Przedmiotem wynalazku jest sposób wytwarzania pasmowych, usztywniajacych wkladów klejo¬ wych do odziezy na bazie materialów wlókienniczych z naniesionym, jednostronnie termoplasty¬ cznym proszkiem kleju, stanowiacym srodek usztywniajacy i jednoczesnie srodek umozliwiajacy polaczenie poszczególnych warstw elementów odziezy, majacy zastosowanie zwlaszcza do wytwa¬ rzania tkaninowych wkladów klejowych do koszul.Znany jest sposób wytwarzania wkladów usztywniajacych do odziezy polegajacy na tym, ze materialy wlókiennicze nasyca sie odpowiednim roztworem badz nadrukowuje sie zdolna do usie- ciowienia pasta dyspersyjna wiazaca sie z runem, srodki te w postaci cieczy lub pasty umoz-- liwiaja duza równomiernosc naniesienia przy zastosowaniu mniej lub bardziej skomplikowanych urzadzen, ale nie spelniaja wymogów technologicznego sklejania elementów odziezy przy obrób¬ ce termicznej.Znane jest powszechnie wytwarzanie usztywniajacych wkladów klejowych do odziezy poprzez jednostronne nanoszenie na wlókiennicze materialy, a zwlaszcza tkanine, termoplastycznego kleju w postaci proszku, otrzymanego na bazie polietylenu, który nastepnie utrwala sie na po¬ wierzchni przez przemieszczanie tkaniny po plycie grzewczej lub przepuszczanie tkaniny przez komore grzewcza o temperaturze powodujacej miekniecie kleju. Czastki kleju pod wplywem tem¬ peratury i sil grawitacji przyczepiaja sie niezbyt trwale do wlókien tkaniny, przy czym wy¬ stepuja czastki, które nie lacza sie z podlozem i zsypuja sie w trakcie dalszego przebiegu, badz lacza sie ze soba tworzac na powierzchni wieksze grudki powodujace miejscowe znieksztal¬ cenia laczonych elementów odziezy. Ponadto tkanina z naniesionym klejem w trakcie konfekcjo¬ nowania odziezy jest wielokrotnie przemieszczana, co powoduje odpadanie czesci naniesionego kleju i pogorszenie jakosci wyrobu. Po zejsciu z plyty grzewczej lub wyjsciu z komory grzew¬ czej tkanina z naniesionym klejem, w celu nawiniecia na walek, jest chlodzona dla zapobieze¬ nia sklejania sie warstw w atmosferze otaczajacego powietrza, w trakcie pokonywania z mala predkoscia dluzszych tras.2 140 342 Znane jest chlodzenie materialów pasmowych strumieniem nawiewanego powietrza poprzez tworzenie "jednej lub kilku stref chlodzenia, przy czym powietrze nawiewa sie w tych stre¬ fach równolegle lub prostopadle do plaszczyzny przemieszczanego pauna -serialu. Zistcso^a- lie tego rodzaju chlodzenia przy '.vykony.vaniu wkladów usztywniajacych dc odLiezy z warstwa klejowa, zioze miec tylko w pe^ryu zakresie wplyw na zwiekszenie predkosci przesuwu przy za¬ chowaniu w zasadzie niezmienionej nierównomiernej struktury naniesienia kleju.Znany jest ponadto sposóo nanoszenia proszków termoplastycznych ra. wlókiennicze mate¬ rialy i laczenia warstwowego, majacy w szczególnosci zastosowanie do wykonywania z wlókien wkladów klejowych do ubran i plaszczy, .'/lóknina wedlug tago sposobu odbijana z toki jest podgrzewana w trakcie przebiegu z obu stron, za pomoca walu goracego oraz wspólpracujacego z niia podgrzewanego walu grawerowanego punktowo, do którego przylega pojermik proszku pod¬ grzewany do temperatury 4C-50°C. ./lóknina z naniesionym przez wal grawerowany podgrzanym proszkiem jest dalej kierowana do nagrzewarki promiennikowej, w której znajduja sie promien¬ niki pretowe usytuowane nad wlóknina, powodujace dalsze od góry stapianie sie czastek kle¬ ju. Z nagrzewarki wlóknina jest przepuszczana miedzy.para gladkich walków o regulowanym do¬ cisku. Walki te w zaleznosci od potrzeb podgrzewaja lub chlodza z obu stron wlóknine. Na¬ stepnie wlóknine z naniesiona warstwa kleju jednoczesnie z obu stron ochladza sie intensyw¬ nie przepuszczajac ja przez dwubebnowa wodna ochladzarke. Nagrzewanie wlókniny i jej chlo¬ dzenie po naniesieniu proszku klejowego nastepuje zasadniczo przez bezposredni kontakt me¬ chaniczny z elementami roboczymi urzadzenia, polegajacy na opasywaniu tych elementów. W pro¬ cesie tym wystepuje intensywne i jednoczesne z dwóch stron chlodzenie wlókniny z uplastycz¬ niona warstwa kleju. il trakcie obróbki technologicznej czastki kleju przy bezposrednim kontakcie odrywaja sie i osadzaja na powierzchniach tych elementów, co utrudnia obsluge i wymaga czestego czysz¬ czenia urzadzenia do stosowania tego sposobu. Ogranicza to mozliwosc uzyskania równomier¬ nej warstwy klejowej o duzej wytrzymalosci na rozwarstwianie.:*V celu uzyskania wkladów usztywniajacych do odziezy o duzej trwal o: ci polaczen nanoszo¬ nych czastek termoplastycznego kleju z wlókienniczym materialemr opracowano sposób wytwarza¬ nia wkladów przez naniesienie na material wlókienniczy jednostronnie proszku kleju i podgrza¬ niu materialu z przeciwnej strony naniesionego kleju do temperatury jego miekniecia, polega¬ jacy na tym, ze material wlókienniczy podgrzany, chlodzi sie intensywnie od strony kleju z jednoczesnym liniowym dogniataniem za pomoca zespolu walców z przeplywem chlodzacej cieczy.Nastepnie chlodzi sie stopniowo do calkowitego zestalenia kleju wolna od kleju przeciwna strone materialu, nadmuchem powietrza ukierunkowanego pod katem ostrym korzystnie 15° - 30° w stosunku do plaszczyzny materialu przemieszczanego w tym samym i po nawrocie przeciwnym kie runku.Sposób wedlug wynalazku umozliwia otrzymywanie wkladów do odziezy o duzej gladkosci po¬ wierzchni, przyczepnosci i równomiernosci naniesienia warstwy klejowej jako srodka usztyw¬ niajacego i polaczeniowego, zapewniajacej uzyskiwanie w miare jednorodnej struktury na ca¬ lej dlugosci pasma materialu, odpowiedniej dla spelnienia wysokich wymogów jakosciowych kon¬ fekcjonowanej odziezy, przy czym sposób ten umozliwia konstrukcje urzadzenia o duzej wydaj¬ nosci produkcji i niewielkich gabarytach.Urzadzenie do stosowania sposobu wedlug wynalazku jest uwidocznione w przykladzie wy¬ konania na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia fragment urzadzenia w ujeciu schematycznym z przebiegiem procesu wytwarzania pasmowych wkladów klejowych do odziezy, a fig. 2 - szcze¬ gól z fig. 1 z uwidoczniona struktura naniesienia kleju na material wlókienniczy w obszarze walców dogniatajacych urzadzenia.Proszek klejowy korzystnie o granulacji od 300yC/ do 500^/f i temperaturze miekniecia od 105°C do 130°C, otrzymany na bazie polietylenu, nanosi sie od góry za pomoca znanego do¬ zownika na wlókiennicze pasmo materialu 1, którym moze byc tkanina lub wlóknina a rzadziej dzianina, przy czym proszek dozuje sie w ilosci od 20 g do 70 g na 1 m . Po naniesieniu pro-140 342 3 szku kleju, pasmowy material podgrzewa sie od dolu z przeciwnej strony do naniesionego kle¬ ju. Uzyskuje sie to przemieszczajac material po grzewczej plycie 2, o regulowanej tempera¬ turze nagrzewania od 180°C do 24C°C« Cieplo przenikajace przez material powoduje uplastycz¬ nienie kleju, lod wplywem temperatury i sily grawitacji czastki kleju ulegaja zmiekczeniu i przyczepieniu do wlókien materialu* 7/ celu zwiekszenia sily przyczepnosci czastek kleju do podloza i uzyskania rladkiej po¬ wierzchni, material z uplastyczniona warstwa naniesionego kleju chlodzi sie dwustopniowo, przy czym najpierw chlodzi sie intensywnie jego górna strone z warstwa kleju z jednoczesnym liniowym dogniataniem tej warstwy za pomoca zespolu walców z przeplywem chlodzacej cieczy.Uzyskuje sie to przepuszczajac material przez zespól dogniatajacych walców 3 14, napedza¬ nych z predkoscia obwodowa równa predkosci przesuwu pasrca materialu. Zespól ten c^st tak usytuowany, ze plaszczyzna jego symetrii przechodzaca przez osie symetrii górnego i dolnego walca 3 i 4 tworzy od góry kat rozwarty z pasmem przemieszczanego materialu, co zapewnia liniowy docisk górnego walca do tego materialu.Górny walec 3 usytuowany od strony warstwy kleju chlodzi sie strumieniem przeplywajacej przez niego cieczy# przy czyn reguluje sie sile jego docisku dla utworzenia szczelicy mie¬ dzy walcami o szerokosci mniejszej od grubosci pasma materialu.Wielkosc sily docisku reguluje sie na przyklad za pomoca odciaz&ików. Jej wielkosc jest uzalezniona przede wszystkim od rodzaju materialu, jego grubosci, szerokosci i grama-s tury naniesienia proszku klejowego* Stwierdzono, ze przy zachowaniu w miare liniowego docisku górnego walca 3 do materia¬ lu z jednoczesnym intensywnym jego chlodzeniem i predkosci przemieszczania pasma materialu odpowiadajacej predkosci obwodowej walców 3 i 4, nie wystepuje zjawisko stracania czastek kleju i miejscowego oslabiania polaczen.Zespól walców jest usytuowany w czesci poziomej przemieszczanego pasma materialu, badz w miejscu nieznacznego jego nachylenia do poziomu pod katem mniejszym od 20° w celu ograniczenia uprzedniego przemieszczania sie niezwiazanych z podlozem czastek kleju. Pod wplywem nacisku zespolu walców nastepuje zaglebienie uplastycznionych czastek kleju w strukture materialu, co powoduje trwale zwiazanie wszystkich czastek z wlóknami podloza i uzyskanie gladkiej powierzchni bez wystepowania grudek kleju. Górny chlodzony ciecza wa¬ lec powoduje znaczne obnizenie temperatury górnej warstwy materialu i ustalenie struktury rozmieszczenia czastek kleju. Po wyjsciu ze strefy chlodzenia i dogniatania, material wprowadza sie do strefy nastepnego stopniowego chlodzenia jego drugiej strony wolnej od kleju. Przeciwna zatem strone materialu chlodzi sie unikajac mechanicznego styku, nadmu¬ chem powietrza ukierunkowanego pod katem ostrym korzystnie od 15° do 30° w stosunku do plaszczyzny ujaterialu przemieszczanego w tym samym i po nawrocie przeciwnym kierunku.Przy tak dobranym doswiadczalnie kacie nadmuchu powietrza nie nastepuje uszkodzenie struk¬ tury zestalonej juz górnej warstwy kleju, przy czym wystepuje stopniowe trwale laczenie sie kleju z wlóknami w jego czesci srodkowej, przy jednoczesnym eliminowaniu mozliwosci przenikania kleju na druga strone pasma.W celu skrócenia drogi przebiegu tego pasma i ograniczenia gabarytów urzadzenia, przez zmiane kierunku ruchu wokól walków 5 i 6, z pasmowego materialu od strony wolnej od kleju tworzy sie otwarta komore 7 o ostrym kacie dwusciennym wynoszacym przy kacie nad¬ muchu 15-30° jego podwójnej wartosci czyli od 30° do 60°. Za pomoca znanej dr.uchr^- 8 usy¬ tuowanej w górnej czesci komory w przyblizeniu równolegle do dwusiecznej tego kata i w po¬ blizu tej dwusiecznej, nawiewa sie pobrane z otoczenia chlodne powietrze. Pod wp^/wem cyr¬ kulacji powietrza nastepuje schladzanie nagrzanej przez plyte 2 do wysokiej temperatury spodniej strony materialu, przy czym z uwagi na usytuowanie wylotu dmuchawy, bardziej in¬ tensywnie schladza sie pasmo materialu przemieszczane miedzy walcem 4 a walkiem 3* Przy tak usytuowanym nadmuchu powietrza i przebiegu pasma materialu nastepuje stopniowe chlodze¬ nie drugiej strony pasma materialu wolnej od kleju w jego czolowej i tylnej strukturze4 140 3« przestrzennej. Po zejsciu z walka 5 uzyskuje sie dalsze zestalenie czastek kleju i trwale ich polaczenie z wlókienniczym materialem 19 co umozliwia opasanie od strony naniesionego kleju walka 6 w celu zmiany przesuwu i doprowadzenia pasma do urzadzenia odbierajacego, wy¬ posazonego w nawijajacy .valek 9.Otrzymane Sposocen wedlug wynalazku wklady majace zastosowanie zwlaszcza przy konfek- cjonov;aniu koszul, zapewniaja duza aytrzycalosc na rozwarstwienie, nie mniejsza niz 1500 cU.Sposób pozwala na konstrukcje urzaazenia o duzej wydajnosci produkcji, zajmujacego niewielka powierzchnie z uwagi na rozwiazany sposób chlodzenia. Sposobem tym mozna nanosic klej na materialy wlókiennicze o róznej szerokosci i róznej grubosci, przy czym nie wystepu¬ je zjawisko niepozadanego ze wzgledów technologicznych przenikania kleju na druga strone ma¬ terialu.Zastrzezenie patentowe Sposób wytwarzania pasmowych usztywniajacych wkladów klejowych do odziezy, przez nanie¬ sienie na material wlókienniczy jednostronnie proszku kleju i podgrzaniu materialu z przeci¬ wnej strony naniesionego kleju do temperatury jego miekniecia, znamienny tym, ze material wlókienniczy podgrzany, chlodzi sie intensywnie od strony kleju z jednoczesnym liniowym dogniataniem za pomoca zespolu walców z przeplywem chlodzacej cieczy, a nastepnie chlodzi sie stopniowo do calkowitego zestalenia kleju wolna od kleju przeciwna strona mate¬ rialu, nadmuchem powietrza ukierunkowanego pod katem ostrym korzystnie 15° - 30° w stosunku do plaszczyzny materialu przemieszczanego w tym samym i po nawrocie przeciwnym kierunku.Fkacownia Pbfigrificzna UP PRL. Naklad 100 cgr Cena 130 zl PL