam warstwe, zamykajaca od rpodu retorte 23, która to warstwa jest dosc nieprzenikliwa, aby za¬ pobiec przenikaniu gazu z retorty 23 ku dolowi. Oddzielony srut spada nadól rura 24, a pólkoks uniesiony zostaje przez stru¬ mien gazu do separatora 25, skad czesc ga¬ zu powraca rura 26 do wentylatora 20. (Po¬ zadane jest, aby pewna czesc gazu z re¬ torty 23 odbywala równiez te droge, co mozna osiagnac, laczac szczyt tej retorty ze strona ssaca wentylatora 20 zapomoca przewodu 27.Przekonano sie, stosownie do wynalaz¬ ku, ze wygieta scianka szczytowa skrzynki 21, pokryta warstwa mieszaniny koksu ze srutem, zapobiega calkowicie wysypywaniu sie tej mieszaniny z retorty 23, a.z do chwi¬ li puszczenia w ruch wentylatora 20.Pod okresleniem „sproszkowany mate- rjal" pojmuje sie tutaj materjaly w posta¬ ci proszku lub brylek zasadniczo suchych w dotknieciu i zawierajacych (chociaz nie¬ koniecznie) mniej niz 20% wilgoci, lecz nie plyny i nie pólplyny. PL