Wynalazek niniejszy dotyczy ukladów obwodów, stosowanych do pradów wielkiej czestotliwosci, i nadaje sie zwlaszcza do zastosowania w ukladach wzmacniajacych, pracujacych pradami o bardzo wielkiej czestotliwosci.W szczególnosci wynalazek niniejszy dotyczy ukladów wzmacniajacych prady wielkiej czestotliwosci, w których zastoso¬ wany jest mostek Wheatstone'a do rozdzie¬ lenia obwodów wejsciowych i wyjsciowych, zawierajacych lampy katodowe, celem za¬ pobiezenia oddzialywaniu tych obwodów na siebie.Uklady tego rodzaju, zawierajace taki mostek opisane sa w patencie polskim Nr 5480.Wynalazek niniejszy ma na celu stwo¬ rzenie opisanego powyzej rodzaju wzmac¬ niacza, który moze sluzyc do zmiany cze¬ stotliwosci, nie zaklócajac zrównowazenia w szerokim zakresie czestotliwosci, przy- czem wzmacniacz ten umozliwia osiagnie¬ cie wiekszej sprawnosci bez niepozadanego oddzialywania wzajemnego obwodów wej¬ sciowego i wyjsciowego.Wedlug wynalazku niniejszego uklad wzmacniajacy, w którym obwód wyjsciowy dostrojony jest na czestotliwosc harmo¬ niczna czestotliwosci zasilajacej, zawiera mostek Wh dobrane, ze ich pojemnosci, opory induk¬ cyjne i opory omowe sa równe we wiszyst- kich galeziach, podczas gdy doprowadze-nia, wzglednie doprowadzenie do siatek lamp, wzglednie siatki lampy, umieszczonej w boku mostku, zawiera przewazajaca o- pornosc indukcyjna dla czestotliwosci wyj¬ sciowej.Urzadzenie powyzsze znamienne jest tern, ze zmienny potencjal o czestotliwosci obwodu wyjsciowego udziela sie wzmian¬ kowanej siatce wzglednie isiatkom, ponie¬ waz zas mostek jest zrównowazony, wiec prad o czestotliwosci obwodu wyjsciowego nie doplywa zpowrotem do obwodu wej¬ sciowego, W jednym z przykladów wykonania wynalazku przestrzen siatka-anoda wzmac¬ niajacej lampy katodowej wlaczona jest w jeden z boków mostku Wheatstone'a, kaz¬ dy zas z trzech innych boków zawiera kon¬ densator zmienny, zmienny opór omowy i zmienna samoindukcje, polaczone w szereg.Bok, do którego wlaczona jest prze¬ strzen siatka-anoda zawiera równiez zmien¬ ny opór omowy, zmienna samoindukcje i zmienny kondensator, polaczone w szereg ze soba oraz z przestrzenia siatka-anoda.Urzadzenie zawiera równiez dlawiki lub tym podobne przyrzady, umozliwiajace do¬ plyw pradu stalego do siatki lampy.Obwód wyjsciowy (nastrojony na har¬ moniczna czestotliwosc obwodu wejsciowe¬ go), przylaczony jest do punktu wezlowe¬ go mostku, do którego dolaczona jest anoda lampy, oraz do punktu przeciwleglego; ob¬ wód zas wejsciowy polaczony jest tak, iz tworzy druga przekatna mostku, przyczem obydwa obwody sa ulozone symetrycznie wzgledem ziemi.Równolegle do obwodu wejsciowego moze byc wlaczony duzy opór, którego sro¬ dek moze byc uziemiony, celem zapobieze¬ nia daznosci calego ukladu do drgania wzgledem ziemi, lub tez obojetny punkt ob¬ wodu wejsciowego moze byc uziemiony przez opór w tymze celu.Przyrzady wlaczone do boku mostku (cwanego ponizej bokiem siatki), zawiera¬ jacego siatke lampy, sa dostrojone tak, aby stanowily opór indukcyjny dla pradu o czestotliwosci wyjsciowej na odcinku boku pomiedzy siatka i odipowiednim wezlem mostku.Niezbedny opór indukcyjny moga sta¬ nowic w pewnych przypadkach same prze¬ wody: w innych moze sie okazac niezbedne wlaczenie zmiennej indukcyjnosci do boku siatki, celem osiagniecia oporu o pozadanej wielkosci.Gdy przewody nie stanowia dostatecz¬ nego oporu indukcyjnego i zachodzi potrze¬ ba stosowania zmiennej indukcyjnosci, to do boku siatki mozna nie wlaczac konden¬ satora: przy bardzo wielkich czestotliwo¬ sciach jednak przewody te beda stanowily naogól opór indukcyjny, wiekszy nawet od niezbednego, w tym przypadku kondensa¬ tor zmienny dobiera sie tak, ajby równowa- zyft nadmiar oporu indukcyjnego.Po dobraniu odpowiedniego oporu in¬ dukcyjnego boku siatki, pozostale boki mostku dobiera sie tak, aby opory pojemno¬ sciowe, indukcyjne i omowe wszystkich czterech boków byly równe.W ten sposób równowaga jest utrzy¬ mana dla szerokiego zakresu czestotliwosci, przyczem wskutek istnienia wypadkowego oporu indukcyjnego w obwodzie siatki oraz pod dzialaniem pradu wyjsciowego, plyna¬ cego przez mostek, siatka otrzymuje pewne napiecie o czestotliwosci wyjsciowej we wlasciwej fazie, bez zaklócenia równowagi i bez niepozadanej reakcji.Oczywiscie nalezy zaznaczyc, ze celem nalezytego zasilania obwodu wyjsciowego czestotliwoscia harmoniczna niezbedne jest stosowanie wiekszych ujemnych napiec siatki i znacznego wzbudzenia.Opisane powyzej obwody moga byc sto¬ sowane przy wszelkich czestotliwosciach harmonicznych.Jezeli zachodzi potrzeba stosowania tylko nieparzystych czestotliwosci harmo¬ nicznych, obwody nalezy odpowiednio zmie- — 2 —nic w znany sposób przez -umieszczenie lamp katodowych w dwóch przeciwleglych sobie bokach mostku.Oczywiscie warunki utrzymania równo¬ wagi moga byc na zyczenie wytworzone przez odpowiednie dobranie i rozmieszcze¬ nie przewodów i przyrzadów, wlaczonych do boków mostku w ten sposób, aby czesci te zapewnialy calkowicie lub czesciowo niezbedne opory indukcyjne i omowe.Pozadane jest jednak wlaczanie do mostku zmiennych opornosci pozornych, celem dostrajania obwodów.Wynalazek przedstawiony jest na za¬ laczonym rysunku, który uwidocznia w po¬ wszechnie przyjety schematyczny sposób dwie odmiany wykonania wynalazku.Fig. 1 przedstawia uklad, podobny za¬ sadniczo do ukladu, opisanego w pat. pol¬ skim Nr 5480, przyczem czesci ukladu uwi¬ docznionego na fig. 1, odpowiadajac cze¬ sciom ukladu, opisanego w przytoczonym powyzej patencie, sa oznaczone jednakowe- mi literami i liczbami.A, G i F oznaczaja odpowiednia anode, siatke i katode lampy.Kondensator, utworzony przez A i G jest wlaczony do jednego z boków mostku Wheatstone'af którego pozostale boki za¬ wieraja kondensatory Ct$ C2 i C3 oraz ma¬ le zmienne opory omowe r19 r2, r3 i r4.Kondensator o malej pojemnosci n wlaczony jest w przewód, laczacy punkt 3 mostku, wspólny dla C1 i C2 z uziemieniem, przyczem obwód pierwotny przylaczony jest do punktów 1 i 2, a obwód siatki — do punktów 3 i 4.Obwód pierwotny zawiera samoinduk- cje Lx i L2 oraz kondensatory zmienne K1 i K21 przyczem punkt X, znajdujacy sie po¬ miedzy samoindukcjami, przylaczony jest do dodatniego bieguna wysokiego napiecia.Obwód siatki zawiera samoindiikcje V i kondensatory zmienne Rx i R2 przyczem, jak to wynika z powyzszego, kazdy z kon¬ densatorów obwodu pierwotnego, wzgled¬ nie obwodu siatki, sklada sie z dwóch kon¬ densatorów, polaczonych w szereg z uzie¬ mionym punktem srodkowym: uklad ten jest pozadany, lecz niekonieczny.Równolegle do obwodu siatki wlaczone sa dwa opory 'W± i W2 polaczone w szereg, przyczem ich wspólny punkt jest uziemio¬ ny za posrednictwem kondensatora zawo¬ rowego Z, samoindukeja zas V obwodu siatki sprezona jest z obwodem wyjscio¬ wym roboczego obwodu drgajacego, nie- uwidoezmionym na rysunku.B oznacza baterje obwodu siatki, zo- bocznikowana kondensatorem Z.Nalezy zaznaczyc, ze uklad ten, jak o- pisano dotychczas, jest identyczny z ukla¬ dem, przedstawionym na fig. 1 pat. pol¬ skiego Nr 5480.W mysl wynalazku niniejszego do kaz¬ dego boku mostku tego ukladu sa wlaczone zmienne samoindukcje Plf P2, Pz i F4.D1 oznacza kondensator zmienny, wla¬ czony do boku siatki wzmiankowanego mostku, a M dlawik w obwodzie siatki, S oznacza opór omowy.Obwód nadawczy (V, Rlt R2 i przyle¬ gajaca czesc mostku) jest nastrojony na czestotliwosc podstawowa, natomiast obwód wyjsciowy (Llt L2, Klf K2 i odpowiednia czesc mostku) na czestotliwosc harmo¬ niczna.Zmienne opory, samoindukcje i pojem¬ nosci boków mostku sa nastrojone tak, iz opory, samoindukcje i pojemnosci wszyst¬ kich boków mostku sa jednakowe.Innemi slowy, jezeli V{, V2, V\ iV\ oznaczaja odpowiednie calkowite opory o- mowe boków mostku, p), p\, p\i p\—od¬ powiednie calkowite samoindiikcje, a c\% c 2 i c\ calkowite pojemnosci trzech boków mostku, pojemnosc zas boku siatki jest równa pojemnosci Z), lacznie z pojemnoscia siatka-anoda lampy, to obwód Winien byc dostrojony tak, aby V1 = V2 = V^ = V\; P\ = P\=Pl = P\;c\=e\= cJ=po- jemnosci boku siatki. — 3Dostrojenie powyzsze posiada równiez te ceche, ze oprócz Spelnienia warunku, przytoczonego powyzej, czesci P4 i D1 wy¬ kazuja pewien opór indukcyjny (czesci ob¬ wodu pomiedzy punktami 4 i G) dla pradu o czestotliwosci obwodu wyjsciowego.W razie stosowania malych czestotli¬ wosci mozna obejisc isie bez kondensatora D, poniewaz mozna osiagnac niezbedny opór indukcyjny czesci obwodu pomiedzy punktami 4 i G zapomoca dostrojenia przy¬ rzadu P4.Podobnie w razie pracy na bardzo wy¬ sokich czestotliwosciach mozna nie stoso¬ wac oddzielnych samoindukcji Pv P2, P3 i P4, poniewaz niezbedne samoindukcje (nad¬ zwyczaj male przy bardzo wysokich cze¬ stotliwosciach) moga byc osiagniete zapo¬ moca odpowiedniego urzadzenia rozmai¬ tych przewodów lacznikowych, a niezbedny opór indukcyjny czesci obwodu pomiedzy punktami 4 i G osiaga sie zapomoca odpo¬ wiedniego dostrojenia kondensatora Dx.Fig. 2 przedstawia odmiane ukladu, wyposazona w dWie lampy katodowe i na¬ dajaca sie do wytwarzania-, nieparzystych czestotliwosci harmonicznych.Elektrody lampy dodatkowej oznaczo¬ ne sa literami A1, G\ i F1.Uklad- wyposazony jest w podwójna ilosc dlawików M zasilajacych siatki opo¬ rów S i kondensatorów Dlf oznaczonych przez M19 M2, Slf S2 i D19 D2.Podobnie, jak i w ukladzie poprzed¬ nim, przy maJlych czestotliwosciach mozna obejsc sie bez kondensatorów Dt i D2, a przy bardzo wielkich bez cewek indukcyj¬ nych P19 P2i P3 i P4. PL