Centrowanie obreczy kól rowerowych i podobnych odbywa sie dotychczas recz¬ nie.Przyrzad wykonany w mysl niniejsze¬ go wynalazku spelnia to zadanie w spo¬ sób mechanicznie uproszczony. Kolo po¬ rusza sie w prowadnicy, wykonanej do¬ kladnie centrycznie a zarazem ruchomej tak, ze jezeli kolo nie jest dokladnie wy- centrowane, prowadnica wskazuje odchyl¬ ke na skali. Ponadto kolo porusza sie w prowadnicy, która na odpowiedniej po- dzialce wskazuje niedokladnosci w kie¬ runku prostopadlym do plaszczyzny kola.Praca robotnika ogranicza sie do obserwo¬ wania podzialek i regulowania napiecia szprych przez dociaganie nakretek. Oma¬ wiane urzadzenie umozliwia równiez kon¬ trole, czy kolo zostalo dokladnie wywa¬ zone.Na rysunku przedstawiono przyklad wykonania niniejszego wynalazku.Fig. 1 przedstawia przyrzad w widoku zprzodu, fig. 2 — w widoku zboku; fig. 3— w widoku zgóry; fig. 4 przedstawia uklad krazków i przekladnie do centrycznego i osiowego nastawiania górnej czesci obre¬ czy; fig. 5 przedstawia to samo urzadze¬ nie dla czesci dolnej.Glówna czescia przyrzadu jest slup U do którego sa przymocowane wszystkie inne czesci, a wiec przedewszystkiem lo¬ zyska V do umocowania piasty A (fig. 1 i 3) centrowanego kola. Tarcza B piasty jest podparta zapomoca lacznika na ka¬ towniku 2, osadzonym przesuwnie na su-wadle 6, i jest przytrzymywana zapomoca nakretki 3. r Druga tarcza'"czolowa C piasty A z duje sie przy lozysku 4, osadzonym w ko¬ ziolku 5, który fest przymocowany do slu¬ pa 1 zapomoca palaka 30.Azeby wlozyc kolo w przyrzad, wycia¬ ga sie wpierw suwak 6 i przymocowuje piaste z jednej strony zapomoca nakretki 3. Potem przesuwa sie suwak 6 do poloze¬ nia srodkowego, ograniczonego oporkiem 8, w którem ujmuje go rygiel 9. Z drugiej strony umocowuje sie kolo przy pomocy czopa wsuwanego w lozysko 4. Po takiem umocowaniu kola rozpoczyna sie centro¬ wanie.Do wskazywania bledów sluza dwa u- rzadzenia, z których jedno wskazuje ble¬ dy w kierunku promienia, a drugie w kie¬ runku prostopadlym do plaszczyzny kola.Do wskazywania bledów w kierunku promienia sluza dwa krazki 10 i 11 (fig. 1, 2, 4 i 5) mianowicie jeden (10) dla górnej, drugi (11) dla dolnej czesci obreczy. Kraz¬ ki sa dokladnie centrowane, taik ze pod dzialaniem sprezyn 12 i 13 naciskaja ko¬ lo dokladnie w srodku jego powierzchni obwodowej 16. Skoro kolo obraca sie nie¬ dokladnie centrycznie, to krazki 10 i 11 podnosza sie lub opuszczaja, przyczem ich ruch przenosi sie za posrednictwem odpo¬ wiednich dzwigni na wskazówki 15 i 14, umieszczone w ten sposób, zeby bylo moz¬ na wygodnie odczytywac podzialke. Wska¬ zówka 14 jest sprzezona z krazkiem 10, a wskazówka 15 z krazkiem 11, skutkiem czego ruchy wskazówek okreslaja bezpo¬ srednio niedokladnosci centrowania. Prze¬ kladnia ruchu krazków na wskazówki jest tak dobrana, ze najmniejsze drgnienie krazka powoduje znaczne odchylenie wska¬ zówki.WskazóWki 14 i 15 sa polaczone ze soba zapomoca dzwigni 17 i 18, tak, ze sruby krazków 10 i 11 uzupelniaja sie wzajemnie, czyli ze wskazówki podaja zawsze wzgledna róznice ekscentrycznosci górnego i dolnego krazka.Do wskazywania bledów w kierunku prostopadlym do plaszczyzny kola sluza dwa krazki 19, 20, ustawione poziomo, dwa zas dolne krazki 20 sluza do prowa¬ dzenia centrowanego kola. Dzwignia 21 i sprezyny 22 (fig. 4) przyciskaja krazki do obreczy. Ruch krazka 19 przenosi sie na wskazówke 25 zapomoca kolanek przegu¬ bowych 23 i dzwigni 24 (fig. 2 i 3).Koniec wskazówki 25 znajduje sie po¬ nizej i dokladnie w srodku pomiedzy kon¬ cami wskazówek 14 i 15 (fig. 1). Kazda niedokladnosc kola w (kierunku osi powo¬ duje ruch krazka 19, a tern samem odchy¬ lenie wskazówki 25 na skali.Centrowanie kola zapomoca opisanej maszyny odbywa sie w nastepujacy spo¬ sób.Po zalozeniu kola naciaga sie wszyst¬ kie szprychy zapomoca nakretek i korby, centrujac z grubsza, dokladne centrowa¬ nie uskutecznia sie przy pomocy przyrza¬ du, obracajac kolo powoli i obserwujac od¬ chylenie wskazówek. Poczatkowo zwraca sie uwage jedynie na niedokladnosci w kierunku promieni (szprych). Jezeli np. wskazówka 15 podniesie sie znacznie po¬ nad wskazówka 14, to w tern miejscu, w którem znajduje sie krazek 10, trzeba szpryche mocniej dociagnac obserwujac jednoczesnie wskazówki, których poloze¬ nie zaraz sie zmieni. Skoro wskazówki znajda sie dokladnie naprzeciw siebie, to znaczy, ze ekscentrycznosc w tern miejscu usunieto. Podobnie postepuje sie dopóki przy obracaniu kola wskazówki zmieniaja swe polozenie. Cala obrecz jest juz do¬ kladnie scentrowana z chwila, kiedy wska¬ zówki ustawia sie stale w polozeniu srodkowem.Z kolei przystepuje sie do centrowania kola w kierunku prostopadlym do pla¬ szczyzny kola. W tym celu zwraca sie szczególna uwage na wskazówke 25, jezeli — 2 —ftp. wskazówka 25 odchyli sie w lewo, to obrecz musi byc przyciagnieta w tern miej¬ scu w prawo, przez dociaganie prawej szprychy, az wskazówka 25 znajdzie sie dokladnie w srodku. Analogicznie trzeba postapic, gdy wskazówka 25 odchyli sie w prawo, to znaczy dociagnac szpryche z le¬ wej strony, trzeba jednak uwazac, zeby kolo nie stracilo swej centrycznosci osia¬ gnietej w zabiegu poprzednim. Ewentual¬ nego bledu unika sie, centrujac kolo jed¬ noczesnie w obu kierunkach, to znaczy obserwujac jednoczesnie wszystkie wska¬ zówki. Doswiadczenie wykazalo, ze cen¬ trowanie takie jest mozliwe, ostatecznie bowiem pozostaja tylko nieznaczne nie¬ dokladnosci w kierunku prostopadlym do plaszczyzny kola, które mozna usunac bez trudnosci, Z powyzszego wynika, ze centrowanie kola zapomoca nowego przyrzadu nie wy¬ maga wiekszej wprawy, czyli czucia, a po¬ lega jedynie na czysto mechanicznem ob¬ serwowaniu wskazówki i odpowiedniem dociaganiu szprych. Przyrzad moze byc uzywany do napinania i centrowania obre¬ czy róznej szerokosci i srednicy, sprawno¬ scia zas przyrzad przewyzsza wielokrot¬ nie sprawnosc pracy recznej, nie wymaga¬ jac wprawy, prace bowiem na nim moze wykonywac niewykwalifikowany robotnik. PL