Przedmiotem wynalazku jest przyrzad do pomiaru odchylen wymiaro¬ wych obrabianego przedmiot w stosunku do wzorca zwlaszcza powierzchni roboczych tloczników karoseryjnych, modeli wzorcowych, kopialów i przestrzennych powierzchni obrabianych na frezarko-kopiarkach.Stan techniki. Kontrola ksztaltu wykonanych tloczników matryc, form i tym podobnych przedmiotów odbywa sie przy pomocy narzedzi pomiarowych i szablonów. Pomiarów takich dokonuje sie w stosunku do uprzednio wykonanego wzorca lub modelu i sa one bardzo praco¬ chlonne, a przy zlozonych ksztaltach dokladne ustalenie wymiarów rzeczywistych napotyka na znaczne trudnosci.Znane z opisu patentowego polskiego nr 60 300 urzadzenie do pomiaru rzeczywistego ksztaltu okrt&loncj czesci przedmiotu charakteryzuje sie tym, ze jest wyposazone w nieruchome ramie i korpus, który porusza sie z pewnym luzem w dwóch przeciwnych kierunkach równolegle do tego ramienia oraz ma otwór, którego linia srodkowa lezy w plaszczyznie lub równolegle do plaszczyzny ruchu korpusu i tworzy z kierunkiem ruchu korpusu kat ostry, przy czym w tym otworze porusza sie luzno pret mierniczy zaopatrzony w czesc stykowa. Urzadzenie to wyposazone jest równiez w srodki do odczytu i do rysowania dzieki czemu w czasie sprawdzania obrysu mierzonego przed¬ miotu okresla sie bezposrednio w ukladzie osi wspólrzednych zarówno przesuw korpusu nad czescia stala jak i przesuw preta mierniczego w otworze. Urzadzenie wedlug wynalazku nadaje sie w szczególnosci do dokonywania wizualnego odczytu za pomoca projektora mierniczego i nie mozna za jego pomoca dokonywac pomiaru odchylen wymiarowych przedmiotu w stosunku do wzorca.Cel wynalazku. Celem wynalazku jest opracowanie urzadzenia do bezposredniego odczyty¬ wania wielkosci odchylek wymiarowych obrabianych przedmiotów takich jak: tloczniki, matryce i inne przedmioty o zlozonych ksztaltach w stosunku do uprzednio wykonanego modelu, kopialu, szablonu.2 150663 Istota wynalazku. Przyrzad wedlug wynalazku jest zbudowany w ten sposób, ze ma korpus z gniazdem kulistym, w którym umieszczona jest kula mocowana denkiem do korpusu. Kula ma na calym obwodzie gniazda do przekrecania jej w dowolnym kierunku o kat 45° za posrednictwem sruby zaciskajacej i sruby kontrujacej. Korpus jest polaczony z wrzecionem frezarki i/lub wrzecio¬ nem kopialu. Z przednia czescia kuli polaczony jest pret, na koncu którego zamocowany jest w obudowie czujnik pomiarowy.Przyrzad wedlug wynalazku jest prosty w budownictwie, a jego obsluga i dokonywanie pomiarów nie nastrecza wiekszych trudnosci gdyz umieszczenie wzorca w osi przyrzadu zamoco¬ wanego we wrzecionie kopialu oraz umieszczenie przedmiotu obrabianego w osi przyrzadu zam¬ ocowanego we wrzecionie frezarki pozwala na bezposrednie odczytywanie na skali czujnika pomiarowego wielkosci odchylek wymiarowych w kazdym punkcie przedmiotu.Objasnienie figur rysunku. Przedmiot wynalazku zostal pokazany na rysunku, na którym fig. 1 przedstwia przyrzad w przekroju podluznym zamocowany do wrzeciona kopialu, fig. 2 — przyrzad w przekroju podluznym zamocowany do wrzeciona frezarki, a fig. 3 — kule w widoku od czola.Przyklad wykonania wynalazku. Jak pokazano na rysunku przyrzad ma korpus 1 z gniazdem kulistym 2, w którym umieszczonajest kula 3 mocowana denkiem 4do korpusu 1 srubami 5. Kula 3 ma na calym obwodzie gniazda 6 do przekrecania jej w dowolnym kierunku o kat 45° za posrednict¬ wem sruby zaciskowej 7 dociskajacej kulke 8 oraz sruby kontrujacej 9. Sruba zaciskowa 7 i sruba kontrujaca 9 sa umieszczone w osi korpusu 1 w rozstawieniu pod katem powyzej 45°. Korpus 1jest polaczony sruba 10 z tulejka 11 przyspawana do wrzeciona kopialu 12 lub tulejka 13przyspawana do pierscienia mocujacego 14 polaczonego srubami 15 z wrzecionem frezarki 16. W przednia czesc kuli 3 wkrecony jest pret 17, na koncu którego zamocowana jest obudowa 18 z umieszczonym w niej czujnikiem pomiarowym 19 mocowanym sruba 20. Palec czujnika 21 dotyka wzorca 22 lub przedmiotu obrabianego 23 zamocowanych na plycie 24 kopiarko-frezarki.Dokonywanie pomiarów na przyrzadzie wedlug wynalazku polega na tym, ze do plyty 24 mocuje sie wzorzec 22 w osi wrzeciona kopialu 12, do którego mocowany jest przyrzad przez wkrecenie sruby 10 w tulejke 11. Równiez do plyty 24 mocowanyjest przedmiot obrabiany 23, a do wrzeciona frezarki 16 mocowany jest drugi przyrzad przez przykrecenie srubami 15 pierscienia mocujacego 14. Jednakowe ustawienie czujników na powierzchni wzorca 22 i sprawdzanego przedmiotu 23 powoduje w czasie przesuwania wrzecion odpowiednie wychylenie wskazówek czujników. Róznica wskazan czujnika 19 ustawionego na obrabianym przedmiocie 23 okresla wielkosc odchylek wymiarowych w stosunku do wzorca 22. Przy jednym ustawieniu pretów 17 dokonuje sie pomiar plaszczyzn nachylonych pod katem do 45°. Zmiana plaszczyzny wymaga odpowiedniego przesuniecia o kat 45° pretów 17 przyrzadów pomiarowych.Zastrzezenie patentowe Przyrzad do pomiaru odchylen wymiarowych obrabianego przedmiotu w stosunku do wzorca, znamienny tymt ze markerpus (1) z^^dem kulisty»<2), w^órym umieszczonajest kula (3) mocowana denkiem (4) do korpusu (1) posiadajaca na obwodzie gniazda (6) rozmieszczone co 45° blokujace obrót kuli (3) sruba zaciskowa (7) dociskajaca kulke (8) oraz sruba kontrujaca (9), które sa rozmieszczone w osi korpusu (1) pod katem powyzej 45°, przy czym korpus (1) jest polaczony z wrzecionen kopialu (12) i/lub wrzecionem frezarki (16), natomiast kula (3) jest polaczona pretem (17) z obudowa (18), z umieszczonym w niej czujnikiem pomiarowym (19).130663 13 r i rJ T^T , *»' H f?2 n93 PL