Szybkobiezne silniki spalinowe z bez¬ powietrznym wtryskiem rozpylanego pod cisnieniem paliwa, którego rozdzial w po¬ wietrzu, zawarlem w przestrzeni spalania, odbywa sie wedlug znanych zasad, wskutek powolnego przebiegu spalania paliwa wy¬ magaja dosc znacznego przesuniecia chwi¬ li jego wtrysku naprzód przed osiagnieciem przez tlok roboczy martwego punktu. Stad powstaja raptowne zaplony i wysokie ci¬ snienia podczas zaplonu, powodujace glo¬ sny, halasliwy bieg silnika. Jezeli moment wtrysku paliwa przesunac nieco wtyl, to jest blizej chwili, w której tlok roboczy o- siaga martwy punkt, to bieg silnika staje sie znacznie spokojniejszym, natomiast spa¬ lanie pogarsza sie. Silnik zaczyna dymic, podnosi sie temperatura spalin wylotowych, a zuzycie paliwa wzrasta.Jak wykazaly doswiadczenia, mozna o- siagnac oprócz spokojnego biegu silnika jednoczesnie dobre spalanie i przy przesu¬ nieciu wstecz momentu wtrysku paliwa, je¬ zeli obok wlasciwej przestrzeni spalania istnieje przestrzen pomocnicza, tak zwana „komora dodatkowa", która pozostaje wstalem polaczeniu z wlasciwa przestrzenia spalania i polozona? jest wzgledem dyszy wtryskowej w ten sposób, ze bezposredni wtrysk paliwa do dodatkowej komory nie ma miejsca. Wplyw tej dodatkowej komo¬ ry mozna objasnic w ten sposób, ze przy wznoszeniu sie tloka podczas suwu spreza¬ nia czesc znajdujacego sie w cylindrze po¬ wietrza zostaje przetloczona do dodatko¬ wej komory, tak iz w chwili wtrysku pali¬ wa we wlasciwej przestrzeni spalania znaj¬ duje sie tylko czesc (w stosunku wagowym) powietrza spalania, wskutek czego spala¬ nie odbywa sie poczatkowo z mniejsza ilo¬ scia powietrza, niz praktycznie jest wyma¬ gana, a co zatem idzie, spalanie przebiega spokojniej bez powstawania zbyt wysokich cisnien podczas spalania. Przy powrotnym ruchu tloka, wskutek spadku cisnienia w przestrzeni spalania, nastepuje doplyw po¬ wrotny powietrza z dodatkowej komory do przestrzeni spalania. Dalsze spalanie w cy¬ lindrze odbywa sie przeto przy stalym do¬ plywie powietrza z dodatkowej komory z jednoczesnem silnem wprawieniem w ruch wirowy zawartosci przestrzeni spalania.Doplywowi powrotnemu powietrza z komo¬ ry dodatkowej do przestrzeni spalania sprzyja ewentualnie ta jeszcze okolicznosc, ze w koncu suwu sprezania, t. j. od mo¬ mentu wtrysku paliwa do chwili osiagnie¬ cia przez tlok martwego punktu niewielka czesc paliwa wraz z powietrzem dostaje sie do dodatkowej komory i tam sie zapala, wskutek czego w dodatkowej komorze po¬ wstaje nagly wzrost cisnienia. Silny doplyw powietrza z dodatkowej komory do wlasci¬ wej przestrzeni spalania powoduje dalsze silne zmieszanie sie wtrysnietego i tylko czesciowo spalonego paliwa z powietrzem, znajduj acem sie w przestrzeni spalania oraz doplywajacem z dodatkowej komory, co ma za skutek dobry przebieg spalania paliwa.Rysunek przedstawia kilka postaci wy¬ konania wynalazku.Na fig. 1 i 2 przedstawiono silnik z bocznym wtryskiem paliwa. Litera a ozna¬ cza osadzona w sciance cylindra dysze wtryskowa o kilku wylotach, nadajacych strugom paliwa kierunek, dostosowany do ksztaltu przestrzeni spalania. Naprzeciw dyszy, mianowicie na przedluzeniu sred¬ niego strumienia wtryskiwanego paliwa miesci sie przestrzen pomocnicza 6, tak zwana „komora dodatkowa", polaczona z wlasciwa przestrzenia spalania c otworem d. Przy podnoszeniu sie tloka do góry pod¬ czas suwu sprezania czesc znajdujacego sie w cylindrze powietrza zostaje przetlo¬ czona do dodatkowej komory, która w cza¬ sie wtrysku paliwa moze byc równiez na¬ ladowana niewielkiemi ilosciami paliwa.Paliwo, które w ten sposób dostalo sie do dodatkowej komory b, moze sie tam zapa¬ lic i wywolac przez to wzrost cisnienia w tej komorze. Przy powrotnym roboczym suwie tloka we wlasciwej przestrzeni spa¬ lania nastepuje spadek cisnienia, powodu¬ jacy silny odplyw czystego powietrza, za¬ wartego jeszcze w dodatkowej komorze, do wlasciwej przestrzeni spalania, gdzie dal¬ sze spalanie wtrysnietego paliwa odbywa sie przeto przy ustawicznym doplywie tle¬ nu. Jednoczesnie powietrze, doplywajace zpowrotem z dodatkowej komory do prze¬ strzeni spalania pod wyzszem cisnieniem, wprawia w silny ruch wirowy zawartosc przestrzeni spalania, stwarzajac w ten spo¬ sób warunek, stanowiacy o dobrem i zu- pelnem spalaniu sie wtrysnietego pa¬ liwa.Podobne umieszczenie dodatkowej ko¬ mory pozwala w silnikach o malej sredni¬ cy cylindra na przedostawanie sie czesci srodkowego strumienia paliwa bezposred¬ nio do dodatkowej komory, co jednak nie stanowi wcale niezbednego warunku osia¬ gniecia dobrego spalania paliwa. Doswiad¬ czenia wykazaly raczej, ze i przy umie¬ szczeniu dodatkowej komory zfeófeu lub po¬ miedzy dwoma sasiedniemi strumieniami — 2 —paliwa (fig. 3) osiaga sie równic pomyslny wynik.Na fig. 4 i 5 przedstawiono uklad ze srodkowym wtryskiem paliwa. W tym przypadku równiez dodatkowa komora b moze lezec badzto w kierunku strumienia paliwa, badz zboku pomiedzy dwoma stru¬ mieniami paliwa. Tak samo mozna umie¬ scic druga przeciwlegla dodatkowa komo¬ re 61, co wzmaga jeszcze oddzialywanie wyplywajacego z dodatkowych komór po¬ wietrza na zawartosc przestrzeni spalania w sensie spotegowania wirowania. Na fig. 6 przedstawiono wreszcie odmiane silnika z bocznym wtryskiem paliwa z zastosowa¬ niem dwóch srednicowo przeciwleglych dysz wtryskowych a i at i dwóch dodatko¬ wych komór b i 61, przyczem osie tych ko¬ mór przypadaja znowu na przedluzenia srednich strumieni wtryskiwanego paliwa.Jednakze, jak zaznaczono wyzej, podobne rozmieszczenie komór nie stanowi warunku koniecznego; komory te moga równie do¬ brze miescic sie zboku strumienia wtryski¬ wanego paliwa. Dodatkowa komora powo¬ duje powiekszenie przestrzeni sprezania cylindra. Jezeli przestrzen ta nie moze byc wyrównana odpowiedniem zmniejsze¬ niem wlasciwej przestrzeni sprezania, to wskazanem jest uczynic objetosc dodatko¬ wej komory zmienna, mianowicie w zalez¬ nosci od obciazenia silnika albo od ilosci jego obrotów. Dzieki zastosowaniu tych srodków mozna zarówno przy uruchomie¬ niu silnika, jak i przy zmniejszonem jego obciazeniu, lub przy pracy ze zmniejszona iloscia obrotów latwiej doprowadzic silnik do temperatury wzglednie utrzymac go w temperaturze, umozliwiajacej samozaplon paliwa. Urzadzenia, zapomoca których mozna uzyskac zmiane objetosci dodatko¬ wej komory, przedstawiono na fig. 7—11.Litera a (fig. 7) oznacza dysze wtry¬ skowa, b — dodatkowa komore, znajdujaca sie stale w polaczeniu z przestrzenia spa¬ lania c zapomoca otworu d. Dodatkowa komora posiada postac cylindra, w którym porusza sie tlok e o tloczysku elf zaopa- trzonem na zewnetrznej powierzchni w gwint e2. Tloczysko to jest wkrecone w na¬ gwintowana wewnatrz piaste kola zebatego f, zazebiajacego sie z wycinkiem kola ze¬ batego g, który zkolei sprzezony jest ukla¬ dem drazków h z regulatorem silnika. W uklad drazków h wlaczone jest sprzeglo / do przerywania polaczenia z regulatorem i ponownego laczenia podczas ruchu tak, ze przy uruchomianiu silnika po odrecz- nem ustawieniu tloka w lewe skrajne polo¬ zenie mozna podczas ruchu wlaczyc sprze¬ glo, uzalezniajac przesuwy drazków od re¬ gulatora. W celu uruchomienia zimnego sil¬ nika wylacza sie sprzeglo / w ukladzie drazków, odlaczajac w ten sposób regula¬ tor. Nastepnie tlok e ustawia sie recznie w lewe skrajne polozenie, oznaczone na fig. 7 linjami kropkowano-kreskowanemi, przy którem to polozeniu objetosc dodatkowej komory jest najmniejsza. Po uskutecznio¬ nym rozruchu silnika zostaje wlaczone sprzeglo /', wskutek czego tlok e, poddany oddzialywaniu regulatora, przesuwa sie pod jego wplywem w zaleznosci od obciazenia lub ilosci obrotów silnika w ten sposób, ze odpowiednio do potrzeby nastawia wieksza lub mniejsza objetosc dodatkowej komory.W odmianie wykonania, przedstawio¬ nej na fig. 8, zamiast tloka e zastosowano przepustnice k w postaci np. zaworu stoz¬ kowego, poddanego, podobnie jak tlok e, dzialaniu regulatora. Przy uruchomianiu zimnego silnika ustawia sie odrecznie prze¬ pustnice k w ten sposób, ze zamyka calko¬ wicie kanal dJpomiedzy dodatkowa komo¬ ra a przestrzenia spalania. Gdy silnik juz pracuje, wówczas przepustnice sprzega sie przez wlaczenie sprzegla / z regulatorem, który stosownie do obciazenia lub ilosci obrotów silnika zmienia jej polozenie w ka¬ nale d w taki sposób, ze przy wzroscie ob¬ ciazenia przelot kanalu d ulega powieksze¬ niu, a przy zmniejszeniu obciazenia — zwe- — 3 —zeniu, wskutek czego ciezar powietrza, przetlaczanego do dodatkowej komory, zo¬ staje przez przepystnice zmieniony odpo¬ wiednio do warunków pracy silnika. W tym przypadku zamiast objetosci komory zmie¬ nia sie ciezar przetlaczanego do niej po¬ wietrza, co w wyniku daje ten sam skutek.Zamiast przepustnicy w postaci zaworu mozna wykonac w dodatkowej komorze tarcze / (fig. 9—11), osadzona nieruchomo i zaopatrzona w otwory m. Nawprost tej tarczy osadzona jest tarcza obrotowa n, umocowana na walku o, przechodzacym przez dodatkowa komore, przyczem tarcza n zaopatrzona jest w otwory p, odpowia¬ dajace otworom m w tarczy nieruchomej.Walek o polaczony jest z regulatorem sil¬ nika zapomoca ukladu drazków h, w który wlaczone jest równiez sprzeglo /. Przy u- ruchomieniu silnika regulator jest odlaczo¬ ny! a ruchoma tarcze n ustawia sie odrecz¬ nie tak, iz zaslania ona otwory m w nieru¬ chomej tarczy /. Zawartosc dodatkowej komory oddzielona jest wówczas od prze¬ strzeni spalania silnika. Podczas pracy sil¬ nika regulator zostaje polaczony zapomoca sprzegla / z walkiem o tarczy obrotowej n, tak ze stosownie do stanu regulatora, odpo¬ wiadajacego danemu obciazeniu lub ilosci obrotów silnika, tarcza ruchoma n zostaje tak przestawiona, ze otwory p ruchomej tarczy n przypadaja mniej wiecej nawprost otworów m tarczy nieruchomej, obnazajac je w mniejszym lub wiekszym stopniu. Sto¬ sownie do ustawienia obydwu tarcz rucho¬ mej ni nieruchomej m ma miejsce mniejsze lub wieksze dlawienie otworów przeloto¬ wych, prowadzacych do dodatkowej ko¬ mory. PL