Przedmiotem wynalazku jest uklad ksztaltowania impulsów synchronicznych majacyoh za¬ silac bramki laozników tyrystorowych zalaczajacych odbiorniki zasilane sinusoidalnym na¬ pieciem sieci w zerze pradowym* Znane sa uklady do ksztaltowania synchroniczny oh Impulsów wyzwalajacych majacych za¬ silac bramki laozników i sterowników tyrystorowyoh* Typowym przedstawioielem moze byc uklad w którym zaohodzi poziomowanie napieoia piloksztaltnego* Zbudowany on jest z gene¬ ratora napiecia piloksztaltnego, ukladu poziomowania 1 ukladu formowania ksztaltu impulsu* W zale znos oi od rodzaju zastosowanego ukladu formowania na wejsoiu z tych ukladów otrzy¬ mujemy w kazdym pólokresie albo pojedynozy impuls albo pakiet impulsów, przy czym czas trwania tych impulsów jest zblizony do ozasu wyoinków pólsinusoid jakie tyrystory beda przepuszozaó* Poniewaz przy zalaczeniu odbiorników indukoyjnych chwila zalaczenia synchro¬ nicznego jest okreslona jednoznacznie dla danego odbiornika, powyzszy uklad sterujacy nie bedzie w etanie zapewnic selektywnego zalaozenla tego odbiornika* Powstaja w takim przy¬ padku w obwodzie zalaczanym prady przejsciowe kilka razy wieksze od znamionowych* Jezeli laoznik tyrystorowy bedzie zasilal transformator zgrzewarki oporowej, moo przekazywana przez ten transformator bedzie sie w kolejnych zalaozenlaoh znacznie róznic szczególnie duzo przy krótkioh czasaoh zgrzewania* Inny ze znanych ukladów ksztaltowania impulsów wyzwalajaoyoh zbudowany jest z prze¬ suwnika fazowego typu pojemnosoiowo rezystanoyjnego sterowanego poprzez zmiane rezystancji, polaozonego z wejsciem przerzutnika Schmitta poprzez kondensator sprzegajacy lub bezposre¬ dnio* Uklad taki praouje jako przeksztaltnik napieoia sinusoidalnego na napiecie prosto¬ katne* Otrzymane na wejsoiu przerzutnika Schmitta impulsy prostokatne posiadaja szerokosc zblizona do pólsinusoidy a szerokosc tych Impulsów tylko nleznaoznie mozna zmniejszyc przez zwiekszenie napieoia s przesuwnika fazowego* Powstale w takim ukladzie impulsy ste-2 J3GL2«L rujaoe laoznik tyrystorowy, ze wzgledu na swoja szerokosc nie pozwalaja synchronicznie za¬ laczac odbiorników indukcyjnych.Istota ukladu wedlug wynalazku polega na tym, ze przesuwnik fazowy typu pojemnosoiowo rezystanoyjnego sterowany poprzez zmiane rezystancji polaczony jest wyjsciem z prostowni¬ kiem pelnookreaowym, którego wyjscie napieoia wyprostowanego biegunem dodatnim polaczone jest poprzez dzielnik obcinajacy, rezystancyjno diodowy i rezystor szeregowy z wejsoiem przerzutnika Sohmitta, a parametry ukladu dobrane sa tak, ze stosunek wartosci skutecznej napieoia na wyjsciu z prostownika pelnookresowego do wartosoi napiecia sterujacego powo- dujaoego przelaczenie przerzutnika jest wiekszy od pieciu. Ponadto uklad wedlug wynalazku wyposazony jest we wzmaoniaoz pradowy impulsów oraz wejsoia sterujace i wyjsoia umozli¬ wiajace wspólprace z innymi ukladami.Takie rozwiazanie ukladu powoduje, ze uklad ksztaltuje w czasie kazdej pólsinusoidy jeden impuls o ozasie trwania kilka razy mniejszym od ozasu trwania pólsinusoidy a czas opóznienia pojawienia sie tyoh impulsów jest regulowany. Laoznik tyrystorowyjsterowany tym ukladem bedzie zalaczal odbiornik w chwili pojawienia sie pierwszego impulsu, co przy ustawionym dla danego odbiornika ozasie opóznienia bedzie zalaczeniem synchronicznym.Wynalazek zostanie blizej objasniony w przykladzie wykonania przedstawionym na rysun¬ ku, który jest sohematem ideowym ukladu. Uklad ksztaltowania impulsów wedlug wynalazku sklada sie z przesuwnika fazowego,obejmujaoego transformator 1 z wejsciem symetrycznym, kondensator 2 i element rezyetancyjny 3 regulowany reoznie lub elektrycznie przez wej- soie 4, z prostownica pelnookresowego 5, dzielnika obcinajacego rezystancyjno diodo¬ wego 6, 7, 9, rezystora szeregowego 10 oraz przerzutnika Sohmitta 11 i wzmacniacza prado¬ wego impulsów 12 z wyjsoiami 15. Ponadto uklad posiada wejscie 8 startu i zatrzymania po¬ dawania impulsów, wejscie 13 do synchronizaoji chwili startu podawania impulsów z innymi ukladami, wejsoie 14 blokujace podawanie impulsów, oraz wejscie napieoia zasilania Uz.Dzialanie ukladu przebiega nastepujaoot Napiecie sieci po przejsciu przesuwnika fa¬ zowego jest przesuniete w fazie do napieoia zasilajaoego o kat wynikajacy z elementów skladowych przesuwnika i nastawy elementu rezystanoyjnego 3* Napiecie to podane na pro¬ stownik pelnookresowy 5 ulega wyprostowaniu a nastepnie zostaje obciete przez diode 9, Z ukladu obcinajaoego napiecie o przebiegu zblizonym do trapezów podane jest poprzez re¬ zystor 10 na wejsoie przerzutnika Sohmitta. Poniewaz amplituda napieoia sterujacego jest kilkakrotnie wyzsza od progu przelaozania przerzutnika to przelaczanie przerzutnika na- stepujejgdy napieoie wejsoiowe osiaga wartosc zblizona do zera* Na wyjsoiu przerzutnika otrzymujemy wieo impulsy o duzej stromosol narastania i malej szerokosci w stosunku do napiecia wejsoiowego. Impulsy te sa nastepnie wzmocnione przez wzmacniacz pradowy impul¬ sów 12 wyposazony w wyjsoia 15 do podlaczenia bramek tyrystorów.Zastrzezenie patentowe Uklad ksztaltowania impulsów eynohronioznyoh,zwlaszcza do sterowania laczników tyry¬ storowych, zbudowany z przesuwnika fazowego typu pojemnosoiowo rezystanoyjnego sterowane¬ go poprzez zmiane rezy stanoJi oraz z przerzutnika Sohmitta, znamienny tym, ; ze przesuwnik fazowy typu pojemnosoiowo rezystanoyjnego sterowany poprzez zmiane rezy¬ stancji (1, 2, 3) polaozony jest wyjsoiem z prostownikiem pelnookresowym (5), którego wejsoie napieoia wyprostowanego biegunem dodatnim polaczone jest poprzez dzielnik obci- , najaoy, rezystancyjno diodowy (6, 7, 9) i rezystor szeregowy (10) z wejsoiem przerzutni¬ ka Sohmitta (11), a paramBtry ukladu dobrane sa tak, ze stosunek wartosci skutecznej na¬ pieoia na wyjsoiu z prostownika pelnookresowego (5) do wartosci napieoia sterujacego po¬ wodujacego przelaczenie przerzutnika Jest wiekszy od pieoiu.130 264 m 7 PL