Znane szybkotnace stale zawierajace kobalt, chrom i wolfram lub ich równowaz¬ niki maja te wady, ze trudno je obrabiac na goraco oraz ze daja duzo odpadków, za¬ równo przy otrzymywaniu, jak i przy pracy.Okazalo sie, ze te niedogodnosci calko¬ wicie znikaja, jezeli zawartosc chromu w tej stali jest bardzo mala. Dotychczas uwaza¬ no chrom w zawierajacych kobalt szybko¬ tnacych stalach za niezbedny skladnik sto¬ pu, natomiast wedlug wynalazku okazuje sie, ze, mimo bardzo malej zawartosci chromu, sprawnosc tych stali jest zupelnie równa sprawnosci dotychczasowych szybkotnacych stali kobaltowych, zawierajacych wieksze ilosci chromu.Wynalazek niniejszy polega na tern, ze zawartosc chromu zostaje znacznie obnizo¬ na, a mianowicie ponizej granicy, która by¬ la dotychczas uwazana za niezbedna dla szybkotnacych stali kobaltowych. Wedlug wynalazku zawartosc chromu zostaje obni¬ zona ponizej 1,5%.Okazalo sie, ze przy tego rodzaju stali, przy przerobie bloków na bloki o mniej¬ szym przekroju i w dalszym ciagu na pre¬ ty, uzyskuje sie wynik o pare procent lepszy^pod wz&\yjpm rcatftwppsci procesu, niz (przy "lakim samym procesie roboczym, w przy- :j padku uzycia tznanych stali chromqyrOTW framowo-kobaltowych. Okazalo cie nastep¬ nie, ze przy obróbce stali ^edlug niniejsze-: go wynalazku mozna uniknac zarzenia pe dokonanem kuciu, otrzymujac mimo tp pre¬ ty stalowe pozbawione wystepujacej \£ ta¬ kich przypadkach kruchosci. Usuniecie nie¬ zbednego dotychczas wyzarzenia stanoMR równiez wazne uproszczenie i powoduje zmniejszenie }tefatqj«y.Przy wyrobie ostrzy znane szybkotnace stale kobaltowe nastr^p$a|a nai^at speciali-, stom znaczne trudnojci, jjdyz s\a\ przy wstepnem kuciu ostrzy czesto peka. Trud¬ nosc ta zwieksza sie jeszcze bardziej przy cieplpeip ^iktp^aniu stali, zaopatrzonej w ostrza, gdyz zarówno przy utwardzaniu, jak równiez i przy niezbednem dotychczas przy obróbce stali chromowo-wolframowo-kfjb§iT towych odpuszczaniu, stal czesto FM&afo, skutkiem czego stawala sie niezdatna do dalszego uzytku. Te zjawiska w znacznym stopniu wplywaly ujemnie, ze wzgledów ekonomicznych, na stosowania znanych szybkotnacych stali chromowo-wolframo- wo-kobaltowych i to zarówno pczy qtrzy- mywaniu, jak i przy przeróbce. C^ti^fei stali wykonanej wedlug wynalazku nie wy¬ kazuja powyzszych wad. JNawet przy wielo- krotnem przekuwaniu, co zreszta bylo do- tychczas niemozliwe, stal nie peka. l}otych©*as cieplny przerób szybkotna¬ cych stali, a zwlaszcza szlachetnych stali ora* kobaltowych szybkotnacych stali wyko¬ nywane bardzo ostroznie w kilku fazach featfz. np. „Stahl \md Eisen" str. P 21/1), podczas gdy gatunki stali wedlug wyna¬ lazku mozna, bez specjalnych ostroznosci, a nawet, np. w jednym procesie roboczym („w jednem grzaniu"), wykuwac znacznie dluzej, niz na te pozwalala znana dotych¬ czas szybkotnaca stal kobaltowa.Korzysci pod wzgledem cieplnej obrób¬ ki i zmniejszone; ilosci odpadków sa naj¬ wyrazniejsze wtedy, gdy stal praktycznie nie zawiera chromu, to jfcst zawiera chrom w takicjj ilosciach, które mozna uwazac tyl¬ ko jako zanieczyszczenie, a wiec slady chromu.Z gospodarczego punktu widzenia prze¬ rób stopionych odpadków i przerób sklad- |u)yj$w stopowych wymagaja, aby zawar¬ tosc chromu w gotowym produkcie wynosi¬ la okolo 0,5%, celem unikniecia koniecz¬ nosci wyboru zbyt kosztownych skladni¬ ków stqpi. @atui*ki;.rtaK S tikazawartoscia chromu wykazuja pod wzgledem cieplnej otpójtd^ w pocc^o?ijiu ze znanemi gatunka¬ mi szy|koti\^cych jtal^ kobaltowych, zawie¬ rajacych ponad 2%, a nawet ponad 3% chromu, liczne zalety o duzem znaczeniu praktycznem. Wspomniane zalety zmniej¬ szaja sie stopniowo wraz ze wzrostem za¬ wartosci chromu, jednakze jeszcze przy pcai^ie 1 % sa bardzo duze. Stwierdzono, ze cfeffóieie wlasnosci przy przerobie ciepl¬ nym i zimnem formowaniu, wzglednie przy cieplnem traktowaniu stali, zanikaja stop¬ niowo, przyczem wystepuje wrazliwosc sta¬ liaa ta cieplne traktowanie i zwykle inne wady znanych szybkotnacych stali chromo- M^-yirolfraipowo-kobaltowych w miare zwiek- aza^a 494^^u chromu.Niniejszy wynalazek obejmuje równiez gatunki stali o zawartosci chromu 1,5%, gdyz nawet taka stal jest bardziej warto¬ sciowa w porównaniu se zaaoemi gatun¬ kami.Stosowanie wynalazku \<&sX tuasalezn? od obecnosci innych skladników w skipie, których obecnosc i ilosci moga ulegac jak najwiekszym zmianom, odpowiednio da doswiadczen ze znanemi gatunkami szybko¬ tnacej stali kobaltowej. Zaleznie od pozo¬ stalego skladu oraz przerabianego materja- lu szybkotnaca stal kobaltowa, która stano¬ wi przedmiot niniejszego wynalazku, mez¬ na po utwardzeniu odpuszczac.Przytoczone wyniki analizy daja przy¬ klady postaci wykonania wynalazku. - 2 -C. Cr. W. V. Mo. Co. Ta. 1,21 0,97 1,00 0,88 0,90 0,59 1,03 0,16 — 0,08 0,24 0,16 0,66 0,93 22,09 19,82 19,33 18,16 16,90 18,10 18,67 1,64 1,64 1,74 1,54 1,51 1,72 1,33 0,36 1,06 0.41 0,90 0,13 — 0,75 18,91 10,81 9,40 13,54 3,45 13,19 12,01 2,13 0,17 0,81 0,97 0,09 — 1,30 Powyzsze przyklady wykonania w zad¬ nym przypadku nic ograniczaja istoty wy¬ nalazku.Jak widac, zawartosc kobaltu moze sie wahac w szerokich granicach. Pozostale skladniki stopu, np. wanad, molibden, tan¬ tal, tytan, uran, bor, beryl i podobne, moga stanowic badz skladniki towarzyszace, to jest znajdowac sie wbrew zyczeniu, jako zanieczyszczenia, badz tez w odpowiednich wiekszych ilosciach jako celowe dodatki, sluzace do specjalnych celów.Usuniecie wedlug wynalazku tych nie¬ dogodnosci, jakie sa wlasciwe normalnie topionym gatunkom chromowych stali, po¬ siada wielkie znaczenie praktyczne i gospo¬ darcze, niezaleznie od tego, czy przez od¬ powiednie dodatki skladników stopu, jak np. wanadu, tantalu, uranu, tytanu, berylu i podobnych, lub przez dobór odpowied¬ nich stosunków ilosciowych poszczególnych wplywajacych na jakosc stali dodatków, otrzymuje sie np. gatunki stali o zwiekszo¬ nej sprawnosci lub o innych specjalnych wlasnosciach. PL