Przedmiotem wynalazku jest sposób i uklad ograniczania drgan silnika skokowego, zwlaszcza drgan powstajacych przy zatrzymywaniu sie silnika.Znane obecnie sposoby ograniczania drgan w napedach z silnikami skokowymi („Dyskretne napedy elek¬ tryczne z silnikami skokowymi" WNT Warszawa 1975 r. oraz „Proceedings on the International Conference on stepping motor and system" Leeds 1979 r.) wykorzystuja pomiary wielkosci nieelektrycznych — czasu i kata polozenia wirnika wzgledem stojana. Polegaja one na podziale kazdego skoku silnika na trzy czesci: rozruch, hamowanie i ustalenie polozenia wirnika. Przejscie do kolejnej czesci skoku nastepuje w funkcji czasu lub w funkcji kata polozenia wirnika wzgledem stojana. Uklad pracujacy w funkcji czasu zawiera czlony opózniaja¬ ce oraz wzmacniacze, zas uklady pracujace w funkcji kata zbudowane sa ze wzmacniaczy, przetworników kata oraz ukladów sumujacych impulsy zewnetrzne i impulsy pochodzace z przetworników kata.Wada znanego sposobu i ukladów ograniczania drgan silnika przez sterowanie w funkcji czasu jest niezbyt duza dokladnosc wynikajaca ze zmian parametrów napedu w funkcji czasu, natomiast wada sposobu i ukladów ograniczania drgan w funkcji kata jest niemozliwosc stosowania w napedach z malymi silnikami skokowymi ze wzgledu na brak czujników kata o odpowiednio malych momentach bezwladnosci i jednoczesnie duzej doklad¬ nosci.Sposób wedlug wynalazku polega na sterowaniu silnika skokowego w funkcji praciu plynacego przez pasmo uzwojenia silnika. Podobnie jak w dotychczas istniejacych sposobach ograniczenia drgan, skok silnika podzielony jest na trzy czesci: rozruch, hamowanie i ustalenie polozenia wirnika. Kazdej czesci skoku odpowiada wlaczenie odpowiedniego pasma uzwojenia silnika.Istota sposobu jest uzaleznienie chwili przelaczenia pasm uzwojenia z rozruchu na hamowanie i z namowa- . nia na ustalanie od wartosci pradu plynacego przez zasilane pasmo uzwojenia silnika.Sposób wedlug wynalazku moze byc stosowany we wszystkich silnikach skokowych o liczbie pasm uzwojenia wiekszej od 1.Uklad do realizacji sposobu wedlug wynalazku zbudowany jest z sumatora impulsów polaczonego z liczni¬ kiem impulsów do wyjsc którego podlaczone sa wejscia rozdzielacza impulsów, który z kolei polaczony jest ze wzmacniaczami wzmacniajacymi sygnaly pochodzace z rozdzielacza impulsów i przelaczajacymi pasma uzwoje¬ nia silnika, oraz petli pradowego sprzezenia zwrotneoo. w której znajduja sie komparatory. Elementami wspólnymi dla calego ukladu sa: sumator impulsów, licznik impulsów, rozdzielacze impulsów, natomiast liczba komparatorów i wzmacniaczy jest równa liczbie pasm uzwojenia zasilanego silnika skokowego.2 130 475 Przedmiot wynalazku przedstawiony jest w przykladzie wykonania na rysunku, który przedstawia schemat blokowy ukladu realizujacego sposób ograniczania drgan silnika skokowego wedlug wynalazku.Uklad realizujacy sposób ograniczania drgan silnika skokowego wedlug wynalazku dziala nastepujaco: zewnetrzny sygnal sterujacy f trafia do sumatora impulsów 1, którego zadaniem jest sumowanie i formowanie impulsów zewnetrznych i pochodzacych ze sprzezenia zwrotnego. Uformowany impuls trafia z sumatora 1 do licznika 2, który pod jego wplywem zmienia swój stan. Zmiana stanu licznika 2 powoduje wlaczenie odpowied¬ niego pasma uzwojenia silnika. Wyjscia licznika polaczone sa z wejsciami rodzielacza impulsów 3, którego zada¬ niem jest dekodowanie stanu licznika na numer wlaczanego pasma uzwojenia. Wzmacniacze 4 dostarczaja do silnika 5 impulsów elektrycznych o odpowiedniej mocyi czyli wzmacniaja sygnaly pochodzace z rozdzielacza impulsów 3.Cykl pracy ukladu jest nastepujacy: po wlaczeniu pasma uzwojenia powodujacego rozruch nastepuje rozruch silnika. Prad we wlaczonym pasmie narasta od zera do wartosci, przy której komparatory 6 wysylaja sygnaly do sumatora impulsów 1. Sygnal ten trafiajac do licznika 2 zmienia jego stan, co wywoluje wylaczenie pasma powodujacego rozruch i wlaczenie pasma, które hamuje wirnik. Prad w pasmie hamujacym narasta od zera do wartosci, przy której komparatory 6 wysylaja kolejny sygnal do sumatora impulsów 1. Sygnal ten zmienia stan licznika, co wywoluje wylaczenie pasma hamujacego i wlaczenie pasma ustalajacego wirnik w polozeniu zadanym. Cykl pracy rozpoczyna sie ponownie po podaniu zewnetrznego sygnalu sterujacego fx.Zaletami tego sposobu sa; duza dokladnosc ograniczania drgan i mozliwosc stosowania go w napedach z malymi silnikami skokowymi.Wynalazek moze byc stosowany w napedach z silnikami skokowymi, w których istnieje potrzeba ogranicze¬ nia drgan silnika skokowego, zwlaszcza zas w urzadzeniach automatycznego zapisu informacji, w urzadzeniach poligraficznych, wojskowych i innych tego typu.Zastrzezenia patentowe 1. Sposób ograniczania drgan silnika skokowego, zwlaszcza drgan powstajacych przy zatrzymywaniu sie silnika^wedlug którego skok silnika dzieli sie na:rozruch, hamowanie i ustalanie polozenia wirnika, znamien¬ ny tym, ze chwile przejscia do kolejnej czesci pojedynczego skoku uzaleznia sie od wartosci pradu plynacego przez pasmo uzwojenia silnika. 2. Uklad ograniczania drgan silnika skokowego, zwlaszcza drgan powstajacych przy zatrzymywaniu sie silnika, znamienny tym, ze sklada sie z sumatora impulsów (1) polaczonego z licznikiem (2), do którego wyjsc podlaczone sa wejscia rozdzielacza impulsów (3), który z kolei polaczony jest ze wzmacniaczami (4) wzmacniajacymi sygnaly pochodzace z rozdzielacza impulsów (3) i przelaczajacymi pasma silnika (5), oraz petli pradowego sprzezenia zwrotnego, w której znajduja sie komparatory (6).Pracownia Poligraficzna UP PRL. Naklad 100 egz.Cena 100 zl PL