Przedmiotem wynalazku jest sposób wytwarzania pochodnych wodoropirymidyny o wzorze ogólnym 1, w którym Ri i R2 oznaczaja atomy wodoru, a R3 oznacza atom wodoru lub grupe metylowa lub Rx oznacza grupe j3-cyjanoetykwa, a R2 i R3 oznaczaja atomy wodoru lub Rx i R3 oznaczaja grupy j3-cyjanopropylowe, a R3 oznacza grupe metylowa, X oznacza czasteczke kwasu mineralnego, ewentualnie w postaci wolnej aminy.Zwiazki te nadaja sie jako monomery do syntezy polimerów typu aminoptestów, poprzez ich reakcje z aldehydami. Okazalo sie, ze sa czynne mikrobiologicznie i maja wlasnosci przeciwrakowe.Zwiazki o wzorze 1, w którym Ri i R2 oznaczaja atomy wodoru, a R3 oznacza atom wodoru lub grupe metylowa, sa znane z japonskiego opisu patentowego nr 7 033 897. Wytwarza sie je przez hydrolize kwasna zwiazków o wzorze ogólnym 3, w którym R3 oznacza atom wodoru lub grupe metylowa. Hydrolize prowadzi sie za pomoca 6% kwasu azotowego w podwyzszonej temperaturze. Pozostale ze zwiazków o wzorze 1 sa nowe i nie opisane dotychczas w literaturze.Sposób wedlug wynalazku polega na tym, ze zwiazki o wzorze 2, w którym Ri, R2 i R3 maja wyzej podane znaczenie, poddaje sie hydrolizie w srodowisku kwasnym, stosujac stezone kwasy mineralne i chlodzac mieszanine reakcyjna. Po zakonczeniu hydrolizy wytworzony zwiazek mozna zobojetnic amoniakiem i wtedy uzyskuje sie zwiazek w postaci wolnej aminy. Hydrolize korzystnie prowadzi sie w temperaturze od 0°C do 20°C, korzystnie za pomoca kwasu azotowego lub solnego. W takich warunkach prowadzenia reakcji, w zwiazku o wzorze 2 hydrolizie ulega tylko grupa iminowa w pozycji 4 i grupa cyjanowa w ugrupowaniu cyjanoiminowym = N-CN. Powstaja zwiazki zawierajace grupy betonowe i karbonylowe. Przykladem takich zwiazków jest chloro¬ wodorek i azotyn 2-karbamyloimino-4-ketoszesciowodoropirymidyna.Wytworzony w wyniku hydrolizy zwiazek jest w postaci soli z kwasem stosowany do hydrolizy. Po zobojetnieniu amoniakiem uzyskuje sie zwiazek w postaci wolnej aminy. Zwiazek o wzorze ogólnym 1 oraz jego sole z kwasami, wytworzone sposobem wedlug wynalazku, nie róznia sie w zasadzie wlasnosciami chemicznymi i ich uzytecznoscia. Jedynie cechuja je inne wlasnosci fizyczne, jak np. rozpuszczalnosc i temperatura topnienia.Sole sa latwiej rozpuszczalne w wodzie niz odpowiadajace im wolne aminy. W zaleznosci od zastosowania zwiaz¬ ku stosuje sie jedna lub druga, korzystniejsza wdanych warunkach postac. Tak wiec np. do zastosowania w reakcjach przeprowadzanych w srodowisku wodnym, zwiazki w postaci soli sa dogodniejsze, bowiem wykazuja lepsza rozpuszczalnosc. Sól, jako zwiazek obojetny w stosunku do aminy, wywoluje mniejsze skutki uboczne2 131602 jako lek. Natomiast stosujac postac trudniej rozpuszczalna mozna zwolnic jego dzialanie w organizmie.Przedmiot wynalazku ilustruja nastepujace przyklady.Przyklad I. 0,2 g 2-cyjanoimino-4-iminoszesciowodoropirymidyny rozpuszczono chlodzac i mieszajac w 3 ml stezonego kwasu solnego. Po 5 godzinach z pozostawionej w temperaturze pokojowej mieszaniny reakcyj¬ nej odsaczono wydzielony osad. Po przemyciu etanolem i woda otrzymano 0,21 g chlorowodorku 2-karbamylo- imino-4-ketoszesciowodoropirymidyny o temperaturze topnienia 206-207°C.Przyklad II. Do 12 ml kwasu azotowego p stezeniu okolo 40% dodano chlodzac 300 mg 2-cyjano- imino-4-iminoszesciowodoropirymidyny. Roztwór pozostawiono w temperaturze pokojowej przez 10 godzin. Do pozostalosci otrzymanej po odpedzeniu wody i kwasu azotowego, dodano okolo 5% roztwór wody amoniakal¬ nej. Wydzielony osad odsaczono, otrzymano 0,170 g 2-karbamyloimino-4-ketoszesciowodoropirymidyny o tem¬ peraturze topnienia 212—213°C.Przyklad III. 0,3 g 2-cyjanoimino-1,3-dwu/]3-cyjanopropylo/-4-imino-5-metyloszesciowodoropirymi- dyny dodano chlodzac i mieszajac do 5 ml stezonego HCI. Po 10 godzinach do mieszaniny dodano wody, zatezono, dodano etanolu i rozcienczonego amoniaku. Po zatezeniu wydzielono 0,2 g stalej substancji 2-karba- myloimino-1,3-dwu/j3-cyjanopropylo/- 4-keto-5-metyloszesciowodoropirymidyny. W widmie IR (w KBr) widocz¬ ne sa pasma: 2200 cm"1 C=N alifatyczne, 1698 cm"1 C^O w pierscieniu pirymidynowym/1600-1550 cm"1 szero¬ kie pasmo .mJC-nh^ Przyklad IV. 1 g 2-cyjanoimino-1/j3-cyjanoetylo/-4-iminoszesciowodoropirymidyny dodano chlodzac i mieszajac do 10 ml stezonego HCI. Pozostawiono w temperaturze okolo 10° przez 10 godzin. Dodano 35 ml wody, zatezono i dodano etanol. Wydzielony osad odsaczono i potraktowano rozcienczonym amoniakiem Otrzy¬ mano 0,7 g 1-/j3-cyjanoetylo/2-karbamyloimino- 4-ketoszesciowodoropirymidyny o temperaturze topnienia 159-161°C. W widmie IR (w KBr) widoczne jest pasmo:2200 cm"1 OM alifatyczne, 1700cm"lC=O wpierscie- niu pirymidynowym i szerokie pasmo 1600-1550cm_l odpowiadajace _N_g_NHa Przyklad V. 0,2 g 2-cyjanoimino-4-imino-5-metyloszesciowodoropirymidyny rozpuszczono w 4 ml stezonego HCI przy równoczesnym chlodzeniu i pozostawiono w temperaturze pokojowej na 8 godzin. Dodano wody, etanolu i odparowano pod zmniejszonym cisnieniem, prawie do sucha. Do pozostalosci dodano wodny roztwór amoniaku. Otrzymano 0,19 g stalej substancji 2-karbamyloimino-4-keto- 5-metyloszesciowodoropirymi- * dyny. W widmie-IR (w KBr) widoczne sa pasma : 1695 cm"1 C=0 w pierscieniu pirydynowym,1600-1550 cm"1 szerokie pasmo -„^-nh* .Zastrzezenia patentowe 1. Sposób wytwarzania pochodnych wodoropirymidyny o wzorze ogólnym 1, w którym Ri i R2 oznaczaja atomy wodoru, a R3 oznacza atom wodoru lub grupe metylowa lub R* oznacza grupe j3-cyjanoetylowa, a R2 i R3 oznaczaja atomy wodoru lub Rx i R2 oznaczaja grupy 0-cyjanopropylowe, a R3 oznacza grupe metylowa, X ozhacza czasteczke kwasu mineralnego, ewentualnie w postaci wolnej aminy, znamienny tym, ze zwiazki o wzorze ogólnym 3, w którym Ri, R2 i R3 maja wyzej podane znaczenie, poddaje sie hydrolizie w srodowisku kwasnym, stosujac stezone kwasy mineralne i chlodzac mieszanine reakcyjna, po czym ewentualnie zobojetnia sie amoniakiem. 2. Sposób wedlug zast^z. 1, znamienny tym, ze jako kwas mineralny stosuje sie kwas solny lub kwas azotowy.131 602 6 1 N.R3-(5 2)=N-C0NH2-X WZÓR 1 Pi 6 ^ Rj^ 2N-CN IW R2 WZÓR 2 NH R5( ; = N-CN / 0* NH WZÓR 3 PL