Wynalazek niniejszy dotyczy sposobu przymocowania szyn do podkladów .zapo¬ moca sprezyn, przyciskajacych stope szy¬ ny ku dolbwi.W znanych prizymocowaniach szyn te¬ go rodzaju sprezyny byly napinane w ten sposób, ze byly sciskane ku dolowi posred¬ nio lub bezposrednio zapomoca srub, ha¬ ków i t d., lub tez byly uksztaltowane kli¬ nowo i wbijane z wielkim wysilkiem pod przyciski, umocowane na podkladach szyn, Zapomoca tego znanego sposobu nalezyte przymocowanie szyn nie bylo mozliwe.Sposób wedlug wynalazku polega w przeciwienstwie do poprzednich na tern, ze sprezyny sa napinane zapomoca specjalne¬ go, a wiec niewchodzacego w sklad przy¬ mocowania szyny przyrzadu i przytrzymy¬ wane mocno w tym napietym stanie tak dlugo, az zostana zalozone przyciski, po- czem sprezyny te sa ro:zprezane, dopóki nie opra sie o przyciski, poczem przyrzad do napinania zostaje usuniety.Luzowanie takich sprezyn uskutecznia sie odwrotnie w ten sposób, ze sprezyny zostaja ponownie napiete zapomoca spe¬ cjalnego przyrzadu, wskutek czego odla¬ czaja sie od swych przycisków, które moga byc usuniete.Przy stosowaniu tego sposobu i uzyciu plaskich sprezyn, nakladanych na stope szyny, oraz przycisków do sprezyn, zacho-dzacych ii& (stope, zaleca sie nadawac spre¬ zynom, najlepiej wygietym w kierunku po- dluzWi^szfMtól ClSówna lub prarwie równa szerokosci boku stopy szyny, Zapomoca tak szerokich sprezyn, gdy sa one wzglednie cienkie, mozna wywierac na szyny stosunkowo bardzo znaczny na¬ cisk. Wskutek nieznacznej stosunkowo gru¬ bosci sprezyn ich dzialanie sprezynujace jest bardzo wielkie; nie nalezy obawiac sie zmeczenia takich -cienkich sprezyn. Gdy ta¬ ka sprezyna siega szyny tak, ze opiera sie z jednej strony na jej .szyjce, z drugiej zas na siwym przycisku, to jest zabezpieczona jednoczesnie od przesuwania sie w kierun¬ ku poprzecznym wzgledem szyny. Szerokie sprezyny tego rodzaju posiadaja równiez te zalete, ze moga byc uksztaltowane od¬ powiednio do oddzialywajacych na nie na¬ prezen, mianowicie moga byc one wykony¬ wane najlepiej w postaci trójkata, którego bok dluzszy lezy na krawedzi stopy szyny, podczas gdy wierzcholek tego trójkata jest skierowany ku szyjce szyny. O ileby sprezyny, jak w znanych umocowaniach te¬ go rodzaju, posiadaly równolegle podluz¬ ne krawedzie, czyli ksztalt prostokatny, to te wygiete sprezyny ulegalyby w miejscu swego wygiecia takim naprezeniom podczas ich rozprostowywania, ze szybko ulegalyby zmeczeniu.Przy sposobie wedlug wynalazku niniej¬ szego mozna zastosowac do przymocowajnia szyn przyciski do sprezyn, niedajace sie podnosic, to znaczy, ze przyciski takie da¬ ja sie przesuwac wylacznie równolegle do podstawy szyny, w zadnym zas razie pro¬ stopadle do niej. Wskutek tego stosowanie wkretów lub haków, uzywanych dotychczas do przyciskania ku dolowi plytek zacisko¬ wych, oddzialywajacych na stope szyny, nie jest konieczne. Przycisk, dociskajacy ku dolowi mocno napieta sprezyne, moze byc zabezpieczony np. przez wsuniecie go pod wystep, znajdujacy sie na podkladce szyny. W ten sposób, sprezyna, napieta za¬ pomoca specjalnego przyrzadu, moze byc oparta na przycisku, umieszczonym mie¬ dzy stopa szyny i haczykowatem zeber¬ kiem podkladki i chwytajacym spre¬ zyne zgóry, a powyzsze zeberko zdo- lu. Przycisk ten moze np. posiadac w przekroju ksztalt litery Z i zachodzic dol- nem swem ramieniem pod haczykowate ze¬ berko podkladki, a górnem ramieniem po¬ nad sprezyne. Korzystnie jest wyposazyc podkladke w wystep, znajdujacy sie pomie¬ dzy stopa szyny i przyciskietm do sprezy¬ ny, który to wystep sluzy z jednej strony ja¬ ko oparcie szyny, a z drugiej jako oparcie przycisku sprezyny. Szczególnie korzyst- nem okazalo sie takie umocowanie szyny, w którem podkladka jest wyposazona z kazdej strony szyny w wystep, który sluzy bezposrednio jako oparcie i stopy szyny i sprezyny. Wystep ten jest zaopatrzony w otwór, w który wsuwa sie przycisk sprezy¬ ny, najlepiej w ksztalcie katownika. Koniec przycisku, /zachodzacy na sprezyne, najle¬ piej jest odgiac nieco do góry tak, aby sprezyna, niezwlocznie po jej zwolnieniu przez wspomniany powyzej przyrzad, opar¬ la sie o niego, nachylenie zas przycisku za¬ pobiega calkowicie jego wysunieciu sie z otworu. Sprezyna moze byc równiez zabez¬ pieczona od przesuwania sie w kierunku podluznym, mianowicie w ten sposób, ze ostre konce sprezyny sa zagiete zboku na przycisk, lub tez przez to, ze dolna po¬ wierzchnia przycisku jest uksztaltowana odpowiednio do wygiecia sprezyny.Przy stosowaniu takich sprezyn, napi¬ nanych zapomoca specjalnego przyrzadu, jest korzystne, gdy przyciski sa uksztalto¬ wane w postaci litery Z i przymocowane do podkladki szyny zapomoca wkretów lub tym podobnych srodków. Zaleta w tym przypadku jeisrt to, ze przy wstawianiu ta¬ kiej sprezyny, wkret, dociskajacy przycisk do podkladki, moze byc dokrecany, nie be¬ dac obciazony naciskiem sprezyny. Przez to zapobiega sie przewracaniu sie przycisku — 2 —oraz uszkodzeniu gwintu, co mogloby sie zdarzyc, gdyby wkret byl wkrecany wbrew znacznemu naciskowi na niego sprezyny.Podobne korzysci osiaga sie równiez wte¬ dy, gdy sprezyna opiera sie bezposrednio na lbie wkretu lub haka.Przyrzad do napinania sprezyn posiada wedlug wynalazku narzad naciskowy prze¬ suwany celem napinania sprezyny zapomo- ca ramion, zakotwionych na nawierzchni toru. Narzad naciskowy posiada ksztalt li¬ tery U i w polozeniu robocfcem opiera sie dolnemi koncami obydwóch swych ramion na sprezynach, otaczajac glówke i .szyjke szyny, wskutek czego zapomoca tego narza¬ du naciskowego moga byc jednoczesnie przyciskane ku dolowi dwie sprezyny, u- micszczone po jednej z kazdej strony szyj¬ ki szyny. Zakotwienie przyrzadu na na¬ wierzchni, np. na .podkladce, uskutecznia sie naj dogodniej zapomoca kleszczy, chwytajacych np. wystepy podkladki. Kle¬ szcze te moga byc polaczone z poprzeczni- ca, przez która jest przesuniety nagwinto¬ wany sworzen, przesuwajacy narzad na¬ ciskowy. Nagwintowany sworzen jest osa¬ dzony w narzadzie naciskowym obrotowo, lecz nieprzesuwnie w kierunku osiowym wzgledem tego narzadu, wskutek czego na¬ rzad naciskowy przesuwa sie do góry wraz ze sworzniem, prowadzonym w nakretce.Nagwintowany sworzen jest zaopatrzony w dzwignieta pomiedzy temi czesciami jest wlaczone sprzeglo klowe, wskutek czego nagwintowany sworzen moze byc wykreca¬ ny ku dolowi zapomoca pokrecania dzwi¬ gni. Poslugiwanie sie przyrzadem zostaje przez to uproszczone i przyspieszone.Na rysunku sa przedstawione tytulem przykladu liczne odmiany przymocowania szyn wedlug wynalazku oraz urzadzenie do napinania sprezyn.Fig. 1 i 2 przedstawiaja jedna z od¬ mian przymocowania w przekroju piono¬ wym przes polówke szyny oraz w widoku zgóry; fig. 3 i 4—stosowana przy tem pla¬ ska sprezyne w widokach zgóry i zpnzodu; fig. 5 przedstawia druga odmiane przymo¬ cowania w przekroju; fig- 6 — trzecia, szczególnie nadajaca sie odmiane w prze^ kroju, a fig. 7 — widok tejze zgóry; fig. 8 i 9 przedstawiaja czwarta odmiane wyko¬ nania w przekroju i w widioku zgóry. W od¬ mianie zas piatej, przedstawionej w prze¬ kroju na fig. 10, sprezyna jest umieszczona w odróznieniu od 0'dmian, poprzednich nie na stopie szyny, lecz na podkladce, podczas gdy na istope szyny zachodzi tylko plytka zaciskowa, przyciskajaca równiez i spre¬ zyne. Fig. 11 i ,12 przedstawiaja w przekro¬ ju i widoku zgóry szósta odmiane z, przyci¬ skiem, przymocowanym do podkladu zapo¬ moca wkretu. W siódmej i ósmej odmianie wedlug fig. 13 — 14 i 15 sprezyna jest do¬ ciskana ku dolowi zapomoca haków, a we¬ dlug fig. 16 zapomoca wkretu. Wreiszcie fig. 17 i 18 przedstawiaja w widokach ztylu i zboku przyrzad! do napinania sprezyn.We wszystkich odmianach przymoco- wiania szyn, z wyjatkiem odmiany przed¬ stawionej na fig. 10, trójkatne sprezyny 1 sa nalozone na stope 2 szyny tak, ze .przyle¬ gaja wierzcholkiem trójkata do szyjki 3 szyny, a najdluzszym bokiem spoczywaja na krawedzi stopy szyny.W odmianie wykonania wedlug fig. 1 i 2 podkladka 4 jest wyposazona w haczyko¬ wate zeberko 5. Pomiedzy to haczykowate zeberko i stope 2 sizyny zostaje wsuniety przycisk 6, po przycisnieciu zapomoca ó- pisanego nastepnie przyrzadu do stopy szy¬ ny trójkatnej sprezyny 1, wygietej lukowo w stanie nilenapietym. Przycisk 6 posiada w przekroju ksztalt litery Z i wskutek tego dolne jego ramie óa obejmuje idolu ha¬ czykowate zeberko 5, górne zas ramie 6b chwyta sprezyne / izgóry.Po wsunieciu przycisku 6 sprezyna zo¬ staje nieco zwolniona tak, ze opiera sie o górne ramie 6b przycisku 6. Nastepnie usu¬ wa sie przyrzad do napinania sprezyny i przymocowanie szyny zostaje wówczas u- — 3 -stalone. W ten -sposób stopa szyny jest mocno przycisnieta izapomoca sprezyny do podkladki i zwolnienie jej jest mozliwfe tyl¬ ko przez ponowne nacisniecie ku dolowi sprezyny zapomoca powyzszego przyrzadu na tyle, aby przycisk zostal zwolniony od nacisku (Sprezyny i mógl byc usuniety.Przyciskanie sprezyny ku dolowi usku¬ tecznia sie zapomoca przyrzadu, przedsta¬ wionego* na fig. 17i 16. Przyrzad ten posiada nagwintowany sworzen 7, osadzony w nagwintowanym o- tworze poprzecznicy 8; dolny koniec tego sworznia jest umocowany zapomoca widel- kowatej zawleczki 9 w glowicy narzadu na¬ ciskowego 10 w ksztalcie litery U obroto¬ wo, lecz nieprzesuwnie w kierunku osio¬ wym. Ramiona widelkowatej zawleczki 9 sa wstawione w otwory glowicy lOa narza¬ du naciskowegoi mieszcza sie w rowku 11 o przekroju pólokraglym, wycietym w na¬ gwintowanym sworzniu. Dolny koniec na¬ gwintowanego sworznia jest uksztaltowany kulisto i opiera sie w odpowiednio uksztal- towanem wydrazeniu 13 w otwonze glowicy lOa narzadu naciskowego 10. Na poprzecz¬ nicy 8 sa umocowane przegubowo zapomo¬ ca sworzni 15 ramiona kleszczy 14.U góry nagwintowanego sworznia 7 jest umieszczona dzwigtnia 19 ido pokrecania, sprzezona ;ze sworzniem zapomoca sprze¬ gla klowego 20. Sprzeglo to sklada sie z zaklinowanej na sworzniu 7 czesci dolnej 20a, której górna powierzchnia czolowa, zaopatrzona w kly, sprzega sie z dolna po¬ wierzchnia czolowa czesci górnej 206.Na tej czesci górnej 206 jest umocowa¬ na sztywno dwuramienna dzwignia 19 do pokrecania. Górna czesc 206 sprzegla jest osadzona na górnej cylindrycznej czesci nagwintowanego sworznia 7 obrotowo i przesuwnie w kierunku osiowym tak, ze podczas obracania w lewo kly sprzegla przesuwaja sie po sobie pnzy jednoczesnem przesuwaniti sie do góry górnej czesci 206 sprzegla, podczas zas obracania w prawo górna czesc sprzegla pociaga za soba dolna czesc.Na dzwigni 19 jest umocowany obroto¬ wo rygiel 21, który moze byc wsuwany po¬ miedzy górna glowice 7a sworznia 7 i górna ozesc 206 sprzegla. Przy zasunietym ryglu górna czesc sprzegla jest nieprzesuwna w kierunku osiowym, wskutek czego dzwigtnia 19 podczas obracania w lewo jest sprze¬ gnieta ze sworzniem 7 w celu jego wykre¬ cenia.Zastosowanie tego przyrzadu jest na¬ stepujace: przedewszystkiem wykreca sie naigWintowany sworzen 7 az do górnego krancowego polozenia tak, aby ramiona kleszczy 14 opuscily sie w najnizsze polo¬ zenie. Nastepnie narzad naciskowy 10 w ksztalcie litery U zostaje nasadzony, po na¬ lozeniu sprezyn 1 na stope 2 szyny, na glówke 22 i szyjke 3 .szyny w ten sposób, ze dolne konce ramion narzadu naciskowe¬ go 10 sa oparte na sprezynach /. Podczas nasadzania narzadu naciskowego 10 ramio¬ na klesizcizy 14, sciete u dolu ukosnie, zosta¬ ja rozsuniete nazewnatrz przez zebra 24 podkladki 4; niezwlocznie zas po przesu¬ nieciu sie (zagietych konców ramion poza zebra 24, konce te zaskakuja ^powrotem ku sobie i .zahaczaja od spodu za wystepy 24a.Po nasadzeniu przyrzadu na szyne, na¬ gwintowany sworzen 7 zostaje obracany za¬ pomoca dzwigni 19 w prawo, wskutek czego narzad naciskowy 10 zostaje docisniety do sprezyn i sprezyny te docisniete rówtno do stopy szyny, poczem przycisk do sprezyn, np. opisana powyzej plytka zaciskowa 6 zostaje wstawiona we wlasciwe polozenie.Nastepnie nagwintowany sworzen zostaje po zalozeniu rygla 21 pokrecany w kierun¬ ku odwrotnym tak, iz sprezyny wyginaja sie ponownie az do zetkniecia sie iclf z przyciskami. Przymocowanie sizyny jest w ten sposób zakonczone.Luzowanie sprezyn uskutecznia sie w podobny sposób.Odmiana przymocowania szyn wedlugfig. 5 odróznia sie od odmiany, przedsta¬ wionej na fig- 1 i 2, zasadniczo tem, ze po¬ miedzy plytka zaciskowa 6 i stopa 2 szyny na podkladce 4 znajduje sie jeszcze zeber¬ ko 23. Zebeiiko to ttistala zgóry polozenie szyny i stanowi nalezyte oparcie plytki zaciskowej 6.Szczególnie korzystna jest odmiana wy¬ konania wynalazku wedlug fig. 6 i 7, w któ¬ rych podkladka 4 jest wyposazona w ze¬ bra 24 z obydwóch stron szyny. Na tych zebrach 24 opieraja sie zboku stopa szyny i sprezyny.Zebro 24 posiada otwór 25. Po przyci¬ snieciu .sprezyny i równo' do stopy szyny zapomoca przyrzadu dociskowego, do o- tworu tego zostaje Wsuniete górne ramie przycisku 26, wykonanego w postaci katow¬ nika, którego koniec 26a jest odgiety nie¬ co do góry i zgrubiony. Lin ja szczytowa wygiecia sprezyny znajduje sie przytem mniej wiecej o 3 mm ponizej polozenia, u- widocznionego na rysunku. Skoro tylko sprezyna zostanie ponownie rozprezona o tyle, ze oprze .sie o przycisk 26, to zakrzy¬ wienie konca 26n przycisku zapobiega je¬ go wysunieciu sie zpowrotem z otworu 25.Skierowane ku dolowi ramie 266 przycisku 26 wciera sie na zebrze 24, a u dolu na podkladce 4 i przytrzymuje przez to przy¬ cisk.Jak to wynika z fig. 7, konce la sprezy¬ ny moga byc zagiete, aby zachodzily zbo¬ ku za wystep 24. Przez to sprezyna zo¬ staje zabezpieczona od przesuwania sie wbok. Ze wzgledu na znaczne naprezenie sprezyny, tego rodzaju przesuwanie sie ie] bez watpienia nie zachodzi w praktyce.W tymze celu, mianowicie w celu zabezpie¬ czenia sprezyny od przesuwania sie wbok, dolna powierzchnia konca przycisku 26, zachodzacego na sprezyne, moze byc nieco wygieta lukowo, aby wygiecie sprezyny miescilo sie scisle w tern wygieciu przyci¬ sku.W odmianie wykonania wynalazku we¬ dlug fig. 8 i 9 na podkladce 4 sa równiez umieszczone przy stopie szyny zebra 27, z których kazde jest zaopatrzone ltiz przy powierztlmi podkladki w otwór 28. W otwór ten wstawia sie dolne ramie plytki zaciskowej 29, uksztaltowanej zasadniczo w postaci litery U, podczas gdy jej górne ramie 29a zachodzi na sprezyne 1.W odmianie wykonania, przedstawionej na fig. 10, sprezyna w odróznieniu od od¬ mian juz opisanych jest umieszczona za¬ miast na stopie szyny bez^wsrednio na podkladce 4, mianowicie nazewnatrz zebra 30 podkladki 4. Plytka zaciskowa 31 jest przesunieta przez otwór 32 zebra 30 tak, ze koniec plytki 31, skierowany nazewnatrz jest naciskany przez sprezyne ku górze, a koniec 3/a tej plytki, 'skierowany ku we¬ wnatrz, jest przyciskany odwrotnie ku do¬ lowi do stopy szyny.W odmianie wykonania wynalazku we¬ dlug fig. 11 i 12 plytka izaciskowa 33 jest umocowana na drewnianym podkladzie 36 zapomoca wkretu 34. Nasadka rurowa 35 plytki 33 jest wtloczona w podklad i za¬ bezpiecza plytke 33 od przesuwania sie wbok. Hak 37 plytki 33 zachodzi na 'spre¬ zyne /. Równiez w tej odmianie -wykona¬ nia wynalazku przedewszystiriem zostaje napinana zapomoca opisanego powyzej przyrzadu sprezyna 1, poczem zosttaje przykrecona mocno plytka zaciskowa 33 zapomoca wkretu 34 i wresfccie sprezyna zostaje rozprezona tak, aby przylegala do haka 37 plytki 33.W odmianie wykonania wynalazku we¬ dlug fig. 13 i 14 po napieciu zapomoca po¬ wyzszego przyrzadu sprezyn, 4, zostaja wbijane haki 38, poczem sprezyny zostaja docisniete ponownie do lbów haków i stopy szyny przez zwolnienie wizmiankówanego przyrzadu. Zamiast haków 38 moga byc oczywiscie zastosowane wkrety.W odmianie wykonania wynalazku we¬ dlug fig, 15 przy kazdej 4ze sprezyn zostaje zastosowany tylko jeden hak. W tym — 5 —przypadku sprezyna jest w przeciwienstwie do iig, 13-i 14 ulozona wygieciem do góry.Odmiana wykonania wedlug fig. 16 od¬ powiada odmianie wykonania wedlug fig. 15, przyczem zamiast haka jest zastosowa¬ ny wkret.Pod stopa szyny jest we wszystkich od¬ mianach wykonania wynalazku ukladana jak zwykle cienka podkladka drewniana. PL