Przedmiotem wynalazku jest podnosnik hydrauliczny samochodowy, zabezpieczony przed nadmiernym wzrostem cisnienia cieczy, po dojsciu tloka do górnego krancowego polozenia, a takze przed mozliwoscia wysuniecia tloka.Znane sa rózne rozwiazania konstrukcyjne ograniczajace wysuw tloka, pod obciazeniem jak i bez. Rozwiazania te powoduja unieruchomienie tloka na drodze mechanicznej jak i hydraulicznej.Blokade mechaniczna stanowi odpowiedni kolnierz w tloku, opierajacy sie o stopniowana tuleje cylindrowa lub zaczepy sworzniowe albo kulowe, umieszczone w tloku i wysuwajace sie po dojsciu do odpowiednio wyprofilowanego rowka w cylindrze. Takie rozwiazanie znane jest z polskiego opisu patentowego nr 95 173. Blokade hydrauliczna stanowia najczesciej otworki przelewowe, znajdujace sie w cylindrze i odslanianie tlokiem. Znane tez sa rozwiazania bedace polaczeniem blokady mechanicznej z hydrauliczna/ W polskim opisie patentowym nr 67 436 uwidoczniono rozwiazanie, w którym umieszczony poprzecznie w tloku rygiel blokujacy jest rozprezany po dojsciu do rowka, umieszczonego w cylindrze, powodujac wzajemne zwiazanie tloka i cylindra, a jednoczesnie nastepuje oddzialywanie rygla na trzpien, otwierajacy zawór kulkowy, co daje otwar¬ cie przelewu cieczy roboczej.Podstawowym mankamentem zabezpieczen mechanicznych jest mozliwosc uszkodzenia wspólpracujacych powierzchni tloka i cylindra, w wyniku powstawania bardzo duzych nacisków jednostkowych w miejscu dzialania elementu blachy. Zabezpieczenia hydrauliczne oparte o otworki umieszczone w cylindrze i sterowane tlokiem, powoduja niszczenie uszczelki tloka.Wprawdzie te mankamenty nie wystepuja przy znanych zabezpieczeniach kombinowanych, tzn. mechaniczno—hydraulicznych, ale uzyskuje sie to poprzez bardziej skomplikowana konstrukcje, gdzie duza role odgrywa wlasciwy dobór wzajemnych wspólpracujacych elementów, a takze wystepuja trudnosci technologiczne z ich montazem i regulacja.Istota przedmiotowego podnosnika polega na opracowaniu konstrukcji, w której zawór przelewowy, umieszczony w tloku, jest otwierany ruchomym elementem znajdujacym sie w tym tloku. Zostalo to rozwiazane w ten sposób, ze powyzej uszczelnien tloka, wzdluz jej cylindrycznej powierzchni, znajduje sie rowek o stopniowej glebokosci. W glebszej czesci rowka umieszczonajest kulka blokujaca, natomiast w plytszej, od strony uszczelki tloka, otwór wyjsciowy kanalka2 130 903 popychacza. Z kanalka wystaje popychacz, stykajacy sie z kulka zaworu przelewowego, polaczo¬ nego z ciecza robocza. Dla uniemozliwienia calkowitego zamkniecia otworu wyjsciowego kanalka, jego os nie jest prostopadla do dna rowka, co daje eliptyczny otwór wyjsciowy. By uniemozliwic cofniecie sie kulki przed wywarciem nacisku na popychacz, odleglosc miedzy krawedziami tloka i cylindra, w momencie poczatkujacym naciskanie na popychacz, winna byc mniejsza niz jej sred¬ nica. Ma to miejsce wtedy, gdy odleglosc pomiedzy krawedzia zmiany glebokosci rowka, a krawedzia koncowa rowka trapezowego, znajdujacego sie na obwodzie cylindra, jest mniejsza od srednicy kulki blokujacej. W wypadku pracy podnosnika w polozeniu innym niz pionowe, korzystne jest stosowanie dociskania kulki blokujacej sprezyne, co wymusza jej przesuniecie do plytszej czesci kanalka, po osiagnieciu polozenia rowka trapezowego w cylindrze. Dla unikniecia bezposredniego docisku sprezyny o gladz cylindra, co ma miejsce po wpadnieciu kulki blokujacej, stosuje sie dodatkowa kulke dociskowa. W przypadku stosowania mniejszych katów pochylenia otworu popychacza, wzgledem osi tloka, dno plytszej czesci rowka jest skosnie usytuowane wzgledem osi tloka.Przyklad realizacji wynalazku jesz uwidoczniony na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia przekrój poprzeczny przez podnosnik, fig. 2 — przekrój poprzeczny przez fragment cylindra i tloka, w momencie poczatku oddzialywania kulki blokujacej na popychacz, fig. 3 — przekrój oznaczony A-A na fig. 1 — bez kulki, fig. 4 — przekrój przez II wariant rowka z dodatkowa kulka dociskowa i sprezyna, fig. 5 — przekrój przez III wariant rowka o pochylonym plytszym dnie.Podnosnik sklada sie z postawy 1, w której umieszczone sa gniazda na cylinder 2, pompka 3, zawór spustowy 4 oraz kanalki przewodzace ciecz 5. Umocowany cylinder 2 oraz pompke 3 wraz z dzwignia wewnetrzna 6, oslania obudowa 7 stanowiaca jednoczesnie zbiornik cieczy. Pompka 3 sklada sie z cylinderka 8 z zaworem ssacym 9, tloczka 10, lacznika 11 oraz dzwigni wewnetrznej 6.W cylindrze 2, oprócz kanalka 12, przeznaczonego na uszczelke, ponizej niego, znajduje sie obwodowy rowek 13 o przekroju trapezowym i glebokosci odpowiadajacej polowie srednicy kulki blokujacej 14. W tym rowku 13 znajduje sie kanalek 15 przelotowy, sluzacy do przeplywu cieczy.Znajdujacy sie w cylindrze 2 tlok 16 jest wyposazony w srube nosna 17, zakonczona glówka 18. W dolnej czesci tloka 16 osadzona jest uszczelka 19, powyzej której znajduje sie biegnacy wzdluz cylindrycznej powierzchni rowek 20 o stopniowanej glebokosci w czesci 21, 22. Wymiar glebszej czesci 21 rowka 20 jest nieco wiekszy od srednicy kulki blokujacej 14, natomiast plytsza czesc 22 rowka 20, blizsza uszczelki 19 tloka 16 jest nieco wieksza niz polowa srednicy kulki 14. W plytszej czesci 22 rowka 20 znajduje sie otwór wylotowy kanalka 23 popychacza 24. Znajdujacy sie w kanalku 23 popychacz 24 przesuwa sie w nim luzno i po oparciu sie o kulke zaworu przelewowego 25 wystaje z dna rowka 20 o wielkosc niezbedna, by po nacisnieciu na niego 24 kulki blokujacej 14 nastapilo odsuniecie kulki zaworu przelewowego 25. Kulka zaworu przelewowego 25 jest doci¬ skana do gniazda 26 sprezyna 27 i znajduje sie w kanale 28 polaczonym z czescia tloka 16 ponizej jego uszczelki 19. Przy wysuwaniu sie tloka 2 pod dzialaniem cieczy roboczej, w chwili osiagniecia przez kulke blokujaca 14 kanalka trapezowego 13 w cylindrze 2 nastepuje odpadniecie kulki 14 do plytszej czesci kanalka 22, oparcie sie o wystajacy popychacz 24 i scianke rowka 29. Dalszy ruch tloka 16, poprzez skosna scianke 30 rowka trapezowego 13, powoduje przesuniecie popychacza 24, odsuniecie kulki zaworu 25 i przeplyw cieczy roboczej do zbiornika.W drugim przykladzie wykonania (fig. 4) rowka 20, zastosowano wieksza glebokosc 21 czesci rowka 20, taka by umozliwic wlozenie dodatkowej kulki dociskowej 31 oraz sprezyny 32.W trzecim przykladzie wykonania (fig. 5) rowka 20 zastosowano skosne usytuowanie dna plytszej czesci rowka 22.W wypadku dalszego wysuniecia tloka 16 nastepuje oparcie sie kulki 14 o dno rowka 20 i zablokowanie dalszego ruchu tloka 16. Powrotny ruch tloka 16 powoduje, po nacisnieciu kulki 14 poprzez drugi skosny bok 33 rowka trapezowego 13, przesuniecie kulki 14 wzdluz rowka 20 i umieszczenie jej w glebszej czesci 21 rowka 20.Zastrzezenia patentowe 1. Podnosnik hydrauliczny samochodowy zawierajacy pionowo umocowany do podstawy cylinder z tlokiem, przy czym cylinder posiada obwodowy rowek dla urzadzenia blokujacego, a130903 • 3 tlok zawór kulkowy sterowany popychaczem, znamienny tym, ze powyzej uszczelki (19) tloka (16), wzdluz jego cylindrycznej powierzchni znajduje sie rowek (20) o stopniowanej glebokosci, plytsza czesc (22) od strony uszczelki (19), przy czym w glebszej czesci (21) rowka (20) znajduje sie kulka blokujaca (14), a w plytszej czesci (22) otwór kanalka popychacza (23). 2. Podnosnik wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze os kanalka popychacza (23) nie jest prostopadla do dna rowka (20). 3. Podnosnik wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze w polozeniu blokujacym tlok (16) z cylindrem (2), kulka blokujaca (14), odleglosc pomiedzy krawedzia zmiany glebokosci rowka (20), a krawedzia koncowa rowka trapezowego (13) cylindra (2) jest mniejsza niz srednica kulki blokujacej (14). 4. Podnosnik wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze kulka blokujaca (14) jest dociskana spre¬ zyna (32) poprzez kulke dociskowa (31) do powierzchni cylindra (2). 5. Podnosnik wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze dno czesci plytszej (22) rowka (20) jest usytuowane skosnie wzgledem osi tloka (16). PL