PL15353B1 - - Google Patents

Description

Przedmioty wyikonane z zelaza zlewne¬ go lub stali, zwlaszcza w stanie nieco kru¬ chym, talk zwanym „zestarzalym", maja te niedogodnosc, iz, bedac atakowane przez slabo reagujace ciecze (np. goracy 45%- owy lug sodowy, alkaliczna wode zasilajaca kotly) przez pary lub gazy (np. gazy amo- njakalne), staja sie bardzo kruche. Wyna¬ lazek ma na celu usunac powyzsza niedo¬ godnosc. Cel ten w mysl wynalazku osiaga sie, stosujac do wytwarzania przedmiotów wspomnianych malozaisobne (ubogie) w we¬ giel (zawierajace do 0,4% C) zelazo zlew¬ ne lub stal, w których osadzajace sie chet¬ nie, w miejscach rozgraniczajacych ziarna, ciala (tlen, zwiazki tlenowe, siarka, wegiel i t. d.) bylyby nie dopuszczone do osadza¬ nia.Okolicznosc,—dlaczego nie dopuszczajac do osadzenia sie cial wspomnianych w miej¬ scach rozgraniczajacych ziarna, usuwa sie niedogodnosc wynikajaca z kruchosci zela¬ za zlewnego lub stali, mozna, byc moze, ob¬ jasnic w sposób nastepujacy. Obecne zwy-kle w zelazie zlewnem lub stali ciala (tlen, zwiazki tlenowe, siarka, wegiel i t. d.) maja sklonnosc do osadzania sie w miejscach roz¬ graniczajacych ziarna, przyczem tworza o- ne tam badz blony oddzielajace poszczegól¬ ne ziarna, badz tez male gniazda, co juz sa¬ mo przez sie zmniejsza nieco spoistosc ze¬ laza lub stali. Skoro wiec podobne zelazo lub stal poddac dzialaniu, np. goracego 45% -owego lugu sodowego, natenczas ten ostatni, przenikajac wzdluz granic ziarn, rozpuszcza tlen i w ten sposób rozluznia spoistosc poszczególnych ziaren. Wskutek tego, nawet po uplywie stosunkowo krót¬ kiego czasu, wystepuje znaczne zmniejsze¬ nie wytrzymalosci na uderzenia, czego w technice obawiaja sie jako tak zwanej kru¬ chosci lugowej. Podobnie przebiega zjawi¬ sko przy dzialaniu par lub gazów. Skoro dziala np. igoracy (o temperaturze okolo 500°C) wodór pod Wysokiem cisnieniem, natenczas przenikajacy wzdluz granic ziarn wodór tworzy z weglem, wystepujacym tam w postaci perlitu, lotne zwiazki weglo¬ wodorowe, które unosza z soba z granic miedzy ziarnami wegiel, wskutek czego w budowie tworza sie jakby male otworki. I w tym wypadku wiec stal lub zelazo zaata¬ kowane staje sie w krótkim czasie kruche.Podobna kruchosc moze wystapic równiez, skorow miejscach miedzy ziarnami zostanie rozpuszczona wskutek dzialania par lub ga¬ zów znajdujaca sie tam siarka. We wszyst¬ kich tych wypadkach zamiast normalnej wytrzymalosci na udarnosc wystepuje kru¬ chosc, która objawia sie dopiero wskutek przebiegajacego samo przez sie przy uzy¬ ciu przedmiotów usuwania sie cial rzeczo¬ nych z granic miedzy ziarnami. Skoro wiec ciala rzeczone zostana uprzednio (t. j. przed uzyciem stali lub zelaza) niedopu¬ szczone do osadzania sie w miejscach mie¬ dzy ziarnami lub tez z tych ostatnich usu¬ niete np. w sposób wskazany ponizej, naten¬ czas miedzy ziarnami wytworzy sie daleko scislejsza spoistosc (nieprzerwana przez blony lub gniazda). Ciecze, pary i gazy, wchodzace w gre, maja wobec tego bardzo ograniczona mozliwosc lub tez nie moga zu¬ pelnie przenikac wzdluz granic ziarn wglab tworzywa i W ten sposób rozluzniac spoi¬ stosc miedzy ziarnami. Pierwotna wytrzy¬ malosc na uderzenia wobec tego nie zmniej¬ sza sie znacznie równiez przy dluzszem dzialaniu cieczy, par lub gazów.Tlen i zwiazki tlenowe mozna nie dopu¬ scic do osadzania sie w miejscach rozgrani¬ czajacych ziarna, np. odtleniajac zelazo lub stal w stanie stopionym tak dalece, aby wskutek zjawiajacej sie kruchosci nie wy¬ stepowalo zmniejszenie wytrzymalosci na uderzenia (porównaj patent Nr 11707).Skoro rozchodzi sie o zelazo lub stal w stanie stalym, w których ciala rzeczone juz sie osadzily w miejscach miedzy ziarnami, natenczas, ogrzewajac zelazo lub stal do temperatury powyzej okolo 650°C, a na¬ stepnie ochladzajac je i ewentualnie wy¬ grzewajac do 750°C, ciala rzeczone z zela¬ zem tworza roztwór staly i w tym stanie sa utrzymane; wegiel mozna przeprowadzic zapomoca zarzenia 7300|C w weglik w postaci ziarnistej i w ten spbsób usunac go w stopniu znacznym z miejsc miedzy ziarnami. Skoro ciala wspo¬ mniane powyzej znajduja sie z zelazem w stanie roztworu stalego, wzglednie zawiera¬ ja wegiel w postaci ziarnistego weglika, wtenczas ciecze, pary i gazy praktycznie nie maja moznosci wylugowac je z miejsc miedzy ziarnami i wywolac w ten sposób kruchosc.Gzy powyzej przytoczone wyjasnietnia ostoja sie w szczególach badaniom nauko¬ wym, to jest jeszcze rzecza nie ustalona. W kazdym badz razie próby wstepnie wykaza¬ ly, iz próbki zelaza i stali, obrobione w spo- cób wskazany, po dluzszem dzialaniu na nich, np. 45%-owego goracego lugu sodo¬ wego, wykazaly pierwotna spoistosc, pod¬ czas gdy inne próbki o takim samym skla¬ dzie, które nie byly obrobione w sposób, — 2 -stanowiacy przedmiot wynalazku niniejsze¬ go, i które byly poddane w taki sam spo¬ sób dzialaniu lugu sodowego, juz w krótkim czasie ulegly zniszczeniu wskutek wytwa¬ rzania sie rys. PL

Claims (3)

1. Zastrzezenia patentowe. 1. ; Sposób uodporniania zawierajacego malo wegla zelaza zlewnego lub stali na dzialanie slabo reagujacych cieczy (np. lu¬ gów, wody zasilajacej kotly), par i gazów (np. gazów amonjakalnych), znamienny tern, ze ciala, osadzajace sie chetnie w miej¬ scach rozgraniczajacych ziarna (np. tlen, zwiazki tlenu, wegiel, siarka i t d.) zostaja usuwane z miejsc rozgraniczajacych ziarna przez odtlenienie wedlug patentu Nr 11707 lub przez obróbke cieplna.
2. 2. Sposób wedlug zastrz. 1, znamienny tern, ze zelazo zlewne lub stal zostaja o- chladzane, poczawszy od temperatury po¬ wyzej 650°C, i ewentualnie nastepnie napu¬ szczane do temperatury 750°C.
3. 3. Sposób wedlug zastrz. 1, znamienny tern, ze zelazo zlewne lub stal zostaja wy¬ zarzane przy temperaturze mniej wiecej 730°C, w celu usuniecia wegla z miejsc roz¬ graniczajacych ziarna. F r i e d. Krupp A k t i e n g e s e 11 s c h a f t. Zastepca: Inz. dypl. M. Zoch, rzecznik patentowy. Druk L. Befluslawskiego I Skf, Warszawa. PL