Wynalazek niniejszy dotyczy sposobu i urzadzenia do destylacji smoly i wytwa¬ rzania paku i olejów.W szczególnosci przedmiotem wyna¬ lazku jest wytwarzanie produktów kokso¬ wania i gazowania wegla, jak np. produk¬ tów ubocznych pieców koksowych, retort, gazu swietlnego i podobnych urzadzen.Gazy, powstajace przy koksowaniu w piecach koksowych, z uzyskiwaniem pro¬ duktów ubocznych, przeplywaja z pojedyn¬ czych pieców przez rury odprowadzajace do przewodu zbiorczego, wspólnego dla calej baterji piecowej. Gazy te, opuszcza¬ jace piece przy wysokiej temperaturze, o- chladzaja sie w samym przewodzie zbior¬ czym, jak tez w oddzielaczach, celem wy¬ dzielenia czesci smolowych, które to ochla¬ dzanie odbywa sie w wielu przypadkach zapomoca plynnego amon jaku. Wydzielo¬ na smole doprowadza sie do zakladów de¬ stylacyjnych, w których wytwarza sie pak i inne produkty.Cieplo gazów, opuszczajacych piece przy temperaturach 700°C i wyzszych, jest 20 do 30 razy wieksze od ciepla, potrzeb¬ nego do destylowania calej zawartosci smoly. Czesc ciezkiej smoly wydzielona w przewodzie zbiorczym, poddana destylacji przy tej wysokiej temperaturze, wytwa¬ rza w przewodzie tym twarda smole, któ¬ rej usuniecie jest mozliwem tylko zapomo- chu. Celem zapobiezenia teknu twardnieniu smoly^fa^dCwMWi przewody miesza¬ nina smoly i amonjaku plynnego, lufo tez samym plynnym amonjakiem, sposób ten nie usuwa jednak w zupelnosci tych wad, przeciwnie zwieksza je czasem, poniewaz wytworzone smoly nie rozpuszczajace sie w wodzie lub w amonjaku plynnym, moga wiec byc usuniete tylko przy stosowaniu bardzo wielkich ilosci cieczy.Wielkie ilosci amonjaku plynnego po¬ woduja jednak znaczna znizke tempera¬ tury gazów, a mianowicie temperatura ta spada przy wtryskiwaniu tej cieczy do przewodu w ilosci, zapobiegajacej nagro¬ madzeniu sie smoly, do tego stopnia, ze wielka czesc wartosciowych skladników olejowych gazu zgeszcza i osadza sie wraz z smola, z której moga byc wydzielone tylko zapomoca ponownej destylacji.Celem wynalazku niniejszego jest wiec sposób bezposredniej destylacji smoly w zakladach do koksowania wegla, jak np. w piecach koksowych z uzyskiwaniem pro¬ duktów ubocznych, a szczególnie sposób przeprowadzania tej destylacji w przewo¬ dzie zbiorczym lub w takich przewodach, polaczonych z koksownicami. Przy tym sposobie temperatura gazów zostaje wyzy¬ skana do destylowania smoly i wydziela¬ nia z niej produktów lotnych tak, ze te ostatnie moga byc oddzielnie otrzymywane.Stosownie do wynalazku niniejszego uzyskuje sie destylacje smoly i wydziela¬ nie z niej olejów lotnych scislem zetknie¬ ciem sie gazów goracych, uchodzacych z pieca koksowego, z ta smola przyczem temperatura tych gazów jest dostatecznie wysoka do celów zadanej destylacji, a za¬ nieczyszczenia przewodów twarda smola zapobiega goraca smola, przeplywajaca przez ten przewód. Ta ilosc smoly, kraza¬ cej w przewodzie zbiorczym i odprowa¬ dzanej stale i ciagle jako smola, moze byc doprowadzana zpowrotem do tego przewo¬ du wr&z z dodatkowa iloscia smoly celenl przeprowadzenia destylacji, lub tez moze byc odprowadzana jako produkt ostatecz¬ ny i destylowana w przebiegu oddzielnym.Przy stosowaniu wiekszej ilosci krótkich przewodów zbiorczych, smole mozna prze¬ prowadzac celem destylacji przez kilka przewodów. Otrzymuje sie w ten sposób pak o rozmaitych jakosciach i wlasciwo¬ sciach, a mianowicie zaleznie od regulowa¬ nia przebiegu destylacji.Nastepstwem scislego zmieszania sie smoly z goracemi gazami pieca jest cze¬ sciowe ochladzanie tych gazów, które o- puszozaja piece przy temperaturach 600— 700°C i jeszcze wyzszych. Temperatura tych gazów i ilosci ich skladników, nie zge¬ szczajacych sie, wystarczaja do przepro¬ wadzania destylacji. Ilosc doprowadzanej smoly, jak tez scislosc i czas stykania sie jej czasteczek z gazami, a wiec jakosc i ilosc wydestylowanych olejów, moze byc zmieniana. Skuteczna destylacje osiaga sie przy spadku temperatury gazów, pod¬ czas przeplywania przez przewód, np. o 100°C, chociaz zwyzke destylacji olejów osiagnac mozna równiez, jezeli spadek temperatury jest wiekszy przy zwyzce ilo¬ sci smoly i dokladnosci, jak tez czasie mieszania.Temperatura samej rozgrzanej smoly podnosi sie do stopnia wysokiego. Czesc wytworzonego ciepla sluzy do wyparowy¬ wania lotnych skladników smoly, przy¬ czem nie powstaje odpowiednia zwyzka temperatury, tak ze najwyzsza temperatu¬ ra smoly i wytworzonego paku lezy w nie¬ których przypadkach znacznie ponizej temperatury gazów. Celem zapobiezenia za¬ nieczyszczaniu sie przewodu, smola, prze¬ plywajaca przez przewód i krazaca w nim, musi byc do tego stopnia ogrzana, iz jest istale plynna, a wiec wytworzony pak zo¬ staje w niej zupelnie rozpuszczony i z nia zmieszany.Destylacje smoly w przewodzie zfoior- - 2 —czym mozna przeprowadzac w sposób rozmaity. Omija sie przedewszystkiem do¬ prowadzanie do przewodu zbiorczego amo- njaku plynnego, wyjawszy nizej opisane wypadki, a zamiast tego przepuszcza sie przez ten przewód dostateczna ilosc smoly lub oleju, lub tez obu materjalów równo¬ czesnie, tak ze nagromadzanie sie ciezkiej smoly w przewodzie jest niemozliwem. 0- siaga sie to latwo przy stosowaniu dosta¬ tecznej ilosci przeplywajacego czynnika i przy dostatecznie wysokiej temperaturze, gdyz wytwarzana smola ciezka rozpuszcza sie w goracej smole lub w takim oleju, a wszelkie nagromadzenia odplywaja ze smola, przeplywajaca przez przewód. Smo¬ la lub olej lub tez ich mieszaniny moga krazyc przez przewód zbiorczy, a miano¬ wicie zostaja w tym wypadku doprowadza¬ ne na jednym koncu i odprowadzane na koncu drugim, lub tez w miejscach posred¬ nich.Korzystne jest doprowadzanie smoly w zupelnosci lub czesciowo rozpylaczami, za- stosowanemi w przewodzie zbiorczym lub w przewodach odprowadzajacych, pola¬ czonych z tym przewodem. Nalezy przy- tem zwazac na dwie wazne okolicznosci, a mianowicie z jednej strony na scisle mie¬ szanie smoly z gazami pieca przy wyso¬ kiej temperaturze, tak izby powstala po¬ zadana destylacja, a z drugiej strony na ciagle oplókiwanie powierzchni przewodu wielkim nadmiarem goracej smoly lub o- leju lub tez mieszanina tych materjalów tak, aby nie powstawalo nagromadzanie sie smoly ciezkiej. Oba warunki osiaga sie stosowaniem wewnatrz przewodu odpo¬ wiednich mechanicznych przyrzadów, u- trzymujacych smole podczas przeplywa¬ nia przez przewód w silnem i ciaglem wzburzaniu lak, iz zostaje ona Wtryskiwana w prad goracych gazów i na powierzchnie przewodu. Przy stosowaniu rozpylaczy smola zostaje rozpryskiwana bezposrednio na powierzchnie przewodów.Pozadane wzburzanie smoly osiaga sie zapomoca walu obracajacego sie i zaopa¬ trzonego w odpowiednie lopatki. Oprócz tego moga byc zastosowane w przewodzie zbiorczym obracajace sie stozki lub inne narzady, powodujace silne ruchy rozpry¬ skujace i odprowadzajace smole w prad gazu i na powierzchnie przewodu. Do tego celu sluzyc moga równiez krazki, plyty lub kolki, umieszczone na obracajacych sie osiach. Gazy sprezone, jak np. gazy spala¬ nia, gazy pieców koksowych lub tez para, doprowadzane do mazi zapomoca odpo¬ wiedniego rozdzielacza lub przyrzadem smoczkowym Mc. Daniela, powoduja rów* niez zadane wzburzanie smoly. Jezeli dy¬ sze stercza ponad poziomem smoly, zosta¬ je ona rozpryskiwana w gaz, a przy dy¬ szach, zastosowanych pod poziomem smo¬ ly lub paku, materjal ten krazy, lecz nie zostaje wpedzany w gaz. Skutecznosc ta¬ kich mechanicznych narzadów mozna zwiekszac stosowaniem w przewodach od¬ powiednich rozpylaczy, zapomoca których smola zostaje wtryskiwana do przeplywa¬ jacych gazów.Chociaz nalezy w zasadzie omijac o- chladzania gazów w przewodzie zbiorczym, pozadane jest czjasem doprowadzanie wo¬ dy lub plynnego amon jaku wraz ze smola, wtryskiwana w ten przewód, a to celem ochladzania gazów do odpowiedniej tem¬ peratury. Te regulacje temperatur osiaga sie latwiej zapomoca wody, poniewaz po¬ siada ona wyzsze wlasciwe i utajone cie¬ plo niz smola i oleje. Mozliwem jest rów¬ niez doprowadzanie wody lub plynnego a- monjaku w ilosci ostatecznej do oziebienia gazów do temperatury potrzebnej do de¬ stylacji smoly. Przy wytwarzaniu paku twardego dodaje sie mala ilosc wody, lub tez nie doprowadza sie jej wcale. Ochla¬ dzanie gazów w stopniu wyzszym lub niz¬ szym osiaga sie równiez doprowadzaniem gazów zimnych, jak gazów spalania, o- chlodzonych gazów koksownic i podobnych^ -t- 3 —gazów. Zamiast ochladzania mozna stoso¬ wac w razie potrzeby dodatkowe ogrzewa¬ nie, przeprowadzajac gazy ponad po- wierzcteria koksu rozzarzonego do bialosci, a nastepnie do przewodu zbiorczego, Gazy jednej baterji pieców koksowych sa w stanie przedestylowac o wiele wieksza ilosc smoly anizeli baterja ta moze wy¬ tworzyc tak, ze gazami goracemi jednej balerji mozliwa jest destylacja smoly, po¬ chodzacej z wielkiej ilosci takich bateryj.Z drugiej strony zwykle konieczne jest stosowanie o wiele wiekszej ilosci smoly, niz ilosc, wytworzona w jednej baterji, lub tez mniejsze objetosci gazów od ilosci, po¬ trzebnej do destylowania danej smoly. 0- siaga sie to np. zuzywaniem takich gazów w oddzielnym krótkim przewodzie zbior¬ czym.Jezeli jeden zaklad posiada wieksza i- losc bateryj pieców koksowych np. dwa¬ dziescia bateryj, mozna sposobem wedlug wynalazku niniejszego destylowac w jed¬ nej baterji smole, wytworzona w calym za¬ kladzie. Jezeli jednak zaklad posiada tyl¬ ko jedna baterje lub mala ich ilosc, moz¬ na wytwarzac smole sposobem zwyklym to znaczy doprowadzaniem do przewodu zbiorczego plynnego amonjaku, a po na¬ gromadzeniu dostatecznej ilosci smoly mozna ja destylowac w przewodzie zbioT- czym sposobem wedlug wynalazku niniej¬ szego. Przy ciaglym przebiegu, pracuja¬ cym stosunkowo mala iloscia smoly, lekkie lub ciezkie oleje moga byc doprowadzane z oddzielaczy zpowrotem do przewodu w stosunku, odpowiadajacym ilosci krazacej smoly. Sposób ten stosuje sie, jezeli nieza- lezy na nagromadzaniu wielkich zapasów smoly.Zamiast przeprowadzania destylacji w przewodzie zbiorczym, Wspólnym dla wszystkich bateryj, mozna stosowac krótki przewód zbiorczy, polaczony tylko z mala iloscia pieców. Do tego przewodu krótkie¬ go doplywaja gazy tej malej ilosci pieców, podczas gdy gary reszty pieców przeply¬ waja przez glówny przewód zbiorczy. Pie¬ ce, polaczone z przewodem krótkim, moga byc równiez polaczone z przewodem wiel¬ kim, przyczem zapomoca odpowiednich zaworów gazy doprowadzane sa wedlug potrzeby do pierwszego lub do drugiego przewodu. Przewód krótki moze znajdowac sie pod przewodem wielkim, lub nad nim, a wzglednie wzdluz tego przewodu, jak tez na przeciwnym koncu baterji. Korzystne jest stosowanie przewodu krótkiego na tyl¬ nej stronie pieców i polaczenie go z temi piecami zapomoca oddzielnych przewodów.Te same piece moga byc równiez polaczo¬ ne ze zwyklym przewodem zbiorczym, przyczem zawory, zastosowane w przewo¬ dach zezwalaja na doprowadzanie gazów koksownic do zadanego przewodu. Zamiast przewodów wielkiego i krótkiego mozna tez stosowac wieksza ilosc przewodów krótkich, z których kazdy polaczony jest z pewna iloscia pieców. W kazdym wypad¬ ku przewód krótki zaopatrzony jest w me¬ chaniczne przyrzady, utrzymujace smole i oleje w ruchu tak, ze materjaly te miesza¬ ja sie scisle z gazami koksownic. Rozpy¬ lacze, znajdujace sie w przewodzie zbior¬ czym i w rurach, zwiekszaja przytem dzia¬ lanie wzburzajace przyrzadów mechanicz¬ nych, a przy stosowaniu dysz rozpylaja¬ cych, narzady te sa zbedne. Gazy, odply¬ wajace z przewodu krótkiego lub z prze¬ wodów krótkich, mozna doprowadzac do oddzielnego urzadzenia zgeszcza jacego, lub do glównego przewodu zbiorczego, lub tez bezposrednio do urzadzenia zgeszcza- jacego, do którego doplywaja gazy z glów¬ nego przewodu zbiorczego. W ten sposób mozliwe jest wspólne zgeszczanie wszel¬ kich produktów lotnych, lub tez wytwarza¬ nie produktów rozmaitego rodzaju dzieki niezaleznemu zgeszczaniu produktów lot¬ nych, odplywajacych z przewodu krótkie¬ go lub z przewodów krótkich. Zgeszczanie to moze byc bezposrednie lub posrednie, — 4 —jak tez mozna stosowac zgeszczanie frak¬ cjonowane.Smola destylowana sposobem wedlug wynalazku niniejszego moze pochodzic z tego samego zakladu, lub tez z innych za¬ kladów i moze ona byc ciezka lub lekka.Mozna równiez destylowac ciezkie lub lek¬ kie skladniki smoly celem wydzielania z nich olejów. Równiez inne smoly, jak smo¬ ly pogazowe, smoly wytwarzane w retor¬ tach pionowych, lub smoly gazu wodnego i podobne, smoly lekkie lub oleje smolowe nadaja sie do takiej destylacji. Smoly zlo¬ zone lub zmieszane, jak tez takie destyla¬ ty, otrzymuje sie oddzielna destylacja dwu lub wiekszej ilosci rodzajów smoly, lub tez zmieszaniem tych smól w odpowied¬ nim stosunku i wspólna destylacja. Przy destylowaniu smoly rozmaitego rodzaju mozna mieszac ze soba wytworzone paki, a w danym wypadku równiez wytworzone destylaty. Smole, otrzymana w poziomych retortach gazowych, zawierajaca wielka ilosc wolnego wegla mozna mieszac ze smola z pieców koksowych, a mieszanine te destylowac nastepnie tak, ze powstaje pak o wyzszej zawartosci wegla wolnego, niz pak ze smola pieców koksowych i zlo¬ zony destylat olejowy. Destylowana smola zawiera Wszelkie lub praktycznie wszel¬ kie oleje zgeszczalne, moze jednak równiez zawierac tylko czesc takich olejów, two¬ rzyc wiec smole ciezka. Kondensaty, wy¬ tworzone przy destylowaniu smoly miesza¬ nej, sa równiez zlozone, podczas gdy przy oddzielilem destylowaniu smoly rozmai¬ tych rodzajów, mozna zgeszczac oddzielnie powstajace gazy i pary.Smola, wytworzona w zakladach pie¬ ców koksowych, zawiera mniej lub wiecej wody lub tez plynnego amonjaku. Smole te mozna stosowac bezposrednio i zarówno tez odpowiednio odwadniana, lub czescio¬ wo, przedestylowana. Mozna ja równiez podgrzewac tak, ze zostaje ona utrzyma¬ na w stanie plynnym, ulatwiajacym mecha¬ niczne wzburzanie, zapewniajace scisle zmieszanie sie jej z goracemi gazami ko¬ ksownic. Gazy pieców koksowych posiada¬ ja tak wysoka temperature, ze umozliwia¬ ja latwe odwadnianie, jak tez latwa desty¬ lacje, wobec czego normalne podgrzewanie smoly jest zbedne.Przy przeprowadzaniu sposobu wedlug wynalazku niniejszego, smola styka sie albo jeden raz z goracemi gazami pieca, lub tez zostanie poraz* wtóry w ten sposób poddana dzialaniu gazów tak, ze zo¬ staje ona w dalszym stopniu prze¬ destylowana, Umozliwia to wytwarzanie paku twardego, lub paków o cechach od¬ miennych, niz paki, zawierajace wieksze ilosci wegla wolnego. Celem tej destylacji dodatkowej przeprowadza sie smole lub pak poraz wtóry przez ten sam przewód zbiorczy, lub tez przez przewód inny np. przez wieksza ilosc krótkich przewodów, a mianowicie jeden po drugim, co umozli¬ wia wytwarzanie w rozmaitych systemach destylatów lub pak o tych samych, o po¬ dobnych, lub tez o rozmaitych cechach.Regulowaniem wzburzania, a w razie ko¬ niecznosci przez ponowna destylacje re¬ guluje sie twardosc wytworzonych paków.Powtórna destylacje mozna przeprowadzic w przewodzie zbiorczym lub tez w innem urzadzeniu destylacyjnem. Przy stopowa¬ niu oddzielnych przewodów zbiorczych, z których kazdy polaczony jest z pewna iloscia pieców, mozliwe jest równoczesne wytwarzanie paku o rozmaitych cechach, a przy stosowaniu oddzielnych urzadzen zge- szczajacych wraz z odflzielnemi urzadze¬ niami destyluj acemi mozna wytwarzac równoczesnie produkty zgeezcz&nla o roz¬ maitych wlasciwosciach.Wynalazek ponizszy dotyczy równiez wytwarzania paków o rozmaitych wlasci¬ wosciach i cechach. Ograniczeniem czasu podczas którego smola styka sie z gazami, jak równiez temperatury, do której smola zostaje podgrzana podczas destylacji, o- — 5 —trzymuje sie paki o nizszej zawartosci we¬ gla, jak tez oleje o okreslonych wlasciwo¬ sciach. Jezeli jednak wytworzony pak krazy poraz wtóry, temperatura jego mo¬ ze fcyc zwyzszona az do takiego stopnia, ze powstaje rozklad w mniejszej lub w wiekszej mierze, wytwarza sie wiec wolny wegiel, zwiekszajacy zawartosc tego ma- terjalu w paku. Powtórne krazenie paku, jak tez regulowanie jego ruchu w przewo¬ dzie zbiorczym, tak iz czas stykania sie jego z goracymi gazami powoduje zwyzke tem¬ peratury, az do wyzszego lub nizszego rozkladu umozliwia osiaganie odpowiedniej zawartosci wolnego wegla w produkcie t. j. w paku lub w skladnikach olejowych, Wynalazek umozliwia równiez wytwa¬ rzanie destylatów smoly i olejów smolo¬ wych. Wynalazek moze byc stosowany do destylowania oleju zanieczyszczonego smo¬ la lub pakiem tak, ze powstaje jasny olej, a jako osad pak. W urzadzeniach, w któ¬ rych krótkie przewody zbiorcze polaczone sa kazdy z oddzielnym zgeszczaczem, moz¬ na doprowadzac do kazdego przyrzadu ma- terjal innego rodzaju, Materjaly, uchodzace z przewodu zbior¬ czego zawieraja wielkie ilosci par lub ole¬ jów, pochodzacych z destylacji smoly i zmieszanych ze zwyklemi gazami. Gazy te, posiadajace stostankowo wysoka tempera¬ ture celem utrzymania olejów w stanie lot¬ nym i wydzielania ich ze smól, moga byc poddane dalszemu traktowaniu, które u- mozliwia frakcjonowane wydzielanie ole¬ jów. Najkorzystniej odciaga sie gazy nieza¬ leznie od smoly krazacej ze srodkowej cze¬ sci przewodu zbiorczego i doprowadza sie je do oddzielaczy. Jezeli pozadane jest na¬ gle ochladzanie gazów do temperatury wy¬ dzielania jednego ciezkiego skladnika lot¬ nego, lub tez wiekszej ilosci takich skladni¬ ków, mozna do gazów tych doprowadzac w przewodzie laczacym plynny amonjak lub olej, lub tez mieszanine tych materja- lów, poczem powstajaca ciecz doprowadza sie do urzadzenia oczyszczajacego, w któ- rem plynny amon jak wydziela sie ze zge- szczonej smoly lub z olejów smolowych.Ochladzanie gazów i par moze byc stopniowe, czyli inaczej wydzielanie sklad¬ ników frakcjonowane, przyczem otrzymuje sie frakcje oleju o rozmaitych cechach.Jezeli gazy zawieraja wielkie ilosci zge- szczalnych par, osiaga sie wielkie ilosci lekkiej smoly i produktów olejowych, pod¬ czas gdy dzialanie oczyszczajace umozli¬ wia wytwarzanie bardziej czystych pro¬ duktów olejowych, niz przy stosowaniu zwyklych urzadzen zgeszczajacych pro- dukta uboczne.Na rysunku przedstawiony jest przy¬ klad urzadzenia, sluzacego do przeprowa¬ dzania sposobu wedlug wynalazku niniej-^ szego.Fig. 1 przedstawia w rzucie poziomym czesc pieca koksowego, fig. 2 rzut pionowy z czesciowym przekrojem pieca, fig. 2a w zwiekszonej podzialce przekrój poprzeczny wzdluz linji 2a — 2a fig. 1. Fig. 3 przed¬ stawia przekrój poprzeczny przez przewód zbiorczy, zaopatrzony w urzadzenie mie¬ szajace, fig. 4 — przekrój poprzeczny od¬ miennego wykonania tego urzadzenia, fig. 5 — taki sam przekrój dalszego odmiennego wykonania. Fig. 6 przedstawia w przekroju poprzecznym przewód zbiorczy, zaopatrzo¬ ny w injektory, fig. 7 — w rzucie poziomym piec koksowy, zaopatrzony w krótki prze¬ wód zbiorczy, fig. 8 — zastosowanie wiek^ szej ilosci takich przewodów w baterji piecowej, a fig. 9 — odmienne wykona¬ nie.Na fig. 1 i 2 oznacza 5 baterje pieców koksowych, posiadajacych oddzielne rury 6, odprowadzajace gazy, laczace piece z przewodem zbiorczym 7. Do przewodu tego doplywaja gazy z pojedynczych pieców koksowych i odplywaja ze srodkowej cze¬ sci 8 do przewodu 9, przylaczonego do u- rzadzenia zgeszczajacego. Prawie calko¬ wita ilosc smoly znajduje sie w czesci 8 i w — 6 —przewodzie zbiorczym. Czesc 8 moze byc izolowana.Destylowana smola doplywa do prze¬ wodu zbiorczego zapomoca dysz rozprysku¬ jacych 15 i 16 w ten sposób, iz smola ta styka sie scisle z gazami i destyluje szyb¬ ko. Zamiast tego moga byc zastosowane mechaniczne przyrzady, rozpylajace smo¬ le w gazach i umieszczone w przewodzie zbiorczym. W danym wypadku podobne przewody moga znajdowac sie obok dysz.Przewód zbiorczy zaopatrzony jest w wal 10, przeprowadzony w kierunku po¬ dluznym i zaopatrzony w ramiona lub lo¬ patki U, umieszczone wzdluz jego dlugo¬ sci. Wal ten otrzymuje naped z dowolnego zródla sily; smole doprowadza sie ze zbior¬ nika 14 zapomoca pompy 13 do przewodu 12, przylaczonego do jednego konca prze¬ wodu zbiorczego. W danym wypadku ma¬ terialy te moga byc doprowadzane przewo¬ dowi 7 w kilku miejscach odpowiedniemi rurami, a mianowicie zapomoca dysz 15 i 16. Smole, nagromadzajaca sie na dnie przewodu 7 i odciagana ciagle i stale, moz¬ na doprowadzic rura 17 i pompa 18 zpo- wrotem z przewodu, lub tez rura 19 do zbiornika 20.Przewód zbiorczy 7 zawiera dostatecz¬ na ilosc smoly, krazace) w nim, przyczem zapobiega sie nagromadzaniu stwardnia¬ lego mater jalu na dnie i na scianach prze¬ wodu. Smole odciaga sie stale i ciagle, a czesc ilosci odciagnietej doprowadza sie zpowrotem do przewodu, podczas gdy re¬ szte uzupelnia sie smola lub pakiem, po¬ chodzacym ze zródel innych. Przyrzad mie¬ szajacy sluzy do doprowadzania drobno rozdzielonej smoly lub paku w prad gazów przeplywajacych tak, iz materjal ten styka sie scisle z gazami goracemi. Powstaje dzieki temu glówna destylacja smoly i wy¬ twarza sie smole twarda, która przeplywa wzdluz strumienia smoly, znajdujacej sie na dnie przewodu, nie nagromadza sie na dnie i nie zatyka przewodu. Drobno roz¬ dzielony materjal, zostaje równiez z wiel¬ ka sila narzucany na sciany przewodu tak, ze twarda smola nie przylega do nich.Gorace gazy pieców koksowych zawie¬ raja po destylacji wielka ilosc lotnych olejów, które zostaly wydestylowane ze smoly lub z paku. Oleje te pozostaja w tych gazach przy temperaturach, któremi pra¬ cuje sie w przewodzie zbiorczym, a wiec np. przy temperaturach o 100 —200°C nizszych niz temperatury gazów, uchodza¬ cych z pieca. Scisly srtyk gazów z materia¬ lami przerabianemi powoduje równiez wy- plókiwanie latwiej zgeszczalnych skladni¬ ków smoly, podczas gdy wielka ilosc zwy¬ klych skladników lotnych pozostaje w ga¬ zach. Oprócz tego gazy zostaja zwol¬ nione w wiekszej lub mniejszej mierze z takich stalych materjalów, jak np. wolny wegiel. W ten sposób gazy nietylko nasy¬ caja sie skladnikami lotnemi, lecz takze traca materjaly nierozpuszczalne i ciezkie.Skutek mechanicznego urzadzenia, slu¬ zacego do utrzymania materjalu w ruchu, osiaga sie równiez wprowadzaniem calko¬ witej ilosci Lub czesci smoly dyszami roz- pryskujacemi, które rozdzielaja smole w bardzo drobne czastki i ulatwiaja zetkniecie sie tych czastek z goracemi gazami pieca.Gazy uchodzace z czesci 8 do przewo¬ du 9 zawieraja wielka ilosc lotnych sklad¬ ników smoly, która zostala zwolniona w przewodzie 7 w stopniu znacznym nietyl¬ ko z ciezkich skladników, nie ulatniajacych sie przy temperaturze roboczej, lecz. takze z materjalów nierozpuszczalnych. Gazy te moga stykac sie w przewodzie 9 z plynnym amonjakiem, doprowadzanym z przewodu 22 wieksza iloscia dysz 21. Mieszanina smoly i skladników olejowych z plynnym amonjakiem dostaje sie przewodem 23 do urzadzenia oczyszczajacego 24, w którem wydziela sie amon jak plynny, przeprowa¬ dzony zpowrotem ze zbiornika 25 pompa 26 i przewodem 22, podczas gdy smola i oleje odplywaja rura 27 do zbiornika 28. — 7 —Pompa 29 i przewód 30 umozliwiaja prze¬ prowadzanie smoly i oleju do przewodu 22 tak, ze materjaly te moga zmieszac sie iv nim z amoniakiem plynnym, sluzacym jako srodek ochladzajacy. Przewód 31 la¬ czy zbiornik 24 ze zbiornikiem 14. Smola, pochodzaca z innego zródla, doplywa do zbiornika 14 przewodem 141.Pozostalosc gazów, zawierajacych skladniki olejowe, doplywa do urzadzen zgeszczajacych 32, w których zostaja wy¬ dzielone produkty olejowe przeprowadza¬ ne nastepnie przez urzadzenie oczyszczaja¬ ce 33 celem wydzielenia amonjaku plyn¬ nego. Gazy uchodzace ze zgeszczaczy 32 odplywaja dmuchawka 34, sluzaca równiez do przepedzania gazów przez caly ze¬ staw.Jak wyzej juz opisano, glównym przed¬ miotem wynalazku jest destylacja smoly i otrzymywanie skladników lotnych, jak tez wyzyskiwanie temperatury gazów, ucho¬ dzacych z pieców koksowych. Zaleta wy¬ nalazku polega na tern, ze przewód zbior¬ czy zostaje tylko nieznacznie zmieniony, przyczem jednak zapobiega sie w zupel¬ nosci nagromadzaniu sie stwardnialej smoly. Na rysunku przedstawiony jest tylko jeden przewód zbiorczy, jasnem jest jednak, ze mozna równiez stosowac krótki przewód lub tez wieksza ilosc takich prze¬ wodów, z których kazdy polaczony jest z wieksza iloscia pieców koksowych, przy¬ czem zaklad moze byc zaopatrzony w takze wieksza ilosc urzadzen zgeszczaja¬ cych.Przy urzadzeniu, przedstawionem na fig. 4, w przewodzie zbiorczym 36 znajduje sie wieksza ilosc walów pionowych 35, z których kazdy zaopatrzony jest w pewna ilosc stozków 37. Waly otrzymuja ruch obrotowy z dowolnego zródla sily, np, za- pomoca silnika elektrycznego. Podczas obrotu walów, stozki, zanurzone w smole na dnie przewodu rozpryskuja materjal ten drobino rozdzielony wgóre do gora¬ cych gazów pieca koksowego, doplywaja¬ ce z baterji 39.Fig, 5 przedstawia urzadzenie, przy którem w przewodzie zbiorczym zastoso¬ wany jest podluzny wal 40, zaopatrzony w wieksza ilosc krazków 40'. Przy obrocie walu 40 krazki, zanurzone w smole lub paku, obracaja sie i wytwarzaja rozpyla¬ nie, tak ze materjal ten zostaje wtlacza¬ ny w prad gazów goracych, doplywaja¬ cych z baterji piecowej 43 przewodami 42.Osiaga sie wiec scisle zmieszanie smoly lub paku z gazami, a wiec i destylacje.Urzadzenie, przedstawione na fig. 6, posiada wieksza ilosc injektorów 44, przy¬ laczonych do przewodu 45$ zastosowanego w kierunku podluznym przewodu zbior¬ czego. Do przewodu 45 doprowadza sie spalinowe gazy pieców koksowych, paTe lub podobnie odpowiednie gazy, znajduja¬ ce sie pod cisnieniem, wystarczaj acem do wywolania dzialania ssacego podczas przeplywu tych/gfrzów. Strony ssace injek¬ torów zanurzone sa w smole lub paku na dnie przewodu 46, a podczas przeplywu gazów przez rure 45, materjal przerabiany zostaje rozpylany wgóre i wypelnia w zu¬ pelnosci przestrzen przewodu 46 ponad poziomem smoly lub paku tak, ze styka sie on scisle z gazami pieca, doplywajacemi z baterji 48 przewodami 47.Jezeli ilosc smoly destylowanej jest ograniczona, mozna stosowac krótki prze¬ wód zbiorczy, przedstawiony na fig. 7.Baterja piecowa 50 zaopatrzona jest w zwykle przewody 51, polaczone z przewo¬ dem zbiorczym 52, z którego srodkowej czesci 53 gazy i kondensaty odplywaja do przewodu 54, prowadzacego do urza¬ dzen zgeszczajacych 55. Do prowadzenia gazów sluzy dmuchawka 56. Odciaganie oddzielne smoly i plynnego amonjaku odbywa sie w sposób opisany powyzej.Wzdluz przewodu zbiorczego 52 lub tez nad nim albo w innem odpowiedniem polozeniu wzgledem tego przewodu, a naj- — 8 —stosowniej na tyhiej stronie pieców, za¬ stosowany jest krótki przewód zbiorczy 57, polaczony z wieksza iloscia pieców przewodami 58, przyczem odpowiednie za¬ wory umozliwiaja doprowadzanie gazów do jednego z przewodów zbiorczych.Przewód krótki lub pomocniczy 57 sluzy do destylacji smoly w sposób opisany, jest wiec zaopatrzony w urzadzenie, utrzymu¬ jace smole w ciaglym ruchu. Smola, jak tez powstajacy pak moga krazyc w podob¬ ny sposób jak przy pracy zapomoca prze¬ wodu o zwyklej budowie, w którym to wy¬ padku materjal przerabiany, odciagany stale przewodem 61 i pompa 62, doplywa przewodem 63 do przewodu zbiorczego.Gotowy produkt odprowadza sie prze¬ wodem 64' do zbiornika 64, a swieza smo¬ la lub pak doplywa przewodem 59.Gazy, uchodzace z przewodu zbiorcze¬ go 57} doplywaja przewodem 65 do zge- szczaczy 66, które moga byc zastosowane w szeregu i pracowac frakcjonowaniem, bezposrednio lub tez posrednio i wytwa¬ rzac dwa rodzaje lub wieksza ilosc rodza¬ jów olejów smolowych. Produkty zge- szczaczy doprowadza sie do odpowied¬ nich zbiorników, a pozostajace gazy prze¬ wodem 67 do dmuchawy, utrzymujacej równowage cisnienia w calem urzadzeniu.Urzadzenie, przedstawione na fig. 8 posiada zamiast przewodu zbiorczego zwy¬ klej budowy wieksza ilosc przewodów krótkich, z których kazdy polaczony jest z pewna iloscia rur odplywowych, tak ze do destylacji smoly mozna stosowac gazy oznaczonej ilosci pieców. W ten sposób jeden krótki przewód lub pewna ilosc ta¬ kich przewodów moze sluzyc do destyla¬ cji smoly, podczas gdy reszta przewodów pracuje w sposób zwykly.Baterja piecowa 70 zaopatrzona jest w rury odplywowe 71, polaczone z pewna iloscia krótkich przewodów zbiorczych 72, z których kazdy posiada srodkowy zbior¬ nik 73. Gazy, przeprowadzane przez cale urzadzenie dmuchawka 76 dostaja sie 2* zbiornika 73 do przewodu 74, A z tego do zgeszczaczy 75. Smola i plynny amo»jak odciaga sie oddzielnie do urzadzen oczy¬ szczajacych. ^ Kazdy przewód zbiorczy zaopatrzony jest w urzadzenie utrzymujace smole lub pak w ruchu tak, iz materjal ten rozpylo¬ ny zostaje wtryskiwany do pradu gora¬ cych gazów. Celem cyrkulacji smoly lub paku przewody 72 posiadaja przewody 80 i pompy 82, jak tez przewody 84, sluzace do doprowadzania w razie potrzeby do¬ datkowej ilosci smoly lub paku. Przewody 81 sluza do odciagania oznaczonych ilo¬ sci tych materjalów lub tez do doprowa¬ dzania ich do drugiego przewodu zbiorcze¬ go. Smola moze wiec przeplywac w szere¬ gu przez przewody zbiorcze, a równocze¬ snie materjal ten moze w wiekszej lub mniejszej mierze krazyc przez pojedyn¬ cze przewody zbiorcze. W ten sposób o- siaga sie stopniowa destylacje smoly, a mia¬ nowicie wytwarzanie coraz ciezszych smól. Czesc paku, wytworzona w pojedyn¬ czym zbiorniku, lub tez calkowita ilosc takowego, mozna równiez odciagac jako koncowy produkt destylacji.Przy doprowadzaniu smoly do prze¬ wodu na jednym koncu zakladu, która po okrazeniu i destylacji doplywa do drugie¬ go przewodu celem dalszego krazenia i dalszej destylacji i przy przeprowadzaniu tego przebiegu w nastepstwie w dalszych przewodach zbiorczych otrzymuje sie pak o najwyzszym stopniu twardosci, a pary uchodzace sa stopniowo ciezsze. Urzadze¬ nie, przedstawione na fig. 8, zezwala jed¬ nak równiez na destylacje smoly w poje¬ dynczych zbiornikach, przyczem produkty jednego zbiornika nie przeprowadza sie do nastepnego tak, ze w rozmaitych zbior¬ nikach mozna wytwarzac produkty o ta¬ kich samych, lub o rozmaitych wlasciwo¬ sciach, zaleznie od ilosci i cech smoly, jak tez od wymiaru destylacji. W tarie po- — 9 —trzeby doprowadza sie przewodem 84 do¬ datkowe ilosci smoly.Kazdy przewód zbiorczy 72 moze byc zaopatrzony w oddzielne urzadzenie zge- szczajace np. w szereg zgeszczaczy 83, sluzacych do wydzielania z gazów koksow¬ nic jak tez z par destylacji rozmaitych frakcji olejowych. Celem doprowadzania gazów do glównego urzadzenia zgeszcza- jacego baterji piecowej lub tez do poje¬ dynczych takich urzadzen zastosowane sa odpowiednie zawory. W ten sposób otrzy¬ muje sie z mieszanin gazów i par, pocho¬ dzacych z pojedynczych krótkich przewo¬ dów zbiorczych oleje o rozmaitych wla¬ sciwosciach, szczególnie jezeli przewody te pracuja w szeregu i przy rozmaitych warunkach tak, ze powstaja smoly o roz¬ maitych cechach. Regulowanie destylacji i zgeszczania umozliwia bezposrednie wy¬ twarzanie produktów o rozmaitych ce¬ chach i wlasciwosciach.Na fig. 9 przedstawione jest urzadze¬ nie, posiadajace trzy krótkie przewody zbiorcze 85, umieszczone w rozmaitych po* ziomach, przyczem kazdy przewód pola¬ czony jest z pewna iloscia przewodów 88 i zaopatrzony w srodkowy zlbiornik 86, jak tez w przewód 87. Kazdy przewód zbiorczy posiada urzadzenie 89, rozpyla¬ jace smole w gazach przeplywajacych.Rury 90 umozliwiaja doprowadzanie smoly lub paku w razie potrzeby do wszystkich przewodów 85, z których kaz¬ dy posiadsL przewody cyrkulacyjne 91, 93 i 94, pompy 92, jak tez przewody 95, slu¬ zace do odprowadzania osadu smolowego.Przewody 85 polaczone sa ze soba rurami 96 tak, ze smola moze przeplywac z pierw¬ szego przewodu 85 ido drugiego, lezacego na nizszym poziomie, a z tego do trzecie¬ go, z którego odplywa rura 97. Rury 96 zaopatrzone sa w zawory, które umozli¬ wiaja regulowanie przeplywajacej ilosci smoly, tak, ze smola jednego przewodu moze byc przeprowadzana w zupelnosci lub czesciowo do nastepnego, a pozosta¬ losc drugiego przeprowadzona do pierw¬ szego. Otrzymuje sie wiec w rozmaitych przewodach rozmaite rodzaje smoly. W razie potrzeby mozna doprowadzac do po¬ jedynczych przewodów dodatkowe ilosci smoly.Opisane urzadzenie umozliwia dziala¬ nie pieców koksowych w sposób zwykly, jak tez zuzywanie czesci ciepla goracych gazów piecowych do destylacji smoly, po¬ chodzacej z gazów, które odplywaja z in¬ nych pieców baterji, lub tez smoly, po¬ chodzacej z innych zródel. Przy destyla¬ cji, wazne jest przeprowadzanie pewnej ilosci goracej smoly lub paku przez krótki przewód lub takie przewody, celem zapo¬ biegania nagromadzaniu sie stwardnialego materjalu. Urzadzenie takie nadaje sie do destylowania oznaczonej ilosci smoly, niedostatecznej jednak dla osiagniecia od¬ powiedniego przeplywu w przewodzie wielkim, jak tez przy izolowanych zakla¬ dach pieców koksowych, z których tylko jedna baterja pracuje, a ilosc smoly, do¬ prowadzana z innych zródel, jest ograni¬ czona. Urzadzenia tego rodzaju umozliwia¬ ja otrzymywanie paku o pozadanych ce¬ chach, jak tez wytwarzanie olejów war¬ tosciowych w sposób prosty, skuteczny i ekonomiczny. PL