Przedmiotem wynalazku jest lamacz wióra powstajacego przy wierceniu otworów.Znany jest z polskiego opisu patentowego Kr 108 656 lamacz wióra powstajacego przy wierceniu otworu, na wiertarce zamocowany do obudowy wrzeciona wiertarki. Lamacz wióra sklada sie z tulei i osadzonej na niej teleskopowo drugiej tulei, która posiada w swej spod¬ niej czesci dwie przeciwlegle usytuowane plytki lamiace, których krawedzie lamiace leza w tej samej plaszczyznie co os wiertla.Znany jest równiez z patentu zgloszeniowego RM »r 3315539 lamacz wióra powstaja¬ cego przy wierceniu wiertlami rurowymi otworów w blachach lub w plytach. Lamacz wióra ma ksztalt tulejki z wystepem skierowanym ku dolowi równolegle do osi tulejki. W odmianie wyna¬ lazku role lamaczy wióra spelniaja noze mocowane pod plyta wiertarska. w przypadku wiercenia otworów wiertlem nie prowadzonym w tulejce wiertarakiej w przedmiotach mocowanych w szczekach, znane jest zastosowanie lamaczy wióra w postaci plytek mocowanych nad przedmiotem obrabianym.Istota wynalazku jest lamacz wióra wykonany w postaci tulei wiertarakiej posiadaja¬ cej nad powierzchnia przednia co najmniej jeden nóz lamiacy, przy czym nóz lamiacy ma powierzch¬ nie lamiaca nachylona do powierzchni przedniej pod katem ostrym i tworzaca w przekroju normal¬ nym do osi tulei wiertarakiej kat ostry z plaszczyzna styczna do powierzchni walca o srednicy wewnetrznej noza lamiacego w punkcie ich przeciecia na krawedzi lamiacej, srednica wewnetrzna noze lamiacego jest nieco wieksza od srednicy wewnetrznej tulei wiertarakiej.Wedlug pierwszej odmiany lamacz wióra wykonany jest w postaci tulei wiertarakiej posiadajacej po'd powierzchnia tylna co najmniej jeden nóz lamiacy, przy czym nóz lamiacy ma powierzchnie lamiaca nachylona do powierzchni przedniej pod katem ostrym i tworzaca w przekro¬ ju normalnym do osi tulei wiertarakiej kat ostry z plaszczyzna styczna do powierzchni walca o srednicy wewnetrznej noza lamiacego w punkcie ich przeciecia na krawedzi lamiacej. Srednica wewnetrzna noza lamiacego jest nieco wieksza od srednicy wewnetrznej tulei wiertarakiej.Wedlug drugiej odmiany lamacz wióra wykonany jest w postaci tulei wiertarakiej posiadajacej nad powierzchnia przednia i pod powierzchnia tylna noze lamiace, przy czym nozez 147 703 lamiace maja powierzchnie lamiace nachylone odpowiednio do powierzchni przedniej i tylnej pod katami ostrymi i tworzace odpowiednio w przekrojach normalnych do osi tulei wiertar¬ skiej katy ostre z plaszczyznami stycznymi do powierzchni walców o srednicach wewnetrznych nozy lamiacych w punktach ich przeciecia na krawedziach lamiacych* Srednice wewnetrzne nozy lamiacych sa nieco wieksze od srednicy wewnetrznej tulei wiertarskiej• Lamacz wióra wedlug wynalazku umozliwia lamanie wiórów o niekorzystnych postaciach co wplywa na poprawe jakosci wykonywania otworów9 zwiekszenie trwalosci wiertelf przyrzadów i maszyn, a takze poprawe bezpieczenstwa pracy. przedmiot wynalazku przedstawiony jest w przykladzie wykonania na rysunku na którym fig. 1 przedstawia lamacz wióra z nozem lamiacym znajdujacym sie nad powierzchnia przednia tulei wiertarskiej w rzucie aksonometrycznym, fig.2 klad przekroju poprzecznego noza lamiacego w plaszczyznie a-a prostopadlej do osi lamacza wióra z fig.1, fig.3 pierwsza odmiane lamacza wióra z nozem lamiacym znajdujacym sie pod powierzchnia tylna tulei wiertar¬ skiej w rzucie aksonometrycznym, fig.4 klad przekroju poprzecznego noza lamiacego w plasz¬ czyznie d-d prostopadlej do osi lamacza wióra z fig.3, fig.5 druga odmiane lamacza wióra z nozami lamiacymi znajdujacymi sie nad powierzchnia przednia i pod powierzchnia tylna tulei wiertarskiej w widoku z boku, fig.6 klad przekroju poprzecznego noza lamiacego wzdluz linii b-b z fig.5, fig.7 klad przekroju poprzecznego noza lamiacego wzdluz linii e-e z fig.5, fig.8 - przyklad operacji wiercenia z lamaczem wióra posiadajacym noze lamiace nad powierzch¬ nia przednia i pod powierzchnia tylna tulei wiertarskiej w przekroju osiowym.Lamacz wióra pokazany na rys. fig.1 i 2 stanowi tuleja 1 posiadajaca nad powierzchnia przednia 8 nóz 2. Nóz 2 ma powierzchnie lamiaca 4 nachylona do powierzchni przed¬ niej 3 pod katem A«75° i tworzaca w przekroju normalnym do osi tulei wiertarskiej 1 kat B»4p° z plaszczyzna styczna do powierzchni walca o srednicy wewnetrznej 6 noza lamiacego 2 w punkcie ich przeciecia na krawedzi lamiacej 5. Srednica wewnetrzna 7 tulei wiertarskiej 1 wynosi 44 mm, a srednica wewnetrzna 6 noza lamiacego 2 wynosi 44,6 mm.Wedlug pierwszej odmiany pokazanej na rys. /fig.3 i 4/ lamacz wióra stanowi tuleja wiertarska 1 posiadajaca pod powierzchnia tylna 9 nóz 3. Nóz 3 ma powierzchnie lamiaca 4 nachylona do powierzchni tylnej 9 pod katem D-75° i tworzaca w przekroju normalnym do osi tulei wiertarskiej 1 kat E=60° z plaszczyzna styczna do powierzchni walca o srednicy wewnetrz¬ nej 6 noza lamiacego 3 w punkcie ich przeciecia na krawedzi lamiacej 5. Srednica wewnetrzna 7 tulei wiertarskiej 1 wynosi 44 mm, a srednica wewnetrzna 6 noza 3 wynosi 44,6 mm.Wedlug drugiej odmiany pokazanej na rys. /fig.5, 6 i 7/ lamacz wióra stanowi tuleja wiertarska 1 posiadajaca nad powierzchnia 8 nóz lamiacy 2 i pod powierzchnia tylna 9 nóz lamiacy 3* Nóz lamiacy 2 ma powierzchnie lamiaca 4 nachylona do powierzchni przedniej 3 pod katem A»75° i tworzaca w przekroju normalnym do osi tulei wiertarskiej 1 kat B»45° z plaszczyzna styczna do powierzchni walca o srednicy wewnetrznej 6 noza lamiacego 2 w punkcie ich przeciecia na krawedzi lamiacej 5* Nóz lamiacy 3 ma powierzchnie lamiaca 4 nachylona do powierzchni tylnej 9 pod katem D-75° i tworzaca w przekroju normalnym do osi tulei wiertar¬ skiej 1 kat E-60 z plaszczyzna styczna do powierzchni walce o srednicy wewnetrznej 6* noza lamiacego 3 w punkcie ich przeciecia na krawedzi lamiacej 5*» Srednica wewnetrzna 7 tulei wiertarskiej 1 wynosi 44 mm, a srednica wewnetrzna 6 noza lamiacego 2 i srednica wewnetrzna 6 noza lamiacego 3 wynosi 44,6 mm.Przedstawione na rys./fig.1 do 8/ lamacza wióra wspólpracuja z wiertlami prawo- skretnymi. W przypadku wiercenia otworów wiertlami lewoskretnymi lamacze wióra posiadaja noze lamiace uksztaltowane tak jak ich lustrzane odbicia z fig.1 do 8. Na rys. /fig.8/ przedstawio¬ ny jest przyklad operacji wiercenia z lamaczem wióra z fig.5 do 7* Lamacz wióra umieszczony jest w plycie wiertniczej 12 i zabezpieczony przed obrotem i wypadnieciem za pomoca sruby 14.Podczas wiercenia otworu w przedmiocie 13 za pomoca wiertla 11 prawoskretnego osadzonego w oprawce 17 powstaja wióry 15, które niesione rowkami wiórowymi 16 zostaja doprowadzane do nozy lamiacych 2 i 3, a nastepnie lamane sa na powierzchniach lamiacych 4 i 4' oraz krawe¬ dziach lamiacych 5 i 5 *.147 703 3 Zastrzezenia patentowe 1. Lamacz wióra powstajacego przy wierceniu otworów wiertlami kretnymi, znamienny tym, ze stanowi go tuleja wiertarska /1/ posiadajaca nad powierzchnia przednia/8/ co najmniej jeden nóz lamiacy /2/, przy czym nóz lamiacy /2/ ma powierzchnie lamiaca /4/ nachylona do powierzchni przedniej /8/ pod katem /A/ i tworzaca w przekroju normalnym do osi tulei wiertarskiej f\/ kat /B/ z plaszczyzna styczna do powierzchni walca o srednicy wewnetrznej /€/ noza lamiacego /2/ w punkcie ich przeciecia na krawedzi lamia¬ cej /5/. 2. Lamacz wióra wedlug zastrz.1, znamienny t y m, ze katy /A/ i /B/ sa katami ostrymi. 3. Lamacz wióra wedlug zastrz.1, znamienny t y m, ze srednica wewnetrz¬ na /6/ noza lamiacego /2/ jest nieco wieksza od srednicy wewnetrznej /7/ tulei wiertarskiej /V. 4* Lamacz wióra powstajacego przy wierceniu otworów wiertlami kretymi, znamienny tym, ze stanowi go tuleja wiertarska /1/ posiadajaca pod powierzchnia tylna /9/ co najmniej jeden nóz lamiacy /3/» przy czym nóz lamiacy /3/ ma powierzchnie lamiaca /4*/ nachylona do powierzchni tylnej /9/ pod katem /D/ i tworzaca w przekroju normal¬ nym do osi tulei wiertarskiej /1/ kat /£/ z plaszczyzna styczna do powierzchni walca o sredni¬ cy wewnetrznej /6/ noza lamiacego /3/ w punkcie ich przeciecia na krawedzi lamiacej /!'/• 5. Lamacz wióra wedlug zastrz.4, znamienny tym, ze katy /D/ i /£/ sa katami ostrymi. 6. Lamacz wióra wedlug zastrz.4, znamienny tym, ze srednica wewnetrzna /6'/ noza lamiacego /3/ jest nieco wieksza od srednicy wewnetrznej /!/ tulei wiertarskiej /1/. 7. Lamacz wióra powstajacego przy wierceniu otworów wiertlami kretymi, znamienny tym, ze stanowi go tuleja wiertarska /I/ posiadajaca nad powierzchnia przednia /8/ nóz lamiacy /2/ i pod powierzchnia tylna /9/ nóz lamiacy /3/» przy czym nóz lamiacy /2/ ma powierzchnie lamiaca /4/ nachylona do powierzchni przedniej /8/ pod katem /A/ i tworzaca w przekroju normalnym do osi tulei wiertarskiej /1/ kat /B/ z plaszczyzna styczna do powierzchni walca o srednicy wewnetrznej /6/ noza lamiacego /2/ w punkcie ich przeciecia na krawedzi lamiacej /5/f a nóz lamiacy /3/ ma powierzchnie lamiaca /4'/ nachylona do powierzch¬ ni tylnej /9/ pod katem /D/ i tworzaca w przekroju normalnym do osi tulei wiertarskiej /*\/ kat /£/ z plaszczyzna styczna do powierzchni walca o srednicy wewnetrznej /6'/ noza lamiacego /3/ w punkcie ich przeciecia na krawedzi lamiacej /5/. 8* Lamacz wióra wedlug zaatrz.7, znamienny tym, ze katy /A, B, D i £/ sa katami ostrymi, 9. Lamacz wióra wedlug zaetrz.7, znamienny tym, ze srednice wewnetrzne /6, 6'/ nozy lamiacych /2, 3/ sa nieco wieksze od srednicy wewnetrznej /7/ tulei wiertar¬ skiej /!/•147 703 JSL Fig.3 Fig.5 Fig. 8 Pracownia Poligraficzna UP PRL. Naklad 100 egz.Cena 400 zl PL