Do wykonania na wieksza skale proce¬ sów, opartych na reakcjach katalitycznych miedzy gazami, stosuje sie nastepujacy sze¬ reg aparatów: aparat katalityczny, chlodni¬ ce, w której gazy uchodzace z aparatu ka- talizacyjnego oziebia sie do odpowiedniej temperatury, oraz zbiornik, w którym zbie¬ raja sie produkty, utworzone w aparacie katalizacyjnym i skroplone w chlodnicy.W razie potrzeby stosuje sie równiez in¬ ne aparaty, np. wymieniacze ciepla, w któ¬ rych gaz, prowadzony do aparatu kataliza- cyjnego, ogrzewa sie kosztem ciepla gazów, uchodzacych z tego aparatu, oczyszczalnik i t. p., mogace stanowic równiez czlony cy¬ klu obiegowego.W przypadku, gdy uzyte aparaty tworza zamkniety cykl obiegowy, niezbedne jest zastosowanie pompy lub podobnego równo¬ waznego urzadzenia, wprawiajacego w kra¬ zenie reagujace gazy. Obecnie stwierdzono, ze mozna zbudowac aparat, który sam je¬ den przeprowadza wszystkie czynnosci, wy¬ konywane w cyklach zamknietych. Aparat taki moze byc zbudowany rozmaicie. Na za¬ laczonych rysunkach przedstawiono na fig. 1 i 2 dwie postaci wykonania takiego apara¬ tu w przekrojach pionowych.Na fig. 1 cyfra 1 oznaczono rure stalowa odporna na cisnienie gazów, znajdujacych sie wewnatrz niej oraz zamknieta od góry pokrywa 2, od dolu zas pokrywa 3. Wspól-srodkowo wzgledem rury 1 Umieszczona, jest *rura 4, a do dolnej czesci tej rury przy¬ twierdzony j0ststozek;5 ze scieta .powierzch¬ nia 6, zaopatrzona w otwór 7. Prócz tego, wspólsrodkowo wzgledem rury 1, umie¬ szczone sa rury 8, 9, 10 i U. Rura 8, zaopa¬ trzona w izolacje cieplna, jest na górnym koncu wolna, zas na dolnym zamknieta przez stozek sciety 12 i koliste dno 13, do których przypojona jest dolna czesc rury 11. Rów¬ niez 12 i 13 oraz rure 10, o której bedzie mowa ponizej, dobrze jest zaopatrzyc w izolacje cieplna. Rura 9 zamknieta jest u do¬ lu krazkiem 14, zawierajacym otwór srod¬ kowy, przez który szczelnie przesunieta jest rura 11, rura 10 jest od dolu wolna. Rura 11 zaopatrzona jest u dolu w otwory 15, la¬ czace otoczona przez nie przestrzen z prze¬ strzenia, zawarta miedzy 12 a 14. W górnej czesci aparatu znajduje sie blok 16, którego pierscieniowaty koniec 17 zamyka wolna przestrzen, zawarta miedzy górnemi konca¬ mi rur 4 i 9; blok 16 zamyka równiez u góry przestrzen zawarta pomiedzy rura 10 i 11 i jest zaopatrzony w dwa otwory 18 i 18*, przez które przechodza dwa ogniwa termo¬ elektryczne 19 i 19*. W bloku 16 prócz tego znajduja sie otwory 20, laczace przestrzen zawarta miedzy rurami 1 i 4 z przestrzenia polozona miedzy rurami 9 i 10. W przestrze¬ ni kolistej, zawartej w rurze 11, znajduje sie grzejnik elektryczny 21. Wi dolnej cze¬ sci aparatu, jak zaznaczono na rysunku, znajduje sie stozek dyfuzyjny 22, utworzony z czesci 23, umocowanej na pokrywie 3. W przestrzeni, zawartej pomiedzy rura 1 i rura 4, znajduje sie dowolnie zbudowana chlod¬ nica, która moze równiez zajmowac czesc przestrzeni wewnetrznej rury 1, umieszczo¬ nej pod powierzchnia 5. W tym celu na ry¬ sunku przedstawiono wezownice 24, przez która przeplywa dowolny zimny srodek, wchodzacy przez 25 i uchodzacy przez 26.Budowa chlodnicy winna zapobiegac styka¬ niu sie gazów, zawartych w przestrzeni miedzy rura 1a 4, z zewnetrzna powierzch¬ nia fury 1. Zarówno fura 1, jak i pokrywa 2 moga byc zaopatrzone w narzady chlodzace, zalezne lub niezalezne od chlodnicy, umie¬ szczonej w przestrzeni miedzy rura 1 a. 4.Rura 27, przechodzaca przez dolna pokry¬ we 3, sluzy do wprowadzania do aparatu gazów, przeznaczonych do katalizy. Rura ta zaopatrzona jest na koncu w dysze 28, któ¬ ra lacznie ze specjalna czescia 23 tworzy » ezektor, zaopatrzony w stozek dyfuzyjnyi ' przewód ssawczy 29. Gazy, przeznaczone do katalizy, doplywaja do dyszy odpowied¬ nio sprezone, t. j. pod cisnieniem wiekszem od panujacego w aparacie, skutkiem czego, wchodzac do aparatu, ulegaja rozprezeniu, a czesc ich energji potencjalnej przetwarza sie na kinetyczna, która z ezektora stosuje sie do spowodowania krazenia gazów za¬ wartych w aparacie. Zapomoca urzadzenia, nieprzedstawionego na rysunku, mozna dy¬ sze 28 przesuwac wzdluz jej osi tak, ze po¬ lozenie dyszy wzgledem stozka dyfuzyjnego zmienia sie. Wewnatrz dyszy znajduje sie igla regulujaca, która równiez mozna prze¬ suwac wzdluz jej osi zapomoca urzadzenia nieprzedstawionego na rysunku. Zapomoca tych dwóch urzadzen, mozna w szerokich granicach zmieniac zarówno szybkosc kra¬ zenia gazów, jak równiez stosunek objeto¬ sciowy miedzy gazami pozostalemi w obie¬ gu, a swiezo doprowadzanemi. .Jak widac z rysunku, gazy doprowadza- ' ne ze sprezarek i zmieszane z odpowiednia iloscia gazów, juz znajdujacych sie w a- paracie, dostaja sie najprzód do przestrze- ni, zawartej miedzy powierzchniami 5 i 12, a nastepnie przeplywaja przez przestrze¬ nie, zawarte miedzy rurami 4 i 8, 8 i 9 oraz miedzy powierzchniami 12 i 14. Przez otwo¬ ry 15 dostaja sie one nastepnie do wnetrza rury 11, w której znajduje sie ogrzewacz e- lektryczny. Z przestrzeni tej wydobywaja sie przez otwory w górnej czesci rury lii przeplywaja przez przestrzen, zawarta mie¬ dzy rura 10 i 11, w której znajduje sie ka¬ talizator. Nastepnie plyna przez przestrzen, — 2 —zawarta miedzy rurami 9 i 10, i przez wol¬ na przestrzen 20 dostaja sie do przestrzeni zawartej miedzy rurami 1 i 4, gdzie, dzieki chlodnicy, oziebione zostaja do odpowied¬ niej temperatury. Podczas tego chlodzenia wydzielaja sie i skraplaja wytworzone zwiazki, zbierajace sie w wolnej przestrze¬ ni 31, skad sie je odprowadza zapomoca ru¬ ry 32. Teraz gazy przez przewód 28 wsy¬ sane sa przez wchodzace gazy swieze i po¬ nownie wprowadzane w obieg kolowy w a- paracie, w opisany sposób.Nalezy zaznaczyc, ze miedzy gazami, przeplywajacemi przez przestrzen zawarta miedzy rura 8 a 9, oraz gazami, przeplywa- jacemi przez przestrzen zawarta miedzy ru¬ rami 9 i 10, nastepuje wymiana ciepla, dzie¬ ki czemu ostatnio wymienione gazy oddaja swe cieplo gazom, wymienionym na wste¬ pie. Dlatego tez rura 9 zaopatrzona jest np. w klamry, rowki, zwiekszajace jej po¬ wierzchnie, dobrze jest równiez zaopatrzyc niemi cala lub czesc powierzchni rury 4, przez która gazy, przeplywajace przez przestrzen zawarta miedzy ta rura a rura 1, oddaja czesc swego ciepla gazom, znaj¬ dujacym sie w przestrzeni, zawartej mie¬ dzy rura 4 a rura 8.Fig. 2 rózni sie od poprzedniej glównie dwoma blokami metalowemi 33 i 34, z któ¬ rych pierwszy umieszczony jest u góry, dru¬ gi zas u dolu, i z których kazdy jest zaopa¬ trzony w dwa szeregi otworów sluzacych do laczenia przestrzeni, przez które kolejno przeplywaja gazy. Polozenie i przeznacze¬ nie obu szeregów otworów uwidocznione sa na rysunku, na którym kazda z obu czesci, na które rysunek ten jest podzielony, przed¬ stawia przekrój poprzeczny, wykonany w taki sposób, iz z wymienionych obu szere¬ gów otworów widoczne jest po jednym o- tworze- Fig. 3 i 4 przedstawiaja dwie rózne po¬ staci wykonania chlodnicy typu, który w praktyce okazal sie bardzo odpowiedni do jednoczesnego chlodzenia rury 1 oraz ga¬ zów, przeplywajacych przez przestrzen, za¬ warta miedzy rurami i i 4. W odmianie przedstawionej na fig. 3 w rurze 1 umie¬ szczona jest wspólsrodkowa rura 35. Rura ta nieodporna na dzialanie wywieranego na nia cisnienia, przenosi je elastycznie na ru¬ re / (wysokoprezna), przyczem sama moze dostosowac swój ksztalt do ksztaltu rury 1, dzieki czemu powierzchnie styczne obu tych rur (1 i 35) stykaja sie ze soba zupelnie szczelnie. Na zewnetrznej scianie rury 35 umieszczony jest szereg kanalów, przez któ¬ re prowadzi sie zimny srodek oziebiajacy, który sluzy do oziebiania gazów oraz rury 1 do zadanej temperatury. Na fig. 4 rura 35 zastapiona jest przez dwie rury 36 i 37. W obu podanych postaciach wykonania, do¬ brze jtest powierzchnie stykajace sie z ga¬ zami zaopatrzyc w klamry lub rowki. Ten typ chlodnicy zapobiega bezposredniemu zetknieciu sie gazów z wewnetrzna po¬ wierzchnia rury 1. W opisanych tu przy¬ kladach gazy przeplywaja szesciokrotnie przez górna czesc rury, w której odbywa sie reakcja jak równiez i odzyskiwanie cie¬ pla; mozna jednak zbudowac aparaty, w których gazy przeplywaja przez te prze¬ strzen jeszcze wiecej razy. Tak wiec, np. gazy zamiast przeplywac droge, opisaiia w zwiazku z fig. 1 i 2 i zaznaczona schema¬ tycznie na fig. 5 i 8, moga plynac inaczej, a mianowicie, jak to wyobrazono schematycz¬ nie na fig. 6 i 7. Postaci wykonania urza¬ dzenia, odpowiadajacych fig. 6 i 7, nie wy¬ obrazono na rysunku, poniewaz latwo je od- rysowac na zasadzie danych, wynikajacych z opisu fig. 1 i 2, W dotad opisanych odmianach wyja¬ sniono sposób zastosowania wynalazku w przypadku uzycia rury, utworzonej z sze¬ regu wspólsrodkowych przestrzeni, z któ¬ rych srodkowa zawiera ogrzewacz elektrycz¬ ny i otoczona jest przestrzenia pierscienio¬ wa, zawierajaca katalizator, przyczem ta ostatnia otoczona jest innemi przestrzenia¬ mi pierscieniowemi. Jednak wynalazek ni- ¦*- 3 —niejszy z równem powodzeniem mozna sto¬ sowac do rur o budowie róznej od postaci podanej w opisie niniejszego wynalazku.Korzysci wynikajace ze stosowania apara¬ tu, wedlug wynalazku, sa nastepujace: zmniejszenie kosztów urzadzenia zarówno dlatego* ze cena kosztu jednego takiego a- paratu jest zawsze nizsza od sumy kosztów aparatów przezen zastapionych, jak i dla¬ tego, ze zajmowana przezen przestrzen jest w praktyce taka sama, jaka w urzadzeniu o takiej samej sprawnosci zajmuje sama ru¬ ra katalizatorowa; dalej prostota urzadze¬ nia, poniewaz wylaczone sa wszystkie przewody, które w zwyklych cyklach syn¬ tetycznych sluza do laczenia poszczegól¬ nych aparatów; poza tern duza latwosc ze¬ spolenia wszystkich urzadzen kontroluja¬ cych i regulujacych jednostki syntetycznej, dzieki czemu zaoszczedza sie duzo pracy.Wreszcie nalezy wymienic znaczne zmniej¬ szenie oporu podczas krazenia gazów, dzie¬ ki czemu oszczedza sie wiele energ j i. PL