Opis patentowy opublikowano: 1987 07 30 139159 Int. Cl.4 G08B 17/12 Twórca wynalazku: Roman Landowski Uprawniony z patentu: Zjednoczone Zaklady Urzadzen Jadrowych „POLON" Zaklad Urzadzen Dozymetrycznych, Bydgoszcz (Polska) Uklad wspomagajacy kasowanie stanu alarmu w czujkach pozarowych Dziedzina techniki. Wynalazek dotyczy ukladu elektronicznego, który wspomaga kasowanie stanu alarmu w czujkach pozarowych, a zwlaszcza w czujkach plomienia, przeznaczonych do samoczyn¬ nego ostrzegania przed pozarem.Stan techniki. Znany jest uklad elektroniczny czujki plomienia, opisany w patencie polskim nr 124659, który posiada wzmacniacz zbudowany na dwóch tranzystorach, w którym obwód emi¬ tera drugiego tranzystora jest polaczony poprzez blok sprzezenia zwrotnego z obwodem bazy pierwszego tranzystora. Kolektor drugiego tranzy¬ stora jest polaczony z wejsciem % drugiego wzmac¬ niacza, który posiada tranzystor o polaryzacji przeciwnej do polaryzacji drugiego tranzystora pierwszego wzmacniacza, a stopien koncowy z prze¬ lacznikiem elektronicznym zawiera w obwodzie wejsciowym tego przelacznika kondensator, który jest polaczony jednym swoim koncem poprzez blok z obwodem wyjsciowym przelacznika elektronicz¬ nego i ponadto jest polaczony szeregowo z drugim kondensatorem, który jest polaczony z masa.Poza tym blok sprzezenia zwrotnego sklada sie z elementu biernego w postaci kondensatora lub rezystora. Oprócz tego blok sprzezenia zwrotnego ma co najmniej dwa elementy bierne w postaci rezystorów i kondensatorów polaczonych równole¬ gle, a blok polaczony z obwodem wyjsciowym przelacznika elektronicznego sklada sie z elemen¬ tu biernego w postaci rezystora. 15 20 Uklad opisanej czujki ma wade, która przyczy¬ nia sie do tego, ze podczas kasowania stanu alar- -mu w tej czujce utrzymuje sie pewne napiecie na kondensatorze zbierajacym ladunek. Napiecie to moze miec polaryzacje zgodna z polaryzacja wy¬ muszona przez uklad sterujacy i wówczas do po¬ nownego zadzialania czujki wystarczy niewielki sygnal pochodzacy od plomienia, lub nawet od za¬ klócen. Powoduje to szybsze od zadanego lub na¬ wet wadliwe zadzialanie czujki. Polaryzacja na¬ piecia przeciwna do polaryzacji wymuszonej przez uklad sterujacy przyczynia sie do tego, ze ponow¬ ne zadzialanie czujki nastepuje po czasie dluzszym od zadanego. Ponadto, w przypadku zastosowania kondensatora zbierajacego ladunek w postaci kon¬ densatora elektrolitycznego, doprowadzenie do przeciwnego (wzgledem ustalonego przez wytwór¬ ce) spolaryzowania, powoduje uszkodzenie tego kondensatora.Istota wynalazku. W ukladzie elektronicznym czujki pozarowej wprowadzony zostal uklad wspo¬ magajacy kasowanie sjtanu alarmu wedlug wyna¬ lazku, w którym drugi koniec kondensatora zbie¬ rajacego ladunek polaczony z obwodem sprzezenia zwrotnego przerzutnika jest polaczony poprzez co najmniej jedno pólprzewodnikowe zlacze typu p-n do zacisku obwodu zasilania przerzutnika.Natomiast w odmianie ukladu wedlug wynalaz¬ ku drugi koniec kondensatora zbierajacego ladunek 139 159159 139 3 polaczony przez element bierny do zacisku obwodu zasilania przerzutnika jest polaczony poprzez co najmniej jedno zlacze pólprzewodnikowe typu p-n z obwodem sprzezenia zwrotnego przerzutnika.Uklad wedlug wynalazku pozwala na eliminacje opisanych wad i niedogodnosci.Przyklad wykonania wynalazku. Przedmiot wy¬ nalazku jest przedstawiony w przykladzie wyko^ nania na rysunku, na którym Fig. 1 i 2 zawieraja schematy blokowo-ideowe ukladu elektronicznego w dwóch odmianach.W ukladzie przedstawionym na Fig. 1 kondensa¬ tor zbierajacy ladunek C, sterowany z dowolnego ukladu wejsciowego czujki pozarowej, jest podla¬ czony jednym koncem do wejscia We przerzutni¬ ka P w postaci obwodu baza — emiter tranzystora wejsciowego tego przerzutnika P. Drugi koniec kondensatora C jest podlaczony d» obwodu sprze¬ zenia zwrotnego OSZ przerzutnika P oraz poprzez zlacze typu p-n w postaci diody i rezystor R do zacisku Z2 obwodu zasilania przerzutnika P. Prze- rzutnik P jest podlaczony równiez do zacisku Zl obwodu zasilania.W ukladzie przedstawionym na Fig. 2 konden¬ sator zbierajacy ladunek C jest podlaczony jed¬ nym koncem do wejscia We przerzutnika P, a dru¬ gim koncem poprzez zlacze typu p-n w postaci diody do obwodu sprzezenia zwrotnego OSZ prze¬ rzutnika P oraz poprzez element bierny B w po¬ staci rezystora do zacisku Z2 obwodu zasilania przerzutnika P. Przerzutnik P jest podlaczony równiez do zacisku Zl obwodu zasilania.Pzialanie ukladu jest nastepujace. W chwili gdy napiecie na kondensatorze zbierajacym ladunek C przekroczy wartosc progowa przerzutnika P, to przerzutnik P zmienia swój stan pracy poprzez skok pradu z obwodu zasilania £1 i ZZf bedacy stanem alarmu czujki, Z obwodu sprzezenia zwrotnego OSZ przerzut- nika P pojawia sie na zlaczu typu p-n napiecie podawane na kondensator C tak, by kondensator C rozladowal sie do wartosci zerowej napiecia pa¬ nujacego na nim.I W ukladzie przedstawionym na Fig. 1 dzieje sie to na skutek pojawienia sie równosci napiec na zlaczu typu p-n i obwodcie baza — emiter tranzy¬ stora wejsciowego przerzutnika P. W ukladzie dru¬ gim na Fig. 2 dzieje sie to na skutek pojawienia sie równosci napiec na zlaczu typu p-n i diodzie D wchodzacej w sklad obwodu sprzezenia zwrot¬ nego OSZ przerzutnika P.Po przerwaniu obwodu zasilania przerzutnika P, na skutek tego, ze kondensatdr C jest rozladowa¬ ny, przerzutnik P wraca do stanu poczatkowego i nastepuje kasowanie alarmu w czujce, przy czym kondensator C zbiera ladunek od stanu zerowego. PL