Stosowane dotychczas sposoby dobywa¬ nia plynów, (np. ropy naftowej), z otworów wiertniczych polegaja przewaznie na tloko- waniu, czyli dobywaniu pewnych objetosci ropy zapomoca tloka, zapuszczanego do ru¬ ry wiertniczej i wyciaganego od czasu do czasu na powierzchnie ziemi. Odmiana tego sposobu jest tlokowanie z napompowywa- niem. Poza tern uzywa sie tez pomp, umie¬ szczonych w dolnej czesci rury wiertniczej, a które sa poruszane zgóry zerdziami.Podane sposoby dobywania sa kosztow¬ ne i nieekonomiczne, gdyz dzialaja one z przerwami i jednostronnie, wymagaja du¬ zych silników, powodujacych wskutek gwal¬ townych szarpan szybkie zuzywanie sie sto¬ sowanych lin lub zerdzi, a wreszcie powo¬ duja strate czasu wskutek ustawicznych przerw w dzialaniu.Przedmiotem wynalazku jest sposób do¬ bywania plynów, zwlaszcza ropy naftowej z parafina, z otworów wiertniczych, umozli¬ wiajacy unikniecia wymienionych niedogod¬ nosci. Wynalazek polega na tern, ze znajdu¬ jacy sie w otworze wiertniczym plyn, (np. ropa naftowa z parafina) przylepia sie do ciegna (np. liny z wezlami) bez konca, wpu¬ szczonego zamknieta petlica do otworu, a wprawianego w ustawiczny ruch okrezny.Plyn, zabrany zapomoca pasma ciegna, po¬ ruszajacego sie wgóre, bywa zeskrobywany, scierany lub wyciskany w czesci górnej, znajdujacej sie na powierzchni ziemi, i sply¬ wa do szczelnego naczynia, a z tegoz — do zbiornika.Przyrzad wedlug wynalazku, sklada sie z ciegna z wezlami, (np. liny konopno-ma- nillowej, liny drucianej lub liny konopno-manillowej z dusza druciana) w postaci pe¬ tlicy bez konca, umieszczonej w mrze wiert- niczej,, a poruszanej okreznie zapomoca gór¬ nego krazka napednego. Krazek ten jest u- mieszczony w oslonie szczelnej, a zwisa¬ jace w rurze ciegno jest napinane zapomoca dolnego krazka ruchomego, odpowiednio o- krazonego. W celu uniemozliwienia skreca¬ nia sie petlicy z ciegna w otworze wiertni¬ czym, umieszcza sie jedno pasmo tego cie¬ gna, a mianowicie pasmo, poruszajace sie wgóre, w osobnej rurze, siegajacej od oslo¬ ny dolnego krazka do szczelnej oslony krazka napednego. Rura ta przeciwdziala równiez skutecznie zbyt predkiemu opada¬ niu plynu z pasma, poruszajacego sie wgóre.W górnej oslonie znajduja sie przyrza¬ dy do wyciskania, zeskrobywania lub scie¬ rania ropy z ciegna. Oprócz tego w oslonie tej moze znajdowac sie zespól klinów, u- mozliwiajacy schwytanie pasma opadajace¬ go w razie zerwania sie ciegna w rurze.Do napedzania liny niezbedny jest sil¬ nik o mocy 5 — 15 KM (zamiast dotychczas stosowanych o mocy 90 — 150 KM), wsku¬ tek wywazenia wagi ciegna, co w kopalniach ropy naftowej dotad nigdy nie mialo miej¬ sca. Poza tern lina dzieki ciaglosci dzialania i równomiernemu stalemu obciazeniu nie podlega silom szarpiacym, wskutek czego trwa dluzej, anizeli w urzadzeniach do¬ tychczas znanych. Wreszcie zespól klinów, chwytajacy line w razie jej zerwania sie, zapobiega skutecznie wpadnieciu tejze liny do otworu, co obecnie czesto naraza wlasci¬ cieli kopaln na zmudne i kosztowne prace ratownicze.Na rysunku uwidoczniono tytulem przy¬ kladu przyrzad, sluzacy do wykonywania sposobu wedlug wynalazku.Fig. 1 przedstawia czesciowo widok boczny, a czesciowo przekrój pionowy gór¬ nej czesci przyrzadu, fig. 2 — przekrój wzdluz linji A—B^C—D na fig. 1, fig. 3 — czesciowo widok boczny, czesciowo prze¬ krój pionowy dolnej czesci przyrzadu, fig. 4 — przekrój pionowy przez dolna o- slone.Na fig. 5 pokazano przekrój wzdluz li¬ nji E—F na fig. 2, na fig. 6 — przekrój wzdluz linji G—H na fig. 2. Fig. 7 przed¬ stawia line wezlowa, a fig. 8 i 9 przedsta¬ wiaja odmiane wykonania dolnej sprezy¬ ny w dwóch rzutach.Na rurze wiertniczej i jest umieszczona szczelna oslona a, w której obraca sie kra¬ zek linowy 6, opasany lina bez konca e. Li¬ na ta tworzy dwa pasma bez konca, z któ¬ rych jedno (na fig. 1 lewe) posuwa sie zawsze wgóre (strzalka y), a drugie wdól (strzalka x). Oba pasma sa zawieszone w rurze i równolegle, a mianowicie wskutek odpowiedniego odchylenia pasma powraca¬ jacego zapomoca krazka linowego l. Do na¬ pedu krazka b moze sluzyc np. tarcza pa¬ sowa c, lub tez chwilowo korba reczna s.Lozyska walu, na którym jest osadzony wa¬ lek krazka b, sa umieszczone na odpowied¬ niej ramie w.Dolna czesc petlicy, utworzonej z ciegna e, jest obciazona krazkiem /, umieszczonym w oslonie k o dostatecznej wadze. Pod o- slona k jest umieszczona sprezyna m, roz¬ pierajaca sie z pewna sila o wewnetrzna powierzchnie rury wiertniczej i. Sprezyna m przeciwdziala obracaniu sie oslony k w rurze i wskutek skrecania sie liny e. Na fig. 8 i 9 uwidoczniono odmienne nieco wyko¬ nanie sprezyny m, zaopatrzonej w rolki naciskowe w, w'.Wlasciwe ciegno e moze byc wykonane jako lina manillowa z wezlami (fig. 7), je¬ zeli otwór wiertniczy nie jest gleboki. Przy glebokich otworach sa odpowiedniejsze liny konopno-manillowe z wezlami, zaopatrzone wewnatrz w rdzen z linki stalowej, lufo tez liny wylacznie stalowe.W celu zapobiezenia zbyt szybkiemu o- padaniu plynu (ropy naftowej) z pasma, przesuwanego wgóre, umieszcza sie pasmo to w rurze h, siegajacej od dolnej oslony k do górnej oslony a. Rura h obejmuje line e — 2 —z niewielkim luzem, i przeciwdziala równiez skrecaniu sie jej, a oprócz tego pozwala za¬ bierac czesc plynu, sciekajacego z górnych wezlów, zapomoca wezlów nastepnych.Plyn, zabrany wgóre, zapomoca liny e, oddziela sie od niej w oslonie a (fig. 1 i 2) zapomoca z obu stron naciskajacych na nia rolek d. Do zeskrobywania ropy moze slu¬ zyc skrobaczka gumowa p. Ropa sciekajaca odplywa otworem n w oslonie a do zbiorni¬ ków, w których oddzielaja sie z niej gazy naftowe.W miejscu, w którem oba pasma liny e przechodza przez otwory spodniej scianki oslony a, umieszczony jest zespól klinów, sluzacy do chwytania liny w razie jej ze¬ rwania sie w któremkolwiek miejscu. Ze¬ spól ten sklada sie np. z klinów g, g', za¬ opatrzonych nazewmatrz w naciecia, a opie¬ rajacych sie wewnetrznemi ukosnemi boka¬ mi o skosne scianki klina dwuspadowego u.W razie zerwania sie liny, kliny g, g' opa¬ daja i zakleszczaja line, zapobiegajac jej wpadnieciu do otworu wiertniczego. PL