Przedmiotem niniejszego wynalazku jest równiez wykonanie oslony, wzglednie steru dzwigajacego srube. Mianowicie oslona ta jest zaopatrzona w kanaly (przewody) dla wprowadzania i wyrzucania wody sluzacej do chlodzenia silnika oraz w kanaly i ko- (mory dla doprowadzenia smaru do sruby i jej lozysk.Woda chlodzaca doplywa do silnika z górnej czesci oslony zapomoca rur, które mozna zdejmowac i które sluza do dopro¬ wadzania wody chlodzacej do silnika i od¬ prowadzania wody zuzytej, przyczem na¬ sada rurowa dla tych przewodów sluzy jednoczesnie jako oslona dla pionowego walu napednego sruby.Na rysunkach przedstawiono dla przy¬ kladu forme wykonania przedmiotu wyna¬ lazku.Fig, 1 przedstawia urzadzenie napedne wedlug wynalazku w rzucie pionowym; fig. 2 — górna czesc silnika, widziana od dolu; fig. 3 — czesc dzwigajaca srube, widziana ztylu; fig. 4 — te sama czesc zprzodu; fig. 5 — przekrój wlasciwej oslony (steru) z nasada rurowa; fig. 6 — 16 przedstawiaja przekroje poprzeczne plaszczyznami ozna- czonemi odpowiednio na fig. 5; fig. 17 — pewien szczegól uwidoczniajacy pochyle polozenie plaszczyzny otworu, przez który doplywa woda chlodzaca.Silnik 2 (fig. 1) jest zaopatrzony w oslone 4 dla walu korbowego, posiadajaca na dolnej stronie kolnierz 6 (fig. 2) odlany wraz z oslona. Z kolnierzem tym (6) jest polaczona czesc lacznikowa 8, posiadajaca wpoblizu górnego konca zgrubienie 10 (fig. 5), a u dolu kolnierz 12 (fig. 1). Pomiedzy temi kolnierzami 10 i 12 znajduje sie dwu¬ dzielny uchwyt 14, który podtrzymuje jarzmo sihiika. Uchwyt ten jest .zacisniety na rurze 8 zapomoca srub 16 i 18. Z uchwy¬ tu 14 wystaje wbok ramie 18 z lozyskiem czopowem 20, którego os jest prostopadla do osi osilony 8. Na ramieniu 18 przy pomo¬ cy czopa i lozyska 20 jiest zawieszone jarz¬ mo kablakowe 22, 24, zapomoca którego przymocowuje sie silnik do sciany lodzi. W tym celu w jednem z ramion jarzma jest o-sadzona sruba zaciskowa 26, a polozenie drugiego ramienia ustala sie zapomoca pro¬ wadnicy szczelinowej. Opisany sposób przy¬ mocowania silnika do sciany lodzi jest znany, wiec nie wchodzi w zakres wynalaz¬ ku.Oslona 8 moze sie obracac w uchwycie 14, tak ze caly silnik mozna obtfacac okolo osi (w zasadzie) pionowej, a wraz z -nim 'srube skrzydlowa oraz ster. Calosc ta daje sie obracac równiez okolo osi 20 w tym ce- flu, by czesc dolna oslony wraz ze sruba i sterem mogla byc odchylana wtyl lodzi dla omijania przeszkód wzglednie miejsc plyt¬ kich.Napedzany przez silnik pionowy wal 28 wychodzi z oslony korbowej 2 przez kol¬ nierz 6 i biegnie srodkiem oslony laczniko¬ wej 8, która posiada u dolu rozszerzona czesc 30 (fig. 1 i 5) wykonana w ten sposób, ze kolowy przekrój górnej czesci oslony 8 przechodzi stopniowo w przekrój odpowia¬ dajacy linjom oplywania wody. Na dolnym koncu czesci 30 znajduje sie kolnierz 32 z otworami 34, 36 dla srub i z otworami 38, 40 dla umieszczenia rur wodhych 42, 44 przechodzacych przez cala oslone laczniko¬ wa 8. Dolne czesci tych rur sa odgiete, a tern samem nachylone do osi walu 28, w srodkowej zas czesci sa równolegle do tejze osi, natomiast w górnej czesci znowu od¬ giete nazewnatrz i wprowadzone w otwory 46, 48 górnego kolnierza 50 oslony.Kolnierz 50 jeslt polaczony srubami z kolnierzem 6 oslony walu korbowego. Kolnierz 6 posia¬ da wyzlobienia 52 i 54 komunikujace sie z otworami 46, 48 kolnierza 50, tak ze wyzlo¬ bienia te sa czesciami przewodu wody chlo¬ dzacej. Boczne odgalezienia wyzlobien 52, 54 sa zaopatrzone w gwinty dla rur 60 i 62, które sa poprowadzone w ten sposób (fig. 2 i 5), ze ich przedluzenia wchodza do pla¬ szcza chlodzacego silnika.Kadlub steru zanurzonego w wodzie jest wykonany w mysl niniejszego wyna¬ lazku w ten sposób, ze jago przekroje od¬ powiadaja linjom oplywania wody, przy- czem ster tlen sluzy jako oslona nietylko walu napednego sruby i dolnej czesci walu 28y lecz obejmuje równiez urzadzenie, które sluzy do wprowadzania wody chlodzacej do plaszcza silnika i do wyprowadzania naze¬ wnatrz wody zuzytej. Ster ten jest równiez zaopatrzony w plyte uniemozliwiajaca powstawanie prózni w wodzie, a wreszcie dzwiga pompe, która wywoluje krazenie wody chlodzacej.Przy dalszem uzywaniu omawianego u- rzadzenia nalezy sobie wyobrazic, ze po¬ ziom wody znajduje sie w przyblizeniu w srodku pomiedzy górna czescia steru i plyta zapobiegajaca powstawaniu prózni. Przy wielkiej predkosci lodzi ta czesc steru, któ¬ rej przekrój odpowiada linjom oplywania wody, musi o tyle siegac ponad poziom wo¬ dy, zeby byla dostosowana do wszelkich warunków, jakie moga zajsc w czasie jazdy.Oslona sruby jest odlana z metalu stosun¬ kowo lekkiego, jak np. iglin lub jego stopy.Oslona moze byc wykonana w calosci, jako jeden odlew, albo tez moze byc zlozona z czesci. W' omawianym przykladzie wyko¬ nania oslona jesrt odlana w calosci i jest za¬ opatrzona u dolu w plyte ochronna 64 dla sruby, ponad która znajduje sie wlasciwa oslona 66 walu sruby, przechodzaca w dal¬ sza czesc oslony 68 (fig. 1) siegajaca az do plyty 70 zapobiegajacej powstawaniu próz¬ ni w wodzie. Ponad plyta 70 znajduje sie dalsza czesc 72 oslony, siegajaca ponad po¬ ziom wody i zakonczona u góry kolnierzem 74, który jest polaczony z dolnym kolnie¬ rzem 32 czesci lacznikowej 8 zapomoca srub 76. Czesc 66 oslony obejmuje poziomy wal 78 sruby i jest zaopatrzona w wewnetrz¬ ne lozyska 80 i 82, w których spoczywa wal 78. Do napedu walu 78 sluzy kolo zebate 86 osadzone na dolnym koncu pionowego wa¬ lu 88 spr ezonego z drugim walem piono¬ wym 28. Kolo zebate 86 zazebia sie z ko¬ lem zebatem stozkowem 84 na wale 78. Na przedni koniec czesci 66 oslony jest nalozo- — 3 —ny kaptar 92 (fig. 5), który jest polaczony z oslona zapomoca srub 94. W kapturze 92 ztoajduje sie otwór (fig. 5), zamkniety zwy¬ kle zapomoca korka srubowego. Jezeli ko¬ rek wykrecic, to mozna wlac do wnetrza kaptura igesto-plynny smar do lozysk walu 78. Linje przekroju kaptura 92 (fig. 7) sa takze dostosowane do linij oplywania wo¬ dy i przechodza bezposrednio w linje obry¬ su oslony 66.Sruba skrzydlowa 98 jest osadzona na tylnym koncu walu 78, przyczem linje ob¬ rysu piasty sruby sa równiez dostosowane do linij ojplywania wody i przechodza bez¬ posrednio w linje obrysu oslony 66.Przekroje oslony sa we wszystkich miejscach, az ponad poziom wody, dosto¬ sowane do linij oplywania w wodzie, dzieki czemu nawet przy najwiekszej predkosci lodzi nie powstaja za sterem i sruba miej¬ sca puste. A wlasnie dotychczas równo¬ miernosc ruchu lodzi zaopatrzonych w zna¬ ne silniki przyczepne cierpiala zawsze wsku¬ tek powstawania prózni w wodzie poza sruba.Do sterowania sluzy drazek 100' z re¬ kojescia 102', zapomoca której mozna obra¬ cac ster wraz z czescia lacznikowa 8. Opi¬ sany ster dzwiga srube napedna, a zarazem zawiera przekladnie, zapomoca której sil¬ nik wprawia srube w ruch. W omawianem wykonaniu obrót drazka 100', 102' powodu¬ je obrót calego silnika, lecz mozna sobie wyobrazic i takie wykonanie, ze przy ste¬ rowaniu silnik sie nie obraca. Zapomoca drazka sterowego mozna obrócic ster nawet o 180°, tak ze zaleznie od ustawienia steru sruba pedzi lódz naprzód albo wtyl. Wyko¬ nanie moze byc równiez takie, ze ster nie daje sie obrócic o 180° i wtedy sluzy tylko do sterowania, lecz nie umozliwia zmiany kierunku ruchu.W omawianem wykonaniu ster, czyli tworzaca go oslona, sluzy zarazem do po¬ mieszczenia urzadzen do doprowadzania wody chlodzacej silnik. W tym celu jest o- slona zaopatrzona w otwór wlotowy dla wody, przyczem otwór ten jest tak polo- zony, ze w czasie ruchu lodzi naprzód o- twór ten znajduje sie na drodze wody po¬ ruszajacej sie pod dzialaniem sruby na- pednej i pod dzialaniem ruchu samej lo¬ dzi. Otwór ten moze byc równiez umie¬ szczany w ten spoeób, by byl zwrócony na¬ przeciw pradu wody, wytwarzanego w cza¬ sie jazdy wstecz. Woda zuzyta przy chlo¬ dzeniu silnika odplywa równiez przez oslo¬ ne wzglednie ster, który jest zaopatrzony w tym celu w odpowiedni otwór, znajduja¬ cy sie równiez pod poziomem wody. Otwo¬ ry te sa wykonane W takiem miejscu, zeby podtrzymywaly stale krazenie wody chlo¬ dzacej, bez wzgledu na polozenie steru i kierunek ruchu lodzi. Do podtrzymywania krazenia wody chlodzacej przyczynia sie równiez sruba napedna, przyczem jednak krazenie wody nie ulega przerwie, gdy sru¬ ba sie nie obraca, to znaczy gdy lódz ply¬ nie z pradem i sruba nie jest sprzezona z silnikiem, który biegnie luzem. Wzgledne polozenie otworów wpustowego i wylotowe¬ go do steru jest zawsze takie samo, nieza¬ leznie od polozenia steru, i tak samo nie zmienia sie wzgledne polozenie otworów do skrzydel sruby, a mianowicie do pla¬ szczyzny obrotu snlby.Wewnatrz oslony (steru) znajduja sie poprzeczne scianki (fig. 5 i 11) skierowane równolegle ktb poprzecznie do osi steru i tworza np. komore 100, która sluzy jako lozysko dla wydrazonego walu 89 i stopy 88 walu 28. Komora 100 ma ksztalt po¬ chwy i dochodzi az do górnego konca oslo¬ ny. Na górnym koncu pochwy 100 znajdu¬ je sie kolnierz 102, przyczem pochwa jest w tern miejscu 104 rozszerzona w celu pomie¬ szczenia sprzegla 90, które laczy górna czesc walu 28 z jego dolna czescia, znajdu¬ jaca sie wewnatrz wydrazonego walu 89.Wewnatrz omawianej oslony znajduja sie równiez poziome przegrody 106, które dziela oslone na komore dolna 110, prze-znaczona dla smaru, i komore górna 108 dia wychodzacej wody chlodzacej. Komo¬ ra smarowa 110 zawiera kola zebate 84 i 86 oraz wieksza czesc walu 78 sruby. W in¬ nem miejscu oslony znajduje sile poprzecz¬ na przegroda 112 (fiig. 5), która rozciaga sie w przyblizeniu w plaszczyznie plyty 70 znajdujacej sie na zewnetrznej stronie o- slony, a której celem jest zapobieganie po¬ wstawaniu prózni w wodzie. Woda wyply¬ wajaca z komory 108 przechodzi przez ka¬ nal 112', znajdujacy sie bezposrednio pod plyta 70, do komory 110' lezace] bezposred¬ nio pod sciana 112 i zaopatrzonej w otwór wylotowy 116, lezacy bardzo blisko pla¬ szczyzny obrotu skrzydel sruby.Otwór wylotowy 116 lezy zatem na¬ przeciwko nasady rurowej 114 wystajacej wtyl i zaopatrzonej w otwór wpustowy 118 lezacy naprzeciwko otworu wylotowego 116.W wylocie otworu 118 znajduja sie pre¬ ciki 120 (fig. 5 i 15), które nie dopuszczaja roslin: i tym podobnych zanieczyszczen do przewodu wody chlodzacej. Otwór 118 jest co najmniej dwa razy szerszy od kanalu 122 (fig. 14, 3, 4 i 16) w nasadzie rurowej 114, tak ze otwór 118 obserwowany zprzo- du siega wbok poza czesci 68, 72 oslony, wskutek czego woda plynaca wzdluz scian oslony musi wchodzic w otwór 118, poczem dostaje sie do kanalu 122 i do komory 124.W dalszym ciagu woda ta plynie rura 42 do nasady rurowej 56 i do odgalezien ru¬ rowych, doprowadzajacych ja do plaszczów cylindrów. Po przeplynieciu plaszczów wo¬ da dostaje sie zpowrotem (fig. 2) do prze¬ wodu 44 (fig. 5) i do komory 108, z której plynie kanalem 112* do komory 110' i o- tworu wylotowego 116. Przednia plaszczy¬ zna otworu 118 (fig. 17) jest nieco pochy¬ lona, tak ze w czasie obrotu sruby doplyw wody do otworu 118 jest ulatwiony. Takie pochylenie wspomnianej plaszczyzny jest szczególnie korzystne przy powolnej jez¬ dzie* Opisane urzadzenie dziala jak pompa wtlaczajaca wode do ukladu przewodów chlodzacych, przyczem woda przeplywa¬ jaca wzdluz scian oslony dziala ssaco przy otworze wylotowym 116. Umieszczenie te¬ go otworu pod poziomem wody jest zatem (bardzo wazne, bo umozliwia wlasnie dzia¬ lanie ssace wody przeplywajacej, a tern samem wypompowywanie virody chlodzacej z plaszdzów cylindrów.Dzialanie ssace wywolane przeplywem wody jest jeszcze silniejsze, gdy pracuje sruba napedtaa, która znajduje sie dosc bli¬ sko otworu wylotowego i sfpelnia w tym wypadku zadanie pompy dla wody chlo- idzacej, w jaka sa zwykle zaopatrzone zna¬ ne urzadzenia tego rodzaju. PL