Wynalazek dotyczy sposobu wytwarza¬ nia zelatynujacych koloidów (klej, zelaty¬ na, dekstryna lub podobne ciala) w postaci plytek, precików i podobnej zapomoca wy¬ lewania cienkich pasm wrzacej masy koloi¬ du na ruchome powierzchnie chlodzace bez konca i nastepnie przez ucinanie tych ply¬ tek lub precików. Do wytwarzania pasm z masy koloidu stosowano dotad bebny chlo¬ dzace lub chlodzace tarcze obrotowe z wy- cietemi rowkami. Z wplywajacych do row¬ ków cienkich pasm powstaja przy obrocie powierzchni chlodzacych paski koloidu u- ksztaltowane odpowiednio do przekroju rowków i posiadajace wypukla powierzch¬ nie. Przy rowkach w ksztalcie rynienek po¬ wstaja zatem paski o przekroju soczewko¬ wym, czyli o stosunkowo duzym przekroju.Równiez przy innym ksztalcie przekroju rowków otrzymuje sie tak grube paski, ze ich rdzen tylko bardzo powoli zelatynuje, czyli napól tezeje. W celu osiagniecia zze- latynowania wystarczajacego do zdejmowa¬ nia pasm konieczny jest zatem powoli obra¬ cajacy sie beben o duzej srednicy. Gdy pa¬ sma na mniejszym bebnie rowkowanym nie zzelatynuja sie wraz z swym rdzeniem, to zrywaja sie czesto przy zdejmowaniu i po¬ woduja przerwy w ruchu. Przy szybkiem i silnem chlodzeniu pasm tych tak, aby je mozna bylo zelatynowac na bebnie o mniej¬ szej srednicy, przylepiaja sie one lub „za-•Cmarzaja" w rowkach* Przy wyjmowaniu ich zrywar$ie talf duzo.4asków, ze wyrób nie¬ przerwany jest niemozliwy.Gdy z tej przyczyny juz w krajach o u- miarkowagym klimacie konieczny jest be¬ ben o stosunkowo duzej srednicy, to przy stosowaniu tego sposobu nalezaloby uzyc w krajach o cieplym klimacie lub krajach tro¬ pikalnych bebny o bardzo duzej srednicy, np. do 5 m. Bebny o takiej srednicy sa nie- tylko drogie i z powodu ich wielkosci i cie¬ zaru uciazliwe w transporcie, lecz wymaga¬ ja nadto kosztów transportowych, a do usta¬ wienia ich bylyby konieczne specjalne bu¬ dynki fabryczne, gdyz w zwyklych budyn¬ kach fabrycznych nie byloby dla nich dosc miejsca. Naped tak olbrzymich bebnów wy¬ magalby równiez bardzo silnej maszyny na- pednej.Toczace sie na walkach chlodzacych pa¬ sy metalowe bez konca, które nie wymagaja tak duzo miejsca, nie moga byc zaopatry¬ wane w stale rowki, albowiem rowki te nie moga sie zginac na obwodzie walków.Sposób- wytwarzania pasm koloidowych w postaci plytek, precików i podobnej we¬ dlug wynalazku polega na tern, ze wrzaca mase koloidowa wylewa sie w postaci cien¬ kich strumieni w znany sposób na gladka, nieposiadajaca rowków, ruchoma po¬ wierzchnie chlodzaca, regulujac przytem wzajemny odstep i lepkosc, temperature, grubosc i wysokosc spadku pasm wrzatku o- raz szybkosc przesuwu i temperature po¬ wierzchni chlodzacej w ten sposób, ze unie¬ mozliwia sie zleWanie boków równolegle tworzacych sie pasm koloidowych. Taki sposób zapobiegania zlewania sie pasm po¬ siada wiele zalet, a mianowicie: 1) mozna wytwarzac ciensze pasma ko¬ loidowe, otrzymujac pozadanej malej sze¬ rokosci plytki lub preciki, gdyz nie potrze¬ buja one wypelniac zadnych wglebien, lecz ksztaltuja sie na gladkiej plaskiej po¬ wierzchni chlodzacej, rozszerzajac sie na boki odpowiednio do lepkosci wrzacej ma¬ sy koloidowej. Bardzo cienkie pasma kaloi- dowe zelatynuja juz po krótkim posuwie na powierzchni chlodzacej. Nie potrzebuje ona zatem byc dluga od miejsca, w którem pasma na nia wplywaja i miejsca, gdzie pa¬ sma zostaja zdejmowane. Wskutek tego wy¬ starczy uzywac mniejsze, tansze i przy mniejszym nakladzie sily obracane cylindry chlodzace lub stoly chlodzace, 2) wskutek pominiecia rowków mozna stosowac zupelnie gladkie pasy chlodzace bez konca, które zwlaszcza,w krajach o cie¬ plym lub tropikalnym klimacie sa lepsze od cylindrów i stolów chlodzacych, albowiem jak wspomniano na wstepie, przy takiej sa¬ mej powierzchni chlodzacej wymagaja mniej miejsca pod wzgledem wysokosci i daja sie równiez latwiej transportowac, 3) odbywajace sie na krótszej drodze, czyli predzej nastepujace zelatynowanie po¬ woduje wieksza wydajnosc urzadzenia, 4) zapobiezenie bocznego stykania sie pasków z czesciami powierzchni chlodza¬ cych wplywa o tyle dodatnio na wyrób, ze boczne krawedzie pasków nie przyklejaja sie do czesci powierzchni chlodzacych a pa¬ ski bez obawy zerwania moga byc latwo zdejmowane z powierzchni, co zapewnia nieprzerwany ruch urzadzenia.Aby przy przecinaniu pasków na plytki lub preciki nie powstawaly przerwy w ru¬ chu, wzglednie nie wytwarzaly sie odlama- ne lub popekane plytki, waznem jest, aby paski wedlug wynalazku byly krojone tak, jak dotad, w stanie zzelatynowanym, nie wtenczas gdy sa juz kruche, lecz w stanie osiagnietym przez wstepne suszenie, w któ¬ rym one nie przyklejaja sie do nozy, a przy¬ tem nie sa jeszcze kruche. Przyklejanie sie do nozy powodowaloby mianowicie stale przerwy w ruchu, podczas gdy paski wysu¬ szone az do kruchosci rozpryskiwalyby sie zupelnie przy odcinaniu.Rysunek przedstawia przyklad wykona¬ nia urzadzenia z bebnami cHodzacemi do wykonywania sposobu wedlug wynalazku. - 2 —Fig. 1 przedstawia urzadzenie w widoku zboku; fig. 2 — w widoku od tylu, a fig. 3— jedna z wytworzonych plytek.Z naczynia a zawierajacego roztwór ma¬ sy koloidowej wyplywa wrzatek b w po¬ staci cienkich strumieni /, regulowanych za- pomoca zaworów c w rurkach wylotowych d, na cylindryczna powierzchnie g wirujace¬ go bebna chlodzacego h. Na tym bebnie two¬ rza sie równolegle paski masy koloidu k, które w punkcie m przechodza na krazkach n, o i przesuwaja sie na tasmie przenoszacej p przez kanal q do suszenia. Za kanalem zwisaja one wolno wdól z walka r i zostaja wprowadzone na powierzchnie s, która je kieruje pod umieszczony na stale nóz /, z którego ostrzem u wspóldzialaja ostrza v obrotowego noza w. Odciete zapomoca tych nozy plytki lub preciki x zbiera sie w znany sposób i suszy.Przez nastawienie szybkospi obrotu noza w mozna ucinac dluzsze lub krótsze kawalki.Takieucinanie po wstepnem suszeniu jest równiez bardzo korzystne w zastosowaniu do pasm koloidowych, powstalych, np.f w wspomnianych na wstepie rowkach chlo¬ dzacych.Gotowe plytki mozna badac na zabar¬ wienie, polysk i przejrzystosc koloidu; roz¬ puszczaja sie w wodzie bardzo szybko, gdyz sa odpowiednio cienkie. PL