Przedmiotem wynalazku jest sposób wytwarzania drobnowymiarowych elementów budowla¬ nych oraz urzadzenie do wytwarzania drobnowymiarowych elementów budowlanych, zwlaszcza pustaków, cegiel, bloków, plyt chodnikowych i krawezników, z mieszanki formujacej przykla¬ dowo: betonowej, zuzlobetonowej, gipsowej lub innej.W znanym sposobie wytwarzania drobnowymiarowych elementów budowlanych forme usta¬ wia sie na podkladzie, który zaleznie od przyjetej technologii wytwarzania spoczywa bezposrednio na stanowisku wibracji, gdzie nastepuje wypelnienie formy mieszanka formujaca i jej zageszczenie, badz jest na stanowisko wibracji przenoszone z innego stanowiska roboczego, na którym jedynie wypelnia sie forme mieszanka formujaca. Po zageszczeniu mieszanki wyrównuje sie górna powierzchnie zaformowanych elementów, na przyklad listwa, po czym przystepuje sie do rozfor¬ mowania formy. Proces rozformowania odbywa sie przez oddzielenie formy od elementów budow¬ lanych na mokro za pomoca urzadzenia dzwigowego, przy czym pozostale na podkladzie elementy przenosi sie wraz z nim albo do komór naparzalniczych, gdzie nastepuje ich przyspieszone dojrzewanie, albo tez ustawia sie je w stos na wydzielonym stanowisku i wówczas elementy budowlane dojrzewaja w sposób naturalny.Znane urzadzenie do wytwarzania drobnowymiarowych elementów budowlanych stanowi forma umieszczona na podkladzie, przy czym, zaleznie od przyjetej technologii wytwarzania, podklad z forma spoczywa bezposrednio na stanowisku wibracji, gdzie nastepuje wypelnienie formy, zageszczenie mieszanki formujacej, badz tez jest na to stanowisko przeniesiony z innego stanowiska roboczego, na przyklad stanowiska wypelniania formy mieszanka formujaca.Niedogodnoscia powyzszego rozwiazania jest koniecznosc stosowania rozrzedzonej mie¬ szanki formujacej, umozliwiajacej wprawdzie dogodniejsze oddzielenie formy od elementów budowlanych, jednak nie zapewniajacej dostatecznej ich wytrzymalosci w chwili rozformowania formy na mokro. W wyniku tego elementy budowlane rozpadaja sie, przy czym taka technologia ich wytwarzania jest zawsze obarczona duza iloscia braków. Natomiast stosowanie gestej mie¬ szanki formujacej niekiedy utrudnia proces rozformowania formy i moze prowadzic do uszkodzen2 130 007 mechanicznych takich, jak miedzy innymi rozrywanie elementów, zwlaszcza przy niedostatecznym powlekaniu formy srodkiem antyadhezyjnym, w wyniku przyklejenia sie mieszanki formujacej do powierzchni formy.Celem wynalazku jest opracowanie sposobu wytwarzania drobnowymiarowych elementów budowlanych, który przy zastosowaniu nawet gestej i róznorodnej mieszanki formujacej, zapewni skuteczne rozformowanie elementów z formy i urzadzenia do ich wytwarzania o prostej konstruk¬ cji, latwego w obsludze, które jednoczesnie nie wymaga czestej konserwacji.Sposób wedlug wynalazku polega na uzyciu do rozformowania formy czynnika gazowego o cisnieniu wyzszym od cisnienia atmosferycznego, korzystnie sprezonego powietrza. Sprezone powietrze wypelniajac szczelna przestrzen powstala pomiedzy forma i polaczona z nia nakrywa dziala na powierzchnie zaformowanych elementów budowlanych w kierunku na podklad. Przy unoszeniu formy i nakrywy z podkladu urzadzeniem dzwigowym cisnienie sprezonego powietrza powoduje wypchniecie elementów budowlanych z formy i pozostawienie ich na podkladzie.Urzadzenie wedlug wynalazku ma blok polaczony z forma na calym jej obwodzie, do którego sa zamocowane sciagi, korzystnie srubowe. Z forma jest równiez polaczona szczelnie, za posred¬ nictwem uszczelki wykonanej z elastomeru i sciagów korzystnie srubowych, nakrywa zawierajaca przewód doprowadzajacy czynnik gazowy, korzystnie sprezone powietrze i osadzony na przewo¬ dzie zawór, za pomoca którego po uzyskaniu zadanego cisnienia w przestrzeni miedzy forma a nakrywa, zamyka sie doplyw sprezonego powietrza. Ponadto nakrywa zawiera miernik cisnienia, korzystnie monometr i uchwyty transportowe, a w polaczeniu zforma spoczywa na przylaczonych do niej bokach. Do przenoszenia formy wykorzystuje sie sciagi, które zawieraja równiez uchwyty transportowe.Sposób wedlug wynalazku zapewnia skuteczne rozformowanie elementów z formy, a przed¬ miotowe urzadzenie gwarantuje niezawodna i bezpieczna prace.Urzadzenie wedlug wynalazku jest przedstawione w przykladowym wykonaniu na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia widok z góry przedmiotowego urzadzenia, fig. 2 — widok czolowy, a fig. 3 — przekrój A-A oznaczony na fig. 1.Urzadzenie sklada sie z formy 1, która zaleznie od ilosci i rodzaju produkowanychelementów budowlanych zawiera okreslona ilosc komór formujacych la i rdzeni Ib. Z forma 1, na calym jej obwodzie, jest polaczony bok 2, do którego sa zamocowane sciagi 3 srubowe zawierajace uchwyty transportowe 3a. Z forma 1 jest równiez polaczona szczelnie sciagami 3 srubowymi nakrywa 4, która spoczywa na boku 2, przy czym miedzy nakrywa 4 a bokiem 2 znajduje sie uszczelka 5 wykonana z elastomeru. Ponadto nakrywa 4 zawiera przewód 6, doprowadzajacy sprezone powie¬ trze do przestrzeni 7 i osadzony na przewodzie 6 zawór 8, a takze miernik cisnienia 9 i uchwyty transportowe 10.Dzialanie urzadzenia polega na tym, ze forme 1 ustawiona na podkladzie 11 i stanowisku wibracji 12 pokrywa sie srodkiem antyadhezyjnym, a nastepnie wypelnia sie mieszanka formujaca, po czym nastepuje jej zageszczenie na stanowisku wibracji 12. Po wyrównaniu górnej powierzchni zaformowanych elementów budowlanych, na przyklad nie uwidoczniona na rysunku listwa, z forma 1 laczy sie nakrywe 4 i do przestrzeni 7 doprowadza sie sprezone powietrze az do chwili uzyskania zadanego cisnienia. Nastepnie urzadzeniem dzwigowym oddziela sie forme 1 i nakrywe 4 od podkladu 11, co powoduje, ze panujace w przestrzeni 7 cisnienie sprezonego powietrza wypycha elementy z formy.Przedmiotowy wynalazek nadaje sie szczególnie do wykorzystania w produkcji wielkoseryjnej i masowej na liniach potokowych, stanowiacych podstawowe wyposazenie wielu zakladów prefa- brykacji, zwlaszcza fabryk domów.Zastrzezenia patentowe 1. Sposób wytwarzania drobnowymiarowych elementów budowlanych, zwlaszcza pustaków, cegiel, bloków, plyt chodnikowych i krawezników, polegajacy na wypelnieniu znajdujacej sie na podkladzie formy mieszanka formujaca, przykladowo: betonowa, zuzlobetonowa, gipsowa lub inna i jej zageszczeniu na stanowisku wibracji, przy czym proces rozformowania elementów budo-130 007 3 wlanych z formy odbywa sie przy uzyciu urzadzenia dzwigowego, znamienny tym, ze do rozformo¬ wania formy stosuje sie równiez czynnik gazowy o cisnieniu wyzszym od cisnienia atmosfery¬ cznego, korzystnie sprezone powietrze, które wypelniajac szczelna przestrzen powstala pomiedzy forma i polaczona z nia nakrywa dzialajac na powierzchnie zaformowanych elementów budowla¬ nych, przy unoszeniu formy i nakrywy z podkladu urzadzeniem dzwigowym, powoduje ich wypchniecie z formy i pozostawienie na podkladzie. 2. Urzadzenie do wytwarzania drobnowymiarowych elementów budowlanych zawierajace ustawiona na podkladzie forme, przy czym podklad zaleznie od przyjetej technologii wytwarzania spoczywa bezposrednio na stanowisku wibracji lub jest na to stanowisko przeniesiony z innego stanowiska roboczego, znamienne tym, ze ma bok (2) polaczony z forma (1) na calym jej obwodzie, do którego sa zamocowane sciagi (3), korzystnie srubowe, przy czym z forma (1) jest równiez polaczona szczelnie, za posrednictwem uszczelki (5) wykonanej z elastomeru i sciagów (3), korzyst¬ nie srubowych, nakrywa (4) zawierajaca przewód (6) doprowadzajacy czynnik gazowy, korzystnie sprezone powietrze i osadzony na przewodzie (6) zawór (8). 3. Urzadzenie wedlug zastrz. 2, znamienne tym, ze nakrywa (4) zawiera miernik cisnienia (9), korzystnie manometr i uchwyty transportowe (10). 4. Urzadzenie wedlug zastrz. 2, znamienne tym, ze nakrywa (4) spoczywa na boku (2). 5. Urzadzenie wedlug zastrz. 2, znamienne tym, ze sciagi (3) zawieraja uchwyty transportowe (3a).130007 ///W/AV//&/Ay//W//&/Ay/A¥//V//V/Ay//V//&/Ay//&/W//V/AV// rzadzenie dzMgoHt\ A-A Fig.3 Pracownia Poligraficzna UP PRL. Naklad 100 egz.Cena 100 zl PL