Twórcy wynalazku: Alfred Budzinski, Boguslaw Byrtek, Franciszek Kopka, Zygmunt Holona, Ernestyn Fblak Uprawniony z patentu: Rybnicko-Jastrzebskie Gwarectwo Weglowe Kopalnia Wegla Kamiennego "Marcel", Wodzislaw Slaski (Polska) URZADZENIE SAMOCZYNNIE ZABEZPIECZAJACE URABIAJA MASZYNC GÓRNICZA W NACHYLONYCH WYROBISKACH f**zedmiotem wynalazku jest urzadzenie samoczynnie zabezpieczajace urabiajaca maszyne w nachylonych wyrobiskach górniczych, zwlaszcza kombajn weglowy, przed swobodnym staczaniem w przypadku zerwania pociagowego lancucha w czasie ruchu kombajnu w dól sciany, stanowiace uzupelnienie patentu nr 140 978* Urzadzenie zabezpieczajace w nachylonych wyrobiskach górniczych urabiajaca maszyne z podwójnym lancuchem rozpietym wzdluz sciany w zamknietym obwodzie poprzez zblocza krazków przymocowanych do napedów scianowego przenosnika na koncach wyrobiska, wedlug patentu nr 140 978, ma przymocowany do san urabiajacej maszyny zapadkowy hamulec, przez który przecho¬ dzi dolne ciegno lancucha unieruchomionego w górnym zbloczu krazka. Górna czesc lancucha, rozpieta miedzy zbloczami krazków na koncach wyrobiska i przechodzaca przez uklad krazków ciagnika urabiajacej maszyny, stanowi ciegno robocze, natomiast dolna czesc tego lancucha, przechodzaca przez zapadkowy hamulec, stanowi ciegno bezpieczenstwa. Podczas ruchu kombajnu w góre sciany, odryglowana zapadka hamulca przesuwa sie swobodnie po ogniwach lancucha. Za¬ trzymanie posuwu kombajnu w góre sciany i krótki jego ruch powrotny spowoduje samoczynne zablokowanie dalszego posuwu w kierunku upadu sciany przez zaczepienie zapadki hamulca o naj¬ blizsze poziome ogniwo lancucha.W czasie ruchu kombajnu w dól sciany, zapadka hamulca musi byc podniesiona i zabez¬ pieczona blokujacym zamkiem hamulca. Zwolnienie zapadki hamulca i zablokowanie dalszego posuwu maszyny w dól sciany, na(przyklad w przypadku zerwania roboczego ciegna lancucha, moze dokonac tylko obsluga kombajnu przez przechylenie dzwigni blokujacego zamka za pomoca lancuszka rozpietego wzdluz kombajnu.2 142 953 Urzadzenie zabezpieczajace urabiajaca maszyne w nachylonych wyrobiskach przed swo¬ bodnym staczaniem, wedlug patentu nr 140 978, pozwolilo wyeliminowac kolowrót bezpieczenstwa oraz napiete wzdluz scianowego ociosu zabezpieczajace ciegno linowe wraz z ich wadami, lecz wymagana jest nadal wzmozona czujnosc obslugi kombajnu przy ruchu maszyny w dól scianowego wyrobiska. 0 ile przy ruchu urabiajacej maszyny w góre scianowego wyrobiska swobodnie zwisa¬ jaca jednoramienna zapadka z wycieciem dla pionowego ogniwa oraz cylindrycznie uksztaltowana powierzchnia czolowa stale zabezpiecza urabiajaca maszyne przed ewentualnym samostaczaniem, to przy jej ruchu w dól nachylonego wyrobiska zapadka musi byc podniesiona i w tym stanie stale utrzymywana blokujacym zamkiem. Wprawdzie przy urabianiu calizny w dól sciany kombajnu nie ma mozliwosci swobodnego zsuwania sie ze wzgledu na opór calizny, lecz niebezpieczenstwo takie wystepuje przy pracach manewrowych kombajnem czy jego ruchu w dól sciany bez urabiania calizny.Zadaniem wynalazku jest wyeliminowanie tych wad, czyli samoczynne spóldzialanie urzadzenia zabezpieczajacego przed swobodnym staczaniem urabiajacej maszyny, niezaleznie od obslugi kombajnu, a wiec w czasie ruchu maszyny w góre czy w dól nachylonego wyrobiska scia¬ nowego, tak w czasie urabiania calizny jak i posuwu maszyny bez urabiania.Urzadzenie wedlug wynalazku ma, reagujacy na zmiane zwisu napinanego górnego pocia¬ gowego lancucha, czujnik polaczony sprezynowo z jednoramienna zapadka hamulca wspóldzialaja¬ cego z dolnym zabezpieczajacym ciegnem podwójnego lancucha. Zabudowany czujnik, najkorzystniej w srodku odcinka miedzy krazkami ciagnika a prowadnikiem pociagowego lancucha, dociska do lancuchowego ciegna i zmienia swe polozenie wraz z zachodzaca na tym odcinku zmiana zwisu, który stanowi odzwierciedlenie napiecia pociagowego lancucha. Zerwanie pociagowej czesci lan¬ cucha w czasie ruchu maszyny w dól sciany spowoduje zwiekszenie zwisu kontrolowanej czesci lancucha, przez co stykajacy sie z nim w formie slizgu czujnik spowoduje zwolnienie zabezpie¬ czenia hamulca, który w wyniku wspóldzialania z rozpietym dolnym lancuchowym ciegnem wstrzyma dalszy posuw maszyny w dól sciany, bez koniecznosci ingerencji obslugi kombajnu. Zagadnienie to jest istotne z uwagi na zaabsorbowanie obslugi kombajnu szeregiem innych zajec zwiazanych z urabianiem calizny.Przyklad wykonania wynalazku przedstawiono na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia urabiajaca maszyne widoczna od strony zrobów, fig. 2 - czujnik z zapadkowym hamulcem w przekroju pionowym wzdluz lancuchowego ciegna a fig. 3 - przekrój prostopadly do osi lancu¬ chowego ciegna z widokiem czujnika i hamulca.Urzadzenie samoczynnie zabezpieczajace urabiajaca maszyne, z podwójnym lancuchem 1, 2 rozpietym wzdluz sciany, przed swobodnym jej staczaniem w czasie ruchu w dól nachylonego wyrobiska górniczego w przypadku zerwania pociagowej czesci lancucha 1 ma, najkorzystniej w srodku odcinka miedzy krazkami 3 ciagnika a prowadnikiem 4 pociagowego lancucha 1, zabu¬ dowany czujnik 5 polaczony z hamulcem 6, który wspóldziala z zabezpieczajacym lancuchem 2 zakotwionym w górnym zbloczu krazka 7. Czujnik 5, przedstawiony w ksztalcie slizgu i docis¬ kajacy do ogniw górnego lancucha 1, jest polaczony sprezyna 8 z zapadka 9 która w górnym polozeniu podtrzymuje napiety pociagowy lancuch 1. Zerwanie pociagowego lancucha 1 w czasie ruchu maszyny w dól sciany spowoduje zwisanie ogniw równiez miedzy krazkami 3 ciagnika a prowadnikiem 4, a w wyniku zwiekszonego zwisu nastapi obnizenie slizgu czujnika 5 oraz sprezyny 8 i zapadki 9f która swym wolnym koncem zaczepi miedzy najblizsze poziome ogniwa dolnego zabezpieczajacego lancucha 2, powodujac zarazem zatrzymanie posuwu w dól calej ma¬ szyny. Wlaczenie hamulca 6 nastapi wiec samoczynnie, czyli niezaleznie od reakcji obslugi. PL