Wynalazek dotyczy eliekjtirocheimkznie- go prioceisiu czyszczenia i (nadawania poly¬ sku uszkodzonym lub zanieczyszczonym w poprzednich proceisaicih iroboczych po- wierzidhfliam metali, zwlaszcza dotyczy u- suiwania utworzonej przecz walcowanie, klepanie, kucie i podobne iziaJbdiejgii warstwy omlotkowiej.Wedlug iwynalazku twoaiziaca sie na po¬ wierzchni warfstwa zanieczyszczajacych skladników — omulotków, zuzla ilulb po-l dobnych — usuwa sie na drodze elektroli¬ tycznej przy pomocy wywiazujacego sie wodloiTU, a jednoczesnie blyszczaca po¬ wierzchnie (natychmiast pokrywa cienka, równomierna waristwa nietakt W tein spor sób blyszczaca powieirzchnia zostaje sku¬ tecznie ochroniona przed iszkodiliwem dzia¬ laniem wodlofru, jiak iiq. przed trawieniem, powstawaniem uszkodzen, nagryzaniem powierzchni i L dl Czyszczone przedtmioty stanowia katode i wisza ispokojnie w ka- pdedi; mozna je jednak równiez przecia¬ gnac przez kapiel przy pomocy iznajiduja- cego sie mad nia lancucha, co umozliwia latwa obsluge, Sama kapiel, o ile jest uzy¬ ta do usuwania warstwy omlotkowej z przedmiotów zelaznych lub stalowych, sklada sie z wodnego nozitwoiru mineral¬ nych kwasów, np. kwasu siarkowego i sok nego, jako dtadatków. Roztwór winien rów¬ niez zawierac sole olowm Na zialaczonym irysuinku fig. 1 przed¬ stawila perspektywiczny widok zbiornikaodpowiedniego ksztaltu, zaiwierajaceglo niezbedny roztwór, amodly oraz srodki do umocowywania pomiedzy niemi obrabia¬ nych przedmiotów; fig. 2 przedstawila srod¬ kowy przekrój poprzeczny zbiornika wraz z uirzadzenieim transportoowem, przyczem srodkowa cziesc jest odrziuiconia; fig. 3 przedstawia przekrój poprzeczny wzdluz linji 3—3 fig. 2, pokazujacy polozenie ob¬ rabianych przedmiotów pomiedzy oby- dlwoma szeregami anodowych plyt.Przy caeplmeim traktowaniu osilon sta¬ lowych, czesci narzedzi, ram z Lanego zela¬ za, prodiiktów walcowanych i podobnych na ich powierzchni powstanie twarda war¬ stwa oiniotkowia. Wajrsrbwa ta jest prze¬ waznie nadzwyczaj twarda i w razie nieu- suniecia jej czyni olbraibiajny przedmiot bezuzytecznym. Ma to miejsce np. w ko¬ lach trybowych, gdzie wszellki slad war¬ stwy omjlotkowej pomiedzy zebami musi byc usuniety celem zapobiegniecia szybkie- mu ich zuzyciu.Dawniej usuwano warsitwie omlotkowa w najrozmaitszy isposób, np. przez mecha- niiczne traktowanie pirzy pomocy dmuchaw piaskowych, stalowych szczotek i tarcz szmerglowych ailbo tez przez zanurzanie przedmiotów ze stali ikub innego metalu, po ich obróbce, dlo silnych kwasów nieorga¬ nicznych. Ten ostatni proces mechaniczny daje ga wodno i czesto powoduje powstawanie glebokich uszkodzen lub nagryzanie meta¬ lowych czesci. Wreszcie proponowano rów¬ niez istosowac metody elektrolityczne. W jednej z tych ostatnich metal stanowi ano¬ de w roztworze kwasiu .siarkowego. Stwier¬ dzono, ze przebieg ten choc nieco szybszy od zwyklych przebiegów, gdyz przedmioty zanurza sie tylko do kwasu,, daje podobnie ujemne wyniki, mianowicie nierówna, u- azkodzona powierzchnie z glebokiemu bli¬ znami.W niniejiszyim isposobie warstwa po¬ wierzchniowa w postaci omlotki, zuzel i t. dl zostaje szybko i calkowicie usunie¬ ta z powierzchni metalu, zwlaszcza takiez go, który byl obrabiany na goraco, jak np. przy wyrobie oslon, trybów zebatych, spre¬ zyn, blach i podobnych przedmiotów.Jednoczesnie rnietal zostajje zabezpie¬ czony przed tworzeniem sie rys*, blizn i t. d. przez powloke, stanowiaca calkowi¬ cie równomierna powierzchnie. Powierzch¬ nie tych metali mozna korzystnie obrabiac dalej, powlekajac metalami, lub tez tak potraktowane przedmioty moga byc juz sprzedawane jako gotowe artykuly bez na¬ dawania powierzchni zmian np. przez na¬ gryzanie.Jako elektrolit do czyszczenia przed¬ miotów zelaznych i stalowych stosuje sie wodny roztwór nieorganicznych kwasów, jak siarkowy i solny, z pewnym dodatkiem soli sodbwych, najlepiej chlorków lub siar¬ czanów. Waznem jest, by roztwór zawie¬ ral isole olowiu. Stosuje sie anody olowia¬ ne lub olowiano-antymonowe, które obecny kwas solny lulb chlorki nagryzaja, wytwa¬ rzajac sól olowiu w kapieli. Mozna równiez w okreslonych odstepach czasu do kapieli dbdawac sole olowiu. Ilosciowe istosunki kwasów do soli sodbwych moga ulegac zmianom w szerokich granicach, odpo*- wiednio do warunków kazdego rodzaju pracy. Roztwory mozna stosowac zimne, lecz czyszczenie odbywa sie szybciej i sku^ teczniej w roztworach goracych.W niniejszym sposobie oczyszczany przedmiot stanowi katoda kapieli o nate¬ zeniu pradu okolo 0,75 do 0,1 amp./cm2, lub wiecej. Przy nizszem natezeniu prze¬ bieg oczyszczania przebiega wolniej. Zwy¬ kle jednak w niniejszym przebiegu nie mozna stosowac tak niskich natezen, jakie sie stosuije przy platerowaniu olowiem lub miedzia. Przy wykonywaniu przebiegu w kapieli olowiowej dla zelaza i stali stwier¬ dzono, wbrew logólnym doswiadczeniom i pogladowi specjalistów w dziedzinie elek- tro-platerowania, ze przy uzyciu wysokich ZL- § ~L2/ natezen otrzymuje sie cienka, równomier¬ na warstewke olowiu. Wiadomo, ze przy nadzwyczaj wysokich natezeniach, jak w danym wypadku, olów osiaidla w luznej po¬ staci; jednakze tulaj okazuije sile, ze przy wysokich natezeniach tworzy sie zwarla, gladka warstewka olowiu, znajdujaca sie poci olowiem gabczastym i ze -ta warstewka jest jednolita i w rzeczywistoisai nie zawile- ra dziurek lub podobnych wad. Celetm wy- kon/amiia tego przebiegu oczyszczania nale¬ zy przedbwfszystfaietm w mechaniczny spo¬ sób usunac przylegajaca, twarda warstwe omlotkowa. W tym celu konieczny jest .sto¬ sunkowo silny prad celem wytworzenia do¬ statecznego zapasu gazowego wodoru, aby w jednym tylko zabiegu calkowicie usunac wszystkie obce iskltaidinikii, a jednoczesnie na obrabianym przedmiocie wytworzyc o- chnomma warstwe olbwiu. Zamiast anod o- lowianoHantymonowych lttb anod ze zwy¬ klego olowiu db mozna równiez stosowac inne anody, zwla- sizcza z wegla, grafitu, zelaza, zeilazo-fcrze- mai i cynku.Skoro sie istosuje zanuilast kwasu^solne¬ go lub siarkowego kwas octowy, wówczas zawartosc olowiu w kapiieM mozna regulo¬ wac, a miianowiciie przez zastosowanie pola¬ czenia anod weglowych z anodami olowia¬ nem! luib tez uzycie samych anod weglo¬ wych oraz dodawanie od czasu do czasu octanu olowiu. Origamiczne kiwasy posiiaida- ja zalete wiekszeij trwalosci i lepsize prze¬ wodnictwo elektryczne.W przeibiteigu ozysizczemiia wazna ceche ztnaanilenaia stanowi metadowa powloka na obrabianym przedmiocie, np. olowiana na zelazie lub stali. Jest ona szczególnie waz¬ na w przypadku) pnzedmiotów stalowych o nierównych powierzchniach, mp. kól zeba¬ tych. Warstwa omlotkowa luib inne zanie¬ czyszczenia pomiedzy zebami zostaja o wiele isizylbcilej rozpuszczone i uisuniete przy uzyciu nowej kapiielli,; skutkiiem uizycila so¬ li olowiu otrzymuje sie calkowicie czysta powierzahniie, co nie bylo oaozlifcwe dotych¬ czas przy stasowaniu znanych kapieli. Sila robocza roztworu, odjpowriadajaca czynno¬ sci1 wodoru, zostaje polepszona przez wpro¬ wadzenie do kapieli soli metaili, np. olowiu.Inna zaleta tego przelbiejgu oczyszczania zelaza i stali polejga na tern, ze rysy i pek¬ niecia iw stali, wywolane przez kucie, wal¬ cowanie luib innie zabiegi mechaniczne, zo¬ staja w pore zauwazone po tern elekttroli- tyoznem traktowaniu. Tak np. otmlotki luib zuzel, znajdujace sie na powierzchni kute¬ go Mb klepamegb przedmiotu, zostaja na¬ tychmiast zauwazone po nowym przebiegu elektrolitycznym. Wkonou niniejszy prze¬ bieg w porównaniu ze zwyklemu chemicz¬ nemu przebiegami stanowi wielki postep, polegajacy na tern, ze przedmioty wklada sie do kwasów, a olowiana powloka chroni powierzchnie metalu natychmiast po oczy¬ szczeniu. W niniejszym przebiegu; dzialanie wodoru polaczone jest z rozpuszczaniem warstwy, a zwlaszcza przy stopach stali.Opis niniejszego wynalazku ograniczo¬ no ido czyszczenia zelaza i stali, lacznie ze stopami stali. Sposób ten mozna jedniak za¬ stosowac równietz db czyszczenia metali, niezawiewajacych zelaza oraz ich stopów, jak równiez db glinu ii jegb stopów.Na zalaczonym rysunklu przedstawiono dwie rozmaite postacie wykonania! aparatu.W jednej obrabiany przedmiot wisi w roz¬ tworze pomiedzy dworna szeregami anod, w drugiej przeciaga isie gó przez zawieszo¬ ny w dlugim (zbiorniku pomiedzy dwoma szeregami anod. W drugiej postaci urza¬ dzenia przedmiot wprowadza sie z jednego konca zbibraiika, a wyciaga po oczyszczeniu go z drugiego.Na fig. 1, 2 i 3 przedstawiono zbiornik 5, 5a z roztworem 6, a nastepnie dwa sze¬ regi anod 7, 7a wspartych w miejscach 8 ma koncowych czesciach zjbiornika i pola¬ czonych drutami 9 z dodaltnietmi koncami pradnicy niskiego napiiecia. Anody 4 zaopa¬ trzone sa w haka 10, przy pomocy których 3 —wisza na drazkach 7, sliniacych jako prze¬ wodniki pradu. Trzeci drazek 11 (fig. 1) umieszczony pomiedzy dwomia sizeiregaani anod 7, 7a jest równiez wsparty ma dwóch lozyskach 12 i .sluzy jako katoda, polaczo- na z ujemnym ibiegutnewi pradnicy.Przedstawiony obrabiany przedmiot ma pierscieniowa postac i3; jest om zawieszo¬ ny mia zwyklych, ihakacli 14, zwisajacych z katodowego drazka 11. Przedmiot 13 jest umieszczony w jednakowej odleglosci od obu azerejgów anod.Zbiornik 5a, przedsitarwiony na fig, 2 i 3, posiada .mahonie katody; jesft on podobny do zbiornika przedstawionego na fig. 1, lecz nieco dLuJziszy, i posiada równiez sze¬ regi drazków, podobnie jak na fig. 1. Pod¬ czas przebiegu czyszczenia katody przecia¬ ga sie przez kapiel, zawarta iw zbiorniku, przedstawionym na fi(g. 2 i 3. W tym celu na koncach zbiornika przymocowane sa ko¬ la lancuchowe 15 na walach 16. Po tych ko¬ lach isunie lancuch Ila, na których w odi- powiedhich odstepacih umieszczone sa ob¬ rabiane przedmioty 13. Prócz teigo lan¬ cuch sluzy jako przewodnik pradui ujemne¬ go pradnicy. Oczysizcizany przedmiot wpro¬ wadza sie do kapieli z lewej strony zbiorni¬ ka, jak przedstawiano na fig. 2, po zawie¬ szeniu nia lancuchu, a nastepnie przesuwa sie stopniowo pomiedzy anodami przez ka¬ piel. Pof drugiej stronie zbiornika przed¬ miot po oczysizczeniu opuszcza kapieli. W obu postaciach wykonania aparatu obrabia¬ ne przeidmioty wisza na drazkach katodo¬ wych pomiedzy anodami i sa calkowicie zanurzone w roztworze. W ten sposób ob¬ wód pradlu pradnicy zostaje zamkniety, a prad plynie od anodl przez roztwór ku przedmiotom, stanowiacym kaitode. PL