Przedmiotem wynalazku jest sposób wytwarzania nowych kopolimerów przeznaczonych na wyroby sterylizowane radiacyjnie i ulegajace wchlanianiu w organizmie.Od szeregu lat wytwarza sie wyroby chirurgiczne, takie jak nici, z róznych synte¬ tycznych materialów ulegajacych wchlanianiu w organizmie. Jeden z przykladów syntetycznej nici chirurgicznej ulegajacej wchlanianiu podano w opisie patentowym St. Zjedn. Ameryki nr 3 297 033, w którym opisano równiez polimeryzacje glikolidu. Inne polimery ulegajace wchlanianiu, z których mozna wytwarzac wyroby chirurgiczne, przedstawiono w opisach paten¬ towych St. Zjedn. Ameryki nr nr 3 044 942, 3 371 069, 3 531 561, 3 636 956 RE 30 170 i 4 052 988.Wyroby chirurgiczne, takie jak nici, protezy, wszczepy itp. sa zwykle sterylizo¬ wane. Wszystkie znane wyroby moge byc sterylizowane cieplnie, za pomoca tlenku etylenu lub w inny sposób, jednak uwaza sie, ze zaden z syntetycznych materialów ulegajecych wchlania¬ niu praktycznie nie moze byc sterylizowany radiacyjnie, np. promieniami f , przy uzyciu jako srodka promieniowania Co. Z literatury wiadomo, ze niektóre ze znanych materialów moge byc sterylizowane przez napromienianie), jednak obecnie stwierdzono, ze radiacyjne wysteryllzowanie w dostatecznym stopniu tych materialów powoduje ich degradacje w takim zakresie, ze staje sie one bezuzyteczne. Sterylizacja radiacyjna znanych syntetycznych ni¬ ci chirurgicznych ulegajecych wchlanianiu prowadzi do wyraznej degradacji wlasciwosci me¬ chanicznych i do klinicznie niedopuszczalnej retencji wytrzymalosci in vivo.Trzema syntetycznymi materialami polimerycznymi ulegajecymi wchlanianiu, które znalazly szerokie zastosowanie do wytwarzania wyrobów chirurgicznych, w tym nici chirur- 145 6042 145 604 gicznych, se poliglikolid, 10 - 90 poli/1-laktydo-koglikolid/ i poli-p-diok9anon. Próby wykazaly, ze wyroby z tych materialów moga byc sterylizowane Jedynie tlenkiem etylenu, a sterylizacja radiacyjna powoduje znaczne zmiany wlasciwosci fizycznych i wlasciwosci bio¬ logicznych zaleznych od wytrzymalosci. Efekty te se omówione w artykule Pitmanna i innych w Oournal of Polymer Science/Polymer Chemistry Ediotion, vol. 16, 8tr. 2722, 1978. Próby sterylizacji tych polimerów w sposób wydajniejszy i ekonomiczniejszy, np. promieniowaniem jr* , przy uzyciu jako zródla tego promieniowania Co, nie powiodly sie, z powodu niedo¬ puszczalnej utraty wytrzymalosci na rozciaganie i pogorszenie wlasciwosci polimerów in vivo. Mozna bylo tego oczekiwac, w zwiazku z podobienstwem chemicznej budowy tych poli¬ merów i wysoce wrazliwych na promieniowanie polioksymetylenów. Reaktywnosc lancuchów czas¬ teczkowych tworzacych te polimery czyni wysoce prawdopodobnym ich wrazliwosc na promienio¬ wanie. W przeciwienstwie do tego, politereftalan etylenu, stosowany do wytwarzania wyrobów chirurgicznych nie ulegajacych wchlanianiu, latwo moze byc sterylizowany promieniowaniem W, przy uzyciu jako zródla tego promieniowania Co, bez znaczacej utraty wytrzymalosci na rozcieganie. Nie jest to zaskakujace, gdyz aromatyczny charakter lancucha polimerycz- nego czesto wiaze sie z odpornoscia, na degradacje wywolane promieniowaniem fr* • Przyjmuje sie, ze nie nozna leczyc technologii politereftalanu etylenu i techlo- logil polllaktydu w próbie wytworzenia materialu hybrydowego, który ulegalby wchlanianiu, • przy tym byl odporny na napromieniowanie, z powodu róznego sposobu wytwarzania tych po¬ limerów 1 braku katalizatora, który bylby efektywny jednoczesnie w obu typach polimeryzacji.Ponadto, w wysokiej temperaturze wymaganej w syntezie politereftalanu etylenu, polilakto- ny ulegajece wchlanianiu uleglyby degradacji cieplnej, a wprowadzenie aromatycznych sekwen¬ cji do lancucha ulegajacego wchlanianiu mogloby ujemnie wplynac na pozedane wlasciwosci fizyczne 1 chemiczne polimeru ulegajece wchlanianiu.W opisie patentowym St. Zjedn. Ameryki nr 2 516 955 przedstawiono pewne polimery plastyfikowane, przy czym jako plastyfikatory stosowano estry kwasu p-fenyleno-dioksydwu- octowego. Wytwarzanie nlskoczestsczkowych poliestrów tego kwasu opisuje Spanagel i Carout- hers w artykule w Journal of American Chemical Society, wol. 57, str. 935 - 936, 1935.Obecnie opracowano nowe syntetyczne materialy polimeryczne, które moge byc stery¬ lizowane przez napromieniowanie, zachowujec zedany poziom wlasciwosci fizycznych 1 biolo¬ gicznych. Polimery wytwarzane sposobem wedlug wynalazku stosowane se do wytwarzania steryl¬ nych wyrobów chirurgicznych ulegajacych wchlanianiu takich jak nici chirurgiczne, nici chi¬ rurgiczne z przyleczonymi iglami, wyroby odlewane 1 podobne. Maje one wszelkie ekonomiczne i biologiczne zalety zwlezane z procesem sterylizacji radiacyjnej.Sposobem wedlug wynalazku wytwarza sie nowe kopolimery o ogólnym wzorze 1, w któ¬ rym G oznacza grupe alkllenowe o 2 - 16 atomach wegla lub grupe cykloalkilenodwualkilenowe o 8 - 16 atomach wegla, Ph oznacza grupe 1,2-, 1,3- lub 1,4-fenylenowe, R oznacza atom wo¬ doru lub grupe metylowe, alb oznaczaje liczby, których przecietne wartosci okreslaje u- dzlaly w kopolimerze obu Jednostek w nawiasach, przy czym udzial jednostek glikolldowych i ewentualnie laktydowych wynosi 5 - 90% molowych, a y oznacza liczbe, której przecietna wartosc okresla stopien polimeryzacji dajecy staly polimer.Kopolimery o wzorze 1 zawleraje jednostki o wzorze 2 /jednostki fenyleno-bis-oksy- octanowe/ oraz jednostki gllkolidowe i ewentualnie laktydowe, przy czym udzial tych jed¬ nostek okreslaje odpowiednio liczby alb.Zgodny z wynalazkiem sposób wytwarzania nowych kopolimerów o ogólnym wzorze 1 po¬ lega na tym, ze polimer skladajecy sie zasadniczo z powtarzajecych sie jednostek o ogól* nym wzorze 2, w którym G i Ph maje wyzej podane znaczenie, majecy logarytmiczne liczbe lepkosciowe co najmniej 0,1 dl/g, mierzone w temperaturze 25°C, przy stezeniu 0,1 g/dl w alkoholu szesclofluoroizopropylowym, poddaje sie reakcji z gllkolldem lub mieszanine gli- kolldu 1 laktydu, w temperaturze 120 - 300°C az do wytworzenia stalego polimeru majecego logarytmiczne liczbe lepkosciowe co najmniej 0,3 dl/g, mierzone w temperaturze 25°C, przy stezeniu 0,1 g/dl w alkoholu szesclofluoroizopropylowym. Reakcje ewentualnie prowadzi sie w obecnosci hydroksylowego regulatora masy czesteczkowej, w temperaturze 120 - 300°C.145 604 3 Jako polimer wyjsciowy korzystnie stosuje sie poli/fenyleno-bis-okeyoctan/ majecy terninalne grupy wodorotlenowe, to Jest wytworzony przy uzyciu stechionetrycznego nadmia¬ ru diolu. Polimer ten powinien niec równiez odpowiednie mase czasteczkowa, by ograniczyc liczbe grup OH obecnych w mieszaninie reakcyjnej poddawanej polimeryzacji, poniewaz grupy te determinuje stopien polimeryzacji. Korzystnie, polimer wyjsciowy ma logarytmiczne liczbe lepkosciowe co najmniej 0,1 dl/g, W przypadku stosowania polimeru o niskim stopniu polimeryzacji, mozna dodac niskoczesteczkowy wodorotlenowy regulator dlugosci lancucha, taki jak kwas gllkolowy lub alkohol lauryIowy.Powstale kopolimery maje logarytmiczne liczbe lepkosciowe co najmniej 0,3 dl/g, mierzona w temperaturze 25°C przy stezeniu 0,1 g/dl w alkoholu ezesclofluoroizopropylowym.Korzystnie, logarytmiczna liczba lepkosciowa nowych kopolimerów wynosi 0,6 - 1,6 dl/g lub nawet jest nieco wyzsza. Wszystkie podawane w opisie logarytmiczne liczby lepkosciowe mie¬ rzono w temperaturze 25°C przy stezeniu 0,1 g/dl w alkoholu szesclofluoroizopropylowym.W procesie wytwarzania nowych kopolimerów wyjsciowy poli/fenyleno-bis-oksyoctan/ nie zachowuje poczetkowej dlugosci, a do lancucha polimeru zostaje wprowadzone jednostki glikolanowe, z wytworzeniem krótkich sekwencji polimerupoli-oksyoctanu poleczonych lancu¬ chami poliglikolanu. Wzgledna dlugosc obu segmentów polimeru jest zdeterminowana skladem poczetkowej mieszaniny reakcyjnej i warunkami reakcji* Przez rozmieszczenie nowych jednos¬ tek stabilizujecych poli/fenyleno-bis-okeyoctan/ wzdluz kwasu poliglikolowego nowy polimer jest stabilizowany na promieniowanie o wysokiej energii, takie jak promieniowanie tf , któ¬ rego zródlem jest Co, 1 otrzymuje sie materialy sterylizowalne przez napromienianie 1 ulegajece wchlanianiu* W procesie wytwarzania tych róznych kopolimerów glikolid reaguje z nowym homopoli- merem w sposób losowy, z wytworzeniem wyzej opisanych materialów ulegajecych wchlanianiu.Kopolimery wykazuje lepsze wlasciwosci mechaniczne, wieksze wytrzymalosc na rozcieganie i szybsze absorpcje niz kopolimery mniej regularne. Tego nalezalo oczekiwac, gdyz im wieksza liczba ugrupowan kwasu poliglikolowego w polimerze, tym koncowe produkty lepiej ulegeje wchlanianiu.Kopolimery wytwarzane sposobem wedlug wynalazku, to jest z homopolimeru 1 gllkoll- du i ewentualnie laktydu, korzystnie maje mniej niz okolo 40% wagowych jednostek poli/fe- nyleno-bis-oksyoctanu/ 1 ponad okolo 60% wagowych jednostek glikolidowych. Kopolimery te se szczególnie uzyteczne do wytwarzania przedzionych, ulegajecych wchlanianiu, sterylizo¬ wanych wyrobów chirurgicznych o dobrej wytrzymalosci, poniewaz se latwo orientowane. Tak wiec kopolimery te nadaje sie szczególnie do wytwarzania sterylnych nici chirurgicznych, zwlaszcza z przylaczonymi iglami.Kopolimery zawierajece okolo 41 - 79% wagowych jednostek poli/fenyleno-bis-oksyoc- tanu/ i okolo 21 - 59% wagowych jednostek glikolidowych nie se szczególnie uzyteczne do wy¬ twarzania orientowanych nici chirurgicznych o wysokiej wytrzymalosci, jednakze nadaje sie do wytwarzania formowanych wyrobów chirurgicznych sterylizowalnych promieniowaniem o wy¬ sokiej energii i ulegajecych wchlanianiu.Wlóknotworcze polimery wytwarzane sposobem wedlug wynalazku mozna stosowac do wy¬ twarzania wlókien wzmacniajecych dla czesciowo lub calkowicie ulegajecych wchlanianiu kom¬ pozytów wzmacniajecych wszczepy i protezy. Mozna je równiez stosowac jako ulegajece wchla¬ nianiu wypelniacze w czesciowo lub calkowicie ulegajecych wchlanianiu we wszczepech lub protezach.Polimery skladajace sie zasadniczo z powtarzajacych sie Jednostek o wzorze 2, zwa¬ ne homopolimerami, wytwarza sie w reakcji fenyleno-bis-oksyoctanu o wzorze 3, w którym Ph ma wyzej podane znaczenie, a R*oznacza nizszy rodnik alkilowy lub fenylowy z alkoholem dwuwodorotlenowym.Zazwyczaj na bis-oksyoctan dziala sie diolem, takim jak glikol etylenowy, w obec¬ nosci odpowiedniego katalizatora i w podwyzszonej temperaturze rzedu okolo 120 - 220°C, w obojetnej atmosferze, np. azotu, z wytworzeniem niskoczesteczkowego polimeru. Niskoczes¬ teczkowy polimer ogrzewa sie nastepnie w podwyzszonej temperaturze, np. okolo 190 - 240°C, obnizajec cisnienie do okolo 666,6 Pa lub ponizej, otrzymujec wyzej czasteczkowy polimer o logarytmicznej liczbie lepkosciowej co najmniej 0,1 dl/g, mierzonej w temperaturze 25aC,4 146 604 przy stezeniu 0,1 g/dl w alkoholu szesclofluoroizopropylowym. Dalsze zwiekszenie stopnie polimeryzacji mozna uzyskac przez nastepne polimeryzacje w etanie etalym zmielonego poli¬ meru krystalicznego, w temperaturze ponizej punktu topnienia lecz nie nizszej niz okolo 80°C, korzystnie pod zmniejszonym cisnieniem.Polimery o nizszej masie czestaczkowej mozna otrzymywac przez skrócenia czasu re¬ akcji w temperaturze 240°C lub przez obnizenie koncowej temperatury polimeryzacji* Sposo¬ by te sa znana w dziedzinie reakcji polikondensacji.Polimery mozna równiez wytwarzac w polimeryzacji trójetapowej, podczaa której dwu- kwas, diol i katalizator utrzymuje sie w stanie stopionym, pod cisnieniem atmosferycznym /w atmosferze azotu/, a nastepnie prowadzi reakcje pod zmniejszonym cisnieniem w stanie stopionym, z wytworzeniem polimeru o stosunkowo niskiej maeie czesteczkowej. Polimer ten tabletkuje sie lub miele i krystalizuje. W trzecim etapie ogrzewa sie go pod zmniejszonym cisnieniem w temperaturze ponizej temperatury topnienia. Ten ostetni etap polimeryzacji w stanie stelym znacznie zwieksza mase czestoczkowe.Nowe homopolimery sa korzystnie krystalicznymi substancjami o masie czesteczkowej powyzej 5000 i logarytmicznej liczbie lepkosciowej co najmniej 0,1 dl/g. W celu otrzymania polimerów wlóknotwórczych szczególnie odpowiedni jest homopolimer w postaci izomeru para.Polimery te otrzymuje sie dzielajec na kwas fenyleno-bis-oksyoctowy lub /korzystnie/ Jego dwuester alkoholem dwuwodorotlonowym, w obecnosci malej, katalitycznej ilosci odpowiednie¬ go katalizatora, takiego Jak tlenek dwubutylocyny, lub sól cynawa kwasu heptanokarboksylo- wego. Korzystnym reagentem fenylenowym jest p-fenyleno-bis-oksyoctan dwumetylu, bedecy no¬ wym zwiazkiem /korzyetnie wytwarzanym w reakcji hydrochinonu zchlorooctanam metylu i alko¬ holanem metalu, korzystnie aetanolanem sodu/. Innymi odpowiednimi reagentami fenylonowymi sa. miedzy innymi p-fenyleno-bis-oksyoctan dwufenylu, m-fenyleno-bis-oksyocten dwumetylu, p-fenyleno-bie-2-oksypropionian/dwumetylu, o-fenyleno-bis-oksyoctan dwumetylu, p-fenyleno«- -bie-/oksy-2,2-dwumetyloocten/dwumetylu, p-fenyleno-bis-oksyoctan dwuetylu, ich alkilowano w pierscieniu pochodne, ich mieszaniny itp.Przykladami alkoholi dwuwodorotlonowych, które moge byc stosowane same lub w mie¬ szaninach, se glikole C2 - Cg-alkilenowe,takie jak glikol etylenowy, glikol 1,2- i 1,3- -propylenowy, glikol 1,4-butylenowy, glikol 1,6-heksylenowy itp. glikole polialkilenowe.Jak glikol dwuetylenowy, glikol trój etylenowy, glikol poli/oksyczterometylenowy/ itp. oraz cykloallfatyczne diole, takie jak 1,4-cykloheksanodwumetenol itp.Typowe polimery wlóknotwórcze wytwarzane sposobem wedlug wynalazku latwo mozna przetwarzac na wlókna przy uzyciu wytlaczarki typu srubowego, poprzez dysze z wieloma otwo¬ rami, w temperaturze zwykle przewyzszajecej temperature topnienia stopu o okolo 10 - 70°C.Przy uzyciu srodka emernego wytlaczac mozna wielowlóknowe przedze o zedenym denier wlókna 1-5. Wielowlóknowe przedze mozna przetwarzac na sploty, rozciegac na goreco i czyscic, otrzymujec sploty nici chirurgicznych o pozedanej srednicy, to jest 0,0508 - 0,2031 mm.W celu dalszego polepszenia wytrzymalosci na rozcieganie i stabilnosci wymiarów nici moz¬ na je hartowac w temperaturze 60 - 150°C w ciegu okolo 2-20 godzin.Ulegajece wchlanianiu nici chirurgiczne i inne wyroby z polimerów zawierajecych jednostki fenyleno-bis-oksyoctanowe jako istotne czesc lancucha mozna sterylizowac promie¬ niowaniem JT'w dawce okolo 2,5 Mrad, stosujec jako zródlo promieniowania 60Co. Obserwuje sie minimalne pogorszenie wlasciwosci fizycznych, takich jak logarytmiczna liczba lepkos¬ ciowa, wytrzymalosc na rozcieganie i wytrzymalosc in vivo, w stosunku do materialów kon¬ trolnych nie wystawionych na promieniowanie. Nieoczekiwane utrzymanie wlesciwoscl fizycz¬ nych nowych polimerów Jest istotne zalete i korzystnie odróznia sie je od dostepnych w handlu syntetycznych nici chirurgicznych ulegajecych wchlanianiu, które przy sterylizacji za pomoce promieniowania o wysokiej energii ulegaje znacznej degradacji.Polimery wytwarzane sposobem wedlug wynalazku mozna latwo barwic przez dodanie barwnika w trakcie polimeryzacji lub do wytlaczanego stopu, stosujec znane barwniki dys¬ persyjne, takie jak D and C Violet No. 2 lub D and C Green No. 5. Rozpuszczelnosc tych barwników w czesciowo aromatycznych polimerach i ich zdolnosc utrzymywania barwnika umo- zliwiaje stosowanie barwników dyspensyjnych w róznym stezeniu, dajecym zedane intensyw¬ nosc barwy róznych artykulów formowanych.145 604 5 Na plecione nici chirurgiczne z omawianych polimerów mozna nakladac rózne powloki, polepszajac charakterystyke przerobu i plecenia i zmniejszajec uszkodzenia tkanek przy szy¬ ciu, polepszajec pewnosc wezlów i minimalizujac kapilannosc splotu i prawdopodobienstwo zaka¬ zenia* Powloke moze stanowic ulegajacy wchlanianiu kopolimer szczawianu alkilenu o niskiej temperaturze topnienia i niskim stopniu polimeryzacji, nakladany odpowiednie technike. Na plecione nic odpowiednie technike mozna równiez nakladac powloke kompozytowe ze stearynia¬ nu wapnia i 65/35 poli/l/-/laktydo-ko-glikolidu.Jakkolwiek powyzej opisano przykladowo wytwarzanie nici chirurgicznych, jednakze nowe polimery mozna stosowac równiez do wytwarzania innych konstrukcji nici chirurgicznych jedno- i wielowlóknowych, jak równiez do wytwarzania chirurgicznych tkanin l/lub syntetycz¬ nych wyrobów spawanych, takich jak protezy zyl i tetnic* Ponadto nowe polimery mozna sto¬ sowac do wytwarzania róznych wyrobów formowanych, jak gwozdzie ortopedyczne, sruby, plytki 1 klamry, klamerki, spinki, haki, zaciski, rózne substytuty kosci, jak protezy, igly* u- rzedzenia wewnetrzmaciczne, rózne kapilary jak przewody moczowe, itp., rózne wszczepy na¬ czyniowe, leczniki i wzmacniacze, dyski kregowe i podobne.Ponizej opisano rózne pozedane wlasciwosci nici chirurgicznych i innych wyrobów chirurgicznych wytwarzanych z nowych polimerów. Mierzono rózne parametry, takie jak wy¬ trzymalosc, podatnosc na wchlanianie i podobne. Pomiary wykonano przeprowadzajac ponizej opisane próby.Podatnosc na wchlanianie. W warunkach aseptycznych, dwa 2 en odcinki nici chirur¬ gicznej wszczepia sie do lewego 1 prawego niesnia posladkowego samic ^szczura Long-Evans.W kazdej próbie wszczepia sie próbki nici dwóm szczurom. Zwierzeta stosowane w tych bada¬ niach traktuje sie i utrzymuje zgodnie z wymaganiami Animal Laboratory Walfare Act i po¬ prawki z 1970 r. Zwierzeta zabija sie w odpowiednim czaeie przez uduszenie w dwutlenku weg¬ la, wycina ich miesnie posladkowe 1 umieszcza w ukladzie buforowanym.Zgodnie ze standardowe technike histopatologiczne sporzadza sie barwione H i E alaj- dy miesni i wszczepionych nici do badan mikroskopowych. Za pomoce mikrometru okularowego ocenia sie przyblizone powierzchnie przekroju nici. Jako wartosc odniesienia dla oceny procentowej powierzchni przekroju w nastepnych odcinkach czasowych przyjmuje sie powierz¬ chnie przekroju zmierzone pietego dnia.Odpowiedz tkankowe na wszczepione nic oznacza sie nastepujacym sposobem, stanowia¬ cym modyfikacje sposobu opisanego przez Sewella, Wilanda i Cravera /Surg., Gynecol., and Obstet., 100 t 463 : 494 :, 1955/. Szerokosc strefy reakcji oraz promien od srodka prze¬ kroju nici ocenia sie wedlug nastepujecej skali* 0-25 mikrometrów 0,5; 25-50 mikromet¬ rów 1,0; 50 - 200 mikrometrów 2,0; 200 - 400 mikrometrów 3,0; 400 - 600 mikrometrów 4,0.Odpowiedz komórkowe ocenia sie od 0 do 4 w zaleznosci od wzrastajacego stezenia komórek w strefach reakcji. Ocene 0,5 daje sie w przypadku, gdy w strefie reakcji rozrzu¬ conych jest kilka komórek, natomiast ocene 4 przy wysokim stezeniu komórek. W obliczeniach wyników reakcji strefie reakcji i komórkom zapalnym przypisuje sie nastepujece wspólczyn¬ niki wazone.CbSESblS£¥££¥_2 !£s.E!$l££YI!DiJS_!!!2z0(n.Y szerokoscstrefy 5 ogólna gestosc komórek 3 neurofile 6 komórki gigantyczne 2 komórki limfocytów/osocza 1 makrofagi 1 kwasochlonne 1 fibroblasty/fibrocyty 1 Obliczenia wyników dla próbki dokonuje sie jak nastepuje:6 145 604 Parametr §l°£is£-?-££E£~££¥!]!}ii?~£££22Y-.?-5X!!l!S strefa 2 gestosc komórek 2 makrofagl 1 komórki gigantyczne 1 fibroblasty 2 5 3 2 2 1 10 6 2 2 —2- 22 Zsumowane wyniki reakcji ocenia sie wedlug nastepujecej skalit 0 - zadna, 1*6 al* nimalna, 9-24 lekka, 25 - 40 umiarkowana, 41 - 56 znaczna, powyzej 56 rozlegla* Wydluzenie 1 modul oznacza sie standardowymi metodami Instron, stosowanymi w prze¬ mysle.Retencja wytrzymalosci na zerwania. Wytrzymalosc na zerwanie oznacza eie przez wszczepienie dwóch pasm próbki podskórnie na grzbiecie 12 szczurom Long-Evans. Tak wiec lecznie wszczepia sie 24 pasma kazdej próbki, na trzy okresy, po 8 pasm na okres. Okresy przebywania in vivo wynosze 7, 14 i 21 dni. Stosunek przecietnej wartosci /z 8 oznaczen/ wytrzymalosci na zerwanie /oznaczonej za pomoce przyrzedu Instron Tensile wedlug standardo¬ wego postepowania w kazdym z okresów do przecietnej wartosci /z 8 oznaczen/ otrzymanej dla próbki przed wszczepieniem stanowi wytrzymalosc na zerwanie dla tego okresu.Wytloczone wlókna mozna nalcegac w procesie jedno lub dwuetapowym, stosujec ze¬ staw gorecych walców, laznie glicerynowe lub ich kombinacje. Nacieg moze wynosic 300 y 900%.Z niektórych z opisanych polimerów uzyskuje sie orientowane wlókna o wyjetkowej wytrzyma¬ losci na rozcieganie. Typowe wlókna o srednicy 0,203 - 0,254 mm moge mlec wytrzymalosc na rozciaganie w wezle rzedu 275,8 - 827,3 MPa, wytrzymalosc na rozcieganie na wprost 344,7 - - 1172,1 MPa i modul Younga powyzej 6894,8 MPa. Zaleznie od skladu, wydluzenie przy zerwa¬ niu wynosi 3 - 30%. Dane dotyczece absorpcji in vitro i in vivo typowych polimerów, przy stosowaniu ich jako wyrobów chirurgicznych, wykazuje ich tendencje do wchlaniania w ciegu od 90 dni do ponad 1 roku.Polimer wytwrozony jak opisano w przykladzie I przedzie sie ze stopu za pomoce In¬ stron Theometer w temperaturze 245°C, przez dysze o srednicy 1,016 mm, przy stosunku L/D i szybkosci sclnajecej 213 s~ • Wytloczke przeprowadza sie przez wode z lodem i nastepnie naciega w lazni glicerynowej, w dwóch etapach; pierwszy etap 5X /5-krotnie/ w temperatu¬ rze 49°C, drugi etap /1,5X/ /l,5-krotnie/ w temperaturze 92°C. Logarytmiczna liczba lep¬ kosciowa wytloczki wynosi 1,52 dl/g, mierzona w temperaturze 25°C, przy stezeniu 0,1 g/dl w alkoholu szesciofluorolzopropylowym. Wyciegnlete wlókno ma krystalicznosc 33%, a po har¬ towaniu pod naprezeniem w temperaturze 112°C w clegu 9 godzin krystalicznosc wynosi 36%.Koncowe wlókno ma srednice 0,1778 mm. Wlasciwosci wlókna zestawiono w tabeli 1.Tabela 1 i Wlasciwosci fizyczne Nacieg 5X Nacieg 5aX + 1,5X Wlókno nacieg- niete i harto¬ wane | Wytrzymalosc na rozcieganie /MPa/ 832,2 1185,2 1199,7 j Wytrzymalosc na zerwanie w wezle i /MPa/ 506,1 717,1 806,7 i Wydluzenie przy zerwaniu /%/ 53 12 11 i Modul /MPa/ i 5309 11790,1 16685,4145 604 7 500°C 510°C 520°C 485 g na godzine -O- Polimer wytworzony w przykladzie I wytlacza sie przez czyste wytlaczarke* stosujec dysze o srednicy 0,3048 mm z 16 otworami, przy uzyciu srodka smarnego, otrzymujac 6400 m przedzy 56,8 denier /3,55 denler na wlókno/. Warunki wytlaczania byly nastepujece: temperatura stopu w bloku temperatura stopu w dyszy temperatura powietrza w otoczce wydajnosc Orientacja przy naciagu 5X i temperaturze rolki podajecej 155UC i temperaturze rolki hartujeej 195°C.Z przedzy sporzedza sie splot skladajecy sie z trzech nici rdzeniowych po 16 wlókien kazda i 16 nici nosnych po 16 wlókien kazda. Splot naciega sie na gdreco 1 hartuje pod na¬ prezeniem. Denier splotu wynosi 1072 g, a srednica 0,3429 mm. Splot ma wydluzenia przy zerwaniu 23%, wytrzymalosc na rozciaganie na wprost 735 MPa, wytrzymalosc na rozcieganie w wezle 462,6 MPa. Próbke kwasu poligllkolowego podobnie wytlacza sie, splata i poddaje o- bróbce w celu wytworzenia próbki kontrolnej. Porcje splotu tnie sie na odcinki odpowiedniej dlugosci, umieszcza w indywidualnych kopertach z folii i zalepia koperty przez ogrzanie* Sploty sterylizuje sie promieniowaniem ft* , w standardowych warunkach przemyslowych. Ozna¬ cza sie fizyczne wlasciwosci obu splotów* Wyniki zestawiono w tabeli 2* Tabela r- i i i i i i i i Wlasciwosci fizyczne Pollmeri z przy¬ kladu I przed napro¬ mienia¬ niem Pollme z przy kladu po na promie nlanu /2.89 Mrad/ 1~ • 1 r i Kwas po-1 Kwas po- -! ligliko-i ligliko- 1 { Iowy { Iowy po i przed -S napro- j mienia- i niem i i { nepromie- i I nianiu J I /2,76 i Mrad/ i Srednica /mm/ 0,3454 2 0,3404 1 3581 l 2 Wytrzymalosc na rozcie- I ganie na wprost /MPa/ p .j | i 0,3607 ! -1 -i 730,2 i 669,5 i 901,2 780,5 i Wytrzymalosc na rozcia- ! ' ganie w wezle /MPa/ Ls i { Wydluzenie przy zerwa- J niu /%/ 448.2 J + + I ' I 24 422 22 I ~t i 510,2 J 411,6 19 ^ 16 l l i l .J Okreslono charakterystyke absorpcji splotu z polimeru wytworzonego sposobem wed¬ lug wynalazku /przyklad 1/ i próbki kontrolnej z kwasu poligllkolowego. Wyniki zestawiono w tabeli 3.Tabela 3 r- i i i i i i i i Próbka JSplot z polimeru z przykla- jdu I, napromieniony /2,89 ! Mrad/ { Procent pozostajacej powie- { i rzchni przekroju i i • r- i i -4— i i i i i Dni po wszczepieniu ——r- s ! 4- I I I ioo S 70 | 91 { 119 | 182 .4--—_*.. 92 49 iSplot z kwasu pollglikolo- Swego, napromieniony /2,76 {Mrad/ i i i i i i i i { 100 5 59,5 | 19,5 J I l i : o o Ie 145 604 Próbki splotu z polimeru wytworzonego sposobem wedlug wynalazku daly odpowiedz tkankowe ocenlene jako slabe lub zerowe, w okresie 91 1 119 dni.Ozneczono przecietna, wytrzymalosc na zerwanie po 7 cleglych wezczeplenlech u szczu¬ rów dla splotu z polineru wytworzonego epoeobea wedlug wynalazku /przyklad 1/ 1 kontrolne¬ go eplotu z kwaeu poliglikolowego. Wyniki prób zeetewiono w tabeli 4* T a b e 1 e 4 r——————————T———————————i • ! Czas/dni/ I A I 44 J Próbka ' i —* J " 3i y 8 ! O } 7 } 14 !Splot z polimeru z przy- ! ! i {kladu I, nlenepromleniony { j J •kg i 4932 J 5,28 i 4,50 1% I 100 i 122 |105 l j 4.19 I " -i i Splot z polimeru z przy* i i i i i Skladu I, napromieniony J } SIS J/2.89Mrad/ \ \ SI! kg i 4.29 i 4.79 i 3,75 3.07 |X ! 100 S H3 ! 88 I 72 | i Splot z polimeru z przy- i i i i i {kladu I. napromieniony { { iii i i i • i'5Mrad/ S i i i i Ikg S 3.90 S 4.30 ! 3.58 2.14 J ;x S i°° i u° ! 92 65 I [Splot z kweeu poligliko- } \ Sil jlowego. nlenepromleniony } j J { { Ikg i 6.09 1 6,84 i 4.49 I 3.11 i IX i 100 I 112 S 74 S 51 ! I Splot z kwaeu poligliko- ii tli | lowego. napromieniony ! j ! I ! 1/2.75Mrad/ J j S ! Ikg ! 5.78 ! 5.12 j 2.23 | 0.00 | ix s io° i 87 i38 i ° i ! Splot z kwasu poligliko- \ \ \ \ \ \ lowego. neproaleniony } J ! ! ! /5.53 Mrad/ 1 I 1 I I !kg S 5.86j 4.40 \ 0.93 | 0.00 | JX l 100 J 75 i 16 | 0 i Wynalazek Huetruje ponizsze przyklady, przy czym przyklady VIII - XII dotycza wytwarzanie homopolimerów wyjsciowych.Przyklad I. Do osuszonej plomieniem kolby okreglodennej o pojemnosci 1000 ml0 wyposazonej w szczelnie zamontowane mieszadlo mechaniczne ze etall nierdzewnej i lacznik do weze. w warunkach wykluczajacych dostep wilgoci 1 tlenu, wprowadza eie 313,4 g /2.7 mola/ glikolidu i 75,7 g silnie rozdrobnionego /przechodzecego przez sito o otworach 2,00 mm/ bezpostaciowego, suchego poli/l,4-fenyleno-bls-oksyoctanu stylenu, bedecego zy¬ wice, sporzedzonego w obscnoscl 0,001974% wagowego tlenku dwubutylocyny jako katalizatora, do logarytmicznej liczby lepkosciowej 0.63 dl/g. Reaktor przeplukuje sie azotem, zenurza w lazni z olejem silikonowym i leczy z doprowadzeniem gazu, utrzymujec w nim cisnienie azotu 98,1 kPa. Mieszanine ogrzewa eie w clegu okolo 1/2 godziny w temperaturze lazni 120°C, stapiajec gllkolld 1 rozpoczynajec rozpuszczanie poliestru* Z szybkoscie 1,8°C na minute podnosi sie temperature do 150°C i utrzymuje sie te temperature w ciegu 8 minut, kontynu- ujec proces rozpuszczenia. Laznie przejne doprowadza sie do temperatury 195°C, z prze¬ cietne szybkoscie 1,5°C ne minute. Mieszanie przerywa sie przed dojsciem do temperetury 195°C, z powodu lepkiego charakteru masy reakcyjnej.145 604 9 Wytworzony polimer krystalizuje i jest utrzymywany w ciagu 6 godzin w temperaturze 195°C. Polimer wyodrebnia sie, miele i suszy pod zmniejszonym cisnieniem w temperaturze po¬ kojowej, w ciagu nocy* Pewne ilosc nieprzereagowanego glikolidu U9uwa sie przez ogrzewanie zmielonego polimeru w temperaturze 110°C pod cisnieniem 13,3 Pa, w ciagu 16 godzin. Obser¬ wuje sie okolo 0,2% utraty wagi, co swiadczy o wysokim stopniu przemiany. Zmielony polimer przesiewa sie dla usuniecia czastek o srednicy ponizej 1 mm.Otrzymuje sie 225 g polimeru wolnego od pylu. Próbki polimeru poddaje sie analizie a widmo NMR wykazuje, ze struktura chemiczna polimeru jest taka sama jak struktura kopoli¬ meru o wzorze 1. Z widma NMR wynika, ze kopolimer zawiera 89,5% molowych /79,7% wagowych/ jednostek glikolidowych 1 10,5% molowych /20,3% wagowych/ jednostek poli/1,4-fenyleno-bis- -oksyoctanu etylenu/. Logarytmiczna liczba lepkosciowa polimeru po dlugim ogrzewaniu w tem¬ peraturze 50°C, do rozpuszczenia polimeru, wynosi 1,69 dl/g.Przyklad II. Do osuszonego plomieniem reaktora o pojemnosci 100 ml z mie¬ szadlem wprowadza sie 7,8 g suchego, bezpostaciowego, silnie rozdrobnionego poli/1,4-feny- leno-bie-oksyoctanu etylenu/ /sporzadzonego w obecnosci 0,02% wagowych tlenku dwubutylo- cyny, logarytmiczna liczba lepkosciowa 0,91 dl/g 29,0 g glikolidu /O,250 mola/, 4,0 g L/-/-laktydu /O,028 mola/ i 10,5 mg kwasu glikolowego /O,138 milimola/. Reaktor przepluku¬ je sie azotem i w trakcie polimeryzacji utrzymuje pod cisnieniem azotu 98,1 kPa. Reaktor za¬ nurza sie w lazni z olejem silikonowym i ogrzewa do 105°C, dla stopienia glikolidu i zaini¬ cjowania rozpuszczania zywicy poliestrowej• Temperature podnosi sie do 120°C dla kontynuo- o wania 1 zakonczenia proceeu rozpuszczania. Z kolei podnosi sie temperature do 200 C i utrzy¬ muje na tym poziomie w ciegu 4 godzin. Mieszanie przerywa sie gdy lepkosc polimeryzujacej masy staje sie tak duza, ze uniemozliwia dalsze mieszanie. Polimer wyodrebnia sie, miale 1 suszy pod zmniejszonym cisnieniem w temperaturze pokojowej. Pewne ilosc nieprzereago¬ wanego monomeru usuwa sie przez ogrzewanie zmielonego polimeru w temperaturze 80°C 1 110°C, po 16 godzin, pod cisnieniem okolo 13,3 Pa. Obserwuje sie utrate wagi 2,5%. Otrzymany ter- polimer na logarytmiczne liczbe lepkosciowe 1,52 dl/g i zawiera 9% molowych jednostek lak* tydowych i 81% molowych jednostek glikolidowych, a pozostalosc stanowie Jednostki 1,4-fe- nyleno-bls-oksyoctanu etylenu.Przyklad III. Do osuszonej plomieniem kolby okreglodennej o pojemnosci 250 ml, w warunkach wykluczajacych dostep wilgoci 1 tlenu, wprowadza sie bezpostaciowy, silnie rozdrobniony poli/1,4-fenyleno-bis oksyoctan etylenu/ /22,0 g, sporzadzony w obec¬ nosci 0,0044% wagowego tlenku dwubutylocyny, logarytmiczna liczba lepkosciowa 0,90 dl/g/.Obniza sie cisnienie, zanurza kolbe w oleju silikonowym i ogrzewa w temperaturze 40°C, 63°C, 77°C, 86°C i 100°C, w ciagu odpowiednio 1 godziny, 3/4 godziny, 1 godziny, 1 godzi¬ ny i 6 godzin, w celu dalszego wysuszenia 1 krystalizacji zywicy. Kolbe wyjmuje sie w laz¬ ni i po ochlodzeniu przeplukuje sie ja azotem. W warunkach wykluczajacych dostep wilgoci i tlenu wprowadza sie do kolby 91,1 g glikolidu, a kolbe wyposaza w przystawke z lacznikiem do weza i suche mieszadlo mechaniczne.Reaktor przeplukuje sie azotem i utrzymuje w nim atmosfere azotu o cisnieniu 96,1 kPa, w ciagu pozostalego procesu polimeryzacji. Reaktor zanurza sie w ogrzanej wstepnie /70 C/ lazni z olejem silikonowym. Regulator temperatury lazni nastawia sie na 120°C, która to temperature osiaga 6ie w ciagu okolo 5 minut, a w ciagu okolo 25 minut glikolld topnieje. Mieszedlo czesciowo zanurza sie w reegentech i uruchamia. Po 5 minu¬ tach lagodnego mieszenia regulator temperatury nastawia sie na 228°C, która to temperature lsiaga sie w ciagu okolo 30 minut. Gdy temperatura osiaga okolo 200°C mieszadlo calkowi¬ cie zanurza sie w reagentach. Temperature lazni 228°C utrzymuje sie w ciagu 2 1/2 godziny.Otrzymany polimer wyodrebnia sie miele i suszy pod zmniejszonym cisnieniem w tempereturze pokojowej. Logarytmiczna liczba lepkosciowa polimeru wynosi 1,10 dl/g. Pewna ilosc nie¬ przereagowanego glikolidu usuwa sie przez ogrzew&nie zmielonego polimeru w tempereturze 110°C pod cisnieniem 13,3 Pe w ciagu 16 godzin. Obserwuje 6ie utrate wagi 1,2%, co swiad¬ czy o wysokim stopniu przemiany. Otrzymany polimer zawiera 90% molowych /80,5% wagowych/ jednostek glikolidowych.10 145 604 Przyklad IV* Do osuszonej plomieniem kolby okreglodennej o pojemnosci 250 ml, w warunkach wykluczajacych dostep wilgoci i tlenu, wprowadza sie rozdrobniony su¬ chy poli/1,3-fenyleno-bis-oksyoctan etylenu/ /22,0 g, sporzedzony w obecnosci 0,0071% wa¬ gowych tlenku dwubutylocyny, do logarytmicznej liczby lepkosciowej 0,84 dl/g/ i glikolid /91,1 g 0,785 mola/* Kolbe wyposaza sie w przystawke z koncówka do weza i suchy zestaw mieszadla niemechanicznego. Po przeplukaniu, w reaktorze utrzymuje sie atmosfere azotu o cisnieniu 98fl kPa, w ciagu pozostalego czasu doswiadczania/* Reaktor zanurza sie w laz¬ ni z olejem silikonowym, ogrzanej do temperatury 70°C, które to temperature osiega sie w ciegu okolo 5 minut. W ciegu okolo 25 minut glikolid topnieje.Mieszadlo czesciowo zanurza sie w reagentach 1 uruchamia. Po 5 minutach lagodnego mieszania w 120°C regulator temperatury nastawia sie na 225 C, która to temperatura osie¬ ga sie w ciegu 25 minut. Po dojsciu temperatury do 160°C mieszadlo calkowicie zanurza sie w reagentach. Temperature lazni 225°C utrzymuje sie w ciegu 2,5 godziny. Polimer wy¬ odrebnia sie, Miele i suszy pod zmniejszonym cisnieniem w temperaturze pokojowej. Logaryt¬ miczna liczba lepkosciowa polimeru wynosi 1,26 dl/g. Pewna ilosc nieprzereagowanego gliko- lidu usuwa sie przez ogrzewanie zmielonego polimeru w temperaturze 110 C, pod cisnieniem 13,3 Pa w ciegu 16 godzin. Obserwuje sie utrate wagi 1,1%, co swiadczy o wysokim stopniu przemiany.Przyklad V. Przeprowadza sie polimeryzacje jak opisano w przykladzie IV, z tym, ze do kolby wprowadzassie rozdrobniony, suchy poli/1,4-fenyleno-bis-oksyoctan os- miometylenu/ /29,3 g, sporzedzony w obecnosci 0,0054% wagowego tlenku dwubutylocyny, loga¬ rytmiczna liczba lepkosciowa 0,78 dl/g /i glikolid /91,1 g, 0,785 mola/. Po polimeryzacji polimer wyodrebnia sie, miele i suszy pod zmniejszonym cisnieniem w temperaturze pokojowej.Polimer ma logarytmiczne liczbe lepkosciowe 1,21 dl/g.Przyklad VI. Do osuszonej plomieniem kolby okreglodennej o pojemnosci 250 ml, w warunkach wykluczajecych dostep wilgoci i tlenu, wprowadza sie rozdrobniony poli/ /l,4-fenyleno-bis-oksyoctan trans-l,4-cykloheksylenodwukarbinylu/ /29,2 g, sporzedzony w obecnosci 0,0054% wagowych tlenu dwubutylocyny, do logarytmicznej liczby lepkosciowej 0,93 dl/g/. Obniza sie cisnienie w kolbie i podgrzewa kolbe powyzej temperatury pokojo¬ wej, w celu wysuszenia zywicy. Po napelnieniu azotem, do kolby dodaje sie glikolidu /91,1 g, 0,785 mola/ w warunkach wykluczajecych dostep wilgoci i tlenu. Reaktor wyposaza sie w nasadke z koncówke do weza i suchy zestaw mieszadla mechanicznego* Po przeplukaniu reakto¬ ra azotem, w ciegu pozostalosci próby utrzymuje sie w nim atmosfere azotu o cisnieniu 98,1 kPa. Reaktor zanurza sie w lazni z olejem silikonowym, ogrzanej do temperatury 70°C.Regulator temperatury nastawia sie na 120°C i doprowadza glikolid do stopienia. Mieszadlo czesciowo zanurza sie w reagentach i uruchamia. Podnosi sie temperature do 230°C i utrzy¬ muje na tym poziomie w ciegu 2 godzin. Po dojsciu temperatury do 220 C mieszadlo calkowi¬ cie zanurza sie w reagentach.Polimer wyodrebnia sie, miele i suszy pod zmniejszonym cisnieniem w temperaturze pokojowej. Polimer ma logarytmiczne liczbe lepkosciowe 1,35 dl/g. Pewne ilosc nieprzerea¬ gowanego glikolidu usuwa sie przez ogrzewanie zmielonego polimeru w temperaturze 110°C pod cisnieniem 13,3 Pa w ciegu 16 godzin. Obserwuje sie utrate wagi 2,0%, co swiadczy o wyso¬ kim stopniu przemiany. Otrzymany polimer zawiera 90% molowych /75,7% wagowych/ jednostek glikolidowych.Przyklad VII. Do osuszonej plomieniem kolby okreglodennej o pojemnosci 100 ml, wyposazonej w prózniowe szczelne mieszadlo mechaniczne ze stali nierdzewnej i kon¬ cówke do weza, wprowadza sie 19,4 g glikolidu /O,167 mola/ i 10,6 g silnie rozdrobnionego /przechodzecego przez sito o otworach 2,00 mm/ bezpostaciowego, suchego poli/1,4-fenyleno- -bis-oksyoctanu etylenu/ /sporzadzonego w obecnosci 0,02% wagowego tlenku dwubutylocyny, do loagrytmicznej liczby lepkosciowej 0,91 dl/g/, bedecego zywice poliestrowe. Po przeplukaniu kolby azotem zanurza sie je w lazni z olejem silikonowym i leczy z doplywem gazu, utrzymu-145 604 11 Jec w niej azot pod cisnieniem 98,1 kPa. Mieszanine ogrzewa sie do temperatury 120°C, dla stopienia gllkolldu 1 specznienia i ewentualnego rozpuszczenia zywicy poliestrowej. Podwyz¬ sza sie temperature do 170°C 1 utrzymuje na tym poziomie w ciegu 20 godzin /mieszanie prze¬ rywa sie gdy polimer staje sie zbyt lepki/. W tym czasie powstajacy polimer krystalizuje.Polimer wyodrebnia sie, miele i suszy pod zmniejszonym cisnieniem, w temperaturze pokojowej. Pewne ilosc nleprzereegowanego glikolidu usuwa sie przez ogrzewanie zmielonego polimeru w temperaturze 80 C w ciegu 16 godzin, pod zmniejszonym cisnieniem /obserwuje sie utrate wagi 0,1%/* Pozbawiony substancji lotnych polimer wykazuje logarytmiczne liczbe lepkosciowe 1,68 dl/g 1 krystalicznosc 37% /z pomiaru dyfrakcji promieniowania rentegnow- skiego/, temperature topnienia 224°C /z pomiaru DSC, szybkosc przemiatanla 20°C/minuta/ 1 13 sklad /z oznaczenia metoda C NMR /20,1 ? 0,9% molowych/ i okolo 25,3% wagowych jednostek 1,4-fenyleno-bie-oksyoctanu etylenu i 79,9 + 0,9% molowych /okolo 64,7% wagowych/ Jednos¬ tek gllkolidowych.Pozbawiony* czesci lotnych polimer wytlacza sie za pomoca Instron Rheometer przez dysze o srednicy ,1,016 mm, przy szybkosci scinajacej 215 s~ • Wytloczone nic odbiera sie w wodzie z lodem 1 nastepnie wyclega w dwóch etapach; 6-krotnie w temperaturze 53°C 1 1,5- -krotnie w temperaturze 70°C. Wyciagniete wlókno ma srednice 0,1346 mm, wytrzymalosc na rozciaganie wprost 848,1 MPa, wytrzymalosc na rozicecganie w wezle 724 MPa, wydluzenie przy zerwaniu 20% 1 modul Younga 12480 MPa. Wlókno hartuje sie pod naprezeniem w temperaturze 113°C w ciegu 9 godzin. Logarytmiczna liczba lepkosciowa hartowanego wlókna przed 1 po ste¬ rylizacji przez napromienianie promieniowaniem (jT w dawce 2,5 Mrad wynosi odpowiednio 1,30 dl/g i 1.18 dl/g.Przyklad VIII. Do osuszonego plomieniem reaktora szklanego o pojemnosci 1 litra, wyposazonego w mieszadlo mechaniczne, odpowiedniego do reakcji pollkondensacji, wprowadza sie 127,1 g 1,4-fenyleno-bls-oksyoctanu dwumetylu /O,5 mola/, 62,1 g glikolu ety¬ lenowego /1,0 mola/ 1 9,0 mg tlenku dwubutylocyny /O,0071% wagowego w odniesieniu do oczeki¬ wanej wagi polimeru/. Po przeplukaniu, reaktora azotem zanurza sie go w lazni z olejem si¬ likonowym 1 leczy z doplywem gazu, utrzymujec w nim azot pod cisnieniem 98,1 kPa. Mieszani¬ ne ogrzewa sie mieszajec i utrzymuje w temperaturze 160°C, 190°C i 210°C odpowiednio w cie¬ gu 2, 1 1 2 godzin, odbierajec metanol lecznie z pewne iloscia glikolu etylenowego. Nastep¬ nie reaktor chlodzi sie do temperatury pokojowej, pogazowuje pod zmniejszonym cisnieniem i ogrzewa, utrzymujec temperature 190°C, 210°C i 220°C odpowiednio w ciegu 1, 1 i 2 godzin.Odbieranie destylatu kontynuuje sie w trakcie niskocisnieniowego /ponizej okolo 13,3 Pa/ etapu polimeryzacji. W ciegu 30 minut podwyzsza sie temperature z 220°C do 240°C 1 w tej temperaturze utrzymuje sie w ciegu 3 godzin. Reaktor usuwa sie z lazni olejowej i chlodzi.Wytworzony polimer wyodrebnia sie, miele i suszy. Polimer ma logarytmiczne liczbe lepkos¬ ciowe 1,31 dl/g.Przyklad IX. Do osuszonego plomieniem reaktora o pojemnosci 250 ml, wypo¬ sazonego w mieszadlo mechaniczne, odpowiedniego do pollkondensacji, wprowadza sie 60,0 g 1,4-fenyleno-bis-oksyoctanu dwumetylu /O,236 mola/, 31,6 g glikolu etylenowego /O,509 mo¬ la/ i 11,7 mg tlenku dwubutylocyny /O,0197% wagowego w odniesieniu do oczekiwanej wagi poli¬ meru/. Po przeplukaniu reaktora azotem zenurza sie go w lazni z olejem silikonowym i leczy z doplywem gazu, utrzymujec w nim azot pod cisnieniem 96,1 kPa. Mieszanine ogrzewa sie mie¬ szajec 1 utrzymuje w temperaturze 190°C w ciegu 7 godzin, odbierajec metanol lecznie z pew¬ ne iloscie glikolu etylenowego. Obniza sie cisnienie w reaktorze i w ciegu nastepnych 3 go¬ dzin utrzymuje go w temperaturze 190°C pod wysoke próznie. Poddawane mieszaniu mase reak¬ cyjne utrzymuje sie pod zmniejszonym cisnieniem w temperaturze 200°C odpowiednio w ciegu 2 17 godzin, kontynuujec odprowadzanie destylatów. Polimer poddaje sie dzialaniu tempera¬ tury 100°C w ciegu 3 godzin, w którym to czasie polimer krystalizuje. Polimer wyodrebnia sie, miele /wielkosc czestek ponizej 3 mm/ i suszy. Polimer ma logarytmiczne liczbe lep¬ kosciowe 0,76 dl/g.Silnie rozdrobniony, krystaliczny polimer wprowadza sie do suchej kolby okreglo- dennej• Cisnienie w kolbie obniza sie do ponizej okolo 13,3 Pa, a kolbe zanurza na 34 go-12 145 604 dziny w lazni z olejem silikonowym o temperaturze 135°C. Logarytmiczna liczba lepkosciowa polimeru wzrasta do 1,04 dl/g* Przyklad X. Do osuszonego plomieniem reaktora szklanego o pojemnosci 1000 »1# wyposazonego w mieszadlo mechaniczne, odpowiedniego do reakcji polikondensacji, wprowadza sie 127,1. g 1.4-fenyleno-bis-oksyoctanu dwumetylu /O,50 mola/, 75,7 g trans- -1,4-cykloheksanodwumetanolu /O,525 mola/ i 9,0 ml tlenku dwubutylocyny /O,036 milimola/, 0,0054% wagowego oczekiwanej wagi polimeru/. Po przeplukaniu reaktora azotem zanurza sie go w lazni z olejem silikonowym, po czym leczy sie z doplywem gazu, utrzymujaca w nim azot pod cisnieniem 98,1 kPa* Mieszanine ogrzewa sie mieszajec i utrzymuje w temperaturze 160°C, 190°C i 230°C odpowiednio w ciegu 2, 1 i 2 godzin, odbierajac powstajacy metanol* W ciagu nocy reaktor chlodzi sie do temperatury pokojowej. Nastepnego dnia obniza sie cisnienie do okolo 13,3 Pa 1 ponownie ogrzewa naczynie i utrzymuje w temperaturze 190°C, 210°C 1 240°C odpowiednio w ciegu 1, 1, 3 i 1,5 godzin, kontynuujac proces polikondensacji* W tym czasie odbiera sie destylaty* Polimer wyodrebnia sie, miele i suszy pod zmniejszonym cis¬ nieniem, w temperaturze pokojowej* Logarytmiczna liczba lepkosciowa polimeru wynosi okolo 0,93 dl/g* W równoleglej próbie przeprowadza sie polimeryzacje jak opisano w przykladzie V, zestepujec trans-1,4- -cykloheksanodwumetanol 72,5 g parafenylenodwumetanolu /O,525 mola/* Otrzymuje sie podob¬ ny polimer* Przyklad* Xl. Do osuszonego plomieniem reaktora szklanego o pojemnosci 1030 ml- wyposazonego w mieszadlo mechaniczne, odpowiedniego do reakcji polikondensacji, wprowadza sie 127, 1 g 1,4-fenyleno-bis-oksyoctanu dwumetylu /O,500 mola/, 76,8 g 1,8- -oktanodiolu /O,525 mola/ i 9,0 mg tlenu dwubutylocyny /O,036 mola, 0,0054% wagowego o- czekiwanej wagi polimeru/* Reaktor przeplukuje sie azotem i zanurza w lazni z olejem sili¬ konowym. Reaktor leczy sie z doplywem gazu, utrzymujec w nim azot pod cisnieniem 98,1 kPa.Mieszanine ogrzewa sie mieszajec i utrzymuje w temperaturze 160°C, 190°C i 210°C, w ciegu odpowiednio 2, 1 i 2 godzin, odbierajec powstajecy metanol. W ciegu nocy reaktor chlodzi sie do temperatury pokojowej. Nastepnego dnia obniza sie cisnienie do okolo 13,3 Pa 1 re¬ aktor ponownie ogrzewa sie i utrzymuje w temperaturze 190°C, 210°C, 220°C i 240°C w ciegu odpowiednio 1, 1, 2 i 2 godzin, kontynuujec proces polikondensacji. W tym czasie odbiera sie destylaty. Polimer wyodrebnia 9ie, miele i suszy pod zmniejszonym cisnieniem w tempe¬ raturze pokojowej. Logarytmiczna liczba lepkosciowa polimeru wynosi 0,78 dl/g.Prr z y k l a d XII. Do osuszonego plomieniem reaktora szklanego o pojemnosci 500 ml, wyposazonego w mieszadlo mechaniczne, odpowiedniego do reakcji polikondensacji wpro¬ wadza sie 89,0 g 1,3-fenyleno-bis-oksyoctanu dwumetylu /O,35 mola/, 43,4 g glikolu etyleno¬ wego /O,70 mola/ i 6,3 mg tlenku dwubutylocyny /O,025 milimola, 0,0071% wagowego w odnie¬ sieniu do oczekiwanej wagi polimeru/. Reaktor przeplukuje sie azotem i zanurza w lazni z olejem silikonowym. Zanurzony reaktor leczy sie z doplywem gazu, utrzymujac w nim azot pod cisnieniem 98,1 kPa. Mieszanine ogrzewa sie mieszajac i utrzymuje w temperaturze 160°C, 190°C i 210°C, w ciegu odpowiednio 2, 1 i 2 godzin, odbierajec powstajecy metanol. W ciegu nocy reaktor chlodzi sie do temperatury pokojowej. Nastepnego dnia obniza sie cisnienie do okolo 13,3 Pa i ponownie ogrzewa reaktor i utrzymuje w temperaturze 190°C, 210°C i 220°C, odpowiednio w ciegu 1, 2 i 6 godzin* W tym czasie odbiera sie destylaty. Polimer wyodreb¬ nia sie, miele i suszy pod zmniejszonym cisnieniem w temperaturze pokojowej. Logarytmicz¬ na liczba lepkosciowa polimeru wynosi okolo 0,84 dl/g.145 604 13 Z a 9 t rzezenie patentowe Sposób wytwarzania nowych kopolimerów przeznaczonych na wyroby sterylizowane ra¬ diacyjnie, o ogólnym wzorze 1, w którym G oznacza grupe alkllenowa o 2 -16 atomach wegla lub grupe cykloalkllenodwualkllenowa o 8 - 16 atomach wegla, Ph oznacza grupe 1,2-, 1,3- lub 1,4-fenylenowe, R oznacza atom wodoru lub grupe metylowe, alb oznaczaja liczby, któ¬ rych przecietne wartosci okreslaje udzialy w kopolimerze obu jednostek w nawiasach, przy czym udzial jednostek gllkolldowych i ewentualnie laktydowych wynosi 5 - 90% molowych, a y oznacza liczbe, której przecietna wartosc okresla stopien polimeryzacji dajecy staly polimer, znamienny tym, ze polimer skladajecy sie zasadniczo z powterzeje- cych sie jednostek o ogólnym wzorze 2, w którym G 1 Ph maje wyzej podane znaczenie, ma- jecy logarytmiczne liczbe lepkosciowe co najmniej 0,1 dl/g, mierzone w temperaturze 25°C, przy stezeniu 0,1 g/dl w alkoholu szesciofluoroizopropylowym, poddaje sie reakcji z gli- kolidem lub mieszanine gllkolldu i laktydu, w temperaturze 120 - 300°C, az do wytworzenia stalego polimeru majacego logarytmiczne liczbe loekosciowe co najmniej 0,3 dl/g, mierzone w temperaturze 25°C, przy stezeniu 0,1 g/dl w alkoholu szesciofluorolzopropylowym. o 9 o + (Ó-CH2-0-F^O-CH2C-0-G^)a-(C-CHR-0)b-4y Wzór 1 O-G-O-C-CHo-O-Ph-0 CHp-C- 12_ Wzór 2 0 0 R,-0-Ó-CHr0-Ph-0-CH2-C-0-R' Wzór 3 PL PL PL