Przedmiotem wynalazku jest rozbieralny wezel plaskich lub przestrzennych konstrukcji preto¬ wych, stosowany zwlaszcza do strukturalnych przekryc dachowych w duzych obiektach budow¬ nictwa przemyslowego i komunalnego.W konstrukcjach pretowych najczesciej stosowanym polaczeniem preta konstrukcyjnego z korpusem wezla jest osiowe polaczenie lacznikiem srubowym. Jedno z takich rozwiazan jest przedstawione w polskim opisie patentowym nr 110 551. Korpus wezla posiada na swej powierzchni szereg nagwintowanych otworów, w które wkrecone laczniki srubowe swym drugim koncem mocowane sa w nagwintowanych otworach koncówek preta konstrukcyjnego. Wymagane polozenie utrwalane jest dociskiem przeciwnakretki do koncówki preta. Lacznik ma ksztalt sruby dwustronnej z lbem szesciokatnym usytuowanym w srodkowej czesci na koncu odcinka gwintu wkreconego w korpus wezla.Mozliwosci regulacyjne odleglosci miedzy wezlami, czyli montazowej dlugosci sa w dotych¬ czasowych rozwiazaniach wezlów ograniczone, i trudnym jest uzyskanie wymaganych tolerancji montazu struktury, zwlaszcza przy malo dokladnym wykonaniu elementów. Jednoczesnie rozwia¬ zania te stwarzaja podczas montazu pewne trudnosci przy uchwyceniu gwintu, zwlaszcza preta ustalonego juz drugim koncem. Wynika to z faktu, ze w fazie wstepnej montazu, gdy wzgledne wymiary miedzy wezlami odbiegaja jeszcze od zalozonych, otwory w wezlach laczonych danym pretem nie sa wspólosiowe, a ustalenie drugiego konca preta w drugim wezle kierunkuje lacznik srubowy wkrecony w koncówke przy wezle skrecanym.Celem wynalazku jest opracowanie konstrukcji wezla umozliwiajacego pelna regulacje dlu¬ gosci preta oraz zapewniajacego latwy montaz.Wezel wedlug wynalazku posiada powlokowy korpus, zwlaszcza w ksztalcie kuli, wyposazony w szereg centrycznie ukierunkowanych otworów. W otworach tych osadzone sa laczniki srubowe mocujace koncówki pretów konstrukcyjnych. Lacznik srubowy ma ksztalt sruby zakonczonej lbem, a posiadajacej na czesci dlugosci przylegajacej do lba przekrój wielokata foremnego o wymiarach wynikajacych z opisania go na okregu o srednicy równej lub wiekszej od srednicy zewnetrznej gwintu. Cylindryczne otwory w korpusie maja srednice nieco wieksza od srednicy okregu opisanego na wielokacie foremnym. Wezel wyposazony jest ponadto w tuleje z otworem o2 140410 ksztalcie i wymiarach odpowiadajacych wielokatowi foremnemu lacznika, a na zewnetrznej powierzchni uksztaltowanej w sposób przystosowany do wspólpracy z kluczem do jej pokrecania.Tuleja nalozona jest na lacznik srubowy opierajacy sie montazowo lbem o wewnetrzna powierzch¬ nie powlokowa korpusu a czescia gwintowana wkrecany w koncówke preta konstrukcyjnego.Przedstawione powyzej rozwiazania wezla wedlug wynalazku umozliwia poprzez wybiórcze pokrecanie tulei albo przeciwnakretki uzyskanie dwóch rodzajów ruchu lacznika srubowego: równoczesnego ruchu obrotowego i poosiowego oraz wylacznie ruchu poosiowego. Stwarza to pelna mozliwosc regulacji, zarówno w zakresie geometrii struktury jak i sil wewnetrznych w pretach, stanowiacych o wymaganym wstepnym naprezeniu struktury. Przez odpowiednie dokre¬ cenie przeciwnakretki dociska sie tuleje do korpusu, co uniemozliwia wzajemny obrót, a pret moze przenosic zarówno sily sciskajace jak i rozciagajace. Montaz wezlów ze swobodnym lacznikiem jest ulatwiony. Wykonanie jako kulistych powierzchni wspólpracy eliminuje mozliwosc nieosiowych sil w pretach.Pelne zrozumienie wynalazku umozliwi opis przykladowego rozwiazania wezla pokazanego na rysunkach. Poszczególne figury przedstawiaja: fig. 1 przekrój osiowy wezla, na którym pret skosny wrysowany jest w polozeniu zamocowanym, natomiast elementy preta pionowego usytuo¬ wane sa w polozeniu przygotowanym do montazu, fig. 2 przedstawia przekrój poprzeczny wedlug linii A-A z fig. 1, fig. 3 — przekrój poprzeczny wedlug linii B-B z fig. 1.Przedstawiony na fig. 1 wezel przestrzenny ma kulisty, powlokowy korpus 1 z osmioma centrycznie ukierunkowanymi otworami. Laczniki srubowe 4 wprowadzane sa w otwory korpusu 1 od wewnatrz przed jego zamknieciem i opieraja sie montazowo lbami o wewnetrzna powierzchnie powloki. Na czesci dlugosci przylegajacej do lba lacznik 4 ma przekrój kwadratowy 41, który wspólpracuje z odpowiadajaco uksztaltowanym otworem tulei 5, nasunietej na jego dlugosc wystajaca z korpusu 1. Tuleja 5 na zewnetrznej powierzchni ma otwory umozliwiajace obracanie jej kluczem zabierakowym. Dlugosc tulei 5 jest nieco wieksza od wymiaru wystajacej z korpusu 1 kwadratowo uksztaltowanej czesci lacznika 4. Gwintowana czesc lacznika z nalozona przeciwnak- retka 6 wkrecona jest w otwór koncówki 3 przyspawanej do rurowego preta konstrukcyjnego 2.Mocowanie wrysowanego pionowo na fig. 1 preta 2 wymaga wykonania nastepujacych czynnosci: przez przytrzymanie kluczem zabierakowym tulei 5 i pokrecajac przy pomocy klucza widlastego przeciwnakretke 6 uzyskujemy poosiowe dosuniecie lacznika 4 do koncówki 3. Nastep¬ nie w wyniku odwrotnego poruszania elementami, to znaczy podkrecajac tuleja 5 przy unierucho¬ mionej przeciwnakretce 6 lacznik 4 zostaje wkrecony w otwór koncówki 3 uzyskujac polozenie, przy którym jego leb opiera sie o powierzchnie wewnetrzna korpusu 1. Wymagana odleglosc miedzywezlowa przy okreslonym naprezeniu struktury pretowej umozliwia regulacja pokreceniem tulei 5, a wlasciwe polozenie ustalone jest przez dokrecenie do czola tulei 5 przeciwnakretki 6.Zastrzezenie patentowe Wezel konstrukcji pretowej, posiadajacy powlokowy korpus, zwlaszcza w ksztalcie kuli, wyposazony w szereg centrycznie ukierunkowanych otworów, w których przy pomocy laczników srubowych mocowane sa koncówki pretów konstrukcyjnych a wlasciwe, wzajemne polozenie ustalone jest przeciwnakretka, znamienny tym, ze lacznik srubowy (4) ma ksztalt sruby zakonczonej lbem, posiadajacej na czesci dlugosci przylegajacej do lba przeki j wielokata foremnego (41) o wymiarach wynikajacych z opisania go na okregu o srednicy równej lub wiekszej od srednicy zewnetrznej gwintu, a cylindryczne otwory w korpusie (1) maja srednice nieco wieksza od srednicy okregu opisanego na wielokacie foremnym (41), oraz ze wezel posiada ponadto tuleje (5) z otworem wewnetrznym o ksztalcie i wymiarach odpowiadajacych wielokatowi foremnemu (41), a na zewnetrznej powierzchni uksztaltowanej w sposób przystosowany do wspólpracy z kluczem do jej pokrecania, przy czym tuleja (5) nalozona jest na lacznik srubowy (4) opierajacy sie montazowo lbem o wewnetrzna powierzchnie powlokowego korpusu (1).140410 fig. 1 fig. 2 B-B fig.3 PL