Przedmiotem wynalazku jest pneumatyczne urzadzenie do glebokiego wiercenia, zwlasz¬ cza do wielowrzecionowych automatów tokarskich* Znane jest z opisu patentowego RFN nr 2 535 718 pneumatyczne urzadzenie do glebo¬ kiego wiercenia dla wielowrzecionowych automatów tokarskich, zawierajece wiertarske jednost¬ ke oraz uklad do okresowego wycofywania wiertarskiego wrzeciona podczas usuwania wiórów.Uklad ten posiada pneumatyczny silownik napedzajacy wrzeciono za posrednictwem mechanicznej przekladni zwielokratniajecej sile pneumatycznego silownika* W znanym rozwiezaniu wiertarske jednostke stanowi wlertarskie wrzeciono osadzone obrotowo w tulei zamontowanej przesuwnie w napedzanej obudowie, która usytuowana jest przesuwnie w prowadnicy umocowanej trwale do wzdluz¬ nego suportu* Mechaniczna przekladnie stanowi tu mechanizm korbowy, którego korbowód jest poleczony przegubowo, bezposrednio do wrzecionowej tulei, zas korba jest osadzona na wspólnej osi z zebatym kolem* Kolo to jest zazebione z zebatke uruchamiane za pomoce pneumatycznego silownika* Na obydwóch koncach tego silownika usytuowane se hydrauliczne amortyzatory do tlu¬ mienia energii tloka w jego skrajnych polozeniach* Mechanizm korbowy oraz pneumatyczny silow¬ nik umieszczone se wraz z jednostke wiertarske we wspólnej obudowie* Znane jest takze hydrauliczne urzedzenie do glebokiego wiercenia, znajdujece zasto¬ sowanie w wielowrzecionowych automatach tokarskich, zawierajece wiertarske jednostke zamonto¬ wane na napedzanym przesuwnie wzdluznym suporcie oraz uklad do okresowego wycofywania wiertar¬ skiego wrzeciona* W rozwiezaniu tym, wiertarske jednostke stanowi wrzeciono osadzone obrotowo w tulei usytuowanej przesuwnie w obudowie umocowanej trwale do wzdluznego suportu. Uklad do okresowego wycofywania wiertarskiego wrzeciona stanowi hydrauliczny silownik zaopatrzony w przedniej czesci w kompensacyjny tlok spelniajecy role amortyzatora energii glównego tloka* W jego tloczysku, uksztaltowanym w postaci tulei jest osadzone wiertarskie wrzeciono. Hydra¬ uliczny silownik jest poleczony przewodami, poprzez regulacyjny zawór, z hydraulicznym agre- 148 9512 148 951 gatem dostarczajacym olej do cylindra kompensacyjnego tloka oraz do komór glównego silownika* Podczas glebokiego wiercenia wiertlo przemieszcza sie ze stale predkoscia równe predkosci przesuwu wzdluznego suportu oraz dodatkowo wykonuje szybki okresowy ruch zwiazany z wycofaniem i powrotem wiertla do obrabianego przedmiotu* W celu unikniecia zniszczenia wiertla na skutek uderzenia w obrabiany przedmiot, podczas powrotu wrzeciona hamuje sie jego szybki ruch za pomoca kompensacyjnego tloka, dzieki czemu mozliwe jest lagodne wglebienie sie wiertla w obra¬ biany przedmiot* Cisnienie panujace za glównym tlokiem w jego skrajnym przednim polozeniu wywiera nan sile przewyzszajaca opory skrawania, w wyniku czego wiercenie odbywa sie ze stalym posuwem równym predkosci przesuwu wzdluznego suportu* Urzadzenie do glebokiego wiercenia, zwlaszcza dla wielowrzecionowych automatów tokarskich, zawierajace jednostke wiertarske oraz wspóldzialajacy z nia pneumatyczno-mechanicz- ny uklad do okresowego wycofywania wiertarskiego wrzeciona, który to uklad posiada pneumatyczny silownik zaopatrzony w hydrauliczny amortyzator charakteryzuje sie tym, ze uklad do okresowego wycofywania wiertarskiego wrzeciona stanowia dwa pneumatyczne silowniki oraz sprzegajaca ich tloczyska mechaniczna przekladnia, przy czym mechaniczna przekladnie stanowia dwa jednakowe ukla¬ dy trzech przegubowo polaczonych ciegien, których zewnetrzne ciegna sa przegubowo polaczone z rama umocowana trwale do tylnej pokrywy glównego pneumatycznego silownika, zas wewnetrzne cieg¬ na sa zaopatrzone w przegubowo don umocowane kliny wspólpracujace ze skosnymi scieciami tloczys¬ ka glównego pneumatycznego silownika, natomiast srodkowe ciegna sa przegubowo polaczone z dwu- ramienna dzwignia umocowana przegubowo do tloczyska dodatkowego pneumatycznego silownika i da¬ lej, glówny pneumatyczny silownik posiada stopniowany tlok, w którym wykonany jest co najmniej jeden podluzny otwór oraz prostopadly don poprzeczny otwór, zas w podluznym otworze jest osa¬ dzony zaworowy suwak zaopatrzony w podluzny kanalek oraz prostopadly don poprzeczny kanalek* W odniesieniu do znanego stanu techniki, zastosowanie w ukladzie do okresowego wy¬ cofywania wiertarskiego wrzeciona dwóch pneumatycznych silowników oraz sprzegajacej ich tlo¬ czyska mechanicznej przekladni ma ten korzystny skutek, ze konstrukcja urzadzenia do glebokiego wiercenia jest prosta w budowie i wykonaniu, a takze umozliwia wykorzystanie wiertarskiej jednostki w urzadzeniu do zwyklego wiercenia plytkich otworów* Zastosowanie w ukladzie do okre¬ sowego wycofywania wiertarskiego wrzeciona mechanicznej przekladni w postaci dwóch jednakowych ukladów trzech przegubowo polaczonych ciegien, których zewnetrzne ciegna sa polaczone przegubo¬ wo z rama umocowana trwale do tylnej pokrywy glównego pneumatycznego silownika, zas wewnetrzne ciegna sa zaopatrzone w przegubowo don umocowane kliny wspólpracujace ze skosnymi scieciami tloczyska glównego pneumatycznego silownika, natomiast srodkowe ciegna sa przegubowo polaczone z dwuramienna dzwignia umocowana przegubowo do tloczyska dodatkowego pneumatycznego silownika ma te zalete, ze uzyskuje sie korzystne przelozenie mechanicznej przekladni, zas obciazenie tloczysk jest zgodne z kierunkiem ich ruchu* Zastosowanie w glównym pneumatycznym silowniku stopniowanego tloka, w którym wykonany jest co najmniej jeden podluzny otwór oraz prostopadly don poprzeczny otwór, zas w podluznym otworze jest osadzony zaworowy suwak zaopatrzony w po¬ dluzny kanalek oraz prostopadly don poprzeczny kanalek, ma dodatkowo te zalete, ze zwieksza sie skutecznosc wyhamowania tloka w jego skrajnym przednim polozeniu* Przedmiot wynalazku przedstawiono w przykladzie wykonania na rysunku, na którym fig*l przedstawia urzadzenie do glebokiego wiercenia zamontowane na wzdluznym suporcie wielo- wrzecionowego automatu tokarskiego, w widoku od strony obslugi, fig.2 - w pólprzekroju A-A, fig*3 - schemat ukladu do okresowego wycofywania wiertarskiego wrzeciona, fig*4 - fragment glów¬ nego pneumatycznego silownika w przekroju osiowym* Urzadzenie do glebokiego wiercenia wedlug wynalazku posiada wiertarske jednostke, która stanowi wiertarskie wrzeciono 1 z gniazdem dla wiertla lub jego uchwytu, usytuowane obro¬ towo w obudowie 2, która jest osadzona przesuwnie w prowadnicy 3 umocowanej trwale do napedza* nago przesuwnie wzdluznego suportu 4* Do obudowy 2 umocowany jest zabierak 5 polaczony trwale lecz przestawnie z pierwszym tloczysklem 6 glównego pneumatycznego silownika 7* W nieco innym wariancie urzadzenia wiertarske jednostke noze stanowic wiertarskie wrzeciono osadzone obrotowo w pinoli usytuowanej przesuwnie w obudowie umocowanej trwale do wzdluznego suportu* W tym148 951 3 wariancie rozwiazania pinola jest polaczona przestawnie lecz nieprzesuwnie z pierwszy* tloczys- kiea glównego pneumatycznego silownika* Z glowny¦ pneumatyczny* silownikiem 7 jest trwale pola¬ czony dodatkowy pneumatyczny silownik 8 umocowany do wzdluznego suportu 4 za posrednictwem wspornika 9* Pierwsza tloczysko 6 oraz drugie tloczysko 10, przed zetknieciem sie wiertla z obrabianym przedmiotem se kinematycznie sprzezone za pomoce mechanicznej przekladni 11• Wymie¬ nione dwa pneumatyczne silowniki 7 i 8 oraz sprzegajeca ich tloczyska 6 i 10 mechaniczna prze¬ kladnia 11 stanowie uklad do okresowego wycofywania wierterskiego wrzeciona 1.W celu wytlumienia energii oraz zapewnienia regulacji predkosci przesuwu pierwszego tloka 12 w koncowej fazie jego ruchu, glówny pneumatyczny silownik 7 jest zaopatrzony w hydra¬ uliczny amortyzator 13• Mechaniczne przekladnie 11 w postaci ciegnowo-klinowego mechanizmu, stanowie dwa jednakowe uklady trzech przegubowo poleczonych sztywnych ciegien. Zewnetrzne cieg¬ na 14 wspomnianych ukladów se poleczone przegubowo z rame 15 umocowane trwale do tylnej pokrywy 16 glównego pneumatycznego silownika 7, zas wewnetrzne ciegna 17 se zaopatrzone w przegubowo don umocowane przesuwne kliny 18 wspólpracujace ze skosnymi scieciami 6a pierwszego tloczyska 6* srodkowe ciegna 19 se przegubowo poleczone z dwuramlenna dzwignie 20 umocowane przegubowo do drugiego tloczyska 10 zaopatrzonego w drugi tlok 21* W pierwszym tloku 12 wykonane se trzy po¬ dluzne otwory 12a oraz prostopadle don poprzeczne otwory 12b. W podluznych otworach 12a osadzone se zaworowe suwaki 22 zaopatrzone w podluzny kanalek 22a i prostopadly don poprzeczny kanalek 22b* Pomiedzy wewnetrznym odsadzeniem podluznego otworu 12a a zaworowym suwakiem 22 usytuowana jest sprezyna 23 dociskajeca zaworowy suwak 22 do pierscieniowego ogranicznika 24 umocowanego trwale do pierwszego tloka 12* Pierscieniowy ogranicznik 24 jest zaopatrzony w prostoketne wybrania 24a dla zaworowych suwaków 22 zaopatrzonych w plaskie sciecia 22c* Hydrauliczny amortyzator 13 energii pierwszego tloka 12 stanowi swobodny tlok 25 osadzony w hydraulicznym cylindrze 26 umocowanym do przedniej pokrywy 27 glównego pneumatycznego silownika 7, w której osadzone ee przesuwnie trzy popychacze 28* Z amortyzatorem 13, za pomoce hydraulicznego przewodu 29 poleczony jest olejowy akumulator 30 wypelniony czesciowo sprezonym powietrzem wtlaczajacym olej do hydraulicznego cylindra 26* Z hydraulicznym przewodem 29 jest poleczony hydrauliczny zwrotny zawór 31 zbocznikowany hydraulicznym dlawiecym zaworem 32• Komory glównego pneumatycznego silownika 7 se poleczone dwoma gietkimi pneumatycznymi przewodami 33 z dwupolozeniowym rozdzielaczem 34 sprezonego powietrza* Z gietkim pneumatycznym przewodem 33 jest poleczony pierwszy pneumatyczny zwrotny zawór 35 zbocznikowany pierwszym pneumatycznym dla¬ wiecym zaworem 36* Przednia komora glównego pneumatycznego silownika 7 jest poleczona za pomoce pierwszego sztywnego przewodu 37 z przednie komore dodatkowego pneumatycznego silownika 8, nato¬ miast tylne komory tych silowników se poleczone drugim sztywnym przewodem 38* Z przewodem tym jest poleczony drugi pneumatyczny zwrotny zawór 39 zbocznikowany drugim pneumatycznym dlawiecym zaworem 40* Zwezone komory w tylnej pokrywie 16 i przedniej pokrywie 27 glównego pneumatycznego silownika 7 se poleczone z zasadniczymi jego komorami za pomoce trzecich dlawiacych zaworów 41* Pierwsze tloczysko 6 glównego pneumatycznego silownika 7 jest zaopatrzone w dwa pierscieniowe wybrania - pierwsze pierscieniowe wybranie 6b i drugie pierscieniowe wybranie 6c - leczece, w skrajnych polozeniach pierwszego tloka 12, doprowadzajace otwory 16a sprezonego powietrza w tylnej pokrywie 16* Podczas glebokiego wiercenia wiertarskie wrzeciono 1 przemieszcza sie ze stale pred¬ koscia równa predkosci przesuwu wzdluznego suportu 4 oraz dodatkowo przemieszcza sie szybkim ruchem w czasie okresowego wycofywania i powrotu wiertla do obrabianego przedmiotu* Wycofanie i powrót wiertla odbywa sie automatycznie, dzieki sprzezeniu urzadzenia z centralnym ukladem sterowania automatu, sked elektryczne sygnaly sa przekazywane do elektromagnetycznej cewki dwu- polozeniowego rozdzielacza 34* W trakcie wiercenia, wszystkie trzy tloki 12, 21, 25 znajduje sie w skrajnym przednim polozeniu, natomiast kliny 18 wcisniete se poza skosne sciecia 6a pierwszego tloczyska 6* Usuwanie wiórów z otworu obrabianego przedmiotu odbywa sie poprzez zmia¬ ne polozenia wspomnianego rozdzielacza 34, w wyniku czego sprezone powietrze dostaje sie do przednich komór pneumetycznych silowników 7 18, których tloki 12 i 21 przemieszczaja sie w tylne skrajne polozenie* W pierwszej kolejnosci przemieszcza sie drugi tlok 21 dodatkowego pne¬ umatycznego silownika 8, który uruchamia ciegnowy mechanizm rozsuwajacy kliny 18, przez co4 148 951 odblokowuje sie pierwsze tloczysko 6 glównego pneumatycznego silownika 7. Nastepnie pierwszy tlok 12 przemieszcza sie w tylne skrajne polozenie, zas pierwsze pierscieniowe wybranie 6b leczy doprowadzajace otwory 16a w tylnej pokrywie 16. Z chwile pojawienia sie napiecia na cewce rozdzielacza 34, przyjmuje on polozenie jak na fig.2, w wyniku czego sprezone powietrze dostaje sie do tylnych komór pneumatycznych silowników 7 i 8. Jednoczesnie tloki 12 i 21 przemieszczaja sie w kierunku ich przedniego polozenia* Przemieszczajacy sie do przodu drugi tlok 21 uruchamia mechaniczne przekladnie 11, na skutek czego kliny 18 osiadaje na pierwszym tloczysku 6. Sila z jake kliny 18 oddzialywuje na to tloczysko jest niewielka, albowiem doplyw powietrza do tylnej komory dodatkowego silownika 6 zostaje odciety w momencie, gdy pierwszy tlok 12 przesunie sie o szerokosc pierwszego pierscieniowego wybrania 6b* Niewielki nacisk klinów 18 na cylindryczne powierzchnie pierwszego tloczyska 6 wynika równiez z przelozenia prze¬ suniec koncowych czlonów mechanicznej przekladni 11* Podczas dochodzenia pierwszego tloka 12 do przedniej pokrywy 27 nastepuje Jego przy¬ hamowanie, a nastepnie zatrzymanie. Lagodne zatrzymanie pierwszego tloka 12, a tym samym wiertar- skiego wrzeciona 1, w koncowej fazie jego ruchu, konieczne jest w celu unikniecia wetrzesów oraz uderzen wiertla w obrabiany przedmiot* Wynika to sted, ze podczas szybkiego wycofania i powrotu wiertla, w zakresie stalego skoku pierwszego tloczyska 6, wzdluzny suport 4 przesuwa sie na odleglosc równe iloczynowi jego predkosci oraz czasu trwania okresowego ruchu pierwsze¬ go tloka 12. Hamowanie pierwszego tloka 12 rozpoczyna sie w momencie dojscia zaworowego suwaka 22 do dnia wewnetrznego wybrania przedniej pokrywy 27, która popycha zaworowy 6uwak 22 w glab podluznego otworu 12a* W czasie tego ruchu, poprzeczny otwór 12b i poprzeczny kanalek 22b zachodze na siebie, w wyniku czego nastepuje polaczenie obu komór glównego pneumatycznego silo¬ wnika 7* Konsekwencje tego jest raptowny spadek cisnienia w tylnej komorze glównego pneuma¬ tycznego silownika 7* Uzasadnione jest to tym, ze laczna powierzchnia przeplywu przez podluzne kanalki 22a trzech zaworowych suwaków 22 jest kilkakrotnie wieksza od powierzchni przeplywu doprowadzajacego otworu 16a w tylnej pokrywie 16* Przy dalszym przemieszczaniu sie zaworowego suwaka 22 polaczenie obu komór zostaje odciete, zas pomiedzy przednie pokrywe 27 a pierwszym tlokiem 12 tworzy sie poduszka powietrzna, która zanika w miare wyplywu powietrza przez trzeci pneumatyczny dlawiacy zawór 41* W kolejnym etapie hamowania pierwszego tloka 12 dochodzi on do wystajecych z przedniej pokrywy 27 popychaczy 28, za posrednictwem których oddzialywuje na swobodny tlok 25 hydraulicznego amortyzatora 13* Pod naporem popychaczy 28, swobodny tlok 25 przemieszcza sie do przodu i wypiera olej z hydraulicznego cylindra 26 do akumulatora 30* Predkosc przesuwu swobodnego tloka 25 reguluje sie za pomoce hydraulicznego dlawiecego zaworu 32 na wlocie do akumulatora 30* Równoczesny przesuw swobodnego tloka 25 i pierwszego tloka 12, podczas wglebiania sie wiertla w obrabiany przedmiot, odbywa sie przy wspomaganiu dodatkowego pneumatycznego silow¬ nika 8. Przesuw ten rozpoczyna sie w momencie, gdy drugie pierscieniowe wybranie 6c polaczy doprowadzajece otwory 16a w tylnej pokrywie 16, zas sprezone powietrze dostanie sie do tylnej komory dodatkowego pneumatycznego silownika 8. Wówczas dodatkowy pneumatyczny silownik 8 uru¬ chamia mechaniczne przekladnie 11, której kliny 18 wciskaja sie poza skosne sciecia 6a pier¬ wszego tloczyska 6 i napedzaje go sile niezbedne do pokonania oporów skrawania przed dojsciem pierwszego tloka 12 do skrajnego przedniego polozenia* Zastrzezenia patentowe 1* Urzedzenie do glebokiego wiercenia, zwlaszcza dla wlelowrzecionowych automatów tokarskich, zawierajece jednostke wiertarske oraz wspóldzialajacy z nie pneumatyczno-mecha- niczny uklad do okresowego wycofywania wiertarskiego wrzeciona, który to uklad posiada pneuma¬ tyczny silownik zaopatrzony w hydrauliczny amortyzator, znamienne tym, ze uklad do okresowego wycofywania wiertarskiego wrzeciona /l/ stanowie dwa pneumatyczne silowniki / 7 i 8/ oraz sprzegajeca ich tloczyska /6 i 10/ mechaniczna przekladnia /li/* 2* Urzedzenie wedlug zastrz.l, znamienne tym, ze mechaniczne przeklad¬ nie /li/ stanowie dwa jednakowe uklady trzech przegubowo polaczonych ciegien /14, 17, 19/,148951 5 których zewnetrzne ciegna /14/ se poleczone przegubowo z rame /15/ umocowane trwale do tylnej pokrywy /16/ glównego pneumatycznego silownika /7/# zas wewnetrzne ciegna /17/ ee zaopatrzo¬ ne w przegubowo don umocowane kliny /18/ wspólpracujace ze skosnymi scieciami /6a/ tloczyska /6/ glównego pneumatycznego silownika /7/t natomiast srodkowe ciegna /19/ sa przegubowo pole- czone z dwuramienne dzwignie /20/ umocowane przegubowo do tloczyska /10/ dodatkowego pneuma¬ tycznego silownika /B/. 3. Urzedzenie wedlug zastrz«2, znamienne t y i, ze glówny pneumatyczny silownik /7/ posiada stopniowany tlok /12/t w którym wykonany jest co najmniej jeden podluzny otwór /12a/ oraz prostopadly don poprzeczny otwór /12b/f zas w podluznym otworze /12a/ jest osadzony zaworowy suwak /22/ zaopatrzony w podluzny kanalek /22a/ oraz prostopadly don po¬ przeczny kanalek /22b/. // 2 3 15 2 m J0 ^ to 30 34 4 9 Ftg.1 15 40 39 33 1 C—L ) 36 35 33 34 4133 18 14 'M7\ 19 20 10 21 6a148 951 24a28 12b22b 22 22a23 12a Pracownia Poligraficzna UP RP. Naklad 100 egz.Cena 1500 zl PL