Przedmiotem wynalazku jest sposób i urzadzenie do segregacji ksztaltowej materialów ziarni¬ stych przy produkcji materialów sciernych w zakresie rozdzialu ziarn sciernych na grupy o zróznicowanym ksztalcie.Znany jest sposób segregacji ksztaltowej materialów ziarnistych polegajacy na swobodnym staczaniu sie badz przesuwaniu ziarn po równi pochylej nachylonej pod pewnym katem w stosunku do poziomu. Ziarna o róznych ksztaltach maja rózna predkosc staczania sie badz przesuwania po podlozu równi. Ziarna o ksztaltach izometrycznych zwykle sie staczaja, a predkosc ich staczania zalezy od stopnia powinowactwa ich ksztaltu z obrysem kuli lub walca oraz szorstkosci powierzchni. Ziarna blaszkowate ulegaja przesunieciom posuwistym i przemieszczaja sie znacznie wolniej niz o ksztalcie izometrycznym. Wspomniany sposób posiada jednak te wade, ze moze byc zastosowany do ziarn o duzych wymiarach. Dla ziarn o malych wymiarach zwlaszcza sciernicy wymagana jest wieksza rozdzielczosc i czulosc procesu segregacji.Znane urzadzenie do tego celu, stosowane w nasiennictwie, sklada sie z szeregu zespolów segregacyjnych posiadajacych nosnik w postaci tasmy bezkoncowej na dwóch bebnach, z których jeden jest napedzany.Wspomniane zespoly usytuowane sa jeden nad drugim, tworzac ciag kaskadowy. Ziarna podawane sa z zasypnika umieszczonego nad zestawem zespolów segregacyjnych i odbierane z poszczególnych zespolów rynnami odbierajacymi. Pochylenie zespolu jest zgodne z kierunkiem ruchu nosnika, a predkosc ruchu nosnika w poszczególnych zespolach jest regulowana. Kat pochylenia zespolów jest regulowany katem pochylenia ich wspólnej ramy.Celem wynalazku jest umozliwienie dokonywania segregacji ksztaltowej materialów ziarni¬ stych o malych wymiarach i stosunkowo malych róznicach ksztaltu.Sposób wedlug wynalazku polega na tym, ze material ziarnisty w trakciejego przemieszczania na ruchomym i nachylonym do poziomu nosniku poddaje sie drganiom wymuszonym wibracja nosnika. Dla uzyskania efektu segregacji ksztaltowej ruchomy i nachylony poprzecznie do kie¬ runku ruchu nosnik poddaje sie wibracji o kierunku róznym od stycznego do powierzchni nosnika.Stwierdzono, ze najkorzystniejszym kierunkiem wibracjijest kierunek prostopadly do powierzchni nosnika. W wyniku wibracji ruchomego nosnika ziarna o ksztaltach izometrycznych staczaja sie z2 130 897 niego po najkrótszej trajektorii, spadajac do usytuowanego ponizej z boku odbieralnika, natomiast ziarna o mniej regularnym ksztalcie przenoszone sa dalej i spadaja do odbieralnika, skad skieruje sie je do nastepnego etapu segregacji.Na uzyskanie korzystnych skutków wedlug wynalazku ma wplyw, jezeli materialy ziarniste poddaje sie w sposób ciagly co najmniej dwu nastepujacym po sobie, kolejnym etapom segregacji.W kazdym etapie stopniowo róznicuje sie parametry segregacji, zwlaszcza nachylenie nosnika oraz czestotliwosc i amplituda wibracji.W urzadzeniu wedlug wynalazku kazdy zespól segregacyjny zawiera w strefie srodkowej czynnej powierzchni nosnika i skierowany prostopadle do tej powierzchni.Korzystnym jest, jesli kazdy zespól segregacyjny ulozyskowany w indywidualnej ramie jest pochylany wzgledem korpusu o regulowany kat.Nastepne korzysci uzyskuje sie jesli wibrator ma regulowana czestotliwosc i amplitude.Dalsze korzysci uzyskuje sie, gdy kazdy zespól segregacyjny ma niezalezny naped.Wynalazek zostanie blizej objasniony blizej w przykladzie wykonania przedstawionym na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia urzadzenie w widoku z przodu, fig. 2 — urzadzenie w widoku z boku, a fig. 3 — urzadzenie w przekroju.Urzadzenie do segregacji ksztaltowej materialów ziarnistych wedlug wynalazku sklada sie z trzech niezaleznie napedzanych i sterowanych zespolów segregacyjnych A, B, C o poprzecznym ruchu tasmy. W kazdym z tych zespolów tasma 1, rozpieta na walcach 2 i 3, napedzana jest od elektrycznego silnika 4 pradu stalego przez przekladnie pasowa 5. Górna czesc tasmy roboczej zespolów segregacyjnych A, B, C poddawana jest wibracjom o regulowanej czestotliwosci i ampli¬ tudzie wywolanym przez wibrator 6. Zespoly segregacyjne A, B, C ulozyskowane w indywidual¬ nych ramach 7 moga byc pochylane wzgledem korpusu 8 pod katem 30° wzgledem poziomu (jak to ilustruje rysunek zespolu B na fig. 2 narysowany linia kropkowa). W urzadzeniu tym wyodrebnia sie takie istotne dla zasady pracy elementy skladowe,jak zasypnik 9, boczne przesypniki 10 i 11 oraz liczne odbieralniki 12 oznaczone rzymskimi liczbami od I do IV. Material ziarnisty podlegajacy segregacji podawany jest z zasypnika 9 na tasme robocza górnego zespolu segregacyjnego A, który przemieszcza sie w lewo. Ziarna o ksztaltach izometrycznych staczaja sie z tasmy przenosnika po najkrótszej trajektorii, spadajac do odbieralnika 12 oznaczonego kolejnym numerem I, zas ziarna o mniej regularnym ksztalcie spadaja przez przesypnik 10 na tasme robocza srodkowego zespolu segregacyjnego B. Tasma ta przemieszczajac sie w prawo zapewnia dalszy rozdzial ziarn do odbieralnika 12-H a reszta ziarn glównie o ksztaltach plaskich kierowana jest przez przesypnik 11 na przemieszczajaca sie w lewo tasme robocza dolnego zespolu segregacyjnego C, podlegajac ostatecznemu rozdzieleniu do odbieralników 12 oznaczonych odpowiednio numerami kolejnymi III i IV, do ostatnich odbieralników. Przy czym do koncowego odbieralnika spadaja na ogól wyraznie plaskie ziarna blaszkowate. W taki sposób mozna dokonac rozdzialu materialu ziarni¬ stego na grupy ziarn o ksztaltach izometrycznych, iglastych mieczykowatych, plytkowatych i blaszkowatych z duza wydajnoscia rozdzialu, lecz przy zachowaniu wlasciwej jakosci takiej segregacji.Zastrzezenia patentowe 1. Sposób segregacji ksztaltowej materialów ziarnistych, polegajacy na przemieszczaniu ziarn na ruchomym i nachylonym do poziomu nosniku pod wplywem sil ciezkosci ziarn, znamienny tym, ze materialy ziarniste poddaje sie drganiom wymuszonym wibracja nosnika o kierunku wibracji róznym od stycznego do powierzchni nosnika, najkorzystniej o kierunku prostopadlym do powierzchni nosnika. 2. Sposób wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze materialy ziarniste poddaje sie w sposób ciagly co najmniej dwu nastepujacym po sobie, kolejnym etapom segregacji, przy czym w kazdym etapie stopniowo róznicuje sie parametry segregacji, zwlaszcza nachylenie nosnika oraz czestotliwosc i amplitude wibracji. 3. Urzadzenie do segregacji ksztaltowej materialów ziarnistych posiadajace co najmniej jeden nachylony do poziomu zespól segregacyjny o ruchomym nosniku w postaci tasmy bez konca o wymuszonym ruchu w kierunku prostopadlym do pochylenia zespolu, znamienny tym, ze kazdy zespól segregacyjny (A, B, C) zawiera wibrator (6) ruchomego nosnika (1), korzystnie usytuowany w strefie srodkowej czynnej powierzchni nosnika (1) i skierowany prostopadle do tej powierzchni.130897 3 4. Urzadzenie wedlug zastrz. 3, znamienny tym, ze kazdy zespoól segregacyjny (A, B, C) ulozyskowany w indywidualnej ramie (7) jest pochylany wzgledem korpusu (8) o regulowany kat. 5. Urzadzenie wedlug zastrz. 3, znamienny tym, ze wibrator (6) ma regulowana czestotliwosc i amplitude. 6. Urzadzenie wedlug zastrz. 3, znamienny tym, ze kazdy zespól segregacyjny (A, B, C) ma niezalezny naped. fig. 3 PL