Do olejenia wlókien przedzalniczych przy wstepnej obróbce wytwarzanych wy¬ robów wlókienniczych stosowano dotych¬ czas tluszcze, oleje, kwasy tluszczowe, lufo oleje mineralne, albo mieszaniny tychze. Do pewnych celów uzywa sie równiez roztwo¬ ry mydla. Aby osiagnac dobre wyniki i u- niiknac trudnosci pnzy uszlachetnianiu, ko¬ nieczne jest usuniecie olejów z materja- lów srodkami pioracemi, zwlaszcza my¬ dlem. W wiekszosci przypadków uzywa sie pirzytem takze alkal ja. Ten zabieg naraza wlókna na pewne nieibezpieczensftwo. zwlaszcza pnzy traktowaniu welny. Skut¬ kiem dzialania alkalji mozliwe jest uszko¬ dzenie wlókien. Twarda woda tworzy my¬ dla wapienne, które powstaja przez zmy- dlenie lulb wytwarzaja sie z mydlami uzy- temi, a zatrzymywane uporczywie przez wlókna resztki mydla moga wywolac szko¬ dy przy barwieniu lub karibonizacji.Obecnie stwierdzono, ze tluste oletje, kwasy tluszczowe lub oleje mineralne i tak dalej, mozna z korzyscia zastapic produk¬ tami kondensacji uizytskanemi przez prze¬ miane amin, zawierajacych jedna lub wie¬ cej reszt organicznych z jedkia lub wiecej girup wodorotlenowych, i ewentualnie je¬ szcze inne re/sizty z wysokoczasteczikoweani organicznemi kwasami karbonoweimi, sul- fonowemi albo sulfonowanemi kwasami karbonowemi Od|powiedniiemi aminami sa luaprKyklad aminy jedno, dwu i trójertylo- we, aminy propylowe, etofesyaniilrtna, cy- kloheksylodwtuetyloamina, jednoetyloetyle- notetiiamina, wzgledlnie ich amidy kwaso-wef etoksymorfolfllna, jak równiez prodiuk- ty przemiany tych amin z aldehydami ii tak daleizJaJko;kwa^;^ sie naprzyklad wyze?j czasteczkowe kwasy tluszczowe, oksykwasy, podstawione kwasy tluszczo¬ we, aroimatyczne kwasy kartbonowe, kwasy naftenowe, jak równiez Ach sulfonowanie produkty, suMokwasy oilejów z mazi wegla bnunatneigo lufo weglowodorów ropy nafto¬ wej, isuilfokwasy szer^gfU benzenowego lufo naftalenoSyiego o jednym lub kilku lancu¬ chach bocznych, jednakowych lufo tez róz¬ nych, siulfokwaisy zwiazków hydroaroma- tycznych lufo heterocyklicznych.Jezeli w aminach znajdlufe isie wiecej niz jedna oksygrupa, mozna oprócz przy¬ toczonych nesizit kwasowych wprowadzic takze jedna lufo wiecej reszt innefgo kwasu organicznego lub nieorganicznego, napnzy- klaid kwasu isiarkoweigo, solnego, octowego, wimowejgio, glykoloweigo, benzoesowego i tak dalej, Przytoczone srodki o charakterize ole¬ ju, wzglednie tluszczu, mozna stosowac Wprost albo w positaci emulsji Mozina rów¬ niez dbdlac przytmiesizkl dla izmienienia lepkosci lufo poprawtenia zidolnosci emul¬ gujacej.Korzysc uzywania przytoczonych pro- dluktów komidemsiaic ji polega na tern, ze two¬ rza one dzieki swemu chemicznemu skla¬ dowi z kwasami isole rozpuszczalne w wo¬ dzie tak, iz imozmja je bez uzycia mydla i alkalji wymyc z latwoscia w kapielach za¬ wierajacych kwas. Wytwarzaja one przy- tem obfita piane i posiadaja nawet w kwa¬ snych roztworach wyrazne dzialanie piora¬ ce tak, iz mozna równiez stosowac do ole¬ jenia mieszaniny wymienionych srodków z tlustemi olejami, kwasem olejowym lub o- lejami mineralnemi i tak dalej.Uzywanie tegoi rodzaju! mieszanin do olejenia daje przedewszysitkiiem te ko¬ rzysc, iz mozna je wyplókac juz sama wo¬ da a jesizcze latwiej roztworami mydla lufo roztworami sroidków podobnych do mydel.Przyklad I. 100 czesci luznej welny spryskuje sie 3 czesciami produktu kon¬ densacji jedno-oksy-etyloaminy i kwasu olejowego, który mozna uzyc równilez w postaci emulsji. Welne uzywa isde do wyro¬ bu znanym sposobem priziedzy czesankowej i zgjrzelbmej. Wymycie moze odbywac sie mydlem, nastepuje jednak o wiele latwiej w kapieli zadanej kwasem mrówkowym lub innym.Przyklad II- 100 czesci welny sprysku¬ je .sile 5 czesciami prodiuktu kondensacji jednej czasteczki trpjoksyetyloaminy z 1 czasteczka kwasu olejowego i 1 czasteczka sulfokwasu kwasu olejowego i przerabia sie iznanym sposobem w przemysle kapelu¬ szowym. Specjalne mycie nie jest koniecz¬ ne, poniewaz przy kwasnym folusizu usuwa siie uzyty produkt przemiany z wlókien za- pomoca kwasy siarkowego.Przyklad III, 100 czesci szmat welnia¬ nych lufo bawelnianych lufo ich mieszaniny spryskuje sile 10 oziesciami proddktu kon¬ densacji 1 czasteczki monoetoksyetylenote- traminy i 2 czasteczek kwasu olejowego, szarpie i przerabia w dalsizym ciagu W zna¬ ny sposób. PL PL