Przedmiotem wynalazku Jest sposób leczenia dwóch elementów zgrzewanych tarciowo 1 urzadzenie do realizacji tego sposobu, a w szczególnosci tarciowego zgrzewania przesuwa¬ nego kutego trzonu z obracajacym sie lecznikiem, które razem tworze obejme do leczenia zgrzebla z lancucha* w górniczych przenosnikach zgrzeblowych.W wyniku tarciowego zgrzewania dwóch elementów, cienkie warstwy metalu nagrzane cie¬ plem tarcia do temperatury plaatycznoscl se wyciskane poza styk tych elementów, odksztalca¬ ja, sie swobodnie w kierunku do niego przeciwnym tworzec wyplywkl w ksztalcie mechanicznego karbu* Istnienie karbu mechanicznego na elementach maszyn, szczególnie tam gdzie wystepuje zmienne obciezenia na zgrzeine zmniejsza wytrzymalosc zmeczeniowe zgrzeiny 1 moze spowodo¬ wac jej uszkodzenie* Do urzedzen których elementy konstrukcyjne se narazone na zmienne ob¬ clezenla 1 ciezkie warunki pracy naleze kopalniane przenosniki zgrzeblowe, a w szczególnosci obejmy do leczenia zgrzebel z lancuchem.Znane ae rozwlezanla mechanicznego usuwanie wyplywek 1 likwidowania w ten sposób ujem¬ nego dzialania karbu mechanicznego, co Jednak wleze sie z dodatkowymi, pracochlonnymi ope¬ racjami oraz obnizeniem wytrzymalosci zgrzeiny w wyniku zmniejszenia powierzchni zgrzanie.Znany za stanu techniki jest sposób tarciowego zgrzewanie obejm do leczenia zgrzebel z lan¬ cuchem w górniczych przenosnikach zgrzeblowych, opisany w zgloszeniu wynalazku P. 213 056, Jak równiez sama konstrukcje obejmy. W wyniku podanego w opisie zgrzewania tarciowego pow- ataja poleczenie trzonu z lecznlkami wraz z typowymi wyplywkaml. Równiez znany ze zgloszenia wynalazku P. 224 076 jest sposób zgrzewania tarciowego z ksztaltowaniem wyplywki, który rów¬ niez ma karb mechaniczny zgrzeiny. Podane w zgloszeniu przyklady wykonania dotycze specznie¬ nia materialu wyplywki oraz mozliwosci Jej konstrukcyjnego wykorzystania na przyklad Jako elementu wyjsciowego dla wykonania pierscienia oporowego, kolnierza, krzywki, kola zebatego 1 tym podobnych czesci.2 131 978 Wade znanych 1 stosowanych sposobów tarciowego zgrzewania, oraz urzadzen do tarciowego zgrzewania, w szczególnosci do leczenla metalowych elementów, a przede wszystkim obejm do la¬ czenia zgrzebel z lancuchem w górniczych przenosnikach zgrzeblowych, jest powstawanie karbu mechanicznego w procesie zgrzewania* Celem wynalazku Jest usuniecie wymienionych wad znanych sposobów tarciowego zgrzewania* Istota, wynalazku dotyczacego sposobu laczenia dwóch elementów zgrzewanych tarciowo, a w szczególnosci przesuwanego i dociskanego kutego trzonu zgrzewanego z obracajecym sie leczni¬ kiem, które razem tworze obejme do leczenia zgrzebla z lancuchem w górniczych przenosnikach zgrzeblowych Jest to, ze wyplywke lecznika stopniowo, w procesie zgrzewania, formuje sie w bryle obrotowe o docelowym ksztalcie scietej czaszy i przesuwa sie w kierunku plaszczyzny leczenla, przy czym splaszczone czolo formowanej wyplywki przesuwa sie na wyplywke technolo¬ gicznego wystepu kutego trzonu, które czesciowo obejmuje, a nastepnie wciska sie w Jej po¬ wierzchnie, co przeciwdziala powstaniu karbu mechanicznego i powieksza powierzchnie zgrzania, która przybiera ksztalt powierzchni czaszy.Istote wynalazku dotyczece urzedzenia do leczenia dwóch elementów zgrzewanych tarciowo, a w szczególnosci przesuwanego i dociskanego kutego trzonu zgrzewanego z obracajecym sie le- czniklem, które razem tworze obejme do leczenla zgrzebla z lancuchem w górniczych przenosni¬ kach zgrzeblowych polega na tym, ze Jest zastosowana tuleja osadzona wspólosiowo wzgledem lecznika 1 razem z nim umocowana rozlecznie Jednym koncem do wrzeciona zgrzewarki, natomiast drugi koniec który obejmuje zgrzewany lecznik w strefie leczenla ma wewnetrz wydrezenie w ksztalcie scietej czaszy, którego najwieksza podstawa znajduja sie na koncu tulei, a najmniej¬ sza podstawa Jest równa srednicy wewnetrznej tulei, przy czym wystep technologiczny kutego trzonu ma wspólne os z lecznikiem. Opisane urzadzenie umozliwia wykonanie przedmiotowego spo¬ sobu leczenla dwóch elementów zgrzewanych tarciowo* Na podstawie przedstawionego, na rysunku przekroju czesciowego urzadzenia, opisano sposób i urzedzenia do leczenla dwóch elementów zgrzewanych tarciowo, a w szczególnosci obejm do leczenla zgrzebel z lancuchami w górniczych przenosnikach zgrzeblowych.Sposób wedlug wynalazku polega na tym, ze podczas tarciowego zgrzewania przesuwanego kutego trzonu 6 zgrzewanego z obracajecym sie lecznikiem 2, wyplywka 1 lecznika 2 Jest stop¬ niowo, w procesie zgrzewania, formowana w bryle obrotowe o docelowym ksztalcie scietej cza¬ szy 3, a naatepnie przesuwana w kierunku formujecej sie powierzchni zgrzania 7. W procesie tym powierzchnia czolowa wyplywki 1 przesuwa sie na wyplywke 4 technologicznego wystepu 5 kutsgo trzonu 6 i cbejmujs czesciowo wyplywke 4 wciskajec sie w Jej powierzchnie. Nastepuje powiekszenie powierzchni zgrzania 7, która w koncowej fazie zgrzewania przybiera ksztalt po¬ wierzchni czaszy, której podstawy se od siebie oddalone o dlugosc L uzaleznione od rodzaju leczonych materialów i przakroju zgrzewanych elementów.Urzedzenie wedlug wynalazku ma znane zgrzewarke tarciowe, której wrzeciono 9 pokazano na rysunku, natomiast pominieto na nim przesuwny suport zgrzewarki, do którego umccowany Jest kuty trzon 6. Do wrzeciona 9 zgrzewarki se umocowane rozlecznie, Jednym koncem, lecznik 2 oraz tuleja 8, która Jest osadzona wspólosiowo na lecznlku 2. Wystep technolgiczny 5 kutego trzonu 6 ma wspólne os z lecznikiem 2 wzdluz której dziala sila F, która dociska wystep tech¬ nologiczny 5 do lecznika 2. Natomiast drugi koniec tulei 8, który obejmuje zgrzewany lecz¬ nik 2, w strefie leczenla, ma wewnetrz wydrezenia w ksztalci© scietej czaszy 10, którego naj¬ wieksza podstawa znajduje sie na koncu tulei 8, a najmniejsze podstawa jest równa srsdnlcy wewnetrznej tulei 8.Sposób i urzedzenie wedlug wynalazku zapewniaje podwyzszenie wytrzymalosci strefy le¬ czenla wyplywek matsrialów podczas tarciowego zgrzewania dwóch elementów, oraz eliminuje cal¬ kowicie szkodliwe dzialanie karbu mechanicznego.131 978 3 zastrzezenia patentowe 1, Sposób laczenia dwóch elementów zgrzewanych tarciowo, a w szczególnosci przesuwanego i dociskanego kutego trzonu zgrzewanego z obracajacym sie lecznikiem, które tworze razem obejme do laczenia zgrzebla z lancuchem w górniczych przenosnikach zgrzeblowych, w którym to sposobie nagrzane do temperatury plastycznosci cieplem tarcia cienkie warstwy metalu obu zgrzewanych elementów se wyciskane poza styk tych czesci, a nastepnie odginaja sie swobodnie, znamienny tym, ze wyplywke /!/ lecznika /2/ formuje eie stopniowo w procesie tarciowego zgrzewania w bryle obrotowe o docelowym ksztalcie scietej czaszy /3/ 1 przesuwa sie w kierunku formujecej sie powierzchni zgrzania /7/ tak, ze powierzchnia czolowa wyplywkl /l/ przesuwa sie na wyplywke /A/ technologicznego wystepu /5/ kutego trzonu /6/ i obejmuje wyplywke /4/, wciskajec sie w JsJ powierzchnie, a powiekszona w ten sposób powierzchnia zgrza¬ nia /!/ przybiera ksztalt powierzchni czaszy. 2# Urzadzenie do leczenla dwóch elementów zgrzewanych tarciowo, a w szczególnosci prze¬ suwanego i dociskanego kutego trzonu zgrzewanego z obracajecym eie lecznikiem, które tworze razem obejme do leczenla zgrzebla z lancuchem w górniczych przenosnikach zgrzeblowych, znamienne tym, zerna tuleje /8/ osadzone wspólosiowo wzgledem lecznlka /2/ i ra¬ zem z nim umocowane rozlecznie Jednym koncem do wrzeciona /9/ zgrzewarki, natomiast drugi koniec tulei /8/, który obejmuje zgrzewany lecznik /2/ w strefie leczenla, ma wewnetrz wydre- zenie w ksztalcie scietej czaszy /10/, której najwieksza podstawa znajduje sie na koncu tulei /8/, a najmniejsza Jest równa srednicy wewnetrznej tulei /8/, przy czym wystep technologiczny /5/ kutego trzonu /6/ ma wepólne os z lecznikiem /2/. PL