Przedmiotem wynalazku jest sposób i uklad do pomiaru biegu jalowego i rozruchu w liczni¬ kach energii elektrycznej* Pomiar ten jest przeprowadzany dla sprawdzenia i regulacji hamul¬ ca biegu jalowego, powodowanego przez cewke napieciowa lioznlka dla niwelowania oporów obrotu tarczy wirnika* Hamuleo ten stanowi sprzezona z tarcza wirnika choragiewka i pola¬ czony z rdzeniem cewki napieoiowej jezyczek* Wszelkie pomiary prawidlowosci pracy badanego lioznlka polegaja na porównaniu obrotów jego tarczy wirnika z obrotami tarczy wlaczanego równolegle, identycznie obolazanego licz¬ nika wzorcowego, przy ozyst, dla zwiekszenia dokladnosci pomiaru, tarcze liczników posiada¬ ja na obwodzie naciete zabki, które, po przeksztalceniu prze* fotokomórke na Impulsy elektryczne, sa zliczane jako miernik kata obrotu* Rozwiazanie takie znane j$st miedzy Innymi z opisu patentowego nr 59 70** z tym, ze ten konkretny sposób 1 uklad pomiaru przydatny jest tylke do kontroli dokladnosci pomiarowej lioznlka, i to przy zalc&*niu równomiernej szybkosci obrotowej tarczy podczas oalego obrotu* ¥ rzeczywistosci, wobec koniecznosci wyposazania lioznlka w hamuleo biegu jalowego, szybkosc obrotowa tarczy, szczególnie przy niewielkich obciazeniach, jest nierównomierna - wieksza od sredniej przy zblizaniu sie choragiewki do jezyczka, a mniejsza od sredniej - przy oddalaniu sie* Doswiadczalnie ustalono, 1 zostalo to ujete w odpowiednie normy^ ±e hamuleo ten, a tym samym i bieg jalowy oraz rozruch, musi byó wyregulowany tak, by przy pradzie zasilania wynoszacym Oy 1% pradu znamionowego taroza jeszcze stala nieruchomo, a przy pradzie zasilania o wartosci 0,5% pradu znamionowego tarcza Juz sie obracala, wyko¬ nuJao pelne cbroty* Pomiaru dokonuje sie przy napieciu znamionowym 1 cos 0=1* Znany, dotyohozas stosowany sposób pomiaru biegu Jalowego 1 rozruchu polegal na obser¬ wacji ruchu tarczy wirnika w tych dwóch starach, a regulacje wykonywano na wyczucie* z wielokrotnym powtarzaniem obserwacji i regulacji a& do trafienia z pradem rozruchu w normatywny zakres pomiedzy 0,1% 1 0,5% prada asnamlonowe^o*2 130 718 Ze wzgledu na mala wartosc pradu zasilajacego ruoh tarczy wirnika jest bardzo wolny i czas ustawiania Jest bardzo dlugi* Ponadto obserwacja wizualna tarczy powoduje subiel&- tywna ocene zachodzacych zjawisk* Sposób pomiaru biegu jalowego i rozruchu w licznikach energii elektrycznej wedlug wynalazku polega na dynamicznym pomiarze opóznienia ruchu tarozy wirnika licznika bada¬ nego wzgledem tarczy wirnika licznika wzorcowego w momencie przejscia tarozy wirnika licznika badanego przez punkt maksymalnego oddzialywania pomiedzy takimi elementami hamujacymi licznika;jak choragiewka hamujaca i jezyczek hamujacy* Dynamiczny pomiar opóznienia ruchu tarczy wirnika licznika energii elektrycznej wynika z przeslanek teoretycznych opisujacych ruch tarozy wirnika w stanach ni.eustalonyeh wyrazonych wzorem przy czym: J - jest to moment bezwladnosci tarczy wirnika lioznikaj w - jest to predkosc katowa tarozy wirnika licznikaj M - jest to suma momentów oddzialywujacych na tarcze wirnika, Mn - Jest to moment pochodzacy od oddzialywania pomiedzy choragiewka i Jezycz¬ kiem hamujacym* V zaleznosci od znaku momentu Mn tarcza wirnika licznika wykazuje opóz¬ nienie badz przyspieszenie* Aby uchwytne bylo oddzialywanie momentu Mn jego wartosc musi byc porównywalna z guma momentów 2 M dzialajaoyoh na taroze* Uklad wedlug wynalazku do pomiaru biegu jalowego i rozruohu w lioznikach energii elektrycznej| zawierajacy licznik wzoroowy i licznik badany z analogicznymi ukladami wzmocnienia 1 formowania impulsów* charakteryzuje sie tym9 ze wyjscia zespolu wzoroowego i zespolu badanego polaozone sa z wejsoiem komparatora znaku i z wejsoiem licznika impulsów, przy ozym wyjsole zespolu badanego polaozone jest z wejsciem licznika impulsów za posrednictwem bramki i dzielnika, zas wyjscie komparatora znaku polaczone jest poprzez uklad bramkujacy z wejsriem bramki* Komparator znaku wykrywa znak aktualnej róznicy impulsów pochodzacych od licznika wzorcowego i licznika badanego9 poniewaz przy przejsciu tarczy wirnika licznika przez punkt maksymalnego oddzialywania pomiedzy ohoragiewka hamu¬ jaca a jezyczkiem hamujacym licznika nastepuje zmiana znaku z n + " na "-"# Zmiana znaku powoduje otwarcie bramki poprzez uklad bramkujacy* Impulsy pochodzace od licznika bada¬ nego powoduja uruchomienie licznika impulsów* V tym momencie licznik impulsów zlicza impulsy pochodzace od licznika wzorcowego bedace miara opóznienia lioznlka badanego w momencie najwiekszego oddzialywania choragiewki hamujacej i jezyczka hamujacego gdzie •21 / 0* Obszar maksymalnego oddzialywania na siebie tych elementów wyznacza sie empirycz¬ nie dla danego typu licznika* Zaleta takiego sposobu i ukladu jest szybkosc i obiektywnosc wykonanych pomiarów oraz znaczne ulatwienie regulacji.Uklad wedlug wynalazku jest przedstawiony w przykladzie wykonania na rysunku bedacym schematem Ideowym ukladu* Impulsy pochodzace od licznika badanego 1 i lioznlka wzorcowe¬ go 29 wykonanego bez ukladu hamowania biegu Jalowego, sa wzmacniane przez wzmacniacze 3 1 k oraz formowane w ukladach formujacych 5 i 6* Wyjsole ukladu formujaoego 6 polaczone jest z wejsoiem komparatora znaku 7 oraz z wejsciem licznika impulsów 11* Wyjscie ukladu formujacego 5 polaozone jest z wejsciem komparatora znaku 7 i z wejsoiem lioznlka impul¬ sów 11 poprzez bramke 8 i dzielnik 10* Wyjsole komparatora znaku 7 polaozone jest z bramka 8 poprzez uklad bramkujacy 9* Pomiar przeprowadza sie przy pradzie zasilania rzedu 2% pradu znamionowego* Komparator znaku 7 wykrywa znak aktualnej róznicy impulsów pochodzacych od lioznlka badanego 1 1 lioznlka wzoroowego 2* Przy zmianie znaku uklad bramkujacy 9 otwiera bram¬ ke 8* Impulsy pochodzace od licznika badanego 1 powoduja uruchomienie licznika impulsów 11 na ozae wyznaczony przy pomocy dzielnika 10* W tym czasie licznik impulsów 11 zlicza Impulsy pochodzace od ilosnika wzoroowego 2, które sa miara opóznienia tarczy wirnika licznika badanego 1 wzgledem tarozy wirnika lioznlka wzoroowego 2*130 718 3 Zastrzezeni pat exn t o w 1. Sposób pomiaru biegu Jalowego i rozruchu w licznikach energii elektrycznej, znamienny tym, ze dokonuje sie dynamicznego pomiaru opóznienia ruchu tarczy wirnika licznika badanego /1/ wzgledem tarczy wirnika licznika wzorcowego /2/ w momencie przejs0ia tarozy wirnika lioznika badanego /A/ przez punkt maksymalnego oddzialywania pomiedzy jego choragiewka hamujaca a Jezyczkiem hamujacym. 2# Uklad do pomiaru biegu jalowego i rozruchu w licznikach energii elektrycznej zawierajacy licznik wzorcowy i licznik badany z analogicznymi ukladami wzmocnienia i formowania impulsów, znamienny tym, ze wyjscia zespolu badanego /1, 3, 5/ i zespolu wzoroowego /2, h, 6/ polaczone sa z wejs0iem komparatora znaku /J/ i z wejs¬ ciem licznika impulsów /11/, przy czym wyjscie zespolu badanego /1, 3, 5/ polaczone jest z wejsciem licznika impulsów za posrednictwem bcamki /8/ i dzieLnika /10/, zas wyjscie komparatora znaku /!/ polaczone jest poprzez uklad bramkujacy /o/ z wejsciem bramki /S/4 PL