Przedmiotem wynalazku jest sprezarka rotacyjna dwutlokowa. W dotychczasowych rozwiaza¬ niach konstrukcyjnych tego typu sprezarek w korpusie z pokrywa znajduja sie otwory ssawny i tloczny oraz dwa cylindry dla kilkuzebnych tloków obrotowych umieszczonych po jednym w kaz¬ dym cylindrze tak, ze podczas wykonywania obrotów tloki zazebiaja sie wzajemnie w przestrze¬ ni miedzy otworami ssawnym i tlocznym tworzac przy tym komory, w których odbywa sie spreza¬ nie czynnika. Naped przekazywany jest na tloki z silnika elektrycznego lub spalinowego za posrednictwem odpowiedniej przekladni.Z uwagi na trudnosci w zapewnieniu dobrej szczelnosci, a takze z powodu szybkiego zu¬ zywania sie czesci wspólpracujacych, cisnienia uzyskiwane w tych sprezarkach sa niewielkie rzedu 2 atn.Celem wynalazku jest opracowanie nowej konstrukcji sprezarki rotacyjnej, która zapewni wyeliminowanie tego przyspieszonego zuzycia czesci wspólpracujacych oraz uzyskiwanie przy uproszczonej konstrukcji cisnien ponad 2 atn.Cel ten zgodnie z wynalazkiem spelnia sprezarka rotacyjna dwutlokowa w której korpusie znajduja sie otwory ssawny i tloczny oraz dwa cylindry dla kilkuzebnych tloków obrotowych osadzonych po jednym w kazdym cylindrze tak, ze zazebiaja sie wzajemnie w obszarze miedzy otworami ssawnym i tlocznym, przy czym kazdy tlok sklada sie z walu i rozmieszczonych równo¬ miernie na jego obwodzie elementów wzajemnie zazebiajacych sie podczas obrotu tloków w prze¬ ciwnych kierunkach przez to, ze elementy zazebiajace sie sa rolkami o przekroju kolowym osa¬ dzonymi w wystepach kól krzywkowych z mozliwoscia obrotu, a srednica rolek odpowiada odle¬ glosci miedzy powierzchnia walu a scianka wewnetrzna cylindrów. Podczas pracy sprezarki ele¬ menty zazebiajace sie tocza sie zarówno po powierzchni walów jak tez po powierzchniach wewne¬ trznych cylindrów, przy czym kola krzywkowe sa osadzone na walach wewnatrz korpusu scisle przy powierzchniach bocznych korpusu i pokrywy. Kazdy rolkowy element zazebiajacy sklada sie z osi i osadzonej na niej za posrednictwem elementu lozyskujacego tulei. Na kolach krzywko-2 140 339 wych, wykonanych z metalu, na ich obydwu powierzchniach bocznych, znajduje sie warstwa ma¬ terialu lozyskowego, który uszczelnia komory sprezania i zabezpiecza przed przyspieszonym zuzyciem powierzchnie boczne rolek jak tez kola krzywkowe.Dzieki cakiemu uksztaltowaniu tloków sprezarki rotacyjnej uzyskane zostalo powazne ob¬ nizenie zuzycia czesci wspólpracujacych i podwyzszenie szczelnosci. W wyniku tego mozna by¬ lo zwiekszyc ilosc obrotów tloków do okolo 5000 obr./min. i uzyskac przez to wzrost wydat¬ ku jak tez cisnienia tloczenia powyzej 2 atn. Ponadto przez to, ze elementy zazebiajace nie sa zwiazane z walem tloków obrotowych, ze maja zarys okragly i sa obrotowo osadzone w ko¬ lach krzywkowych uzyskano powazne uproszczenie konstrukcji i technologii a tym samym mozli¬ wosc dokladniejszego wykonania elementów tych sprezarek.Przedmiot wynalazku jest omówiony w przykladzie wykonania, którym jest dwutlokowa spre¬ zarka rotacyjna o tlokach pieciozebnych, przedstawiona na zalaczonym rysunku. Na fig. 1 znaj¬ duje sie szkic schematyczny sprezarki w przekroju pionowym a na fig. 2 przekrój A-A z fig. 1.Zgodnie z zalaczonym rysunkiem sprezarka rotacyjna dwutlokowa wedlug wynalazku sklada sie z korpusu 1 i pokrywy 2 polaczonych srubami 3. W korpusie 1 znajduja sie otwory ssawny 4 i tloczny 5 usytuowane w jego osi poprzecznej 6 oraz cylindry 7, 8, w których umieszczo¬ ne sa tloki obrotowe, odpowiednio 9 i 10. Kazdy tlok obrotowy sklada sie z walu 11 ulozys- kowanego w korpusie 1 i pokrywie 2 oraz pieciu rolek 12 zazebiajacych sie, rozmieszczonych z zachowaniem jednakowych odstepów na obwodzie walu 11. Wewnatrz korpusu 1 na walach 11 sci¬ sle przy powierzchniach bocznych korpusu 1 i pokrywy 2 osadzone sa kola krzywkowe 13 z wy¬ stepami 14, w których osadzone sa z mozliwoscia wykonywania obrotów rolki 12 zazebiajace sie. Kazda rolka 12 sklada sie z osi 15 i hartowanej tulei stalowej 16 osadzonej na osi 15 za posrednictwem tulei lozyskujacej 17* W celu zapewnienia koniecznej szczelnosci na kaz¬ dym kole krzywkowym 13, na jego obydwu powierzchniach bocznych, znajduje sie warstwa mate¬ rialu lozyskowego 18. srednica walów 11 oraz rolek 12 zazebiajacych sie sa tak dobrane, ze ich suma odpo¬ wiada srednicy wewnetrznej cylindrów 7» 8.Naped z silnika spalinowego lub elektrycznego jest przekazywany na obydwa tloki obro¬ towe 9, 10 za posrednictwem kola pasowego 19 i przekladni 20.Dzialanie sprezarki wedlug wynalazku jest nastepujace. Po wlaczeniu napedu tloki ob¬ rotowe 9f 10 obracaja sie w przeciwnych kierunkach zaznaczonych strzalkami na fig. 2. Rol¬ ki 12 obydwu tloków wzajemnie sie zazebiaja tworzac przy tym komory 21, w których jest sprezany czynnik rzadki, np. powietrze dostarczane przez otwór ssawny 4, które w dalszej fazie obrotu tloków 9, 10 jest sprezane i przez otwór tloczny 5 podawane do przewodu tlo¬ cznego i odbiorników.W wyniku obrotowego osadzenia rolek 12 zazebiajacych sie w kolach krzywkowych 13 pod¬ czas obrotów tloków 9t 10, rolki 12 po powierzchniach walów 11 i wewnetrznych cylindrów 7» 8 tylko czesciowo sie slizgaja, a glównie tocza przez co powaznie zostalo obnizone zuzycie powierzchni rolek 12 i cylindrów 7, 8, a tym samym podwyzszona zywotnosc i niezawodnosc dzialania tych sprezarek.Zastrzezenia patentowe 1. Dwutlokowa sprezarka rotacyjna, w której korpusie znajduja sie otwór ssawny i ot¬ wór tloczny oraz dwa cylindry dla kilkuzebnych tloków obrotowych, osadzonych po jednym w kazdym cylindrze tak, ze zazebiaja sie wzajemnie w obszarze miedzy otworami ssawnym i tlo¬ cznym, przy czym kazdy tlok sklada sie z walu i z rozmieszczonych równomiernie na jego ob¬ wodzie elementów wzajemnie zazebiajacych sie podczas obrotu tloków w przeciwnych kierun¬ kach, znamienna tym, ze elementy zazebiajace sie sa rolkami /12/, o przekro¬ ju kolowym osadzonymi w wystepach /14/ kól krzywkowych /13/ z mozliwoscia wykonywania ob-140 339 3 rotów, o srednicy odpowiadajacej odleglosci miedzy powierzchnia walu /11/ a powierzchnia we¬ wnetrzna cylindrów /7, 8/, które podczas pracy sprezarki moga toczyc sie zarówno po powie¬ rzchni walów /11/ jak tez po powierzchni wewnetrznych cylindrów /7, 8/, przy czym kola krzy¬ wkowe /13/ sa osadzone na walach /11/ wewnatrz korpusu /1/ scisle przy powierzchniach bocz¬ nych korpusu /1/ i pokrywy /2/* 2. Dwutlokowa sprezarka rotacyjna wedlug zastrz. 1, znamienna tym, ze kazdy rolkawy element zazebiajacy w postaci rolki /12/ sklada sie z osi /15/ i osadzonej na niej za posrednictwem elementu lozyskujacego /17/ tulei /16/. 3. Dwutlokowa sprezarka rotacyjna wedlug zastrz. 1 lub 2, znamienna tym, ze kola krzywkowe /13/ wykonane z metalu maja na obydwu powierzchniach bocznych warstwe ma¬ terialu lozyskowego /18/. /huuh Rg.4140 339 K\^\\^\\^X\\\^^\\1 Fi92 Pracownia Pblferificzna UP PRL. Naklad 100 ega Ona 130 zl PL