Przedmiotem wynalazku jest urzadzenie do dotleniania wody w otwartych zbiornikach wod¬ nych, zwlaszcza w rzekach.Naturalny sposób rozpuszczania sie tlenu w zbiornikach wodnych polega na przenikaniu powietrza w glab wody poprzez powierzchnie zbiornika wody. W przypadku, gdy woda w zbior¬ niku jest zanieczyszczona róznego rodzaju sciekami, doplyw tlenu jest znacznie utrudniony.Taki czescowy lub calkowity brak tlenu prowadzi z kolei do zamierania wszelkiego zycia organicznego w wodzie, a to w konsekwencji prowadzi do dalszego zanieczyszczania sie zbiornika z woda. Tlen do zbiornika z woda mozna doprowadzic w sposób sztuczny. Najczesciej stosowanym sposobem jest wtlaczanie pod powierzchnie wody sprezonego tlenu lub sprezonego powietrza wraz z zawartym w nim tlenem. Tego rodzaju próby dotleniania odbywaja sie na przyklad w niektórych miastach lezacych nad rzeka Wisla. Sposób ten jest bardzo kosztowny a efektywnosc jego jest mala, ze wzgledu na fakt, ze czesc sprezonego powietrza, nieropuszczonego w wodzie, ulatnia sie do atmosfery.W rozwiazaniu wedlug wynalazku, urzadzenie do dotleniania wody zawiera co najmniej trzy promieniowe ramiona umieszczone na obrotowej osi usytuowanej ponad powierzchnia wody.Ramiona wyposazone sa na swych koncach w zbiorniki w postaci pustych w srodkupojemników.Zbiorniki te maja od strony zanurzania sie w wode co najmniej dwa otwory odpowietrzajace.Korzystnymjest, jesli zbiorniki na koncu ramion maja postac wydrazonych kul lub zamknietych walców. Urzadzenie moze byc wyposazone w dodatkowy uklad napedu osi, do której zamocowane sa ramiona.Rozwiazanie wedlug wynalazku umozliwa doprowadzenie powietrza pod powierzchnie wody w rzece z wykorzystaniem energii kinetycznej plynacej wody. Dotlenianie moze odbywac sie w sposób ciagly. Urzadzenie jest proste w budowie i praktycznie niezawodne w dzialaniu. Charakte¬ ryzuje sie równiez duza trwaloscia.Wynalazek zostanie blizej przedstawiony w przykladzie wykonania na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia schemat urzadzenia w widoku z boku, a fig. 2 — poszczególne fazy ruchu obrotowego jednego z ramion urzadzenia.2 149 057 Urzadzenie zawiera osiem ramion 2 osadzonych promieniowo na obrotowej osi 3. Na koncach ramion 2 znajduja sie zbiorniki 1 puste w7 srodku. Zbiorniki 1 posiadaja odpowiednio wykonane otwory odpowietrzajace. Kolowrotek taki, zanurzony czesciowo w wodzie, dzieki energii pradu rzeki obraca sie dookola osi 3 powodujac zanurzanie i wynurzanie zbiorników 1, umieszczonych na ramionach 2. Poszczególne fazy pracy ramion 2 i zbiorników 1 przedstawione sa na fig. 2 rysunku.W zbiorniku 1 z jednej strony znajduja sie male otwory, dzieki którym powietrze z otoczenia dostaje sie do wnetrza zbiornika 1. Taka sytuacja przedstawiona jest na fig. 2a rysunku. Ramie 2 kolowrotka obracajac sie wraz ze zbiornikiem 1 z powietrzem zostaje zanurzone pod powierzchnia wody (fig. 2b rysunku). Woda z rzeki tylko czesciowo (lub wcale) nie moze dostac sie do wnetrza zbiornika 1, gdyz znajdujace sie w zbiorniku 1 powietrze nie moze z niego sie wydostac. Przy dalszym jednak obrocie (zbiornik 1 zostaje glebiej zanurzony) polozenie otworów w zbiorniku wzgledem powierzchni wody ulega zmianie (fig. 2c rysunku) tak, ze woda z rzeki moze dostac sie do zbiornika 1 i wyprzec stamtad powietrze. Powietrze wydostaje sie na powierzchnie wody, po drodze jednak ulega rozpuszczeniu w niej. W tym czasie nastepuje proces dotleniania wody.Przy dalszym obrocie ramion (fig. 2d rysunku) nastepuje calkowite wyparcie powietrza tak, ze w zbiorniku 1 znajduje sie tylko woda. Wskutek dalszego obrotu ramion 2 zbiornik 1 napelniony woda znajduje sie w powietrzu nad powierzchnia wody. W pewnym polozeniu, na odpowiedniej wysokosci woda zacznie wylewac sie ze zbiorników 1 z powrotem do rzeki. Warto zaznaczyc, ze woda ta, spadajac do wody cienkimi strugami równiez w powietrzu bedzie sie dotleniac. Na miejsce wylewajacej sie wody zaczyna wplywac powietrze i przy pewnym polozeniu ramion 2 w zbiorniku 1 bedzie znajdowalo sie samo powietrze, a sytuacja bedzie taka jak na fig. 2a rysunku, tzn. znajdzie sie w punkcie wyjsciowym, a dalej proces bedzie powtarzal sie cyklicznie. Umieszczone na poszczegól¬ nych ramionach 2 zbiorniki 1 beda pracowaly wzgledem siebie w sposób opózniony w fazie tak, ze praktycznie dotlenianie wody w rzece bedzie odbywalo sie w sposób ciagly i staly w czasie. Dla zwiekszenia skutecznosci dzialania urzadzenia w przypadku stosowania go w zbiornikach, w których prad wody jest niewielki, nalezy os 3 urzadzenia wyposazyc w dodatkowe urzadzenie napedowe.Zastrzezenia patentowe 1. Urzadzenie do dotleniania wody w otwartych zbiornikach wodnych, zwlaszcza w rzekach, zawierajace co najmniej trzy promieniowe ramiona umieszczone na obrotowej osi usytuowanej ponad powierzchnia wody, znamienne tym, ze na koncach ramion (2) ma zbiorniki (1), w postaci pustych w srodku pojemników, wyposazonych od strony zanurzania sie w wode w co najmniej dwa otwory odpowietrzajace (4). 2. Urzadzenie wedlug zastrz. 1, znamienne tym, ze zbiorniki (1) maja postac kul. 3. Urzadzenie wedlug zastrz. 1, znamienne tym, ze zbiorniki (1) maja postac zamknietych walców. 4. Urzadzenie wedlug zastrz. 1, znamienne tym, ze do osi (3) ramion (2) podlaczone jest urzadzenie napedzajace.149 057 *- - _- —y TV ^\\ * r (v j) * 1 y^^ < i « is ^^\ i * ii 11 1 § \V JJ FIG.1 2 d A — F — — *u- I — 0 - — 0 - I ^ ~ i v -¦" & — ^^ — ^/ \ -^~ —~~ Jn \SirZ-zJ/ f V — _ — — — — FIG.2 PL