Rury zebrowe, stosowane w instala¬ cjach ogrzewniczych i w chlodnictwie wy¬ twarza sie w rozmaity sposób, a mianowi¬ cie: 1. jesli chodzi o rury zeliwne lub wo- góle o rury odlewane, to w ciagu jednego i tego samego procesu odlewniczego otrzy¬ muje sie rure wraz z plytkami, 2. przy rurach wykonanych z metalu bardzo miekkiego np. z miedizi, zebra na¬ suwa sie na rure, która nastepnie rozsze¬ rza sie zapomoca prasy hydraulicznej, a 3. przy rurach stalowych, z zebrami równoleglemi, zeberka te nasadza sie na rure na goraco. Po ochlodzeniu sie zebra sciskaja rure, skutkiem kurczenia sie me¬ talu.W rurach z zebrami obejmujacemi ru¬ re w ksztalcie spirali, zebra wykonywa sie z tasmy zelaznej i nawija je w stanie roz¬ grzanym na rure, umocowujac przytem obydwa konce tasmy zapomoca spawania, aby zapobiec jej rozwinieciu sie.Proces nakladania na rure tasmy me¬ talowej na goraco jest bardzo mozolny i niedokladny i wymaga duzo czasu, a przy- tem jest polaczony z niebezpieczenstwa¬ mi.Wynalazek niniejszy dotyczy sposobu, mieszczenia tych sworzni maja ksztalt wy- polegajacego na rozszerzeniu rury z osa- dluzony, co pozwala na przesuwanie kató- dztneixn na biifvzabrami zapoijiocia odpó- wck po odkreceniu srub ze sworzni, wiedniego narzadu. Narzad ten stanowic Wewnetrzne brzegi pionowej czesci ka- moze dowolny trzpien, któremu nadaje sie tówek zaopatrzone sa w wykroje J, roz- przewaznie ksztalt kuli lub tez stalowej mieszczone w jednakowych odleglosciach, gruszki. odpowiadajacych srednicy rury, która ma Istote wynalazku stanowi taka maszy- byc zaopatrzona w zebra. W wykroje te na do wykonania powyzszego sposobu, wstawia sie zebra i utrzymuje je w piono- zlozona ze stojaka na którym umieszcza wej pozycji i wlasciwej odleglosci jedno sie rure i zebra oraz z drugiego stojaka, w od drugiego, w chwili wprowadzania rury, którym osadzona jest dzwigarka do prze- która ma byc poddana rozszerzaniu. Na ciagania przez rure trzpienia. zewnetrznym koncu stojaka a zboku dzwi- Na rysunku przedstawiona jest dla garki umieszczony jest opornik K, przy- przykladu jedna z postaci wykonania ma- mocowany na stale do ostatniego dzwiga- azyny, przyczem fig.. 1 przedstawia prze- ra poprzecznego^.Do..opornika tego przyle- krój pionowy i poziomy przez rure stalowa ga rura w czasie przeciagania przez nia z zebrami, przyczem uwidoczniona jest kuli. Opornik K zaopatrzony jest w otwór, równiez umieszczona wewnatrz rury kula, którego srednica jest nieco wieksza od we- poruszana zapomoca drazka w kierunku wnetrznej srednicy rury ale mniejsza od strzalki; fig. 2 jest widokiem zgóry na sto- zewnetrznej srednicy tejze, tak ze kule jak, podtrzymujacy rure z zebrami; fig. 3 mozna calkowicie wyciagnac z rury. Opor- przedstawia widok boczny, a fig. 4 — wi- nik ten mozna zastapic jakimkolwiek in- dok przedni stojaka, i fig. 5 wyobraza w nem urzadzeniem o tern samem dzialaniu, zwiekszonej podzialce widok, a czesciowo Na stojaku umieszczone sa tylko duze podluzny i poprzeczny przekrój przez sto- plyty F i F1$ które wraz z katówkami G G jak, podtrzymujacy dzwigarke. tworza trzy przedzialy. W srodkowym Stojak, podtrzymujacy rure i zebra przedziale odbywa sie rozszerzanie rury. stanowi jakby stól A, zlozony z pewnej Jeden z bocznych przedzialów pozo- ilosci kozlów. Kozly te posiadaja dwa po- staje pusty i w nim wlasnie umieszcza sie dluzne dzwigary C, przymocowane do nich po skonczeniu rozszerzania plyte F, celem zapomoca sworzni, Obydwa dzwigary po- wyjecia rury zebrowej i wstawienia no- dluzne zaopatrzone sa w dzwigary po- wych zeber, sluzacych do wykonania na- przeczne D, ustalone w swem polozeniu stepnej rury. Podczas rozszerzania rury równiez zapomoca sworzni. spoczywajacej na plycie F, plyta ta znaj- Wykonany w ten sposób stojak stanowi duje sie w srodkowym przedziale, podczas dlugi i szeroki stól o trzech przedzialach. gdy druga plyta Flf umieszczona jest w Kazdy dzwigar poprzeczny D zaopa- trzecim przedziale, w którym robotnik mo- trzony jest w 6 otworówE. ze zakladac nowe zebra, wobec czego ply- Na dwóch przedzialach stolu mozna u- ta ta zostaje przygotowana i moze zasta- miescic dwie plyty F iF1z otworami, któ- pic plyte F, po przesunieciu tej ostatniej re odpowiadaja otworom E i sluza do wsta- do bocznego przedzialu, wiania sworzni umocowujacych. Dzieki takiemu urzadzeniu mozna w Na plycie F umocowane sa dwie ka- czasie rozszerzania rury usunac plyte z juz tówki G, zapomoca sworzni H/ Otwory, u- wykonana, rura i wstawic nowe zebra dla mieszczone w katówkach G i sluzace do po- drugiej rury.Stalowa kula L posiada srednice nieco wieksza od wewnetrznej srednicy rury M poddanej rozszerzaniu (fig, 1). Kule moz¬ na zaopatrzyc z jednej strony w nasade N, co nadaje jej ksztalt gruszki. Nasada ta polaczona jest z urzadzeniem pociagowem.Stojak diwigarki pociagowej sklada sie z bardzo masywnej podstawy.Na podstawie tej miesci sie lozysko 2, które podtrzymuje duze kolo zebate 3, z pochwa wykonana w ksztalcie piasty zao¬ patrzonej wewnatrz w naciecia srubowe.Nakretka 5 nasrubowana jest na wystaja¬ cy z lozyska koniec pochwy! znajdujacy sie po stronie przeciwnej kierunkowi zamie¬ rzonego ciagnienia. Po drugiej stronie lo¬ zyska 2 umieszczone jest lozysko kulkowe 6. Nie trzeba wyjasniac, ze lozysko kulko¬ we ulatwia obrót kola zebatego 3, a na¬ kretka 5 zapobiega wyjsciu piasty 4 z lo¬ zyska wówczas, gdy kolo 3 obraca sie w przeciwnym kierunku, aby umozliwic po¬ wrót kuli L bez oporu do punktu wyjscio¬ wego.W piaste zaopatrzona wewnatrz w na¬ ciecia srubowe wkrecona jest sruba 7, która w czasie obrotu kola 3 wywiera ciagnienie.Sruba 7 polaczona jest z trzonem P kuli L zapomoca widelek 8 i odpowiedniego trzpienia.Na tej czesci podstawy, nad która po¬ rusza sie sruba 7, osadzone sa krazki pro¬ wadnicze, na których sruba ta opiera sie, po osiagnieciu skrajnego polozenia.Kolo zebate 3 otrzymuje ruch obrotowy od malego kólka 10, umocowanego na wale 11, z trzema kolami pasowemi 12, luznem, z pasem prostym i ze skrzyzowanym pa¬ sem do uruchamiania walu w przeciwnym kierunku.Maszyna powyzsza moze byc wykona¬ na w najrozmaitszy sposób, np. moga byc w niej zastosowane kola zebate, lozyska i podobne elementy, a kola pasowe 12 moga byc zamienione na podobne urzadzenia do przenoszenia ruchu; takze stojak, podtrzy¬ mujacy rure i zebra moze sie skladac z wiecej niz trzech przedzialów, Czyli wy¬ konanie maszyny nie przekroczy , zakresu wynalazku mimo zmian w szczególach, su¬ rowcach, ksztalcie i rozmiarach.Maszyna dziala w sposób nastepujacy.Plyta F wyposazona jest, wedlug po¬ wyzszego opisu, w zebra, przyczem w otwo¬ ry zeber wstawia sie rure.Nastepnie wyciaga sie trzpien z wide¬ lek 8 i wprowadza kule L oraz jej trzpien P w rure na jednym koncu i to tak, zeby trzpien P wystawal ku przodowi na dru¬ gim koncu i mógl byc tam umocowany w widelkach 8.Zapomoca kola pasowego 12 wprawia sie maszyne w ruch. Kólko zebate porusza kolo 3 i to wobec róznicy srednic bardzo powoli. Kolo zebate 3 porusza przez swój obrót srube 7 i ciagnie trzon P. Kula L wchodzi w rure i rozszerza ja.Zamiast jednej kuli mozna stosowac dwie kule umieszczone jedna za druga, przyczem jednak pierwsza winna posiadac srednice mniejsza niz druga.Skoro kula opusci opornik K, rura jest ukonczona. Maszyne zatrzymuje sie, a na¬ stepnie wyjmuje sie sworznie z otworów E i przesuwa plyte F wraz ze wszystkiem, co sie na niej znajduje, do bocznego prze¬ dzialu stolu A. Nastepnie zastepuje sie te plyte inna F1$ która poprzednio podczas rozszerzania pierwszej rury zostala zaopa¬ trzona w zebra i nowa rure.Kule L umieszcza sie znów; w rurze na nowo zalozonej i maszyne puszcza sie w ruch.Dla wyjecia rury wystarcza odsrubo¬ wac nakretki sworzni H i przesunac nieco katówke G, poczem plyte zaopatruje sie nanowo w zebra i t. d.Poniewaz odleglosc zeber na rurze zmienia sie wraz ze srednica tychze, prze¬ to do wyrobu rur o rozmaitej wielkosci wy¬ starcza uzyc plyt F, F1 z katówkami róz¬ nej wielkosci. Czasami wystarczy dostoso- - 3 ^wac katówki do srednicy zeber, -zwlaszcza, gdy odleglosc miedzy nimi jest wielokrotno¬ scia lttb mniej niz wielokrotnoscia odleglo¬ sci, pomiedzy wykrojami; w plycie F. W tym przypadku mozna zawsze pominac pewna ilosc wykrojów.Zalety opisanej maszyny sa bardzo znaczne: po pierwsze dla producenta, po¬ niewaz koszt wyrobu rur zebrowych jest nizszy, a wyrób ich odbywa sie duzo szyb¬ ciej, po drugie niema niebezpieczenstwa poparzenia sie robotników przy osadzaniu na goraco zeber, po trzecie, poniewaz prace moga wykonywac robotnicy niewykwalifi¬ kowani i po czwarte, poniewaz maszyna u- mozliwia wyrób rur o dowolnej srednicy, co przy sposobie wyrobu rur z zebrami osa- dzonemi w ksztalcie spirali dotychczas nie bylo mozliwe. PL