Przedmiotem wynalazku jest uklad progowy* W dotychczas stosowanych rozwiazaniach ukla¬ dów progowych mozna bylo uzyskac stosunkowo szeroka petle histerezy przy zasilaniu ukladu jednym napieciem* W wiekszosci przypadków rozwiazanie takie jest zadawalajaoe i znajduje szerokie zastosowanie* Istnieja jednak przypadki, gdzie konieczne jest uzyskanie waskiej petli histerezy przy jednym napleoiu zasilania* Przykladem takiego zastosowania moze byc uklad zabezpieozajaoy przed zanikiem napiecia zasilania w zasilaczu impulsowym zasilanym napieolem sieciowym.Dotyohozasowe rozwiazania bazujaoe na przerzutnikaoh wykorzystywaly uklady z tranzysto¬ rami o jednakowym badz przeoiwnym typie przewodnictwa* Do ukladów z tranzystorami o jedna¬ kowym typie przewodniotwa nalezy m*in* przerzutnik Sohmitta* W prze rzutniku tym tranzysto¬ ry sa polaozone emiterami, dzieki czemu na wspólnym rezystorze emiterowym uzyskuje sie do¬ datnie sprzezenie zwrotne* Do prawidlowej praoy przerzutnika wymagane sa dwa napieoia za¬ silania* Jedno z ty oh napiec jest napieolem mierzonym i ulega ono zmianom* Drugie z ty oh napiec jest napieolem zasilania i powinno byc stabilizowane, aby progi zadzialania prze¬ rzutnika byly stale* W tym klasyoznym ukladzie mozna uzyskac petle histerezy o dowolnej war- tosoi leoz wymaga on dwóoh napiec zasilajacy oh* W uklad a oh z tranzystorami o odmiennym ty¬ pie przewodniotwa stosuje sie przerzutnik bistabilny o znanym rozwiazaniu* Dodatnie sprze¬ zenie zwrotne jest zrealizowane poprzez sprzezenie kolektora tranzystora typu pnp z baza tranzystora typu npn za pomoca rezystora 1 diody Zenera oraz kolektora tranzystora npn z baza tranzystora pnp sa pomooa rezystora* W przerzutnika tego typu wymagane sa równiez dwa napieoia zasilania* Jedno z tych napiec sluzy do zmiany stanu przerzutnika* W ukladzie te¬ go typu nie udaje sie uzyskac waskiej petli histerezy, a dodatkowo wymagane sa dwa napieoia zasilania*2 136 261 Uklad progowy wedlug wynalazku skladajacy sie z tranzystora pierwszego o przewodnic¬ twie pnp, którego emiter jest polaczony z zaciskiem pierwszym a kolektor jest polaczony z rezystorem czwartym, którego koniec jest wlaczony pomiedzy baza tranzystora drugiego npn i rezystor szósty, którego drugi konieo oraz emiter tranzystora drugiego sa polaczone z zaciskiem drugim oraz kolektor tranzystora drugiego polaczony z rezystorem piatymi które¬ go drugi koniec jest polaczony z anoda diody Zenera, której katoda jest wlaczona pomiedzy baze tranzystora pierwszego i rezystor trzeci, którego drugi koniec jest polaczony z za¬ ciskiem pierwszym, natomiast rezystor pierwszy jest polaczony z zaciskiem pierwszym a dru¬ gi koniec rezystora pierwszego z rezystorem drugim, którego drugi koniec jest polaczony z zaciskiem drugim i wspólny punkt rezystorów pierwszego i drugiego jest wlaczony pomiedzy anode diody Zenera 1 rezystor piaty. Uklad progowy wedlug wynalazku umozliwia osiagniecie bez zadnych problemów petli histerezy o szerokosci ponizej 0,2 V. Kolejna zaleta ukladu jest to, ze napieoie wejsoiowe jest równoczesnie napieciem zasilajacym. Umozliwia to za¬ stosowanie tylko Jednego napiecia. Progi przelaczania zaleza tylko od wartosci zastosowa¬ nych elementów.Przedmiot wynalazku jest pokazany w przykladzie wykonania na rysunku, który przedsta¬ wia schemat ukladu.Uklad posiada tranzystor pierwszy T1 o przewodnictwie pnp, którego emiter jest pola¬ czony z zaciskiem pierwszym Z1 a kolektor jest polaczony z rezystorem czwartym R4, które¬ go drugi koniec jest wlaczony pomiedzy baze tranzystora drugiego T2 npn i rezystor szó¬ sty R6, którego drugi konieo oraz emiter tranzystora drugiego T2 sa polaczone z zaoiskiem drugim Z2 oraz kolektor tranzystora drugiego T2 polaczony z rezystorem piatym R5, którego drugi konieo jest polaczony z anoda diody Zenera DZ, której katoda jest wlaczona pomiedzy baze tranzystora pierwszego T1 i rezystor trzeci R3» którego drugi konieo jest polaozony z zaciskiem pierwszym Z19 z którym jest polaczony rezystor pierwszy R1, którego drugi ko¬ nieo jest polaczony z rezystorem drugim R2, którego drugi koniec jest polaczony z zacis¬ kiem drugim Z2 i wspólny punkt rezystorów pierwszego R1 1 drugiego R2 jest wlaczony pomie¬ dzy anode diody Zenera DZ i rezystor piaty R5.Uklad dziala w sposób nastepujacy. Gdy na zaciski Z1 1 Z2 zostanie przylozone napiecie, to gdy jest ono mniejsze od napiecia progowego, oba tranzystory nie przewodza. Gdy napie¬ cie wzrosnie tak, ze spadek napiecia na rezystorze R1 z dzielnika R1, R2 zrówna sie z na¬ pie o iem diody Zenera DZ, zaoznie plynac prad bazy tranzystora pnp T1f co wskutek dodatnie¬ go sprezenia zwrotnego spowoduje przejscie obu tranzystorów w stan nasycenia. Równoczesnie zmienia sie podzial napieoia na dzielniku skladajacym sie obecnie z rezystorów R1, R2, R5.Dalszy wzrost napieoia wejsciowego nie zmienia juz rozplywu pradów. Gdy napiecie wejsciowe ulegnie obecnie obnizeniu do takiej wartosci, ze spadek napiecia na rezystorze R1 zmaleje do napiecia diody Zenera DZ, maleje prad bazy tranzystora pnp T1, co spowoduje wylaczenie obu tranzystorów. Wyjscie ukladu moze byc napieciem kolektora tranzystora npn T2« Napieoie to ma wartosc zero gdy napiecie wejsciowe przekracza napiecie progowe oraz wartosc dodat¬ nia w pozostalych przypadkach.Zastrzezenie patentowe Uklad progowy skladajacy sie z tranzystora pierwszego o przewodnictwie pnp, którego emiter jest polaczony z zaciskiem pierwszym a kolektor jest polaczony z rezystorem czwar¬ tymi którego drugi konieo jest wlaczony pomiedzy baze tranzystora drugiego npn i rezystor szósty, którego drugi konieo oraz emiter tranzystora drugiego sa polaozone z zaoiskiem drugim oraz kolektor tranzystora drugiego polaczony z rezystorem piatym, którego drugi konieo jest polaozony z anoda diody Zenera, której katoda jest wlaczona pomiedzy baze tran¬ zystora pierwszego i rezystor trzeoi, którego drugi konieo jest polaozony z zaoiskiem pier¬ wszym, znamienny tym, ze posiada rezystor pierwszy (R1) polaozony z zaoiskiem pierwszym (Z1) a drugi konieo rezystora pierwszego (R1) jest polaczony z rezystorem dru-156 261 3 gim (R2)f którego drugi konieo jest polaczony z zaciekiem drugim (Z2) i wspólny punkt re¬ zystorów pierwszego (R1) i drugiego (R2) Jest wlaozony pomiedzy anode diody Zenera (DZ) i rezystor piaty (R5)• Tl I l\ W R3 ZDZ W M Z? PL