Przedmiotem wynalazku jest pneumatyczny generator drgan mechaniczynch skretnych prze¬ znaczony zwlaszcza do prac badawczych w dziedzinie dynamiki maszyn.Najczesciej spotykane sa generatory drgan mechanicznych dzialajace na zasadzie elektromag¬ netycznej; elektrohydraulicznej; hydraulicznej i inne. Generatory dzialajace na zasadzie przeplywu czynnika roboczego skladaja sie zwykle z oddzielnych zespolów w postaci pompy, dlawika obroto¬ wego i urzadzenia wykonawczego.Istota pneumatycznego generatora drgan skretnych wedlug wynalazku polega na tym, ze dlawik obrotowy i urzadzenie wykonawcze stanowia jeden zespól.Generator wedlug wynalazku ma cylinder z wykonanymi w dwóch rzedach na obwodzie otworami doplywowymi i odplywowymi w postaci prostokatnych szczelin, których dluzsze krawe¬ dzie sa równolegle do osi cylindra.Cylinder ma wewnatrz otwór wielorowkowy, którego rowki stanowia komory cylindra. Do kazdej komory prowadza dwie szczeliny doplywowe i dwie odplywowe.W cylindrze umieszczony jest tlok roboczy w ksztalcie walka wielowypustowego, dopasowany obrotowo nieprzesuwnie na obu powierzchniach pokryw czolowych oraz na wewnetrznych powierzchniach cylindra. Wypusty tloka roboczego maja postac lopatek, których grubosc jest znacznie mniejsza od szerokosci rowków stanowiacych komory cylindra, co umozliwia robocze ruchy skretne tloka i wyklucza zamykanie szczelin doplywowych i odplywowych przez lopatki tloka. Na zewnetrznej powierzchni cylindra osadzona jest obrotowo, nieprzesuwnie tuleja z zam¬ ocowanym na jej wewnetrznej powierzchni pierscieniem sterujacym.Tuleja z pierscieniem sterujacym osadzona jest obrotowo, nieprzesuwnie w nieruchomym korpusie generatora.Dzieki takiej konstrukcji generatora wedlug wynalzku mozliwe jest to, ze strumien czynnika roboczego jest dzielony i kierowany za pomoca pierscienia sterujacego do komór cylindra poprzez szczeliny doplywowe naprzemian z lewej i z prawej strony lopatek tloka roboczego. Dzielenie strumienia czynnika roboczego odbywa sie w taki sposób, ze zachowana jest stala suma pól przekroju szczelin zarówno na doplywie jak i na odplywie.Okresowe sterowanie strumieniem czynnika roboczego powoduje po obu stronach lopatek tloka roboczego zmienne przebiegi cisnienia, które przesuniete sa w fazie o 180°C.2 130104 Zaleta generatora wedlug wynalazku polega na tym, ze jego konstrukcja jest prosta, mocna i umozliwia uzyskanie bardzo duzych sil wymuszajacych drgania skretne jak równiez wysokich czestotliwosci drgan.Przedmiot wynalazku zobrazowany jest w przekladzie wykonania na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia pneumatyczny generator drgan skretnych w przekroju wzdluznym, fig. 2 — przekrój poprzeczny wzdluz linii A-A oznaczonej na fig. 1, a fig. 3 — przekrój wzdluz linii B-B oznaczonej na fig. 1.Pneumatyczny generator drgan skretnych wyposazony jest w cylinder 1, który ma wewnatrz otwór wielorowkowy, którego rowki stanowia komory cylindra. W komorach cylindra 1 usytuo¬ wane sa wypusty tloka roboczego 2, który osadzony jest obrotowo na srednicach D i d cylindra 1.Czolowe pokrywy 3 zamykaja cylinder 1 z obu stron i zabezpieczaja jednoczesnie tlok roboczy 2 przed przesunieciem wzdluznym.W cylindrze 1 wykonane sa szczeliny doplywowe 4 i odplywowe 5 majace ksztalt prostokatny, których dluzsze krawedzie sa równolegle do osi cylindra 1 przy czym kazda komora cylindra 1 wyposazona jest w dwie szczeliny doplywowe 4 i dwie szczeliny odplywowe 5. Szczeliny te rozmieszczone sa w dwóch szeregach, równomiernie na obwodzie cylindra 1.Na zewnetrznej powierzchni cylindra 1 osadzona jest obrotowo, nieprzesuwnie tuleja 6, w której wnetrzu zamocowany jest za pomoca tulei z kolnierzem 7 pierscien sterujacy 8.Na obu powierzchniach czolowych pierscienia sterujacego 8 wykonane sa ksztaltowe zarysy 9 o jednakowym okresie, jednakowej amplitudzie i calkowitej liczbie okresów, a kat przesuniecia fazowego miedzy tymi zarysami jest równy zero.Szczeliny doplywowe 4 i odplywowe 5 rozmieszczone sa na obwodzie cylindra 1 w taki sposób, ze najwiekszemu otwarciu szczelin doplywowych 4 odpowiada najmniejsze otwarcie szczelin odplywowych 5 po jednej stronie wypustów tloka roboczego 2, przy jednoczesnym najmniejszym otwarciu szczelin doplywowych 4 i najwiekszym otwarciu szczelin odplywowych po drugiej stronie tloka.Otwór w osi tloka roboczego 2 sluzy do mocowania obiektu badanego, na który dziala moment sily wymuszajacej generatora.Tuleja 6 wraz z pierscieniem sterujacym 8 i tuleja 7 osadzona jest obrotowo, nieprzesuwnie w nieruchomym korpusie 10 i poprzez tuleje 7 napedzana jest z regulowana predkoscia urzadzeniem nie pokazanym na rysunku. Predkosc obrotowa tulei 6 dobiera sie w zaleznosci od zadanej czestotliwosci wymuszania.Czynnik roboczy doprowadzany i odprowadzany jest z cylindra 1 poprzez szczeliny doply¬ wowe 4 i odplywowe 5 oraz otwory 11 i 12 i pierscieniowe rowki 13 i 14 usytuowane w korpusie 10, a nastepnie poprzez otwory 15 i 16 oraz pierscieniowe rowki 17 i 18 wykonane w tulejach 6 i 7.Zastrzezenia patentowe 1. Pneumatyczny generator drgan skretnych, znamienny tym, ze ma cylinder (1), który wew¬ natrz ma otwór wielorowkowy, którego rowki tworza komory, w których usytuowane sa wypusty tloka roboczego (2), przy czym na obwodzie cylindra (1) wykonane sa szczeliny doplywowe (4) i odplywowe (5), które otwierane lub zamykane sa za pomoca pierscienia sterujacego (8) zamocowa¬ nego w tulei (6) osadzonej obrotowo, nieprzesuwnie na cylindrze (1). 2. Generator wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze pierscien sterujacy (8), na obu powierzch¬ niach czolowych, ma wykonane ksztaltowe zarysy (9) o jednakowym okresie, jednakowej amplitu¬ dzie i calkowitej liczbie okresów, a kat przesuniecia fazowego miedzy tymi zarysami jest równy zero. 3. Generator wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze szczeliny doplywowe (4) i odplywowe (5) maja ksztalt prostokatny, których dluzsze krawedzie sa równolegle do osi cylindra (1). 4. Generator wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze tlok roboczy (2) osadzonyjest obrotowo na srednicach (D) i (d) cylindra (1). 5. Generator wedlug zastrz. 1 albo 3, znamienny tym, ze kazda komora cylindra (1) wyposa¬ zona jest w dwie szczeliny doplywowe (4) i dwie szczeliny odplywowe(5).130104 c-c 14 J_ ilu ij5io.i,/x 12 F.n.1 1P 1 A-A 8 6 £C| 11 15 ^ 13 17 r ts dv, ^ Rg. 2130104 B-B Fig.3 Pracownia Poligraficzna UP PRL. Naklad 100 egz.Cena 100 zl PL